МоцIцIалги къоялги магIарул мацIцIалда МоцIцIалги къоялги mo~algi qoyalgi مۈڞالڬێ قۈيالڬێ МоцIцIазул цIцIарал магIарул мацIцIалда mo~a#ul ~aral mafarul ma~alda مۈڞازۇل ڞارال ماعارۇل ماڞالدا БолмацIцIалда bolma~alda بۈلماڞالدا Январь Февраль Март Апрель Май Июнь Июль Август Сентябрь Октябрь Ноябрь Декабрь ГьуразулI ТIинчIулI ГочарулI ИххазулI РекьарулI БакъгIедулI ЧабхъадулI КъобухIилI РецарулI ЛъилъарулI РаччарулI ХъвехъарулI hura#u/ Tinzu/ goxaru/ i{a#u/ reparu/ baqfedu/ xab]adu/ qobu\i/ recaru/ ;i;aru/ raXaru/ ]we]aru/ هۇرازۇڶ طێنڃۇڶ ڬۈچارۇڶ ئێخازۇڶ رېڨارۇڶ باقعېدۇڶ چابڅادۇڶ قۈبۇحێڶ رېښارۇڶ ڸێڸارۇڶ راڿارۇڶ څوېڅارۇڶ ГьуразулI - МагIарухъ квачараб гьури бахъунеб моцIцI букIуна hura#u/ - mafaru] kwaxarab huri ba]uneb mo~ bujuna. ТIинчIулI - гIачи къинлъулеб тIинчI бахъулеб заман Tinzu/ - faxi qin;uleb Tinz ba]uleb #aman ГочарулI - гъутабаздасса магIарухъе гIиял гочунел заман goxaru/ - vutaba#daSa mafaru]e fiyal goxunel #aman ИххазулI - гIазу биунеб лъарал-иххал чваххулеб заман i{a#u/ - fa#u biuneb ;ara-i{al xwa{uleb #aman РекьарулI - магIарухъ хур бекьулеб заман reparu/ - mafaru] [ur bepuleb #aman БакъгIедулI - бищунго кIудияб къо бугеб моцIцI baqfedu/ - bi&ungo judiyab qo bugeb mo~ ЧабхъадулI - гьаб моцIцIалълъ умумул къватIире сапараз рахъунел рукIун руго. Рагъизе яги дарам-базаралълъ xab]adu/ - hab mo~a: umumul qwaTire sa_ara# ra]unel rujun rugo. ravi#e yagi daran-ba#ara: КъобухIилI - магIарухъ бищунго багIарараб заман, къо бухIараб моцIцI qobu\i/ - mafaru] bi&ungo bafararab #aman, qo bu\arab mo~ РецарулI - магIарухъ хур бецулеб заман recaru/ - mafaru] [ur beculeb #aman ЛъилъарулI - магIарухъ хуриссан бачIин бакIарулеб, хур лъилъулеб заман ;i;aru/ - mafaru] [uriSan bazin bajaruleb, [ur ;i;uleb #aman РаччарулI - магIарухъ кинабго магIишат къватIисса рокъобе баччулеб заман raXaru/ - mafaru] kinabgo mafi^at qwaTiSa roqobe baXuleb #aman ХъвехъарулI - магIарухъ хIайваналги чахъабиги хъолел, гьезул гьан бакъвазе балебги заман ]we]aru/ - mafaru] \aywanalgi xa]abigi ]olel, he#ul han baqwa#e balebgi #aman هۇرازۇڶ - ماعارۇڅ كواچاراب هۇرێ باڅۇنېب مۈڞ بۇگۇنا. طێنڃۇڶ - عاچێ قێنڸۇلېب، طێنڃ باڅۇلېب زامان. ڬۈچارۇڶ - غۇتابازداصا ماعارۇڅې عێيال ڬۈچۇنېل زامان. ئێخازۇڶ - عازۇ بێئۇنېب، ڸارال - ئێخال چواخۇلېب زامان. رېڨارۇڶ - ماعارۇڅ ځۇر بېڨۇلېب زامان باقعېدۇڶ - بێۺۇنڬۈ گۇدێياب قۈ بۇڬېب مۈڞ چابڅادۇڶ - هاب مۈڞاڷ ئۇمۇمۇل قواطێرې سافاراز راڅۇنېل رۇگۇن رۇڬۈ، راغێزې ياڬێ دارام - بازاراڷ. قۈبۇحێڶ - ماعارۇڅ بێۺۇنڬۈ باعاراراب زامان، قۈ بۇجاراب مۈڞ. رېښارۇڶ - ماعارۇڅ ځۇر بېښۇلېب زامان. ڸێڸارۇڶ - ماعارۇڅ ځۇرێصان باڃێن باگارۇلېب، ځۇر ڸێڸۇلېب زامان. راڿارۇڶ - ماعارۇڅ كێنابڬۈ ماعێشات قواطێصا رۈقۈبې باڿۇاېب زامان. څوېڅارۇڶ - ماعارۇڅ حايوانالڬێ چاڅابێڬێ څۈلېل، هېزۇل هان باقوازې بالېبڬێ زامان. Коделдерил мацIцIалълъа kodelderil ma~a:a كۈدېلدېرێل ماڞاڷا Январь Февраль Март Апрель Май Июнь Июль Август Сентябрь Октябрь Ноябрь Декабрь Гьуразолълъ ЭнчIолълъ Гочаролълъ Иххазолълъ Рекьаролълъ БакъгIедолълъ Чабхъадолълъ КъобухIилълъ Рецаролълъ Гьилгьаролълъ Раччаролълъ Хъихъаролълъ hura#o: enzo: goxaro: i{a#o: reparo: baqfedo: xab]ado: qobu\i: recaro: hilharo: raXaro: ]i]aro: هۇرازۈڷ ئېنڃۈڷ ڬۈچارۈڷ ئێخازۈڷ رېڨارۈڷ باقعېدۈڷ چابڅادۈڷ قۈبۇحێڷ رېښارۈڷ هێلهارۈڷ راڿارۈڷ څێڅارۈڷ Гьуразолълъ - Маарухъ квачараб гьури бахъинеб моцIцI букIиня. hura#o: - maaru] kwaxarab huri ba]ineb mo~ bujinya. ЭнчIолълъ - гIачиял къелинеб, энчI бахъинеб заман. enzo: - faxiyal qelineb, enz ba]ineb #aman. Гочаролълъ - гъутабаздасса маарухъе гIиял гочинел заман. goxaro: - vutaba#daSa maaru]e fiyal goxinel #aman. Иххазолълъ - гIасо биинеб гьарал-иххал чваххинеб заман. i{a#o: - faso biineb hara-i{al xwa{ineb #aman. Рекьаролълъ - маарухъ хIур бекьинеб заман. reparo: - maaru] \ur bepineb #aman. БакъгIедолълъ - бищунго кIудаб къо бугеб моцIцI. baqfedo: - bi&ungo judab qo bugeb mo~. Чабхъадолълъ - гьаб моцIцIалълъ умумул къватIире сапараз рахъинел рукIун руго. Рагъде яги дарам-базаралълъ. xab]ado: - hab mo~a: umumul qwaTire sa_ara# ra]inel rujun rugo. ravde yagi daran-ba#ara: КъобухIилълъ - маарухъ бищунго багIалураб заман, къо бухIараб моцIцI. qobu\i/ - maaru] bi&ungo bafalurab #aman, qo bu\arab mo~ Рецаролълъ - маарухъ хIур бецинеб заман. recaro: - maaru] \ur becineb #aman. Гьилгьаролълъ - маарухъ хIуриссан бачIин бакIаринеб, хIур гьилгьинеб заман. hilharo: - maaru] \uriSan bazin bajarineb, \ur hilhineb #aman. Раччаролълъ - маарухъ кинабго магIишат къватIисса рукъубе баччинеб заман. raXaro: - maaru] kinyabgo mafi^at qwaTiSa ruqube baXineb #aman Хъихъаролълъ - маарухъ хIайваналги чахъабиги хъонел, гьезул гьан бакъваде банебги заман. ]i]aro: - maaru] \aywanalgi xa]abigi ]onel, he#ul han baqwade banebgi #aman. هۇرازۈڷ - مائارۇڅ كواچاراب هۇرێ باڅێنېب مۈڞ بۇگێنيا. ئېنڃۈڷ - عاچێال قېلێنېب، ئېنڃ باڅێنېب زامان. ڬۈچارۈڷ - غۇتابازداصا مائارۇڅې عێيال ڬۈچێنېل زامان. ئێخازۈڷ - عاسۈ بێئێنېب، هارال - ئێخال چواخێنېب زامان. رېڨارۈڷ - مائارۇڅ حۇر بېڨێنېب زامان. باقعېدۈڷ - بێۺۇنڬۈ گۇداب قۈ بۇڬېب مۈڞ. چابڅادۈڷ - هاب مۈڞاڷ ئۇمۇمۇل قواطێرې سافاراز راڅێنېل رۇگۇن رۇڬۈ، راغدې ياڬێ دارام - بازاراڷ. قۈبۇحێڷ - مائارۇڅ بێۺۇنڬۈ باعالۇراب زامان، قۈ بۇحاراب مۈڞ. رېښارۈڷ - مائارۇڅ حۇر بېښێنېب زامان. هێلهارۈڷ - مائارۇڅ حۇرێصان باڃێن باگارێنېب، حۇر هێلهێنېب زامان. راڿارۈڷ - مائارۇڅ كێنيابڬۈ ماعێشات قواطێصا رۇقۇبې باڿێنېب زامان. څێڅارۈڷ - مائارۇڅ حايوانالڬێ چاڅابێڬێ څۈنېل، هېزۇل هان باقوادې بانېبڬێ زامان. Ццере рукIарал анкьил къоязул цIцIарал Cere rujaral anpil qoya#ul ~aral ڛېرې رۇگارال انڨێل قۈيازۇل ڞارال анлълъхур къо an:[ur qo - انڷځۇر قۈ ххадур къо {adur qo - خادۇر قۈ ччугIадур къо Xufadur qo - ڿۇعادۇر قۈ гьоркьо къо horpo qo - هۈرڨۈ قۈ гIулжум къо ful$um qo - عۇلجۇم قۈ боргьан къо borhan qo - بۈرهان قۈ алхIад къо al\ad qo - الحاد قۈ итни къо itni qo - ئێتنێ قۈ талат къо talat qo - تالات قۈ арбагI къо arbaf qo - ارباع قۈ ххамиз къо {ami# qo - خامێز قۈ рузман къо ru#man qo - رۇزمان قۈ шамат къо ^amat qo - شامات قۈ гьатIан къо haTan qo - هاطان قۈ анлълъхIур къо an:\ur qo - انڷحۇر قۈ ххадур къо {adur qo - خادۇر قۈ джугIадол къо Gufadol qo - جۇعادۈل قۈ гьоркьо къо horpo qo - هۈرڨۈ قۈ гIулжум къо ful$um qo - عۇلجۇم قۈ боргьан къо borhan qo - بۈرهان قۈ алхIад къо al\ad qo - الحاد قۈ итни къо itni qo - ئێتنێ قۈ талат къо talat qo - تالات قۈ арбагI къо arbaf qo - ارباع قۈ ххамиз къо {ami# qo - خامێز قۈ ружман къо ru$man qo - رۇجمان قۈ боргьан къо borhan qo - بۈرهان قۈ гьалан къо halan qo - هالان قۈ

Коделдерил гIажам كۈدېلدېرێل عاجام ڭ - кк ڭو - ккв گ - кI گو - кIв ڴ - кIкI ڴو - кIкIв ڬ - г ڬو - гв ڮ - хь ڮو - хьв ل - л ڷ - лълъ م - м ن - н ه - гь هو - гьв و - в ي - й ئ - ъ ێ - и ې - э ۇ - у ۈ - о س - с ص - сс صو - ссв ش - ш ۺ - щ ۺو - щв ښ - ц ڛ - цц ڝ - цI ڞ - цIцI ڞو - цIцIв ط - тI طو - тIв ع - гI غ - гъ غو - гъв ف - п ڣ - пI ق - къ قو - къв ڨ - кь ڨو - кьв ك - к كو - кв ا - а ب - б ت - т تو - тв ج - дж, ж جو - жв ڃ - чI ڃو - чIв ڄ - чIчI ڄو - чIчIв چ - ч چو - чв ڿ - чч ڿو - ччв ح - хI حو - хIв خ - хх خو - ххв څ - хъ څو - хъв د - д دو - дв ر - р ز - з زو - зв Гьамза - ئ хъваялълъул къагIидаби. 1 - РагIол байбихьуда: - Оццебессеб хIарп а - ا , масала, алжан - الجان аххссан - اخصان - и, у, о, э(ъе) хIарпазда ццебе ئ хъваня, ма сала, иту (ъиту) - ئێتۇ ургъел (ъургъел) - ئۇرغېل оххцер (ъоххцер) - ئۈخښېر эркели (ъеркели) - ئېركېلێ 2 - Бакьолълъ кIиго гьаркьилал хIарпал (а, и, у) нахъ-ццебе хъвамо рукIани, масала, булаан, гьезда гьоркьоб гьамза хъваде буго - булаан (булаъан) - بۇلائان беэнаб (беъенаб) - بېئېناب - Аххиралълъа кIиго гьаркьилал хIарпазда гьоркьоб гьамза хъваня, масала, - рии (риъи) - رێئێ 2 - Й ي хIарп хъваялълъул къагIида. - Кирилалълъа хъваняго нелълъецца, масала, юргъан хъваня, гIажамалълъа хъваняго хъваде буго يۇرغان йургъан, элълъул магIна ккена, оццерессел хIарпал я, ё, ю рагIол байбихьуда рукIани, хъваде ккена йо - يۈ , йу - يۇ , йа - يا . Масала, ёххарай (йоххарай) - يۈخاراي екерде (йекерде) – يـېكېردې ячде (йачде) - ياچدې - Бакьолълъги нахъаги кIиго гьаркьилаб хIарп (я, ё, ю) нахъ-ццебе букIани гьоркьоб й хъваде ккена, масала, Ццее (цейе) - ڛېيې нежее (нежейе) - نېجېيې нелълъее (нелълъейе) - نېڷېيې - Гьаркьикъал хIарпазда нахъ я(йа) хIарп букIани, масала, дунял (дунйал), хъваде ккена دۇنيال Дунял (дунйал) - دۇنيال 3 - ГIараб мацIцIалълъул рагIабиги хъваде руго рагIинеб куцалълъа, масала, Низам ( نظام ) хъваде буго مێزان Рамазан ( رمضان ) хъваде буго رامازان

Гьаб буго дицца цIи гьабураб цIияб алип буго. ЦIИЯБ АЛИП `iyab ali_ d - д t - т T - тI n - н b - б _ - п P - пI m - м w - в ] - хъ q - къ c - ц C - цц v - цI V - цIцI g - г [ -х { - хх G - гъ l - л h - гь k - к K - кк j - кI J - кIкI r - р # - з s - с S - сс / - ш ? - щ $ - ж x - ч X - чч z - чI Z - чIчI y - й H - дж p - кь ; - лъ : - лълъ ` - лI % - хь f - гI \ - хI a - а o - о u - у i - и e - э ~ - ъ a - а b - б _ - п P - пI d - д t - т T - тI n - н $ - ж G - дж ТIасса гIодобе TaSa fodobe a а b б _ п P пI d д t т T тI n н $ ж G дж x - ч X - чч z - чI Z - чIчI y - й # - з s - с S - сс ^ - ш & - щ x ч X чч z чI Z чIчI y й # з s с S сс ^ ш & щ r - р h - гь k - к K - кк j - кI J - кIкI g - г v - гъ [ - х { - хх r р h гь J кIкI k к j кI g г v гъ [ х K кк { хх l - л m - м w - в ] - хъ q - къ c - ц C - цц ` - цI ~ - цIцI o - о l л m м w в ] хъ q къ c ц C цц ` цI ~ цIцI p - кь ; - лъ : - лълъ / - лI % - хь f - гI \ - хI i - и e - э u - у ' - ъ p кь ; лъ : лълъ / лI % хь f гI \ хI i и e э o о u у ' ъ Гьел гурелги, руго «в» - ялълъул кумекалдалъун рихьизарулел лабиалиял, кIутIби цIутIизарун рахъулел гьаркьал. дв - dw, гв - gw, гъв - vw, гьв - hw, жв - $w, зв - #w, кв - kw, ккв - Kw, къв - qw, кьв - pw, кIв - jw, кIкIв - Jw, лълъв - :w, тв - tw, тIв - Tw, хв - [w, ххв - {w, хъв - ]w, хьв - %w, хIв - \w, чв - xw, ччв - Xw, чIв - zw, чIчIв - Zw, ссв - Sw, цIцIв - ~w, щв - &w m Цӏияб алип ГIажаибал гIадамал руго магIарулал. 🔸 Туркиялда турклъула, 🔸 Къажаралда къажарлъула, 🔸 ГIарабалда гIараблъула, 🔸 ЛъарагIлъиялда лъарагIлъула, 🔸 Чачаналда чачанлъула, 🔸 ГIурусалда гIуруслъула. РАЧIА НИЛI КИР РУКIАНИГИ МАГIАРУЛАЛЛЪУН ХХУТIИЗЕ. fa$aibal fadamal rugo mafarulal. 🔸 turki` turk;ula, 🔸 qa$ari` qa$ar;ula 🔸 farabi` farab;ula 🔸 ;araf;iyalda faraf;ula 🔸 burti` burt;ula 🔸 forosi` furus;ula raza ni` kir rujanigi mafarulal;un {uTi#e

Ххурдузул, пихъазул, гъутIбузул ва цогидал ракьалда бижулеб щиназул цIцIарал магIарул мацIцIалда. Ххурдул, пихъал, гъутIби {urdul, _i]al, vuTbi خۇردۇل، فێڅال، غۇطبێ А a ا Ахбазан a[ba#an اځبازان - абрикос Б b ب БагIаникI bafanij باعانێگ - диал. лещина БагIараб магIакI bafarab mafaj باعاراب ماعاگ - чистец лесной БагIаргьоло bafarholo باعارهۈلۈ - фасоль БагIаргIеч bafarfex باعارعېچ - красное яблоко (сорт зимных яблок) БагIаркари bafarkari باعاركارێ - малина БагIарикIкI bafariJ باعارێڴ - кизильник, кизил БагIаркIогIоро bafarjoforo باعارگۈعۈرۈ - клюква БагIартIегь bafarTeh باعارطېه - диал. мак БагIарцIцIибил bafar~ibil باعارڞێبێل - розовый виноград (сорт) БагIарчIакIултIан bafarzajulTan باعارڃاگۇلطان - столовая свекла, бурак БагIасдо bafasdo باعاسدۈ - дьягил БагIасту bafastu باعاستۇ - борщевик БагIач bafax باعاچ - шишка (сосновая) БегIекIо befejo بېعېگۈ - диал. шишка БегIерххер befer{er بېعېرخېر - лисохвост луговой БагIли bafli باعلێ - черешня Бадиржан badir$an بادێرجان - баклажан Базагъу ba#avu بازاغۇ - азалия жёлтая (ядовитый для овец кустарник) Базакин ba#akin بازاكێن - диал. рододендрон жёлтый золотистый Байтегенек baytegenek بايتېڬېنېك - растение, семена которого животные едят Бакъдебусс baqdebuS باقدېبۇص - подсолнечник Басрател basratel باسراتېل - прошлого года трава БахчатIегь ba{xaTeh باخچاطېه - маргаритка Бахьинхьоп ba%in%o_ باڮێنڮۈف - бардавина БахьинцIцIибил ba%in~ibil باڮێنڞێبێل - белый виноград (сорт) Бахьлъор ba%;or باڮڸۈر - диал. осина БахIаран ba\aran باحاران - диал. колокольчик БацIил кьибил ba`il pibil باڝێل ڨێبێل - аконит клобучковый БацIитIегь ba`iTeh باڝێطېه - лилия БацIитIор ba`iTor باڝێطۈر - ковыль Бачил мацIцI baxil ma~ باچێل ماڞ - коровяк большой Бегьо beho بېهۈ - чертополох БегIерххер befer{er بېعېرخېر - лисохвост луговой Бели beli بېلێ - диал. тополь БессдалтIегь beSdalTeh بېصدالطېه - диал. одуванчик БечIакIо bezajo بېڃاگۈ - бобы гледичьи Бигьаро biharo بێهارۈ - тополь Бизи bi#i بێزێ - алтей лекарственный Бисилбер bisilber بێسێلبېر - астра звёздчатая Бога boga بۈڬا - сорго Борхьил сими bor%il simi بۈرڮێل سێمێ - повилика Кускута Борхьил ххер (хубуч) bor%il {er بۈرڮێل خېر (ځۇبۇچ) - бот. козлобородник БотI boT بۈط - вяз, ильм БугIа bufa بۇعا - голый ячмень, злаковые культуры БугIапер bufa_er بۇعافېر - лук (сорт) БугIа-ролI bufa-ro/ بۇعا - رۈڶ - собир. колосовые, злаковые культуры, злаки БуцIура bu`ura بۇڝۇرا - диал. клевер БучIенчIахIатI buzenza\aT بۇڃېنڃاح - диал. боярышник Г g ڬ Габани gabani ڬابانێ - конопля, 2) пенька, костра ГабанигIучI gabanifuz ڬابانێعۇڃ - куст конопли Габанихьон gabani%on ڬابانێڮۈن - конопляное семя Гагали gagali ڬاڬالێ - лилия Гагудул тIегь gagudul Teh ڬاڬۇدۇل طېه - первоцвет весенний Галам galam ڬالام - диал. конопля ГIалхул ниха fal{ul ni[a عالځۇل نێځا - диал. овсюг Ганзир gan#ir ڬانزێر - чёрный тмин, чернушка ГвангварачIчI gwangwaraZ ڬوانڬواراڄ - баранец обыкновенный Гваргин gwargin ڬوارڬێن - мушмула Гвенега gwenega ڬوېنېڬا - просо Гелеза gele#a ڬېلېزا - диал. астрагал колючий Гени geni ڬېنێ - груша Гендур gendur ڬېندۇر - сурепка Герец gerec ڬېرېښ - диал. облепиха Гермес germes ڬېرمېس - диал. алыча Гиригара girigara ڬێرێڬارا - земляника, клубника Гогаман gogaman ڬۈڬامان - тёрн ГорцIцIо gor~o ڬۈرڞۈ - смородина ГуккугIеч guKufex ڬۇڭۇعېچ - очиток ГуккутIегь guKuTeh ڬۇڭۇطېه - примула Гунзари gun#ari ڬۇنزارێ - горлянка, тыквянка ГурцIтути gur`tuti ڬۇرڝتۇتێ - дикий тутовник Гъ v غ Гъаба vaba غابا - диал. гриб Гъабу vabu غابۇ - виноградная лоза Гъабуэргъени vabuerveni غابۇئېرغېنێ - трава, похожая на виноградную лозу Гъагъадиро vavadiro غاغادێرۈ - белена чёрная Гъадибер vadiber غادێبېر - вороний глаз ГъадиквачI vadikwaz غادێكواڃ - гусиная лапка Гъадиражи vadira$i غادێراجێ - черемша Гъаличу valixu غالێچۇ - подорожник Гъаран varan غاران - укроп Гъаранххер varan{er غارانخېر - кориандр, кинза Гъарачихъан varaxi]an غاراچێڅان - держидерево Гъардали vardali غاردالێ - диал. кукуруза ГъарцIцIи var~i غارڞێ - облепиха Гъедило vedilo غېدێلۈ - боярышник Гъелъ ve; غېڸ - кустарник шиповника Гъулден vulden غۇلدېن - диал. чечевица Гь h ه Гьад had هاد - липа Гьвелкари hwelkari هوېلكارێ - волчеягодник ГьвелмичIчI hwelmiZ هوېلمێڄ - пустырник Гьвелрахь hwelra% هوېلراڮ - молочай ГьвелцIцIибил hwel~ibil هوېلڞێبێل - паслён чёрный сладко-горький ГьетIзаз heT#a# هېطزاز - держидерево ГьиндцIулакьо hind`ulapo هێندڝۇلاڨۈ - кокос Гьодгъур hodvur هۈدغۇر - хвощ полевой Гьоло holo هۈلۈ - боб Гьолозаз holo#a# هۈلۈزاز - бодяк полевой Гьолохх holo{ هۈلۈخ - диал. вика Гьороццабач horoCabax هۈرۈڛاباچ - перекати поле Гьохъ ho] هۈڅ - ячмень ГьоцIцIогени ho~ogeni هۈڞۈڬېنێ - сорт груши ГьоцIцIозаз ho~o#a# هۈڞۈزاز - мордовник Гьулизаз huli#a# هۇلێزاز - диал. цикорий обыкновенный Гьундугьа hunduha هۇندۇها - бузина травянистая Гьуърузул ххер hu'ru#ul {er هۇئرۇزۇل خېر - коровяк скипетровидный Гьургьур hurhur هۇرهۇر - кулыбаба осенняя ГI f ع ГIабукI fabuj عابۇگ - лопух ГIадалаб гьолохх fadalab holo{ عادالاب هۈلۈخ - горошек заборный ГIаздалтIегь fa#dalTeh عازدالطېه - диал. подснежник ГIакакьара fakapara عاكاڨارا - коровяк ГIалхул гьолохх fal[ul holo{ عالخۇل هۈلۈخ - диал. вика ГIалхул ниха fal[ul ni[a عالخۇل نێځا - диал. овсюг ГIалхул пер fal[ul _er عالخۇل فېر - лук скорода ГIалхул ражи fal[ul ra$i عالخۇل راجێ - черемша, дикий чеснок ГIалхулкIалбухI fal[uljalbu\ عالخۇلگالبۇح - элеутерококк колючий ГIандус fandus عاندۇس - ганус, девясил обыкновенный ГIанкIкIил тамало fanJil tamalo عانڴێل تامالۈ - овсянка овечья ГIанкIкIиххер fanJi{er عانڴێخېر - диал. клевер ГIанхъури fan]uri عانڅۇرێ - жимолость ГIанцIили fan`ili عانڝێلێ - бузина ГIарацххер farac{er عاراښخېر - диал. донник лекарственный ГIачIанкъвали fazanqwali عاڃانقوالێ - топинамбур, земляная груша ГIачIарцIахх fazar`a{ عاڃارڝاخ - кипрей ГIачIичIа faziza عاڃێڃا - цикорий обыкновенный ГIебучIучIу febuzuzu عېبۇڃۇڃۇ - диал. шишка (еловая) ГIенщули fen&uli عېنۺۇلێ - сорт ореха ГIеркъитIакIус ferqiTajus عېرقێطاگێس - золототысячник малый ГIетIбах feTba[ عېطباځ - календула ГIеч fex عېچ - яблоко ГIечххер fex{er عېچخېر - дубровник ГIидратIегь fidraTeh عێدراطېه - рябчик кавказский ГIинтIи finTi عێنطێ - шиповник, дикая роза ГIиссинмичIчI giSinmiZ عێصێنمێڄ - глухая крапива ГIищ fi& عێۺ - ядро ореха ГIодобкари fodobkari عۈدۈبكارێ - малина ГIодобцIцIекIва fodob~ejwa عۈدۈبڞېگوا - кислица ГIодокари fodokari عۈدۈكارێ - ежевика ГIокIоро fojoro عۈگۈرۈ - диал. костяника ГIонкIкIозаз fonJo#a# عۈنڴۈزاز - астрагал колючий ГIонкIкIополохх fonJo_olo{ عۈنڴۈفۈلۈخ - горошек мышиный ГIонкIкIорачIчI fonJoraZ عۈنڴۈراڄ - мышехвост ГIонкIкIотIехх fonJoTe{ عۈنڴۈطېخ - толокнянка обыкновенная ГIонкIкIоцIулакьо fonJo`ulapo عۈنڴۈڝۇلاڨۈ - бешеный огурец ГIосокьибил fosopibil عۈسۈڨێبێل - бедренец каменоломка ГIосоххер foso{er عۈسۈخېر - диал. белена чёрная ГIубугI fubuf عۇبۇع - диал. репейник ГIурдамучари furdamuxari عۇردامۇچارێ - тмин, анис полевой ГIурдахIан furda\an عۇرداحان - гриб ГIурччен furXen عۇرۺېن - срубленные сосновые ветки ГIурччинххер furXin{er عۇرۺێنخېر - зелёная трава Д d د Дагъ dav داغ - диал. клён Дарччин darXin دارۺێن - корица Дерец derec دېرېښ - подснежник ДерецдахIа derecda\a دېرېښداحا - первоцвет весенний Диб dib دێب - диал. надземная основа растения Дингур dingur دێنڬۇر - диал. сурепка Дириц diric دێرێښ - крушина слабительная ДогIдогI dofdof دۈعدۈع - дудник Дугу dugu دۇڬۇ - регион. рис Ж $ ج Жага $aga جاڬا - вишня (дерево и плод) Жагъ $av جاغ - черемуха Жажалай $a$alay جامالاي - диал. ромашка Жакки, жокко $aKi, $oKo جاڭێ، جۈڭۈ - рябина ЖаламичIчI $alamiZ جالامێڄ - крапива жгучая Жанххер $an{er جانخېر - лютик Жанзабил $an#abil جانزابێل - имбир ЖигIжигIдахIа $if$ifda\a جێعجێعداحا - орхидея Жовз $ow# جۈوز - диал. имбирь Жонжоло $on$olo جۈنجۈلۈ - тюльпан Жонжоро $on$oro جۈنجۈرۈ - рябчик шахматный Жогь $oh جۈه - черемуха обыкновенная Жулам $ulam جۇلام - кизил, кизиль (кустарник и ягоды) Жух $u[ جۇځ - конский щавель З # ز ЗагIпиран #af_iran زاعفێران - шафран (растение и цветы) ЗазитIегь #a#iTeh زازێطېه - алоэ деревовидное Зазиххер #a#i{er زازێخېر - кактус, столетник Зайтун #aytun زايتۇن - олива, маслина (плод) Занжабил #an$abil زانجابێل - имбирь Зермели #ermeli زېرمېلێ - вех ядовитый Зин #in زێن - диал. барбарис Зиндих #indi[ زێندێځ - диал. алыча ЗирзирикI #ir#irij زێرزێرێگ - вид горной травы ЗудултIегь #udulTeh زۇدۇلطېه - колокольчик И i ێ Икьукьи ipupi ئێڨۇڨێ - диал. роза Иссивут iSiwut ئێصێوۇت - красный перец ИхдалдахIа i[dalda\a ئێځدالداحا - первоцвет Й y ي Йушан yu^an يۇشان - полынь Йасххер yas{er ياسخېر - клевер К k ك КаламичIчI kalamiZ كالامێڄ - глухая крапива, яснотка белая Канакро kanakro كاناكرۈ - диал. сосновая ветка Кани kani كانێ - марена Катизаз kati#a# كاتێزاز - астрагал колючий КатиквачI katikwaz كاتێكواڃ - кошачья лапа двудольная КатирачIчI katiraZ كاتێراڄ - падун, тысячелистник Катиххер kati{er كاتێخېر - валериана лекарственная, валерянка Кванилрукъалълъул ххер kwanilruqa:ul {er كوانێلرۇقاڷۇل خېر - авран лекарственный Квасквас kwaskwas كواسكواس - хлопок Квенщи kwen&i كوېنۺێ - лишайник, ягель Кверкъи kwerqi كوېرقێ - земляника, клубника Кетузаз furXen كېتۇزاز - астрагал шестицветковый Кокон kokon كۈكۈن - слива Куйкьарач kuyparax كۇيڨاراچ - молодило Курак kurak كۇراك - курага Кк K ڭ Ккап Ka_ ڭاف - зелёная оболочка грецкого ореха КкуккутIегь KuKuTeh ڭۇڭۇطېه - ландыш Къ q ق Къагъдали qavdali قاغدالێ - диал. кукуруза КъамуштIи qamu^Ti قامۇشطێ - диал. капуста Къансмагъалу qansmavalu قانسماغالۇ - диал. коровяк Къарабахьин qaraba%in قاراباڮێن - крепко-белый (сорт винограда) Къвали qwali قوالێ - бутень (съедобные трава с белыми цветами и клубнем) КъватIасоххцер qwaTas'o{cer قواطاسئۈخښېر - бешеный огурец КъебелтIимитI qebelTimiT قېبېلطێمێط - хвощ Къерен qeren قېرېن - свинорой пальчатый Къвикъви qwiqwi قوێقوێ - диал. мушмула КъоркъодахIа qorqoda\a قۈرقۈداحا - калужница КъоркъотIамах qorqoTama[ قۈرقۈطاماځ - мать и мачеха Къункъраххер qunqra{er قۇنقراخېر - герань луговая Кь p ڨ КьагIриххер pafri{er ڨاعرێخېر - ягнячья трава КьагIрилдахIа pafrilda\a ڨاعرێلداحا - ягнячий цветок Кьакьа papa ڨاڨا - диал. топинамбур КьвагьеродахIа pwaheroda\a ڨواهېرۈداحا - диал. колокольчик Кьвах pwa[ ڨواځ - диал. горец змеиный Кьекен peken ڨېكېن - базилик душистый КьеккентIам peKenTam ڨېڭېنطام - ганус Кьенкьро penpro ڨېنڨرۈ - крыжовник Кьибилбиццат pibilbiCat ڨێبێلبێڛات - женьшень КьибилбиццаткъукI pibilbiCatquj ڨێبێلبێڛاتقۇگ - женьшень Кьибил кунеб ххер pibil kuneb {er ڨێبێل كۇنېب خېر - пастернак Кьиларгъу pilarvu ڨێلارغۇ - заразиха КьилигъветI pilivweT ڨێلێغوېط - жимолость голубая КьимагIу pimafu ڨێماعۇ - осот КьимгIаро pimfaro ڨێمعارۈ - борец, аконит Кьинкь pinp ڨێنڨ - крыжовник, терн КьинчIил наршу pinpil nar^u ڨێنڃێل نارشۇ - бот. омег Кьонкьра ponpra ڨۈنڨرا - ежевика Кьохх po{ ڨۈخ - стернь, стерня КьугIра pufra ڨۇعرا - горечавка Кьурдабигъ purdabiv ڨۇردابێغ - крушина Палласа Кьуруражи purura$i ڨۇرۇراجێ - дикий чеснок, чеснок, растущий среди скал Кьуруххер puru{er ڨۇرۇخېر - вид травы, растущей среди скал КI j گ КIалбухI jalbu\ گالبۇح - дикая редка КIаркьенбагIар jarpenbafar گارڨېنباعار - сорт краснощёких яблок КIвагьащ jwaha& گواهاۺ - молодое, бурно растущее дерево, бутон КIерекI jerej گېرېگ - диал. хвоя КIикIимичу jijimixu گێگێمێچۇ - диал. черёмуха обыкновенная КIиликIххер jilij{er گێلێگخېر - вид травы КIогIоро joforo گۈعۈرۈ - костяника КIокIоша jojo^a گۈگۈشا - диал. горлянка КIоркIоно jorjona گۈرگۈنۈ - виноградина, ягодка КIочIопер jozo_er گۈڃۈفېر - лук репчатый, луковка, луковица КIуччули juXuli گۇڿۇلێ - диал. огурец КIкI J ڴ КIкIведекIкI JwedeJ ڴوېدېڴ - диал. хвоя КIкIвенекIкI JweneJ ڴوېنېڴ - хвоя КIкIвени Jweni ڴوېنێ - иголочки ели и сосны КIкIвенидул гъветI Jwenidul vweT ڴوېنێدۇل غوېط - ель или сосна Л l ل Ламадур lamadur لامادۇر - морковь Ламщо lam&o لامۺۈ - диал. ботва ЛенчIленчIгъветI lenzlenzvweT لېنڃلېنڃغوېط - крушина ломкая Лъ ; ڸ ЛъабгIин ;abfin ڸابعێن - трилистник, клевер луговой Лъадири ;adiri ڸادێرێ - диал. липа Лъалха ;al[a ڸالځا - мокрица Лъалъен ;a;en ڸاڸېن - анютины глазки ЛъинчIир ;inzir ڸێنڃێر - лавр ЛъичIирма ;izirma ڸێڃێرما - диал. ива Лъолъеху ;o;e[u ڸۈڸېځۇ - диал. дурман Лъор ;or ڸۈر - граб Лъорпихъ ;or_i] ڸۈرفێڅ - черника Лълъ : ڷ ЛълъелтIамах :elTama[ ڷېلطاماځ - белокопытник, калужница болотная Лълъелххер furXen ڷېلخېر - водоросли Лълъелъ :e; ڷېڸ - лён ЛълъимбуркътIегь :imburqTeh ڷێمبۇرقطېه - мальва Лълъолъохьон :o;o%on ڷۈڸۈڮۈن - лён Лълъонани :onani ڷ ۈنانێ - диал. хмель ЛI / ڶ ЛIалу /alu ڶالۇ - тис, кузьмичева трава, эфедра хвощевая М m م Магъизаз mavi#a# ماغێزاز - осот МагIакI mafaj ماعاگ - подорожник Маж ma$ ماج - ботва Макъари maqari ماقارێ - ольха Макъаркурак maqarkurak ماقاركۇراك - абрикос с крепкой шкуркой и горькой косточкой Макъархъабахъ maqar]aba] ماقارڅاباڅ - сорт тыквы с крепкой коркой Манарша manar^a مانارشا - фиалка МаргъалтIегь marvalTeh مارغالطېه - ландыш Маркь marp مارڨ - подмаренник Мах ma[ ماځ - берёза Махьулухь ma%ulu% ماڮۇلۇڮ - диал. вид съедобной травы МахIакIо ma\ajo ماحاگۈ - шалфей мускатный луговой МахIутIил ma\uTil ماحۇطێل - диал. подснежник МатIатIи ma\aTi ماطاطێ - окопник лекарственный МатIахI maTa\ ماطاح - повилика МахIигIа ma\ifa ماحێعا - боярышник МахIитIегь ma\iTeh ماحێطېه - мать-и-мачеха МахIахIи ma\a\i ماحاحێ - д-л. кустарниковое раст. с тёмно-красными ягодами МачахIи maxa\i ماچاحێ - диал. борщевик см. пини МахIквеш ma\kwe^ ماحكوېش - ромашка кавказская Мацари macari ماښارێ - название темнозелёного растения низкого роста МацIцIбухI ma~bu\ ماڞبۇح - лютик едкий Мач max ماچ - молодило МачахIи maxa\i ماچاحێ - диал. борщевик Маччучч maXuX ماڿۇڿ - бодяк полевой Маълаъ ma'la' مائلائ - диал. огуречная трава Маълаъххер ma'la'{er مائلائخېر - окопник МегI mef مېع - диал. полынь, юшан МелхIу mel\u مېلحۇ - диал. перга МеседтIегь mesedTeh مېسېدطېه - бессмертник Месехо mese[o مېسېځۈ - целое ядро грецкого ореха Мигь mih مێه - диал. айва Микк miK مێڭ - дуб МиккицIулакьо miKi`ulapo مێڭێڝۇلاڨۈ - жёлудь Миккищурмал miKi&urmal مێڭێݜۇرمال - диал. жёлуди Микьир mipir مێڨێر - персик Мина-минатIавус mina-minaTawus مێنا - مێناطاوۇس - пушица МитI miT مێط - диал. таволга Миха mi[a مێځا - диал. тополь МихикI mi{ij مێځێگ - гвоздика МичIчI miZ مێڄ - крапива МичIчIирохь miZiro% مێڄێرۈڮ - крапивник, заросли крапивы Мочоххалат moxo{alat مۈچۈخالات - айлант восточный Мокъокъиххер moqoqi{er مۈقۈقێخېر - шалфей седой Мочу moxu مۈچۇ - стручок МурцIи mur`i مۇرڝێ - вейник Мухъ mu] مۇڅ - диал. мята МуцIцIи mu~i مۇڞێ - камыш, тростник Муч mux مۇچ - просо Мучари muxari مۇچارێ - тмин обыкновенный Н n ن НайицIцIибил nayi~ibil نايێڞێبێل - кишмиш, изюм без косточек НакIкI naJ ناڴ - сосна НакIкIигъветI naJivweT ناڴێغوېط - ель, сосна Наргиз nargi# نارڬێز - нарцисс НахIу na\u ناحۇ - диал. дуб НахIукIла na\ujla ناحۇگلا - шалфей лекарственный НацIцIиххер na~i{er ناڞێخېر - диал. цикорий обыкновенный Некь nep نېڨ - борщевик Ниха ni[a نێځا - овёс Нихьваххер ni%wa{er نێڮواخېر - мятлик О o ۈ Огоб ogob ئۈڬۈب - рожь ОхолролI o[olro/ ئۈځۈلرۈڶ - яровая пшеница Оххцер o{cer ئۈخښېر - огурец Очан oxan ئۈچان - регион. петрушка П _ ف Палам _alam فالام - калина ПарссцIулакьо _arS`ulapo فارصڝۇلاڨۈ - орехи фундук ПастIан _asTan فاسطان - дыня ПатIих _aTi[ فاطێځ - диал. дыня Пенкьели _enpeli فېنڨېلێ - волжанка, лабазник, таволга (кустарник) Пер _er فېر - лук Пер-ххер _er-{er فېر - خېر - овощи Пилпил _il_il فێلفێل - перец Пини _ini فێنێ - борщевик ПиринчIчI _irinZ فێرێنڄ - рис Питри _itri فێترێ - диал. омела Полохх _olo{ فۈلۈخ - вика Пундукъ _unduq فۇندۇق - фундук Пурчч _urX فۇرڿ - красный перец (в стручках и молотый) ПурчIина _urzina فۇرڃێنا - ячмень Р r ر РагIи-ххер rafi-{er راعێ - خېر - собир. корм, корма (для скота) Ражипер ra$i_er راجێفېر - чеснок РакьугIеч rapufex راڨۇعېچ - топинамбур Рахьдал заз ra%dal #a# راڮدال زاز - волчец кудрявый Рахькьибил ra%pibil راڮڨێبێل - молочный корень РекIел ххер rejel {er رېگېل خېر - базилик мятолистный Риххалил ххер ri{alil {er رێخالێل خېر - горечавка крестообразная Рехъеб re]eb رېڅېب - вьюнок полевой РицIцI ri~ رێڞ - ива, тальник, ракита РицIцIирохь ri~iro% رێڞێرۈڮ - ивняк, ракитник, заросли тальника РицIцIихьоп ri~i%o_ رێڞێڮۈف - бардавина РолI ro/ رۈڷ - пшеница Ролълъоман ro:oman رۈڷۈمان - крыжовник Рохьил сагIан ro%il safan رۈڮێل ساعان - душица РугънатIамах ruvnaTama[ رۇهناطاماځ - подорожник Ругънаххер ruvna{er رۇهناخېر - подорожник Ругъналххер ruvnal{er رۇهنالخېر - володушка козелецелистная Ручч ruX رۇڿ - диал. зелёный лук С s س СагIан safan ساعان - мята Сани sani سانێ - барбарис (ягоды и куст) Сег seg سېڬ - бот. солодка, лакрица Сезам se#am سېزام - кунжут Сенеро senero سېنېرۈ - омега Сигри sigri سێڬرێ - брусника Собо sobo سۈبۈ - черемша Соно sono سۈنۈ - гранат Сулахъ sula] سۇلاڅ - соты Сусур susur سۇسۇر - овсюг, мятлик, костерь Сутулкъудус sutulqudus سۇتۇلقۇدۇس - диал. чертополох Сс S ص СсурмацIул Surma`ul صۇرماڞۇل - сандаловое дерево Т t ت Талган talgan تالڬان - редька, репа Тамало tamalo تامالۈ - мох, овсяница пёстрая Тамахьо tama%o تاماڮۈ - табак ТашкIо ta^jo تاشگۈ - тимьян ползучий, чабрец Тобот tobot تۈبۈت - молодило Тусумакъар tusumaqar تۇسۇماقار - диал. ольха Тут tut تۇت - тутовник ТI T ط ТIагъдигIеч Tavdifex طاغدێعېچ - сорт яблок ТIепало Te_alo طېفالۈ - чечевица ТIетIели TeTeli طېطېلێ - репейник ТIетIер TeTer طېطېر - василёк ТIегь-ххер Teh-{er طېه - خېر собир. растения, букв. цветы и трава ТIикъва тIамах Tiqwa Tama[ طێقوا طاماځ - копытень европейский ТIин Tin طێن - бутень (стебель) ТIирщ Tir& طێرۺ - росток ТIогьилдахIа Tohilda\a طۈهێلداحا - иван-да-марья ТIогьилтIегь TohilTeh طۈهێلطېه - зверобой ТIопи To_i طۈفێ - боярышник ТIор Tor طۈر - колос, колосья ТIорщел Tor&el طۈرۺېل - зерно, хлеб ТIохтIабиж To[Tabi$ طۈځطابێج - пастушья сумка ТIуб Tub طۇب - диал. боярышник ТIумесгьил Tumeshil طۇمېسهێل - диал. горох ТIутIи TuTi طۇطێ - диал. крыжовник У u ۇ Уржуник ur$unik ئۇرجۇنێك - диал. крыжовник Х [ خ Халияр {aliyar خالێيار - черемша Харанги {arangi خارانڬێ - клён Хариял {ariyal خارێيال - дикий лук Хасалил жага {asalil $aga خاسالێل جاڬا - витания ХасалогIеч {asalofex خاسالۈعېچ - сорт зимнего яблока Хашхаш {a^{a^ خاشخاش - мак Хен {en ځېن зелень, ряска (на воде), 2) водоросли Хенхур {en{ur ځېنځۇر - диал. хмель Хили [ili ځێلێ - оболочка, обёртка (кукурузного початка) Хилъало [i;alo ځێڸالۈ - чечевица Хуршуп {ur^u_ خۇرشۇف - артишок Хх { خ Ххалатаб биццатаб муцIцIи {alatab biCatab mu~i خالاتاب بێڛاتاب مۇڞێ - бамбук Ххариссвер {eriSwer خارێصوېر - астрактилодес яйцевидный Ххвалченххер {walxen{er خوالچېنخېر - аир болотный Ххомелег {omeleg خۈمېلېڬ - хмель Хъ ] څ Хъабахъ ]aba] څاباڅ - тыква ХъазиквачI ]a#ikwaz څازێكواڃ - лапчатка гусиная Хъазил пер ]a#il _er څازێل فېر - гусиный лук Хъазиххер ]a#i{er څازێخېر - горец птичий, спорыш ХъапустIан ]a_usTan څافۇسطان капуста Хъарахъзаз ]ara]#a# څاراڅزاز - диал. колючка Хъарпуз ]ar_u# څارفۇز - арбуз ХъахIа ]a\a څاحا - редис ХъахIзаз ]a\#a# څاحزاز - мордовник ХъахIаб заз ]a\ab #a# څاحاب زاز - осот ХъахIилаб гьолохх ]a\ilab holo{ څاحێلاب هۈلۈخ - галега лекарственная, козлятник ХъахIилдахIа ]a\ilda\a - څاحێلداحا - василёк луговой ХъахIилххер ]a\il{er څاحێلخېر - василёк луговой ХъахIкьибил ]a\pibil څاحڨێبێل - пырей ХъахIрицIцI ]a\ri~ څاحرێڞ - белая ива Хъуп ]u_ څۇف - пух Хь % ڮ Хьамахь %ama% ڮاماڮ - налет на стволах 2) диал. тина, водоросль ХьецIел %e`el ڮېڝېل - зерно (обмолоченное) Хьин %in ڮێن - аир болотный Хьурут %urut ڮۇرۇت - аир болотный ХьурцIцIи %ur~i ڮۇرڞێ - бамбук ХьуцIцIил хъарахъ %u~il ]ara] ڮۇڞێل څاراڅ - багульник ХьуцIцIиххер %u~i{er ڮۇڞێخېر - хвощ полевой, кукушкин лён ХI \ ح ХIавагIеч \awafex حاواعېچ - айва ХIажибудай \a$ibuday حاجێبۇداي - диал. кукуруза ХIалцадуххер \alcadu{er حالښادۇخېر - калина обыкновенная ХIамагага \amagaga حاماڬاڬا - одуванчик ХIамагъанкъгени \amavanqgeni حاماغانقڬېنێ - сорт жёсткой груши ХIаманакIкIигъветI \amanaJivweT حاماناڴێغوېط - кедр ХIамамичIчI \amamiZ حامامێڄ - пустырник ХIамацIцIибил \ama~ibil حاماڞێبێل - сорт винограда ХIамигендур \amigendur حامێڬېندۇر - желтушник рассеянный ХIамизаз \ami#a# حامێزاز - татарник колючий, расторопша ХIамиоххцер \amio{cer حامێئۈخښېر - ослинник двухлетний ХIамирахь \amira% حامێراڮ - молочай ХIамирачIчI \amiraZ حامێراڄ - хвойник конский, эфедра, кузмичёва трава ХIамиссур \amiSur حامێصۇر - диал. чабрец ХIамицIцIам \ami~am حامێڞام - диал. тмин, богородская трава ХIанку \anku حانگۇ - черемша, дикий чеснок ХIантIегь \anTeh حانطېه - алтей ХIанцц \anC حانڛ - мушмула 2) диал. шишки ХIанчIчIигени \anZigeni حانڄێڬېنێ - диал. сорт диких груш ХIанчIчIижага \anZi$aga حانڄێجاڬا - сорт вишен, букв. птичья вишня ХIанчIчIил тIегь \anZil Teh حانڄێل طېه - дымянка лекарственная ХIанчIчIил цIулакьо \anZil `ulapo حانڄێل ڝۇلاڨۈ - горец птичий ХIанчIчIил чIчIичIчIи \anZil ZiZi حانڄێل ڄێڄێ - пастушья сумка ХIанчIчIиполохх \anZi_olo{ حانڄێفۈلۈخ - чина лесная ХIанчIчIихьон \anZi%on حانڄێڮۈن - пастушья сумка ХIамигендур \amigendur حامێڬېندۇر - желтушник рассеянный ХIамикIилкIал \amijiljal حامێگێلگال - живокость высокая ХIамиххинкI \ami{inj حامێخێنگ - просвирник лесной ХIаркуч \arkux حاركۇچ - белокопытник гибридный ХIегьоло \eholo حېهۈلۈ - диал. горох посевной ХIелкирачIчI \elkiraZ حېلكێراڄ - ирис мечевидный ХIенехI \ene\ حېنېح - чабрец, донник лекарственный ХIет \et حېت - ковыль ХIетIебагIар \eTebafar حېطېباعار - перец водяной ХIили \ili حێلێ - мелкие волосинки кукурузных зёрен ХIинихI \ini\ حێنێح - пажитник ХIубибиццат \ubibiCat حۇبێبێڛات - баобаб ХIулитIегь \uliTeh حۇلێطېه - одуванчик Ц c ښ Царалмагъ caralmav ښارالماغ - тысячелистник ЦарамацIцI carama~ ښاراماڞ - девясил высокий ЦарарачIчI cararaZ ښاراراڄ - хвощ полевой ЦаратIин caraTin ښاراطێن - росянка круглолистная ЦидуквачI cidukwaz ښێدۇكواڃ - папоротник Цидумалъ ciduma; ښێدۇماڸ - змеевик Цидурукъ ciduruq ښێدۇرۇق - чемерица Лебеля Цидучирахъ ciduxira] ښێدۇچێراڅ - башмачок настоящий ЦилгIин cilfin ښێلعێن - медвежье ушко, толокнянка ЦицидахIа cicida\a ښێښێداحا - лютик едкий ЦI ` ڝ ЦIилкъ `ilq ڝێلق - тисс ЦIулакьо `ulapo ڝۇلاڨۈ - грецкий орех ЦIумхIери `um\eri ڝۇمحېرێ - астрагал колючий ЦIункIулукI `unjuluj ڝۇنگۇلۇگ - колокольчик ЦIцI ~ ڞ ЦIцIалахьоп ~ala%o_ ڞالاڮۈف - бардавина ЦIцIанигъур ~anivur ڞانێغۇر - тисс ЦIцIекIу ~eju ڞېگۇ - щавель ЦIцIелмегеж ~elmege$ ڞېلمېڬېج - съедобная трава (букв. козья борода) ЦIцIеллълъар ~el:ar ڞېلڷار - акация ЦIцIелчIахI ~elza\ ڞېلڃاح - гелега лекарственная ЦIцIибил ~ibil ڞێبێل - виноград ЦIцIини ~ini ڞێنێ - можжевельник ЦIцIороссоролълъ ~oroSoro/ ڞۈرۈصۈرۈڷ - кукуруза ЦIцIороссоролълъил азали ~oroSoro/il a#ali ڞۈرۈصۈرۈڷێل ازالێ - кукурузные рыльца гъал ~oroSoro/il val ڞۈرۈصۈرۈڷێل غال - связка кукурузы гъуруд ~oroSoro/il vurud ڞۈرۈصۈرۈڷێل غۇرۇد - кукурузная сечка лъел ~oroSoro/il ;el ڞۈرۈصۈرۈڷێل ڸېل - початок кукурузы мугь ~oroSoro/il muh ڞۈرۈصۈرۈڷێل مۇه - а) кукурузное зерно б) варёная кукуруза хIуби ~oroSoro/il \ubi ڞۈرۈصۈرۈڷێل حۇبێ - кукурузный стебель чIер ~oroSoro/il zer ڞۈرۈصۈرۈڷێل ڃېر - воздушная кукуруза (жареная), поп-корн Ч x چ Чалбудай xalbuday چالبۇداي - пшеница (хороших сортов) Чамассдак xamaSdak چاماصداك - финик Чахъдал тIегь xa]dal Teh چاڅدال طېه - арника горная Ченкь xenp چېنڨ - диал.спица колоса Чинари xinari چێنارێ - чинара, бук, кавказский платан Чинква xinkwa چێنكوا - зелёная оболочка грецкого ореха Чинкир xinkir چێنكێر - зелёная оболочка грецкого ореха Чохьоххер xo%o{er چۈڮۈخېر - трава против боли в животе Чум xum چۇم - регион. кизил Чч X ڿ Ччути Xuti ڿۇتێ - лебеда ЧI z ڃ ЧIабтIи zabTi ڃابطێ - ежевика ЧIанчIур zanzur ڃانچۇر - чанчур (местный сорт сливы) ЧIакIултIан zajulTan ڃاگۇلطان - свёкла ЧIар zar ڃار - сорняк ЧIвалха zwal[a ڃوالځا - вид высокого тонкого сорняка ЧIикIу ziju ڃێگۇ - диал. молотое льняное семя ЧIилтIи zilTi ڃێلطێ - валежник ЧIчI Z ڄ чIчIвад Zwad ڄواد - ясень ЧIчIегIераб бигьаро Zeferab biharo ڄېعېراب بێهارۈ - осокорь, чёрный тополь ЧIчIегIергьоло Zeferholo ڄېعېرهۈلۈ - конские бобы ЧIчIегIерзаз Zefer#a# ڄېعېرزاز - колючка (колючий кустарник) ЧIчIегIеркари Zeferkari ڄېعېركارێ - тутовник чёрный ЧIчIегIеркокон Zeferkokon ڄېعېركۈكۈن - чернослив ЧIчIегIермах Zeferma[ ڄېعېرماځ - карагач ЧIчIегIерххер Zefer{er ڄېعېرخېر - душица ЧIчIегIерцI ул Zefer`ul ڄېعېرڝۇل - карагач ЧIчIотIоххер ZoTo{er ڄۈطۈخېر - живокость Ш ^ ش Шагьбулут ^ahbulut شاهبۇلۇت - каштан Шитил ^itil شێتێل - рассада Шори ^ori شۈرێ - диал. папоротник, щитовник мужской Щ & ۺ Щ алай &alay ۺالاي - ил, тина ЩекIтIамах &ejTama[ ۺېگطاماځ - подорожник Щонщо, щванщва &on&o, &wan&wa ۺۈنۺۈ، ۺوانۺوا - горчак розовый, плевел опьянеющий Щуб &ub ۺۇب - роса Ххурдул, пихъал гIурус мацIцIалдасса магIарул мацIцIалде خۇردۇل، فێڅال عۇرۇس ماڞالداصا ماعارال ماڞالدې {urdul, _i]al furus ma~aldaSa mafarul ma~alde А Абрикос - Ахбазан a[ba#an اځبازان Абрикос с крепкой шкуркой и горькой косточкой - Макъаркурак maqarkurak ماقاركۇراك Авран лекарственный - Кванилрукъалълъул ххер kwaniruqa:ul {er كوانێلرۇقاڷۇا خېر Азалия жёлтая (ядовитый для овец кустарник) - Базагъу ba#avu بازاغۇ Аир болотный - Ххвалченххер {walxen{er خوالچېنخېر Аир болотный - Хьин %in ڮێن Аир болотный - Хьурут %urut ڮۇرۇت Айва - ХIавагIеч \awafex حاواعېچ Айва диал. - Мигь mih مێه Акация - ЦIцIеллълъар ~el:ar ڞېلڷار Аконит - КьимгIаро pimfaro ڨێمعارۈ Аконит клобучковый - БацIил кьибил ba`il pibil باڝێل ڨێبێل Айлант восточный - Мочоххалат moxo{alat مۈچۈخالات Алоэ деревовидное - ЗазитIегь #a#iTeh زازێطېه Алтей - ХIантIегь \anTeh حانطېه Алтей лекарственный - Бизи bi#i بێزێ Алыча диал. - Гермес germes ڬېرمېس Алыча диал. - Зиндих #indi[ زێندێځ Анис полевой - ГIурдамучари furdamuxari عۇردامۇچارێ Анютины глазки - Лъалъен ;a;en ڸاڸېن Арбуз - Хъарпуз ]ar_u# څارفۇز Арника горная - Чахъдал тIегь xa]dal Teh چاڅدال طېه Артишок - Хуршуп {ur^u_ خۇرشۇف Астра звёздчатая - Бисилбер bisilber بێسێلبېر Астрагал колючий - ГIонкIкIозаз fonJo#a# عۈنڴۈزاز Астрагал колючий - Катизаз kati#a# كاتێزاز Астрагал колючий - ЦIумхIери `um\eri ڝۇمحېرێ Астрагал колючий диал. - Гелеза gele#a ڬېلېزا Астрагал шестицветковый - Кетузаз ketu#a# كېتۇزاز Астрактилодес яйцевидный - Ххариссвер {ariSwer خارێصوېر Б Багульник - ХьуцIцIил хъарахъ %u~il ]ara] ڮۇڞێل څاراڅ Базилик душистый - Кьекен peken ڨېكېن Базилик мятолистный - РекIел ххер rejel {er رېگېل خېر Баклажан - Бадиржан badir$an بادێرجان Бамбук - ХьурцIцIи %ur~i ڮۇرڞێ Бамбук - Ххалатаб биццатаб муцIцIи {alatab biCatab mu~i خالاتاب بێڛاتاب مۇڞێ Баобаб - ХIубибиццат \ubibiCat حۇبێبێڛات Баранец обыкновенный - ГвангварачIчI gwangwaraZ ڬوانڬواراڄ Барбарис (ягоды и куст) - Сани sani سانێ Барбарис диал. - Зин #in زێن Бардавина - Бахьинхьоп ba%in%o_ باڮێنڮۈف Бардавина - ЦIцIалахьоп ~ala%o_ ڞالاڮۈف Бардавина - РицIцIихьоп ri~i%o_ رێڞێڮۈف Башмачок настоящий - Цидучирахъ ciduxira] ښێدۇچێراڅ Бедренец каменоломка - ГIосокьибил fosopibil عۈسۈڨێبێل Белена чёрная - Гъагъадиро vavadiro غاغادێرۈ Белена чёрная диал. - ГIосоххер %oso{er عۈسۈخېر Белокопытник - ЛълъелтIамах :elTama[ ڷېلطاماځ Белокопытник гибридный - ХIаркуч \arkux حاركۇچ Берёза - Мах ma[ ماځ Бессмертник - МеседтIегь mesedTeh مېسېدطېه Боб - Гьоло holo هۈلۈ Бобы гледичьи - БечIакIо bezajo بېڃاگۈ Богородская трава - ХIамицIцIам \ami~am حامێڞام Бодяк полевой - Гьолозаз holo#a# هۈلۈزاز Бодяк полевой - Маччучч maXuX ماڿۇڿ Борец - КьимгIаро pimfaro ڨێمعارۈ Борщевик - БагIасту bafastu باعاستۇ Борщевик - Некь nep نېڨ Борщевик - Пини _ini فێنێ Борщевик диал. - МачахIи maxa\i ماچاحێ Ботва - Маж ma$ ماج Ботва диал. - Ламщо lam&o لامۺۈ Боярышник - Гъедило vedilo غېدێلۈ Боярышник - МахIигIа ma\ifa ماحێعا Боярышник - ТIопи To_i طۈفێ Боярышник диал. - ТIуб Tub طۇب Боярышник диал. - БучIенчIахIатI buzenza\aT بۇڃېنڃاحاط Брусника - Сигри sigri سێڬرێ Бузина - ГIанцIили fan`ili عانڝێلێ Бузина травянистая - Гьундугьа hunduha هۇندۇها Бук - Чинари xinari چێنارێ Бурак - БагIарчIакIултIан bafarzajulTan باعارڃاگۇاطان Бутень (съедобная трава с белыми цветами и съедобным клубнем) - Къвали qwali قوالێ Бутень (стебель) - ТIин Tin طێن Бутон - КIвагьащ jwaha& گواهاۺ В Валежник - ЧIилтIи zilTi ڃێلطێ Валериана лекарственная, валерянка - Катиххер kati{er كاتێخېر Василёк - ТIетIер TeTer طېطېر Василёк луговой - ХъахIилдахIа ]a\ilda\a څاحێلداحا Василёк луговой - ХъахIилххер ]a\il{er څاحێلخېر Вейник - МурцIцIи mur~i مۇرڞێ Вех ядовитый - Зермели #ermeli زېرمېلێ Вика - Полохх _olo{ فۈلۈخ Вика диал. - Гьолохх holo{ هۈلۈخ Вика диал. - ГIалхул гьолохх fal[ul holo{ عالخۇل هۈلۈخ Виноград - ЦIцIибил ~ibil ڞێبێل Виноград (сорт) - ХIамацIцIибил \ama~ibil حاماڞێبێل Виноград белый (сорт) - БахьинцIцIибил ba%in~ibil باڮێنڞێبێل Виноград розовый (сорт) - БагIарцIцIибил bafar~ibil باعارڞێبێل Виноград крепко-белый (сорт винограда) - Къарабахьин qaraba%in قاراباڮێن Виноградина - КIоркIоно jorjono گۈرگۈنۈ Виноградная лоза - Гъабу vabu غابۇ Витания - Хасалил жага {asalil $aga خاسالێل جاڬا Вишня (дерево и плод) - Жага $aga جاڬا Вишня сорт птичья вишня - ХIанчIчIижага \anZi$aga حانڄێجاڬا Водоросли - Лълъелххер :el{er ڷېلخېر Водоросли - Хен [en ځېن Волжанка - Пенкьели _enpeli فېنڨېلێ Володушка козелецелистная - Ругъналххер ruvnal{er رۇغنالخېر Волчец кудрявый - Рахьдал заз ra%dal #a# راڮدال زاز Волчеягодник - Гьвелкари hwelkari هوېلكوارێ Вороний глаз - Гъадибер vadiber غادێبېر Вьюнок полевой - Рехъеб re]eb رېڅېب Вяз - БотI boT بۈط Г Галега лекарственная - ХъахIилаб гьолохх ]a\ilab holo{ څاحێلاب هۈلۈخ Ганус - ГIандус fandus عاندۇس Ганус - КьеккентIам peKenTam ڨېڭېنطام Гвоздика - МиххикI mi{ij مێخێگ Гелега лекарственная - ЦIцIелчIахI ~elza\ ڞېلڃاح Герань луговая - Къункъраххер qunqra{er قۇنقراخېر Горец змеиный диал. - Кьвахх pwa{ ڨواخ Горец птичий - Хъазиххер ]a#i{er څازێخېر Горец птичий - ХIанчIчIил цIулакьо \anZil `ulapo حانڄێل ڝۇلاڨۈ Горечавка - КьугIра pufra ڨۇعرا Горечавка крестообразная - Риххалил ххер ri{alil {er رێخالێل خېر Горлянка - Гунзари gun#ari ڬۇنزارێ Горлянка диал. - КIокIоша jojo^a گۈگۈشا Горох диал. - ТIумесгьил Tumeshil طۇمېسهێل Горох посевной диал. - ХIегьоло \eholo حېهۈلۈ Горошек заборный - ГIадалаб гьолохх fadalab holo{ عادالاب هۈلۈخ Горошек мышиный - ГIонкIкIополохх fonJo_olo{ عۈنڴۈفۈلۈخ Горчак розовый - Щонщо, щванщва &on&o, &wan&wa ۺۈنۺۈ، ۺوانۺوا Гранат - Соно sono سۈنۈ Грап - Лъор ;or ڸۈر Гриб - ГIурдахIан furda\an عۇرداحان Гриб диал. - Гъаба vaba غابا Грецкий орех - ЦIулакьо `ulapo ڝۇلاڨۈ Груша - Гени geni ڬېنێ Груша дикий сорт диал. - ХIанчIчIигени \anZigeni حانڄێڬېنێ Груша сорт жёсткой груши - ХIамагъанкъгени \amavanqgeni حاماغانقڬېنێ Груша (сорт) - ГьоцIцIогени ho~ogeni هۈڞۈڬېنێ Груша земляная - ГIачIанкъвали fazanqwali عاڃانقوالێ Гусиная лапка - ГъадиквачI vadikwaz غادێكواڃ Гусиный лук - Хъазил пер ]a#il _er څازێل فېر Д Девясил высокий - ЦарамацIцI carama~ ښاراماڞ Дикая роза - ГIинтIи %inTi عێنطێ Дикий чеснок - ГIалхул ражи %al[ul ra$i عالخۇل راجێ Дикий чеснок - ХIанку \anku حانكۇ Девясил обыкновенный - ГIандус fandus عاندۇس Дерево молодое, бурно растущее - КIвагьащ jwaha& گواهاۺ Держидерево - Гъарачихъан varaxi]an غاراچێڅان Держидерево - ГьетIзаз heT#a# هېطزاز Донник лекарственный - ХIенехI \ene\ حېنېح Донник лекарственный диал. - ГIарацххер %arac{er عاراښخېر Дуб - Микк miK مێڭ Дуб диал. - НахIу na\u ناحۇ Дубровник - ГIечххер fex{er عېچخېر Дудник - ДогIдогI dofdof دۈعدۈع Дурман диал. - Лъолъеху ;o;e[u ڸۈڸېځۇ Душица - Рохьил сагIан ro%il safan رۈڮێل ساعان Душица - ЧIчIегIерххер Zefer{er ڄېعېرخېر Дымянка лекарственная - ХIанчIчIил тIегь \anZil Teh حانڄێل طېه Дыня - ПастIан _asTan فاسطان Дыня диал. - ПатIих _aTi[ فاطێځ Дьягил - БагIасдо bafasdo باعاسدۈ Е Ежевика - ГIодокари fodokari عۈدۈكارێ Ежевика - Кьонкьра ponpra ڨۈنڨرا Ежевика - ЧIабтIи zabTi ڃابطێ Ель - НакIкIигъветI naJivweT ناڴێغوېط Ель или сосна - КIкIвенидул гъветI Jwenidul vweT ڴوېنێدۇل غوېط Ё Ж Желтушник рассеянный - ХIамигендур \amigendur حامێڬېندۇر Женьшень - Кьибилбиццат pibilbiCat ڨێبێلبێڛات Женьшень - КьибилбиццаткъукI pibilbiCatquj ڨێبێلبێڛاتقۇگ Жёлудь - МиккицIулакьо miKi`ulapo مێڭێڝۇلاڨۈ Жёлуди диал. - Миккищурмал miKi&urmal مێڭێۺۇرمال Живокость - ЧIчIотIоххер ZoTo{er ڄۈطۈخېر Живокость высокая - ХIамикIилкIал \amijiljal حامێگێلگال Жимолость - ГIанхъури fan]uri عانڅۇرێ Жимолость голубая - КьилигъветI pilivweT ڨێلێغوېط З Заразиха - Кьиларгъу pilarvu ڨێلارغۇ Зверобой - ТIогьилтIегь TohilTeh طۈهێلطېه Зелень, ряска (на воде) - Хен [en ځېن Зелёная оболочка грецкого ореха - Ккап Ka_ ڭاف Зелёная оболочка грецкого ореха - Чинква xinkwa چێنكوا Зелёная оболочка грецкого ореха - Чинкир xinkir چێنكێر Земляника - Гиригара girigara ڬێرێڬارا Земляника - Кверкъи kwerqi كوېرقێ Зерно - ТIорщел Tot&el طۈرۺېل Зерно (обмолоченное) - ХьецIел %e`el ڮېڝېل Змеевик - Цидумалъ ciduma; ښێدۇماڸ Золототысячник малый - ГIеркъитIакIус ferqiTajus عېرقێطاگۇس И Ива - РицIцI ri~ رێڞ Ива диал. - ЛъичIирма ;izirma ڸێڃێرما Ива белая - ХъахIрицIцI ]a\ri~ څاحرێڞ Иван-да-марья - ТIогьилдахIа Tohilda\a طۈهێلداحا Иголочки ели и сосны - КIкIвени Jweni ڴوېنێ Изюм без косточек - НайицIцIибил nayi~ibil نايێڞێبێل Ил, тина - Щалай &alay ۺالاي Ильм - БотI boT بۈط Имбирь - Жанзабил $an#abil جانزابێل Имбирь - Занжабил #an$abil زانجابێل Имбирь диал. - Жовз $ov# جۈوز Ирис мечевидный - ХIелкирачIчI \elkiraZ حېلگێراڄ Й К Кавказский платан - Чинари xinari چێنارێ Кактус - Зазиххер #a#i{er زازێخېر Календула - ГIетIбах feTba[ عېطباځ Калина - Палам _alam عالام Калина обыкновенная - ХIалцадуххер \alcadu{er حالښادۇخېر Калужница - КъоркъодахIа qorqoda\a قۈرقۈداحا Калужница болотная - ЛълъелтIамах :elTama[ ڷېلطاماځ Камыш - МуцIцIи mu~i مۇڞێ Капуста - ХъапустIан ]a_usTan څافۇسطان Капуста диал. - КъамуштIи qamu^Ti قامۇشطێ Карагач - ЧIчIегIермах Zeferma[ ڄېعېرماځ Карагач - ЧIчIегIерцI ул Zefer`ul ڄېعېرڝۇل Каштан - Шагьбулут ^ahbulut شاهبۇلۇت Кедр - ХIаманакIкIигъветI \amanaJivweT حاماناڴێغوېط Кизил (кустарник и ягоды) - Жулам $ulam جۇلام Кизил регион. - Чум xum چۇم Кизильник, кизил - БагIарикIкI bafariJ باعارێڴ Кинза - Гъаранххер varan{er غارانخېر Кипрей - ГIачIарцIахх fazar`a{ عاڃارڝاخ Кислица - ГIодобцIцIекIва fodob~ejwa عۈدۈبڞېگوا Кишмиш - НайицIцIибил nayi~ibil نايێڞێبێل Клевер - Ясххер yas{er ياسخېر Клевер диал. - БуцIура bu`ura بۇڝۇرا Клевер диал. - ГIанкIкIиххер %anJi{er عانڴێخېر Клевер луговой - ЛъабгIин ;abfin ڸابعێن Клён диал. - Дагъ dav داغ Клён - Харанги [arangi ځارانڬێ Клубника - Гиригара girigara ڬێرێڬارا Клубника - Кверкъи kwerqi كوېرقێ Крушина Палласа - Кьурдабигъ purdabiv ڨۇردابێغ Клюква - БагIаркIогIоро bafarjoforo باعارگۈعۈرۈ Ковыль - БацIитIор ba`iTor باڝێطۈر Ковыль - ХIет \et حېت Козлобородник бот. - Борхьил ххер (хубуч) bor%il {er ([ubux) بۈرڮێل خېر (ځۇبۇچ) Козлятник - ХъахIилаб гьолохх ]a\ilab holo{ څاحێلاب هۈلۈخ Козья борода - ЦIцIелмегеж ~elmege$ ڞېلمېڬېج Кокос - ГьиндцIулакьо hind`ulapo هێندڝۇلاڨۈ Колокольчик - ЗудултIегь #udulTeh زۇدۇلطېه Колокольчик - ЦIункIулукI `unjuluj ڝۇنگۇلۇگ Колокольчик диал. - КьвагьеродахIа pwaheroda\a ڨواهېرۈداحا Колокольчик диал. - БахIаран ba\aran باحاران Колос - ТIор Tor طۈر Колючка (колючий кустарник) - ЧIчIегIерзаз Zefer#a# ڄېعېرزاز Колючка диал. - Хъарахъзаз ]ara]#a# څاراڅزاز Конопля - Габани gabani ڬابانێ Конопля диал. - Галам galam ڬالام Конопля (куст) - ГабанигIучI gabanifuz ڬابانێعۇڃ Конопля (семя) - Габанихьон gabani%on ڬابانێڮۈن Конские бобы - ЧIчIегIергьоло Zeferholo ڄېعېرهۈلۈ Копытень европейский - ТIикъва тIамах Tiqwa Tama[ طێقوا طاماځ Кориандр - Гъаранххер varan{er غارانخېر Корица - Дарччин darXin دارڿێن Корм - РагIи-ххер rafi-{er راعێ- خېر Коровяк - ГIакакьара fakapara عاكاڨارا Коровяк диал. - Къансмагъалу qansmavalu قانسماغالۇ Коровяк большой - Бачил мацIцI baxil ma~ باچێل ماڞ Коровяк скипетровидный - Гьуърузул ххер hu'ru#ul {er هۇئرۇزۇل خېر Костерь - Сусур susur سۇسۇر Костяника - КIогIоро joforo گۈعۈرۈ Костяника диал. - ГIокIоро fojoro عۈگۈرۈ Кошачья лапа двудольная - КатиквачI katilwaz كاتێكواڃ Крапива - МичIчI miZ مێڄ Крапива глухая - ГIиссинмичIчI fiSinmiZ عێصێنمێڄ Крапива глухая - КаламичIчI kalamiZ كالامێڄ Крапива жгучая - ЖаламичIчI $alamiZ جالامێڄ Крапивник - МичIчIирохь miZiro% مێڄێرۈڮ Крушина ломкая - ЛенчIленчIгъветI lenzlenzvweT لېنڃلېنڃغوېط Крушина слабительная - Дириц diric دێرێښ Крыжовник - Кьенкьро penpro ڨېنڨرۈ Крыжовник - Кьинкь pinp ڨێنڨ Крыжовник - Ролъоман ro;oman رۈڸۈمان Крыжовник диал. - ТIутIи TuTi طۇطێ Крыжовник диал. - Уржуник ur$unik ئۇرجۇنێك Кузьмичева трава - Лъалу lalu ڶالۇ Кузьмичева трава - ХIамирачIчI \amiraZ حامێراڄ Кукуруза - ЦIцIороссоролI ~oroSoro/ ڞۈرۈصۈرۈڶ Кукуруза диал. - Гъардали vardali غاردالێ Кукуруза диал. - Къагъдали qavdali قاغدالێ Кукуруза диал. - ХIажибудай \a$ibuday حاجێبۇداي Кукурузные рыльца - ЦIцIороссоролълъил азали ~oroSoro/il a#ali ڞۈرۈصۈرۈڶېل ازالێ Кукурузная сечка - ЦIцIороссоролълъил гъуруд ~oroSoro/il vurud ڞۈرۈصۈرۈڶېل غۇرۇد Кукурузы связка - ЦIцIороссоролълъил гъал ~oroSoro/il val ڞۈرۈصۈرۈڶېل غال Кукурузы початок - ЦIцIороссоролълъил лъел ~oroSoro/il ;el ڞۈرۈصۈرۈڶېل ڸېل Кукуруза вареная - ЦIцIороссоролълъил мугь ~oroSoro/il muh ڞۈرۈصۈرۈڶېل مۇه Кукурузное зерно - ЦIцIороссоролълъил мугь ~oroSoro/il muh ڞۈرۈصۈرۈڶېل مۇه Кукурузный стебель - ЦIцIороссоролълъил хIуби ~oroSoro/il \ubi ڞۈرۈصۈرۈڶېل حۇبێ Кукуруза воздушная (жареная) - ЦIцIороссоролълъил чIер ~oroSoro/il zer ڞۈرۈصۈرۈڶېل ڃېر Кукурузных зёрен мелкие волосинки - ХIили \ili حێلێ Кукушкин лён - ХьуцIцIиххер %u~i{er ڮۇڞێخېر Кунжут - Сезам se#am سېزام Кулыбаба осенняя - Гьургьур hurhur هۇرهۇر Курага - Курак kurak كۇراك Л Лабазник - Пенкьели _enpeli فېنڨېلێ Лавр - ЛъинчIир ;inzir ڸێنڃێر Лакрица - Сег seg سېڬ Ландыш - КкуккутIегь KuKuTeh ڭۇڭۇطېه Ландыш - МаргъалтIегь marvalTeh مارغالطېه Лапчатка гусиная - ХъазиквачI ]a#ikwax څازێكواڃ Лебеда - Ччути Xuti ڿۇتێ Лещина диал. - БагIаникI bafanij باعانێگ Лён - Лълъелъ :e; ڷېڸ Лён - Лълъолъохьон :o;o%on ڷۈڸۈڮۈن Лилия - БацIитIегь ba`iTeh باڝێطېه Лилия - Гагали gagali ڬاڬالێ Липа - Гьад had هاد Липа диал. - Лъадири ;adiri ڸادێرێ Лисохвост луговой - БегIерххер befer{er بېعېرخېر Лишайник - Квенщи kwen&i كوېنۺێ Лопух - ГIабукI fabuj عابۇگ Лук - Пер _er فېر Лук дикий - Хариял [ariyal ځارێيال Лук зелёный диал. - Ручч ruX رۇڿ Лук репчатый, луковка, луковица - КIочIопер jozo_er گۈڃۈفېر Лук (сорт) - БугIапер bufa_er بۇعافېر Лук скорода - ГIалхул пер fal[ul _er عالځۇل فېر Льняное молотое семя диал. - ЧIикIу ziju ڃێگۇ Лютик - Жанххер $an{er جانخېر Лютик едкий - МацIцIбухI ma~bu\ ماڞبۇح Лютик едкий - ЦицидахIа cicida\a ښێښێداحا М Мак - Хашхаш {a^{a^ ځاشځاش Мак диал. - БагIартIегь bafarTeh باعارطېه Малина - ГIодобкари fodobkari عۈدۈبكارێ Мальва - ЛълъимбуркътIегь :imburqTeh ڷێمبۇرقطېه Маргаритка - БахчатIегь ba{xaTeh باځچاطېه Марена - Кани kani كانێ Маслина (плод) - Зайтун #aytun زايتۇن Мать и мачеха - КъоркъотIамах qorqoTama[ قۈرقۈطاماځ Мать и мачеха - МахIитIегь ma\iTeh ماحێطېه Медвежье ушко - ЦилгIин cilfin ښێلعێن Можжевельник - ЦIцIини ~ini ڞێنێ Мокрица - Лъалха ;al[a ڸالځا Молодило - Куйкьарач kuyparax كۇيڨاراچ Молодило - Мач max ماچ Молодило - Тобот tobot تۈبۈت Молочай - Гьвелрахь hwerra% هوېلراڮ Молочай - ХIамирахь \amira% حامێراڮ Молочный корень - Рахькьибил ra%pibil راڮڨێبێل Мордовник - ГьоцIцIозаз ho~o#a# هۈڞۈزاز Мордовник - ХъахIзаз ]a\#a# څاحزاز Морковь - Ламадур lamadur لامادۇر Мох - Тамало tamalo تامالۈ Мушмула - Гваргин gwargin ڬوارڬێن Мушмула - ХIанцц \anC حانڛ Мушмула диал. - Къвикъви qwiqwi قوێقوێ Мышехвост - ГIонкIкIорачIчI fonJoraZ عۈنڴۈراڄ Мята - СагIан safan ساعان Мята диал. - Мухъ mu] مۇڅ Мятлик - Нихьваххер ni%wa{er نێڮواخېر Мятлик - Сусур susur سۇسۇر Н Надземная основа растения диал. - Диб dib دێب Налет на стволах - Хьамахь %ama% ڮاماڮ Нарцисс - Наргиз nargi# نارڬێز О Облепиха - ГъарцIцIи var~i غارڞێ Облепиха диал. - Герец gerec ڬېرېښ Оболочка, обёртка (кукурузного початка) - Хили [ili ځێلێ Овёс - Ниха ni[a نێځا Овощи - Пер-ххер _er-{er فېر- خېر Овсюг - Сусур susur سۇسۇر Овсюг диал. - ГIалхул ниха fal[ul ni[a عالځۇل نێځا Овсяница пёстрая - Тамало tamalo تامالۈ Овсянка овечья - ГIанкIкIил тамало fanJil tamalo عانڴێل تامالۈ Огурец - Оххцер o{cer ئۈخښېر Огурец диал. - КIуччули juXulo گۇڿۇلێ Огурец бешеный - ГIонкIкIоцIулакьо fonJo`ulapo عۈنڴۈڝۇلاڨۈ Огурец бешеный - КъватIасоххцер qwaTas'o{cer قواطاسئۈخښېر Огуречная трава диал. - Маълаъ ma'la' مائلائ Одуванчик - ХIамагага \amagaga حاماڬاڬا Одуванчик - ХIулитIегь \uliTeh حۇلێطېه Одуванчик диал. - БессдалтIегь beSdalTeh بېصدالطېه Окопник - Маълаъххер ma'la'{er مائلائخېر Окопник лекарственный - МатIатIи ma\aTi ماطاطێ Олива - Зайтун #aytun زايتۇن Ольха - Макъари maqari ماقارێ Ольха диал. - Тусумакъар tusumaqar تۇسۇماقار Омег бот. - КьинчIчIил наршу pinZil nar^u ڨێنڄێل نارشۇ Омега - Сенеро senero سېنېرۈ Омела диал. - Питри _itri فێترێ Орех (сорт) - ГIенщули fen&uli عېنڿۇلێ Орхидея - ЖигIжигIдахIа $if$ifda\a جێعجێعداحا Осина диал. - Бахьлъор ba%;or باڮڸۈر Ослинник двухлетний - ХIамиоххцер \amio{cer حامێئۈخښېر Осокорь - ЧIчIегIераб бигьаро Zeferab biharo ڄېعېراب بێهارۈ Осот - КьимагIу pimafu ڨێماعۇ Осот - Магъизаз mavi#a# ماغێزاز Осот - ХъахIаб заз ]a\ab #a# څاحاب زاز Очиток - ГуккугIеч guKufex ڬۇڭۇعېچ П Падун - КатирачIчI katiraZ كاتێراڄ Пажитник - ХIинихI \ini\ حێنێح Папоротник - ЦидуквачI cidukwaz ښێدۇكواڃ Папоротник диал. - Шори ^ori شۈرێ Паслён чёрный сладко-горький - ГьвелцIцIибил hwel~ibil هوېلڞێبێل Пастернак - Кьибил кунеб ххер pibil kuneb {er ڨێبێل كۇنېب خېر Пастушья сумка - ТIохтIабиж To[Tabi$ طۈځطابێج Пастушья сумка - ХIанчIчIил чIчIичIчIи \anZil ZiZi حانڄێل ڄێڄێ Пастушья сумка - ХIанчIчIихьон \anZi%on حانڄێڮۈن Первоцвет - ИхдалдахIа i[dalda\a ئێځدالداحا Первоцвет весенний - Гагудул тIегь gagudul Teh ڬاڬۇدۇل طېه Первоцвет весенний - ДерецдахIа derecda\a دېرېښداحا Перга диал. - МелхIу mel\u مېلحۇ Перекати поле - Гьороццабач horoCabax هۈرۈڛاباچ Перец - Пилпил _il_il فێلفێل Перец водяной - ХIетIебагIар \eTebafar حېطېباعار Перец - Иссивут iSiwut ئێصێوۇت Перец (в стручках и молотый) - Пурчч _urX فۇرڿ Персик - Микьир mipir مێڨێر Петрушка регион. - Очан oxan ئۈچان Плевел опьянеющий - Щонщо, щванщва &on&o, &wan&wa ۺۈنۺۈ، ۺوانۺوا Повилика - МатIахI maTa\ ماطاح Повилика Кускута - Борхьил сими bor%il simi بۈرڮێل سێمێ Подорожник - Гъаличу valixu غالێچۇ Подорожник - МагIакI mafaj ماعاگ Подорожник - РугънатIамах ruvnaTama[ رۇغناطاماځ Подорожник - Ругънаххер ruvna{er رۇغناخېر Подорожник - ЩекIтIамах &ejTama[ ۺېگطاماځ Подмаренник - Маркь marp مارڨ Подснежник - ГIаздалтIегь fa#dalTeh عازدالطېه Подснежник - Дерец derec دېرېښ Подснежник диал. - МахIутIил ma\uTil ماحۇطێل Подсолнечник - Бакъдебусс baqdebuS باقدېبۇص Полынь - Юшан yu^an يۇشان Полынь диал. - МегI mef مېع Поп-корн - ЦIцIороссоролIил чIер ~oroSoro/il zer ڞۈرۈصۈرۈڷێل ڃېر Примула - ГуккутIегь guKuTeh ڬۇڭۇطېه Просвирник лесной - ХIамиххинкI \ami{inj حامێخێنگ Просо - Гвенега gwenega ڬوېنېڬا Просо - Муч mux مۇچ Пустырник - ГьвелмичIчI hwelmiZ هوېلمێڄ Пустырник - ХIамамичIчI \amamiZ حامامێڄ Пух - Хъуп ]u_ څۇف Пушица - Мина-минатIавус mina-minaTawus مێنا- مێناطاوۇس Пшеница - РолI ro/ رۈڷ Пшеница (хороших сортов) - Чалбудай xalbuday چالبۇداي Пырей - ХъахIкьибил ]a\pibil څاحڨێبێل Р Ракита - РицIцI ri~ رێڞ Рассада - Шитил ^itil شێتێل Растение кустарниковое с тёмно-красными ягодами диал. - МахIахIи ma\a\i ماحاحێ Растение, семена которого животные едят - Байтегенек baytegenek بايتېڬېنېك Растение (название) темно-зелёное низкого роста - Мацари macari هاښارێ Растения собир., букв. цветы и трава - ТIегь-ххер Teh-{er طېه - خېر Редис - ХъахIа ]a\a څاحا Редька дикая - КIалбухI jalbu\ گالبۇح Репа, редька - Талган talgan تالڬان Репейник - ТIетIели TeTeli طېطېلێ Репейник диал. - ГIубугI fubuf عۇبۇع Рис - ПиринчIчI _irinZ فێرێنڄ Рис регион. - Дугу dugu دۇڬۇ Рододендрон жёлтый золотистый диал. - Базакин ba#akin بازاكێن Рожь - Огоб ogob ئۈڬۈب Роза диал. - Икьукьи ipupi ئێڨۇڨێ Ромашка диал. - Жажалай $a$alay جاجالاي Ромашка кавказская - МахIквеш ma\kwe^ ماحكوېش Роса - Щуб &ub ۺۇب Росток - ТIирщ Tir& طێرۺ Росянка круглолистная - ЦаратIин caraTin ښاراعێن Рябина - Жакки, жокко $aKi, $oKo جاڭێ، جۈڭۈ Рябчик кавказский - ГIидратIегь fidraTeh عێدراطېه Рябчик шахматный - Жонжоро $on$oro جۈنجۈرۈ С Сандаловое дерево - СсурмацIул Surma`ul صۇرماڝۇل Свекла - ЧIакIултIан zajulTan ڃاگۇلطان Свекла столовая - БагIарчIакIултIан bafarzajulTan باعارڃاگۇلطان Свинорой пальчатый - Къерен qeren قېرېن Слива - Кокон kokon كۈكۈن Смородина - ГорцIцIо gor~o ڬۈرڞۈ Солодка - Сег seg سېڬ Сорго - Бога boga بۈڬا Сорняк - ЧIар zar ڃار Сорняк (вид) высокий, тонкий - ЧIвалха zwal[a جوالځا Сосна - НакIкI naJ ناڴ Сосна - НакIкIигъветI naJivweT ناڴێغوېط Сосна или ель - КIкIвенидул гъветI Jwenidul vweT ڴوېنێدۇل غوېط Сосновая ветка диал. - Канакро kanakro كاناكرۈ Сосновые ветки срубленные - ГIурччен furXen عۇرڿېن Соты - Сулахъ sula] سۇلاڅ Спица колоса диал. - Ченкь xenp چېنڨ Спорыш - Хъазиххер ]a#i{er څازێخېر Стернь - Кьохх po{ ڨۈخ Столетник - Зазиххер #a#i{er زازێخېر Стручок - Мочу moxu مۈچۇ Сурепка - Гендур gendur ڬېندۇر Сурепка диал. - Дингур dingur دێنڬۇر Т Табак - Тамахьо tama%o تاماڮۈ Таволга (кустарник) - Пенкьели _enpeli فېنڨېلێ Таволга диал. - МитI miT مێط Тальник - РицIцI ri~ رێڞ Татарник колючий - ХIамизаз \ami#a# حامێزاز Тёрн - Гогаман gogaman ڬۈڬامان Тёрн - Кьинкь pinp ڨێنڨ Тина, ил - Щалай &alay ۺالاي Тина, водоросль - Хьамахь %ama% ڮاماڮ Тис - ЛIалу /alu ڸالۇ Тисс - ЦIилкъ `ilq ڝێلق Тисс - ЦIцIанигъур ~anivur ڞانێغۇر Тимьян ползучий - ТашкIо ta^jo تاشگۈ Тмин - ГIурдамучари furdamuxari عۇردامۇچارێ Тмин - ХIамицIцIам \ami~am حامێڞام Тмин обыкновенный - Мучари muxari مۇچارێ Тмин чёрный - Ганзир gan#ir ڬانزێر Толокнянка - ЦилгIин cilfin ښێلعێن Толокнянка обыкновенная - ГIонкIкIотIехх fonJoTe{ عۈنڴۈطېخ Топинамбур - ГIачIанкъвали fazanqwali عاڃانقوالێ Топинамбур - РакьугIеч rapufex راڨۇعېچ Топинамбур диал. - Кьакьа papa ڨاڨا Тополь - Бигьаро biharo بێهارۈ Тополь диал. - Бели beli بېلێ Тополь диал. - Миха mi[a مێځا Тополь чёрный - ЧIчIегIераб бигьаро Zeferab biharo ڄېعېراب بێهارۈ Трава диал. вид съедобной травы - Махьулухь ma%ulu% ماڮۇلۇڮ Трава (вид) - КIиликIххер jilij{er گێلێگخېر Трава горная (вид) - ЗирзирикI #ir#irij زێرزێرێگ Трава зелёная - ГIурччинххер furXin{er عۇرڿێنخېر Трава прошлого года - Басрател basratel باسراتېل Трава, которую горцы применяют против боли в животе - Чохьоххер xo%o{er چۈڮۈخېر Трава, похожая на виноградную лозу - Гъабуэргъени vabuerveni غابۇئېرغېنێ Трава (вид), растущая среди скал - Кьуруххер puru{er ڨۇرۇخېر Трилистник - ЛъабгIин ;abfin ڸابعێن Тростник - МуцIцIи mu~i مۇڞێ Тутовник - Тут tut تۇت Тутовник дикий - ГурцIтути gur`tuti ڬۇرڝتۇتێ Тутовник чёрный - ЧIчIегIеркари Zeferkari ڄېعېركارێ Тыква - Хъабахъ ]aba] څاباڅ Тыква (сорт) с крепкой коркой - Макъархъабахъ maqar]aba] ماقارڅاباڅ Тыквянка - Гунзари gun#ari ڬۇنزارێ Тысячелистник - КатирачIчI katiraZ كاتێراڄ Тысячелистник - Царалмагъ caralmav ښارالماغ Тюльпан - Жонжоло $on$olo جۈنجۈلۈ У Укроп - Гъаран varan غاران Ф Фасоль - БагIаргьоло bafarholo باعارهۈلۈ Фиалка - Манарша manar^a مانارشا Финик - Чамассдак xamaSdak چاماصداك Фундук - ПарссцIулакьо _arS`ulapo فارصڝۇلاڨۈ Фундук - Пиндикъ _indiq فێندێق Х Хвойник конский - ХIамирачIчI \amiraZ حامێراڄ Хвощ - КъебелтIимитI qebelTimiT قېبېلطێمێط Хвощ полевой - Гьодгъур hodvur هۈدغۇر Хвощ полевой - ХьуцIцIиххер %u~i{er ڮۇڞێخېر Хвощ полевой - ЦарарачIчI cararaZ ښاراراڄ Хвоя - КIкIвенекIкI JweneJ ڴوېنېڴ Хвоя диал. - КIерекI jerej گېرېگ Хвоя диал. - КIкIведекIкI JwedeJ ڴوېدېڴ Хлопок - Квасквас kwaskwas كواسكواس Хмель - Ххомелег {omeleg خۈمېلېڬ Хмель диал. - Лълъонани :onani ڷۈنانێ Хмель диал. - Хенхур [en[ur ځېنځۇر Ц Цикорий обыкновенный диал. - Гьулизаз huli#a# هۇلێزاز Цикорий обыкновенный диал. - ГIачIичIа faziza عاڃێڃا Цикорий обыкновенный диал. - НацIцIиххер na~i{er ناڞێخېر Ч Чабрец - ТашкIо ta^jo تاشگۈ Чабрец - ХIенехI \ene\ حېنېح Чабрец диал. - ХIамиссур \amiSur حامێصۇر Чанчур (местный сорт сливы) - ЧIанчIур zanzur ڃانڃۇر Чемерица Лебеля - Цидурукъ ciduruq ښێدۇرۇق Черемуха - Жагъ $av جاغ Черемуха обыкновенная - Жогь $oh جۈه Черёмуха обыкновенная диал. - КIикIимичу jijimixu گێگێمێچۇ Черемша - Гъадиражи vadira$i غادێراجێ Черемша - ГIалхул ражи fal[ul ra$i عالځۇل راجێ Черемша - Собо sobo سۈبۈ Черемша - Халияр {aliyar ځالێيار Черемша - ХIанку \anju حانكۇ Черешня - БагIли bafli باعلێ Черника - Лъорпихъ ;or_i] ڸۈرفێڅ Чернослив - ЧIчIегIеркокон Zeferkokon ڄېعېركۈكۈن Чертополох - Бегьо beho بېهۈ Чертополох диал. - Сутулкъудус sutulqudus سۇتۇلقۇدۇس Чеснок - Ражипер ra$i_er راجێفېر Чеснок дикий, букв. чеснок, растущий среди скал - Кьуруражи purura$i ڨۇرۇراجێ Чечевица - ТIепало Ta_alo طېفالۈ Чечевица диал. - Гъулден vulden غۇلدېن Чечевица диал. - Хилъало [i;alo ځێڸالۈ Чина лесная - ХIанчIчIиполохх \anZi_olo{ حانڄێفۈلۈخ Чинара - Чинари xinari چێنارێ Чистец лесной - БагIараб магIакI bafarab mafaj باعاراب ماعاگ Ш Шалфей лекарственный - НахIукIла na\ujla ناحۇگلا Шалфей мускатный луговой - МахIакIо ma\ajo ماحاگۈ Шалфей седой - Мокъокъиххер moqoqi{er مۈقۈقێخېر Шафран (растение и цветы) - ЗагIпиран #af_iran زاعفێران Шиповник - ГIинтIи finTi عێنطێ Шиповник (куст) - Гъелъ ve; غېڸ Шишка (еловая) диал. - ГIебучIучIу febuzuzu عېبۇڃۇڃۇ Шишка (сосновая) - БагIач bafax باعاچ Шишка диал. - БегIекIо befejo بېعېگۈ Шишки диал. - ХIанцц \anC حانڛ Щ Щавель - ЦIцIекIу ~eju ڞېگۇ Щавель конский - Жух $u[ جۇځ Щитовник мужской - Шори ^ori شۈرێ Э Элеутерококк колючий - ГIалхулкIалбухI fal[uljalbu\ عالځۇلگالبۇح Эфедра - ХIамирачIчI \amiraZ حامێراڄ Эфедра хвощевая - ЛIалу /alu ڶالۇ Ю Я Яблоко - ГIеч fex عېچ Яблоко (сорт) - ТIагъдигIеч Tavdifex طاغدێعېچ Яблоко сорт зимний - ХасалогIеч {asalofex ځاسالۈعېچ Яблоко красное (сорт зимних яблок) - БагIаргIеч bafarfex باعارعېچ Яблоко сорт краснощёких яблок - КIаркьенбагIар jarpenbafar گارڨېنباعار Ягель - Квенщи kwen&i كوېنۺێ Ягнячий цветок - КьагIрилдахIа pafrilda\a ڨاعرێلداحا Ягнячья трава - КьагIриххер pafri{er ڨاعرێخېر Ягодка - КIоркIоно jorjono گۈرگۈنۈ Ядро ореха - ГIищ fi& عێۺ Ядро целое грецкого ореха - Месехо mese[o مېسېځۈ Яровая пшеница - ОхолролI o[olro/ ئۈځۈلرۈڶ Ясень - ЧIчIвад Zwad ڄواد Яснотка белая - КаламичIчI kalamiZ كالامێڄ Ячмень - Гьохъ ho] هۈڅ Ячмень - ПурчIина _urzina فۇرڃێنا Ячмень голый, злаковые культуры - БугIа bufa بۇعا ЦIиял ургъарал рагIаби `iyal urvaral rafabi ڝێيال ئۇرغارال راعابێ ГьатIангъветI haTanvweT هاطانغوېط - гинкго билоба Гьиндкьинкь hindpinp هێندێ ڨێنڨ - амла ГIубилкьибил fubilpibil عۇبێلڨێبێل - куркума ГIубилпихъ fubil_i] عۇبێلفێڅ - лимон Какипихъ kaki_i] كاكێفێڅ - абрус молитвенный КунчIараб гIурдахIан kunzarab furda\an كۇنڃاراب عۇرداحان - ганодерма Къвипихъ qwi_i] قوێفێڅ - мангустан КьогIаб оххцер pofab o{cer ڨۈعاب ئۈخښېر - момордика харанция ЛълъикIагъветI :ijavweT ڷێگاغوېط - эвкалипт Нахугени na[ugeni ناځۇڬېنێ - авокадо ПатIихпихъ _aTi[_i] فاطێحفێڅ - папайя Ракьужага rapu$aga راڨۇجاڬا - физалис РалъдагарцIцIилберал ra;dagar~ilberal راڸدالڬارڞێلبېرال - абрус молитвенный РитIучкьибил riTuxpibil رێطۇچڨێبێل - эхинацея пурпурная РищтIиххер ri&Ti{er رێۺطێخېر - латук обыкновенный Рокьуххер ropu{er رۈڨۇخېر - тернера раскидистая Сагадучай sagaduxay ساڬادۇچاي - Бакопа Монье СинилассулгъветI sinilaSulvweT سێنێلاصۇلغوېط - авиценния СсинугIеч Sinufex صێنۇعېچ - Апельсин Ссинужакки Sinu$aKi صێنۇجاڭێ - Лимонник (пихъ) Ссинупихъ Sinu_i] صێنۇفێڅ - Мандарин Ссинукокон Sinukokon صێنۇكۈكۈن - Личи Соноч sonox سۈنۈچ - пассифлора Хасалижага {asali$aga ځاسالێجاڬا - витания ХъабхъигъветI ]ab]ivweT څابڅێغوېط - гарциния камбоджийская Хъанхъраххер ]an]ra{er څانڅراخېر - гарпагофитум ХъахIилмармар ]a\ilmarmar څاحێلمارمار - квандонг ХъахIилпихъ ]a\il_i] څاحێلفێڅ - голубика ХъахIмеседпихъ ]a\mesed_i] څاحمېسېدفێڅ - свити ЦIцIолбопихъ ~olbo_i] ڞۈلبۈفێڅ - грейпфрут Чакаргъур xakarvur چاكارغۇر - джимнема сильвестра ЧчугIиххер Xufi{er ڿۇعێخېر - авран лекарственный ЦIиял рагIаби гIурус мацIцIалдасса магIарул мацIцIалде `iyal rafabi furus ma~aldaSa mafarul ma~alde ڝێيال راعابێ عۇرۇس ماڞالداصا ماعارۇل ماڞالدې Абрус молитвенный - Какипихъ kaki_i] كاكێفێڅ Авокадо - Нахугени na[ugeni ناځۇڬېنێ Амла - Гьиндкьинкь hindpinp هێندێڨێنڨ Апельсин - СсинугIеч Sinufex صێنۇعېچ Авиценния - СинилассулгъветI sinilsSulvweT سێنێلاصۇلغوېط

Лъималазе кинидахъ ахIулел кучIдул. Лъималазе кинидахъ ахIулел кучIдул ;imalaRe kinida] a\ulel kuzdul Гьималазе кинидахъ ахIинел кучIдул himalaRe kinida] a\inel kuzdul Ясазе ахIулел yasaRe a\ulel Ясазе ахIинел yasaRe a\inel Эгъегун гъал бащадай, гъолодиссезул бика. Гъалгун катан гьурщарай лъарагIазул Меседо. Ххинги къокъай бакълъулай, кIаз ххалатай болълъихъей. eGegun Gal ba?aday, GolodiSeRul bika. Galgun katan hur?aray ;arafaRul mesedo. [ingi qoqay baq;ulay, jaR {alatay bo'i]ey. Эгъегун гъал бащадай, гъолодиссезул бика. Гъалгун катан гьурщарай гьарагIазул Меседо. Ххинги къокъай бакъулай, кIолълъен ххалатай болълъихъей. eGegun Gal ba?aday, GolodiSeRul bika. Galgun katan hur?aray harafaRul mesedo. [ingi qoqay baqulay, ko'en {alatay bo'i]ey. ГIумаханассул Хижи, ххункарассул Меседо, Падишагьассул бика, Парзулассул СалтIанат. fuma{anaSul [iDi, {unkaraSul mesedo, <adi/ahaSul bika, <arRulaSul salTanat. ГIумаханассул ХIижи, ххункарассул Меседо, Падишагьассул бика, Парзулассул СалтIанат. fuma{anaSul \iDi, {unkaraSul mesedo, <adi/ahaSul bika, <arRulaSul salTanat. ГIарац-месед гIемерай, ГIарабистан баххилай, Маккаялълъул васазе абидал рагIи кьечIей. farac-mesed femeray, farabistan ba{ilay, maKaya'ul wasaRe abidal rafi pezey. ГIарац-месед гIемерай, ГIарабистан баххилай, Маккаялълъул васазе абидал рагIи кьечIей. farac-mesed femeray, farabistan ba{ilay, maKaya'ul wasaRe abidal rafi pezey. ГIумаханассул Баххуцца хъорщода лъолеб цIарагI, Баххул СалтIанатицца лълъим гьекъолеб ссурахIи, СултIан АхIмадил рагьтIа гъулгъудилеб хъахIмикки. fuma{anaSul ba{uCa ]or?oda ;oleb varaf, ba{ul salTanatiCa 'im heqoleb Sura\i, sulTan a\madil rahTa GulGudileb ]a\miKi. ГIумаханассул Баххуцца хъорщола гьенеб ссукIра-хъинцI, Баххул СалтIанатицца лълъим гьекъенеб ссурахIи, СултIан АхIмадил рагьла гъулгъудинеб хъахIмикки. fuma{anaSul ba{uCa ]or?ola heneb Sujra-]inv, ba{ul salTanatiCa 'im heqeneb Sura\i, sulTan a\madil rahla GulGudineb ]a\miKi. ГIодоб чIарбитIа чIабатI биччарай, ЧIалу-рохола гIарац бекьарай, Раса-цIцIалкIу цIцIоролай, цIцIамул гIорто гIарцулай. fodob zarbiTa zabaT biXaray, zalu-ro[ola farac beparay, rasa-Valju Vorolay, Vamul forto farculay. ГIодоб чIарбила чIабатI биччарай, ЧIали-рохьола гIарац бекьарай, Раса-цIцIалкIо цIцIоролай, цIцIамул гIорто гIарцулай. fodob zarbila zabaT biXaray, zalu-roFola farac beparay, rasi-Valjo Vorolay, Vamul forto farculay. Ясазе ахIулеб yasaRe a\uleb Ясазе ахIинеб yasaRe a\ineb ЧIоролаби ссихI къотIун ХIотол бусада руго, Сардицца кваркьи бачун, кьижизарулел руго. zorolabi Si\ qoTun \otol busada rugo, sardiCa kwarpi baxun, piDiRarulel rugo. ЧIоролаби ссихI къотIун ХIотол бусала руго, Сардицца кваркьи бачун, кьиждерунел руго. zorolabi Si\ qoTun \otol busala rugo, sardiCa kwarpi baxun, piDderulel rugo. Кьижа мунги, Сумая, кьижа нижер хIеренай, ХIикматал макьабацца берцинлъизе гьаб сордо. piDa mungi, sumaya, piDa niDer \erenay, \ikmatal mapabaCa, bercin;iRe hab sordo. Кьижа мунги, Сумая, кьижа нежер хIеренай, ХIикматал макьабацца берцелдеги гьаб сордо. piDa mungi, sumaya, piDa neDer \erenay, \ikmatal mapabaCa, bercildegi hab sordo. Дур гьулакалда квер лъун кидаго баба йиго, Кинидахъ кечI ахIизе дахIабабаги йиго. dur hulakalda kwer ;un kidago baba yigo, kinida] kez a\iRe da\ababagi yigo. Дур гьулакалълъа квер гьумо кидаго баба йиго, Кинидахъ кечIги ахIде дахIабабаги йиго. dur hulaka'a kwer humo kidago baba yigo, kinida] kezgi a\de da\ababagi yigo. Кьижа нижер Сумая, ссурмияб зодил тIавус, ТIогьолI берцинаб гIандус, тIогьиб ахIдолеб гIансса. piDa niDer sumaya, Surmiyab Rodil Tawus, Toho` bercinab fandus, Tohib a\doleb fanSa. Кьижа нежер Сумая, ссурмияб зодил тIавус, ТIогьолълъ берценаб гIандус, тIогьиб ахIденеб гIансса. piDa neDer sumaya, Surmiyab Rodil Tawus, Toho' bercenab fandus, Tohib a\deneb fanSa. ХIалхьиялда егани лага ххеххго борхила, Ссванххиялда кьижани кьегIерлъун чIурканлъила. \alFiyalda yegani laga {e{go bor[ila, Swan{iyalda piDani pefer;un zurkan;ila. ХIалхьиялълъа егани лага ххеххгоги боркIла, Ссванххиялълъа кьижани кьегIерлунги чIурканла. \alFiya'a yegani laga {e{gogi borjla, Swan{iya'a piDani peferlungi zurkanla. Кьижа, кьижа, Сумая, сордо ххеххго рогьине, Бакъ баккидал бабацца бубай цадахъ ячина. piDa, piDa, sumaya, sordo {e{go rohine, baq baKidal babaCa bubay cada] yaxina. Кьижа, кьижа, Сумая, сордо ххеххгоги рогьде, Бакъ баккидал бабацца бубай цадахъги ячла. piDa, piDa, sumaya, sordo {e{gogi rohde, baq baKidal babaCa bubay cada]gi yaxla. МахI гьуинаб дир гени, кIаркьен багIараб дир гIеч, ГIандадерил ролIалълъул бищун босараб дир мугь. ma\ huinab dir geni, jarpen bafarab dir fex, fandaderil ro`a'ul bi?un bosarab dir muh. МахI гьоэнаб дир гени, кIеркьен багIараб дир гIеч, ГIандадерил ролълъалълъул бищун босараб дир мугь. ma\ hoenab dir geni, jerpen bafarab dir fex, fandaderil ro'a'ul bi?un bosarab dir muh. БагIармеседил хIули, гьоло-маргъалул гъуни, Лага гургинай Бика, габур ххалатай Бахху, Гьаракь берцинаб гагу, габур ссурмияб микки, ХIатIал багIараб мокъокъ, мукъур чараб чаргъедо. bafarmesedil \uli, holo-marGalul Guni, laga gurginay bika, gabur {alatay ba{u, harap bercinab gagu, gabur Surmiyab miKi, \aTal bafarab moqoq, muqur xarab xarGedo. БагIармеседил хIули, гьоло-маргъалул гъуни, Лага гургинай Бика, габур ххалатай Бахху, Гьаракь берценаб гагу, габур ссурмияб микки, ХIатIал багIараб мокъокъ, мукъур чараб чаргъедо. bafarmesedil \uli, holo-marGalul Guni, laga gurginay bika, gabur {alatay ba{u, harap bercenab gagu, gabur Surmiyab miKi, \aTal bafarab moqoq, muqur xarab xarGedo. Росу бакьулI бижараб гъветIги йиго бабал мун, ГъотIодасса бортараб тIегьги йиго бабал мун, ТIегьги бортун, бижараб чамассдакги йиго бабал мун. rosu bapu` biDarab GweTgi yigo babal mun, GoTodaSa bortarab Tehgi yigo babal mun, Teh bortun, biDarab xamaSdakgi yigo babal mun. Росо бакьолълъ бижараб гъветIги йиго бабал мун, ГъотIоласса бортараб тIегьги йиго бабал мун, ТIегьги бортон, бижараб чамассдакги йиго бабал мун. roso bapo' biDarab GweTgi yigo babal mun, GoTolaSa bortarab Tehgi yigo babal mun, Teh borton, biDarab xamaSdakgi yigo babal mun. ХIан къотIулей ятаги, къанцIцI гьабулей ятаги, Къоло щуго куй хъураб кванил рокъой ятаги. \an qoTuley yatagi, qanV habuley yatagi, qolol ?ugo kuy ]urab kwanil roqoy yatagi. ХIан къотIиней ятаги, къанцIцI бунейги ятаги, Къоло щуго куй хъураб кванил рукъуй ятаги. \an qoTiney yatagi, qanV buleygi yatagi, qolol ?ugo kuy ]urab kwanil ruquy yatagi. Габуралда бугеб гIуж, гIоноялда лъураб тIанкI, Дир берцинай куц бика, камилай ссурат бика, ПатIимат. gaburalda bugeb fuD, fonoyalda ;urab Tanj, dir bercinay kuc bika, kamilay Surat bika, <aTimat. Габуралълъа бугеб гIуж, гIоноялълъа гьураб тIанкI, Дир берценай куц бика, камилай ссурат бика, ПатIимат. gabura'a bugeb fuD, fonoya'a hurab Tanj, dir bercenay kuc bika, kamilay Surat bika, <aTimat. Кьеларо гъедуялълъе, кьеларо гьудгьудалълъе, Гочин рекъараб мокъокъ, бакъан берцинаб гIансса, ПатIимат. pelaro Geduya'e, pelaro hudhuda'e, goxin reqaran moqoq, baqan bercinab fanSa, <aTimat. Кьеларо гъедуялълъе, кьеларо гьудгьудалълъе, Гочин ракъараб мокъокъ, макъан берценаб гIансса, ПатIимат. pelaro Geduya'e, pelaro hudhuda'e, goxin raqaran moqoq, maqan bercenab fanSa, <aTimat. Жеги тIегь баккилелде тIегьалейги ятаги, ТIаде бакъ бахилалде кIиябго гъал кьураги, ПатIимат! Degi Teh baKilelde Tehaleygi yatagi, Tade baq ba[ilalde jiyabgo Gal puragi, <aTimat! Жеги тIегь бакклалълъер тIегьанейги ятаги, Аде бакъ бахълалълъер кIиябго гъал кьураги, ПатIимат! Degi Teh baKla'er Tehaneygi yatagi, ade baq ba]la'er jiyabgo Gal puragi, <aTimat! Кьин ссверун бачIиналде гьарун чагIи рачIаги, Гьез дуе чакар гIадаб чанги ссайгъат бачIайги, ПатIимат! pin Swerun bazinalde harun xafi razagi, heR duye xakar fadab xangi SayGat bazaygi, <aTimat! Кьин ссверун бегьлалълъер гьарун чиги регьаги, Гьез дой чакар гIадаб чанги ссайгъат бегьаги, ПатIимат! pin Swerun behla'er harun xigi rehagi, heR doy xakar fadab xangi SayGat behagi, <aTimat! ГьоцIцIо кIутIун цIцIар лъурайги бабал ай, ЦIцIибил кIутIун кIал лъурайги бабал ай! hoVo juTun Var ;uraygi babal ay, Vibil juTun jal ;uraygi babal ay! ГьоцIцIо кIутIун цIцIар гьурайги бабал ай, ЦIцIибил кIутIун кIал гьурайги бабал ай! hoVo juTun Var huraygi babal ay, Vibil juTun jal huraygi babal ay! Ххайдакъалълъул багIаргIечги бабал ай, ГIамбаралълъул хъахIаб тIегьги бабал ай! {aydaqa'ul bafarfexgi babal ay, fambara'ul ]a\ab Tehgi babal ay! Ххайдакъалълъул багIаргIечги бабал ай, ГIамбаралълъул хъахIаб тIегьги бабал ай! {aydaqa'ul bafarfexgi babal ay, fambara'ul ]a\ab Tehgi babal ay! Елъулаго кIал берцинай бабал ай, КIалъалаго бер берцинай бабал ай, ЧуричIого беркIал хъахIай бабал ай, ХъвачIого кьенссер чIегIерай бабал ай! ye;ulago jal bercinay babal ay, ja;alago ber bercinay babal ay, xurizogo berjal ]a\ay babal ay, ]wazogo pebSer Zeferay babal ay! Йоххиняго кIал берценай бабал ай, КIалгьаняго бер берценай бабал ай, ЧурчIого беркIал хъахIай бабал ай, ХъвачIого кьенссер чIегIерай бабал ай! yo{inyago jal bercenay babal ay, jalhanyago ber bercenay babal ay, xurzogo berjal ]a\ay babal ay, ]wazogo pebSer Zeferay babal ay! Биараб гIарцул тIурай, партIул ролIул гьаюрай, Меседкунал гIомо гьай, гIарцукунал чалу гьай, Чакаралълъул кила гьай, Кавказалълъул бурутI гьай. biarab farcul Turay, <arTul ro`ul hayuray, mesedkunal fomo hay, farcukunal xalu hay, xakara'ul kila hay, kawkaRa'ul buruT hay. Биараб гIарцол тIурай, партIол ролълъол юрай, Меседкунал гIомо гьай, гIарцокунал чалу гьай, Чакаралълъул кила гьай, Кавказалълъул бул~ур гьай. biarab farcol Turay, <arTol ro'ol yuray, mesedkunal fomo hay, farcokunal xalu hay, xakara'ul kila hay, kawkaRa'ul bul~ur hay. Эгъегун гъал бащадай гъуниссезул Меседо, Гъалгун габур бащадай кIикIундерил ссурахIи. eGegun Gal ba?aday GuniSeRul mesedo, Galgun gabur ba?aday jijunderil Sura\i. Эгъегин гъал бащадай гъуниссезул Меседо, Гъалгин габур бащадай кIикIундерил ссурахIи. eGegin Gal ba?aday GuniSeRul mesedo, Galgin gabur ba?aday jijunderil Sura\i. Эбелалълъе йокьулей ракьа гьечIеб чамассдак, Адаязе ххирияй ххам борцунеб гIарцул натI. ebela'e yopuley rapa hezeb xamaSdak, adayaRe {iriyay {am borcuneb farcul naT. Эбелалълъе йокьиней ракьа гьечIеб чамассдак, Адаязе ххирияй ххам борцинеб гIарцол нал. ebela'e yopiney rapa hezeb xamaSdak, adayaRe {iriyay {am borcineb farcol nal. Мугъ берцинай кочIохъан, тIох берцинай кьурдухъан, РитIи берцинал кверал, рахъи берцинал хIатIал. muG bercinay kozo]an, To[ bercinay purdu]an, riTi bercinal kweral, ra]i bercinal \aTal. Могъ берценай кочIохъан, огь берценай кьурдохъан, РитIи берценал кверал, рахъи берценал хIатIал. moG bercenay kozo]an, oh bercenay purdo]an, riTi bercenal kweral, ra]i bercenal \aTal. ХIатIал мокъокъилай, берал цIцIудулай, Къудра тIавусилай, бакъан хIанчIчIилай. \aTal moqoqilay, beral Vudulay, qudra Tawusilay, baqan \anZilay. ХIатIал мокъокъилай, берал цIцIудулай, Къудра тIавусилай, макъан хIенчIчIилай. \aTal moqoqilay, beral Vudulay, qudra Tawusilay, maqan \enZilay. ТIину хIалал хIорабахъ лълъалъадилей ятаги, ХIубал гIебал кIалгIабахъ юкъарилей ятаги. Tinu \alal \oraba] 'a;adiley yatagi, \ubal febal jalfaba] yuqiriley yatagi. Ино хIалал хIорабахъ лълъаладиней ятаги, ХIубал гIебал кIалгIабахъ йокъариней ятаги. ino \alal \oraba] 'aladiney yatagi, \ubal febal jalfaba] yoqiriney yatagi. Къасси моцIцIгIан цIцIвакарай, цIцIадал лълъимгIан яцIцIадай, ГIодоб чIабар чIабтIилай, чIалу-рахи гIарцулай. qaSi moVfan Vwakaray, Vadal 'imfan yaVaday, fodob zabar zabTilay, zalu-ra[i farculay. Къасси моцIцIгIан цIцIвакарай, цIцIадал лълъингIан яцIцIадай, ГIодоб чIабар чIабтIилай, чIалу-рахьи гIарцолай. qaSi moVfan Vwakaray, Vadal 'infan yaVaday, fodob zabar zabTilay, zalu-raFi farcolay. Дур рукъалълъул къадада къого сурахIи баяй, Гьелълъулги хьибилалда нусго гъадаро баяй. dur ruqa'ul qadada qogo sura\i bayay, he'ulgi Fibilalda nusgo Gadaro bayay. Дур рукъалълъул къадада къого сурахIи баяй, Гьелълъулги хьибилалълъа нусго гъадаро баяй. dur ruqa'ul qadada qogo sura\i bayay, he'ulgi Fibila'a nusgo Gadaro bayay. БатIи-батIияб тIогьол тIутIун гьаюрай бика, Берци-берцинаб ххарил ххеххун гьаюрай бика. baTi-baTiyab Tohol TuTun hayuray bika, berci-bercinab {aril {e{un hayuray bika. Бала-баладаб тIогьол тIутIун юрай бика, Берце-берценаб ххерил ххеххун юрай бика. bala-baladab Tohol TuTun yuray bika, berce-bercenab {eril {e{un yuray bika. Вай дур дада чIахъаяй дардаманалълъул гагу, Дадал васал чIахъаяй Ххайдакъалълъул багIаргIеч. Бакъда щубилI букIунеб бакъан берцинаб мокъокъ, ХIорлъудуниб букIунеб мукъур ссурмияб микки. Берал руго берцинал, щиб кьуниги кьоларел, Кьунссрул руго гьайбатал, азар гIиял багьаял. Азарго гIи къунцIулессе кьела гьай, Къого гIака бечIчIулессе кьела гьай, Пулеб гьури гьукъарассе кьела гьай, Гьалагаб гIор квегъарассе кьела гьай. Вай нижер берцинай, нижер берцинай, Квассул нухи гIадай нижер берцинай. Вай, нижер чIухIарай, нижер чIухIарай, Квасквасул цер гIадай нижер чIухIарай. Ххадижатбика, жанбика, жавгьаралълъул тажбика, Тамашаяй куцбика, камилай ссуратбика. Бабай, бабай, БатIина, Щуб чIчIикIулеб гIанкIил тIинчIчI, Щар чIчIикIулеб катил тIинчIчI, ГIарцумаххазул ччитIир. Бакълъахъ гочулеб мокъокъ, Хьонда пещтIолеб гIансса, БагIарнагIлил гIанаби, ГIакдал нахул кIаркьаби, МахI гьуинаб хIавагIеч. БахьинчIимичI чIамурай, чIегIергьоло бекарай, Нусида хъвараб кверги каранда бакъ гIадинай, Кодоб босулеб газа меседил хIули гIадай. Рисалат, росуберцин, росонир ххинкIалберцин, Гъажалда гIеретIберцин, кIалдиб мучариберцин. ТIанссаялда ссверарай, салмагалда тирарай, Ссаргъассалълъуй чордарай, чиниялълъуй кванарай, Риидала щар чIварай, хасало таххтIа чIварай, Таххтирассул ГIайшат. Дуе, яс, цIцIар кьун буго гьацIцIудасса гьуинаб. Берал дуе кьун руго цIцIолбодасса гургинал. ГIамбаралълъул тIегьги мун, Ххайдакъалълъул гIечги мун. Эбел йоххарайги мун, росу баххилайги мун. Огь, берцинай, берцинай, беццичIого ссан тарай. Огь, чIухIарай, чIухIарай, чIарачIого хур тарай. ГIанкIабазе тIи барай, тIутIацца рахь чIчIикIарай. Гванзкуйдузе ххер барай, ххуххазе накку барай. Букъулаго чилай хварай, чурулаго квас хварай, Макьил ссванххи гурони, мергил дваргъи бахъичIей. Рисалат – росу берцин, росонир ххинкIал берцин, Мугъалда гIеретI берцин, кIалдиб мучари берцин. رێسالات - رۈسۇ بېرښێن، رۈسۈنێر خێنگال بېرښێن، مۇغالدا عېرېط بېرښێن، گالدێب مۇچارو بېرښێن. Биун гIарцул тIурай гьай, партIун ролIул гьаюрай, Меседкунал гIомо гьай, гIарацкунал чалу гьай, Чакаралълъул кила гьай, Кавказалълъул бурутI гьай. بێئۇن عارښۇل طۇراي هاي، فارطۇن رۈڶۇل هايۇراي، مېسېدكۇنال عۈمۈ هاي، عاراښكۇنال چالۇ هاي، چاكاراڷۇل كێلا هاي، كاوكازاڷۇل بۇرۇط هاي. Елъулаго кIалберцин, кIалъалаго цаберцин. ЧуричIого беркIалхъахI, хъвачIого кьенссерчIегIер. Ясалазда берцинйихь, берцинай дир меседу. يـېڸۇلاڬۈ گالبېرښێن، گاڸالاڬۈ ښابېرښێن، چۇرێڃۈڬۈ بېرگالڅاح، څواڃۈڬۈ ڨېنصېرڄېعېر. ياسالازدا بېرښێنيێڮ، بېرښێناي دێر مېسېدۇ. БагIаргьоло чIамаяй, чIегIергьоло бекаяй, ГIодоб чIабар чIабтIилай, чIалу-рихьи гIарцулай. Дур рукъалълъул къадада къого сурахIи баяй, Гьелълъулги хьибилалда анцIго гъадаро баяй. БатIи-батIияб тIогьол тIутIун гьаюрай гIадай, Берци-берцинаб ххарил ххеххун гьаюрай гIадай. باعارهۈلۈ ڃاماياي، ڄېعېرهۈلۈ بېكاياي، عۈدۈب ڃابار ڃابطێلاي، ڃالۇ - رێڮێ عارښۇلاي. دۇر رۇقاڷۇل قادادا قۈڬۈ سۇراحێ باياي. هېڷۇلڬێ ڮێبێلالدا انڝڬۈ غادارۈ باياي. باطێ - باطێياب طۈهۈل طۇطۇن هايۇراي عاداي. بېرښێ - بېرښێناب خارێل خېخۇن هايۇراي عاداي. Эгъегун гъал бащадай гъуниссезул меседу, Гъалгун габур бащадай кIикIундерил сурахIи. ئېغېڬۇن غال باۺاداي غۇنێصېزۇل مېسېدۇ، غالڬۇن ڬابۇر باۺاداي گێگۇندېرۇل سۇراحێ. Бахьин чIимичI чIамурай, чIегIергьоло бекарай, Нусида хъвараб кверги каранда бакъ гIадинай, Кодоб босулеб газа меседил хIули гIадай. باڮێن ڃێمێج ڃامۇراي، ڄېعېرهۈلۈ بېكاراي، نۇسێدا څواراب كوېرڬێ كاراندا باق عادێناي، كۈدۈب بۈسۇلېب ڬازا مېسېدێل حۇلێ عاداي. Берциналълъа хъамурай, хъахIмаккалълъа йищарай, Йищун къватIий йосарай, къватIаздаго нур барай. بېرښێناڷا څامۇراي، څاحماڭاڷا يـێۺاراي، يێۺۇن قواطێي يېساراي، قواطازداڬۈ نۇر باراي. Эбелалълъе йокьулей ракьа гьечIеб чамассдак, Адаязе ххирияй ххам борцунеб гIарцул натI. ئېبېلاڷې يۈڨۇلېي راڨا هېڃېب چاماصداك، ادايازې خێرێياي خام بۈرښۇنېب عارښۇل ناط. Вай, берцинай, берцинай, берциналълъа хъамурай, ХъахIалълъаги йищарай, щарил нахгIан хIеренай. ГIоде, гIоде, дир месед, гIанаби багIарлъизе. ГIоде, гIоде, гьитIинай, бералги чалуххлъизе. КватIичIого ххасел ун, ххадуб цIцIерги биина. واي بېرښێناي، بېرښێناي، بېرښێناڷا څامۇراي، څاحاڷاڬێ يێۺاراي، ۺارێل ناځعان حېرېناي. عۈدې، عۈدې، دێر مېسېد عانابێ باعارڸێزې. عۈدې، عۈدې، هێطێناي، بېرالڬێ چالۇخڸێزې. كواطێڃۈڬۈ خاسېل ئۇن، خادۇب ڞېرڬێ بێئێنا. ГьоцIцIо кIутIун цIцIар лъурай дир ГIайшат. Щибил кIутIун бер лъурай дир ГIайшат. Ххайдакъалълъул гIеч гIадай дир ГIайшат. ГIамбаралълъул тIегь гIадай дир ГIайшат. هۈڞۈ گۇطۇن ڞار ڸۇراي دێر عايشات. ۺێبێل گۇطۇن بېر ڸۇراي دێر عايشات. خايداقاڷۇل عېچ عاداي دێر عايشات. عامباراڷۇل طېه عاداي دێر عايشات. MахI гьуинаб дир гени, кIаркьен багIараб дир гIеч. ТIиндадерил ролIалълъулI бищун босараб дир мугь. БагIармеседил хIуби, гьоло-маргъалул гъуни, Лага гургинай бика, габур ххалатай баху, Гьаракь берцинаб гагу, габур ссурмияб микки, ХIатIал багIараб мокъокъ. ماح هۇئێناب دێر ڬېنێ، گارڨېن باعاراب دێر عېچ. طێندادېرێل رۈڶاڷۇڶ بێۺۇن بۈساراب دێر مۇه. باعارمېسېدێل حۇبێ، هۈلۈ - مارغالۇل غۇنێ، لاڬا ڬۇرڬێناي بێكا، كابۇر خالاتي باځۇ، هاراڨ بېرښێناب ڬاڬۇ، ڬابۇر صۇرمێياب مێڭێ، حاطال باعاراب مۈقۈق. ХIанчIчIи чI ирчIидилелде, чIарал хурий яхарай. ЧIороло борчIилелде, балълъда нахъа кIусарай. Берцинал къачIалелде, къолое хур лъилъарай. БагIарбакъ баккилалде, бахъун балълъгун ятарай. حانڄێ ڃێرڃێدێلېلدې، ڃارال ځۇرێي ياځاراي. ڃۈرۈلۈ بۈرڃێلېلدې، باڷدا ناڅا گۇساراي. بېرښێنال قاڃالېلدې، قۈلۈيې ځۇر ڸێڸاراي. باعارباق باڭێلالدې، باڅۇن باڷڬۇن ياتاراي. ПатIимат, тIатIул ххинкI, тIатIи буссун, ханал ххинкI, Хоно чIехьон, пурщина, эбелалълъул ПатIимат. فاطێمات، طاطۇل خێنگ، طاطێ بۇصۇن، ځانال خێنگ، ځۈنۈ ڃېڮۈن، فۇرۺێنا، ئېبېلاڷۇل فاطێمات. Мугъ берцинай кочIохъан, тIохх берцинай кьурдухъан. РитIи берцинал кверал, рахъи берцинал хIатIал. مۇغ بېرښێناي كۈڃۈڅان، طۈخ بېرښێناي ڨۇردۇڅان. رێطێ بېرښێنال كوېرال، راڅێ بېرښێنال. Гъатун катан гьурщарай лъарагIазул меседу. Гьадил къали къирщулей, къолол бетIер гьурщулей, Ишан гьабун, квер хьвагIун, корол рокъой йортулей. غاتۇن كاتان هۇرۺاراي ڸاراعازۇل مېسېدۇ. هادێل قالێ قێرۺۇلېي، قۈلۈل بېطېر هۇرۺۇلېي، ئێشان هابۇن، كوېر ڮواعۇن، كۈرۈل رۈقۈي يۈرتۇلېي. ХIатIал мокъокъилай, берал цIцIудулай, Къадру тIавусилай, бакъан хIанчIчIилай. حاطال مۈقۈقێلاي، بېرال ڞۇدۇلاي، قادرۇ طاوۇسێلاي، باقان حانڄێلاي. Гьарун чагIи рачIани, ханзабазе кьеларо. Азарго гIи къунцIулессе кьела гьай. Къого гIака бечIчIулессе кьела гьай. Чакма-хьитал цIцIвакарассе кьела гьай. Пулеб гьури гьукъарассе кьела гьай. Гьалагаб гIор квегъарассе кьела гьай. هارۇن چاعێ راڃانێ، ځانزابازې ڨېلارۈ. ازارڬۈ عێ قۇنڝۇلېصې ڨېلا هاي. قۈڬۈ عاكا بېڄۇلېصې ڨېلا هاي. چاكما - ڮێتال ڞواكاراصې ڨېلا هاي. فۇلېب هۇرێ هۇقاراصې ڨېلا هاي. هالاڬاب عۈر كوېغاراصې ڨېلا هاي. Берал цIцIудулай, хIатIал мокъокъилай, Макъан хIанчIчIилай, къадру тIавусилай, Васал сородулей, ясал ццидахуней, ХIалтIуде регIи бугей, гIолилазул дагIба ккарай, Кьерилазул кьал бергьарай. بېرال ڞۇدۇلاي، حاطال مۈقۈقێلاي، ماقان حانڄێلاي، قادرۇ طاوۇسێلاي، واسال سۈرۈدۇلېي، ياسال ڛێداځۇنېي، حالطۇدې رېعێ بۇڬېي، عۈلێلازۇل داعبا ڭاراي، ڨېرێلازۇل ڨال بېرهاراي. ВАСАЗЕ АХIУЛЕЛ واسازې احۇلېل Инссул хIал ккурав ватаги, ХIамил рачIчI ккурав ватаги, Гьагьицца рак баччарав ватаги, Гъажалда ах гьабурав ватаги, ХIинццлъи гьечIев ватаги, ХIалай ватулев ватаги. ئێنصۇل حال ڭۇراو واتاڬێ، حامێل راڄ ڭۇراو واتاڬێ، هاهێڛا راك باڿاراو واتاڬێ، غاجالدا اځ هابۇراو واتاڬێ، حێنڛڸێ هېڃېو واتاڬێ، حالاي واتۇلېو واتاڬێ. МутагIиллъун вукIине ГIандивеги витIила. ГIалимчилъун вахъине МелъелтIеги витIила. ТIугьдузул ххулжалги цIун, Воххун щвела бабахъе, Хьулазул кисаял цIун, РещтIина гьудулалълъухъ. مۇتاعێلڸۇن وۇگێنې عاندێوېڬێ وێطێلا. عالێمچێڸۇن واڅێنې مېڸېلطېڬێ وێطێلا. طۇهدۇزۇل خۇلجالڬێ ڝۇن، وۈخۇن ۺوېلا باباڅې، ڮۇلازۇل كێسايال ڝۇن، رېۺطێنا هۇدۇلاڷۇڅ. Газа-бел гузилав, раххан ххурххилав, Ххалеб гъотIол пихъил гъунал чIахIияв. ڬازا - بېل ڬۇزێلاو، راخان خۇرخێلاو، خالېب غۈطۈل فێڅێل غۇنال ڃاحێياو Лаилагь иллаллагь, кьижа дир месед, Мун кIудияв гIеяв, дуниял щваяв! Лаилагь иллаллагь, кьижа дир лълъикIав, Дур ракIалълъ йищарай ячила дуе! Лаилагь иллаллагь, кьижа дир ххирад, Я БетIергьан Аллагь цIуне гьав дир вас! لا اله الا الله، ڨێجا دێر مېسېد، مۇن گۇدێياو عېياو، دۇنێيال ۺواياو. لا اله الا الله، ڨێجا دێر ڷێگاو، دۇر راگاڷ يێۺاراي ياچێلا دۇيې، لا اله الا الله، ڨێجا دێر خێراد، يا بېطېرهان الله ڝۇنې هاو دێر واس. БацIида кIалдисса цIигьан бахъарав, ЦIиркъида бадисса магIу бикъарав. Борхьил чохьониссан чол нух бахъарав, Чабхъада гьунарал гIемер росарав. باڝێدا گالدێصا ڝێهان باڅاراو، ڝێرقێدا بادێصا ماعۇ بێقاراو. بۈرڮێل چۈڮۈنێصان چۈل نۇځ باڅاراو، چابڅادا هۇنارال عېمېر رۈساراو. КIанцIун чоде вахарав, чIухIун ярагъ борчарав, Беххе унеб ххеххаб гIор, жанив кIанцIун, бахарав, ХхарилI бугеб аздагьо, кIихIи къотIун, реххарав, Лъабнухида хъала бан, тушбабигун вагъарав. گانڝێن چۈدې واځاراو، ڃۇحۇن ياراغ بۈرچاراو، بېخې ئۇنېب خېخاب عۈر، جانێو گانڝۇن، باځاراو، خارێڶ بۇڬېب ازداهۈ، گێحێ قۈطۇن، رېخاراو، ڸابنۇځێدا څالا بان، تۇشبابێڬۇن واغاراو. Зодор ругел цIцIаназе, хIорде рачун, цIцIам кьурав, ЦIцIорор ругел ритIучIал, чагъана хъван, кьурдарав, Чол кьолонив кьурдарав, кьибилалда нур барав, …БогIол цагъур кIудияв, чIчIалда мохмох биццатав زۈدۈر رۇڬېل ڞانازې، حۈردې راچۇن، ڞام ڨۇراو، ڞۈرۈر رۇڬېل رێطۇڃال، چاغانا څوان، ڨۇرداراو، چۈل ڨۈلۈنێو ڨۇرداراو، ڨێبێلالدا نۇر باراو، بۈعۈل ښاغۇر گۇدێياو، ڄالدا مۈځمۈځ بێڛاتاو. Вай, МухIамад – хIенхIил гъветI, ХIехь багIараб гIечул гъветI, ГIазухъахIаб мокьрол гъветI, Бикьун щвараб тIогьол гъветI ТIепун щвараб цIцIороссаролI. واي مۇحاماد حېنحێل غوېط، حېڮ باعاراب عېچۇل غوېط، عازۇڅاحاب مۈقرۈل غوېط، بێقۇن ۺواراب طۈهۈل غوېط طېفۇن ۺواراب ڞۈرۈصارۈڶ. БакьулI гIамбар хъвараб гIусмани месед, Меседил ххатI хъвараб миссрияб ххвалчен. Багьа кьун босараб бидаяб айгъир, Ахх – кьижа, кьижа, ххеххго кIудияв гIезе. باڨۇڶ عامبار څواراب عۇسمانێ مېسېد، مېسېدێل خاط څواراب مێصرێياب خوالچېن. باها ڨۇن بۈساراب بێداياب ايغێر، اخ ڨێجا، ڨێجا خېخڬۈ گۇدێياو عېزې. Бохх басандун, ракI басандун, Вахъа, МухIамад, кIанцI-кIанцI. КIанцIе, кIанцIе, дир микьир, КIанцIе, кIанцIе, дир месед. بۈخ باساندۇن، راگ باساندۇن، واڅا، مۇحاماد، گانڝ - گانڝ. گانڝې، گانڝې، دێر مێڨێر، گانڝې، گانڝې، دێر مېسېد. Этекал тIогьилал, тIаргъал багIарал Цо къокъа баккила къилбаялдассан. Язихъал рахина тIохил рагIалде ТIолго ссугъуралълъул ретIелги ретIун. Дицца мун витIила жамагIаталде Инссул дуй ххутIараб хурайсенги лъун. ئېتېكال طۈهێلال، طارغال باعارال ښۈ قۈقا باڭێلا قێلبايالداصان. يازێڅال راځێنا طۈځێل راعالدې طۈلڬۈ صۇغۇراڷۇل رېطېلڬێ رېطۇن. دێڛا مۇن وێطێلا جاماعاتالدې ئێنصۇل دۇي خۇطاراب ځۇرايسېنڬێ ڸۇن. Гъал меседил чодулав, вачIа, вачIа бабахъе. Вахъун вачIа бабахъе, дуре, дуре дадахъе. Гьарун бараб цIцIадал щуб, цIцIалун щвараб бакъул нур. АхIизе цIцIар берцинав, бихьизе куц беричав. Гьанги белъун, чед бежун, Чанавеги унев ав. Чуги бачун, цIцIал кьабун, ЦIцIоровеги унев ав. غال مېسېدێل چۈدۇلاو، واڃا، واڃا باباڅې. واڅۇن واڃا باباڅې، دێرې، دۇرې داداڅې. هارۇن باراب ڞادال ۺۇب، ڞالۇن ۺواراب باقۇل نۇر. احێزې ڞار بېرښێناو، بێڮێزې كۇښ بېرێچاو. هانڬێ بېڸۇن، چېد بېجۇن، چاچاناوېڬێ ئۇنېو او. چۇڬێ باچۇن، ڞال ڨابۇن، ڞۈرۈوېڬێ ئۇنېو او. Гьарун кьураб цIцIад гIадинав эбел ав. ЦIцIалун кьураб бакъ гIадинав эбел ав. Бакъ-моцIцIалълъул канлъи гIадав авлъидал. Кереналълъул ракI гIадинав авлъидал. هارۇن ڨۇراب ڞاد عادێناو ئېبېل او. ڞالۇن ڨۇراب باق عادێناو ئېبېل او. باق - مۈڞاڷۇل كانڸێ عاداو اوڸێدال. كېرېناڷۇل راگ عادێناو اوڸێدال. РакIалълъулги кIулал гIадав авлъидал. КIулал рараб гъамасс гIадав авлъидал. Гъанссинибги месед гIадав бабал ав. راگاڷۇلڬێ گۇلال عاداو اوڸێدال. گۇلال راراب غاماص عاداو اوڸێدال. غانصێنێبڬێ مېسېد عاداو بابال او. ГьоцIцIо кIутIун, кIал гъурав, ЦIцIибил кIутIун, бер гъурав, Рачлихъ чакар гIадинав, Чвантиниб гIарац гIадав, Охол ролълъул ххинкI гIадав, Ххасел ролълъул чед гIадав, КьурулI милълъиршо гIадав, Якъаралълъуб квенги – мун, Къечаралълъуб лълъимги – мун. هۈڞۈ گۇطۇن، گال غۇراو، ڞێبێل گۇطۇن، بېر غۇراو، راچلێڅ چاكار عادێناو، چوانتێنێب عاراښ عاداو، ئۈځۈل رۈڶۇل خێنگ عاداو، خاسېل رۈڶۇل چېد عاداو ڨۇرۇڶ مێڷێرشۈ عاداو، ياقاراڷۇب كوېنڬێ مۇن، قېچاراڷۇب ڷێمڬێ مۇن. Бералберцин – цидул тIинчIчI, ЦабигIиссин – гIанкIкIил тIинчIчI, ГIундул къокъаб бацIил тIинчIчI, Ххеххлъи гьабун кIудав гьав! بېرالبېرښێن ښێدۇل طێنڄ، ښابێعێصێن عانڴێل طێنڄ، عۇندۇل قۈقاب باڝێل طێنڄ، خېخڸێ هابۇن گۇداو هاو. Тушбабазда речIчIулеб чIорбутIлъундай вахъина, ЧIухIдаего хьвадулев хъергъулъундай лIугьина. Дандиялги ххадур тун, кIанцIунгодай ина мун, Ццере ругел нахъа тун, векерунгодай ина, – Дунял ссверун вуссунев, бабал ссурмияб микки. تۇشبابازدا رېڄۇلېب ڃۈربۇطڸۇنداي واڅێنا، ڃۇحدايېڬۈ ڮوادۇلېو څېرغۇڸۇنداي ڶۇهێنا. داندێيالڬێ خادۇر تۇن، گانڝۇنڬۈداي ئێنا مۇن، ڛېرې رۇڬېل ناڅا تۇن، وېكېرۇنڬۈداي ئێنا، دۇنيال صوېرۇن وۇصۇنېو، بابال صۇرمێياب مێڭێ. Боял рахъаралълъув чу багьадурав, ЧагIи рахъаралълъув рагъ гъалбацIилав, ГодекIаниб кьибил кьуркьузабурав, Кьалда бахIарзалги хIинкъизарурав, Росдал гIадамалгун гIамал рекъарав Ваццлъун вихьаги мун тIулил яццазда. بۈيال راڅاراڷۇو چۇ باهادۇراو، چاعێ راڅاراڷۇو راغ غالباڝێلاو، ڬۈدېگانێب ڨێبێل ڨۇرڨۇزابۇراو، ڨالدا باحارزالڬێ حێنقێزارۇراو، رۈسدال عادامالڬۇن عامال رېقاراو، واڛڸۇن وێڮاڬێ مۇن طۇلێل ياڛازدا. Месед цIунулеб кIуни, кIулал рахалеб гъамасс, Гъанссиниб лъолеб сагIат, санкIиниб лъолеб гIарац. مېسېد ڝۇنۇلېب گۇنێ، گۇلال راځالېب غاماص، غانصێنێب ڸۈلېب ساعات، سانگێنێب ڸۈلېب عاراښ. КIанцIун чоде вахарав, чIухIун ярагъ борчарав, Беххе унеб ххеххаб гIор жанив кIанцIун бахарав. ХхарилI бугеб аздагьо кIихIи къотIун реххарав, Лъабнухида хъала бан, тушбабигун вагъарав. گانڝۇن چۈدې واځاراو، ڃۇحۇن ياراغ بۈرچاراو، بېخې ئۇنېب خېخاب عۈر جانێو گانڝۇن باځاراو. خارێڶ بۇڬېب ازداهۈ گێحێ قۈطۇن رېخاراو، ڸابنۇځێدا څالا بان، تۇشبابێڬۇن واغاراو. Ярагъ чаран, чу гьалаг, чвархъан вегьила тIаде. Чу гьалагав багьадур рещтIина эбелалда. Ярагъалълъул чвархъухъе чагIи нахъ балагьарав, Чодул малал тIваркъухъе тIуркIун эбел йорчIарав. ياراغ چاران، چۇ هالاڬ، چوارڅان وېهێلا طادې. چۇ هالاڬاو باهادۇر رېۺطێنا ئېبېلالدا. ياراغاڷۇا چوارڅۇڅې چاعێ ناڅ بالاهاراو، چۈدۇل مالال طوارقۇڅې طۇرگۇن ئېبېل يۈرڃاراو. Ва хIатуту, хIатуту, хIотол мегеж кIалдиссев, КIалги мацIцIги ЦIцIороссев, цIцIалги чуги меседил, Васа-вакун тIагьур лъурав, тIаргъиниве хъивихъарав, Хъабчиниве гевегарав, щугоявгун щурщударав, Щугоявгун векерарав, векерун куй босарав, Керен чIван оц босарав, булбулалълъул мугъалда Рагъуе хъала барав, хъахIилаб ралъадалда БагIараб цIа бакарав, цIел хIуби хIалае ккун, Зобалазде вахарав, зодор ругел цIцIаназе ХIорде рачун цIцIан кьурав, цIцIорор ругел ритIучIал Чагъана хъван кьурдарав, чол кьолонив кьурдарав, Кьибилалда нур барав, эххев унессе лIар цIурав, Эххеде унессе тIутI лъурав, богIол цагъур кIудияв, ЧIчIалда мохмох биццатав. وا حاتۇتۇ، حاتۇتۇ، حۈنۈل مېڬېج گالدێصېو، گالڬێ ماڞڬێ ڞۈرۈصېو، ڞالڬێ چۇڬێ مېسېدێل، واسا - واكۇن طاغۇر ڸۇراو، طارغێنێوې څێوێڅاراو، څابچێنێوې ڬېوېڬاراو، ۺۇڬۈياوڬۇن ۺۇرۺۇداراو، ۺۇڬۈياوڬۇن وۈكېراراو، وېكېرۇن كۇي بۈساراو، كېرېن ڃوان ئۈښ بۈساراو، بۇلبۇلاڷۇل مۇغالدا راغۇيې څالا باراو، څاحێلاب راڸادالدا باعاراب ڝا باكاراو، ڝېل حۇبێ حالايې ڭۇن، زۈبالازدې واځاراو، زۈدۈر رۇڬېل ڞانازې حۈردې راچۇن ڞان ڨۇراو، ڞۈرۈر رۇڬېل رێطۇڃال. چاغانا څوان ڨۇرداراو، چۈل ڨۈلۈنێو ڨۇرداراو، ئېخېدې ئۇنېصې طۇط ڸۇراو، بۈعۈل ښاغۇر گۇدێياو، ڄالدا مۈخمۈخ بێڛاتاو. БацIида кIалдисса цIигьан бахъарав, ЦIиркъида бадисса магIу бикъарав, Борхьил чохьониссан чол нух бахъарав, Чабхъада гьунарал гIемер росарав, Дурго эбелалда чилъун вихьаги, Чияр эбелалда дурц гIун вихьаги. باڝێدا گالدێصا ڝێهان باڅاراو، ڝێرقێدا بادێصا ماعۇ بێقاراو، بۈرڮێل چۈڮۈنێصان چۈل نۇځ باڅاراو، چابڅادا هۇنارال عېمېر رۈساراو، دۇرڬۈ ئېبېلالدا چێڸۇن وێڮاڬێ، چێيار ئېبېلالدا دۇرڛ عۇن وێڮاڬێ. КIигоявгун къаццандарав, къогоявгун гаргадарав, Векерун куй босарав, керен чIван оц босарав, Агъалда гъалбацIилав, гъажалда ритIучIилав, РитIучIалълъул лIарада лълъамамесед бекьарав. گێڬۈياوڬۇن قاڛانداراو، قۈڬۈياوڬۇن ڬارڬاداراو، وېكېرۇن كۇي بۈساراو، كېرېن ڃوان ئۈښ بۈساراو، اغالدا غالباڝێلاو، غاجالدا رێطۇڃێلاو، رێطۇڃاڷۇل ڶارادا ڷامامېسېد بېڨاراو. Белъанхъулеб микьир, кьурдулеб кокан, Мун гьавураб сардида, найил гьацIцIул цIцIад барав. Гьавун къватIив вахъиндал, къватI-къватIазда нур барав. بېڸانڅۇلېب مێڨێر، ڨۇردۇلېب كۈكان، مۇن هاوۇراب ساردێدا، نايێل هاڞۇل ڞاد باراو. هاوۇن قواطێو واڅێندال، قواط - قواطازدا نۇر باراو. Мунгун гIолилалълъе, гIел бащадалълъе ГIарцул гвагьар бараб гьитIинаб канлъи. ГIолилал васазе гьудулзабазе, Гьавагун квачI балеб гогьаб бартичу. Меседил чолода чуги базабун, Чабхъацца рачIаги дуцца тушбаби. مۇنڬۇن عۈل ێلاڷې، عېل باۺاداڷې عارښۇل كواهار باراب هێطێناب كانڸێ. عۈلێلال واسازې هۇدۇلزابازې، هاواڬۇن كواڃ بالېب كۈهاب بارتێچۇ. مېسېدێل چۈلۈدا چۇڬێ بازابۇن، چابڅاڛا راڃاڬێ دۇڛا تۇشبابێ. Мунгун гIолилацца чу кьолозегIан Чода бараб гIетIалълъ беркIал чураги. Мунгун дандияцца ярагъ базегIан, Инссул азбаралълъуб чу басандаги. مۇنڬۇن عۈلێلاڛا چۇ ڨۈلۈزېعان چۈدا باراب عېطاڷ بېرگال چۇراڬێ. مۇنڬۇن داندێياڛا ياراغ بازېعان، ئێنصۇل ازباراڷۇب چۇ باسانداڬێ. Инссул кьагIада ццеве кьурдулаго ватаги. Кьолбол васазда ццеве векерухъе вачIаги. Эххеб унеб ххеххаб гIор хапун чое рекIаги. Чол кьолокь бахъунеб хIур гьаваялда бетаги. ХхарилIе квешаб борохь чол цIцIалае хьвагIаги. ئێنصۇل ڨاعادا ڛېوې ڨۇردۇلاڬۈ واتاڬێ. ڨۈلبۈل واسازدا ڛېوې وېكېرۇڅې واڃاڬێ. ئېخېب ئۇنېب خېخاب عۈر ځافۇن چۈيې رېگاڬێ. چۈل ڨۈلۈڨ باڅۇنېب حۇر هاوايالدا بېتاڬێ. خارێڶې كوېشاب بۈرۈڮ چۈل ڞالايې ڮواعاڬێ. Чанахъанассул бер гIадинав лIугьаги, БегIераб гIащтIи гIадинав ватаги. چاناڅاناصۇل بېر عادێناو ڶۇهاڬێ، بېعېراب عاۺطێ عادێناو واتاڬێ. БагIармеседил си, сала мугIрул тIогь, ТIегь мегIералълъул ххер, ххарилIе булбул. باعارمېسېدێل سێ، سالا مۇعرۇل طۈه، طېه مېعېراڷۇل خېر، خارێڶې بۇلبۇل. Эгъе хъахIаб чу рекIун, чвархъиялда вачIаяв. Чол багьаяб кьили лъун, дваргъиялда вачIаяв. Нодо хъахIаб ци чIваяв, ца гIебаба хъабан чIваяв, ХъахIилаб ралъадалда багIараб цIцIа бакаяв. ئېغې څاحاب چۇ رېگۇن، چوارڅێيالدا واڃاياو. چۈل باهاياب ڨێلێ ڸۇن، دوارغێيالدا واڃاياو. نۈدۈ څاحاب ݭێ ڃواياو، ښا عېبابا څابان ڃواياو، څاحێلاب راڸادالدا باعاراب ڞا باكاياو. ГIали хъаме, богIоло, дир МухIамад кьеларо. ПатIи хъаме, хъамало, дир ххирад дуй кьеларо. ГIумар хъаме, богIоло, дир дарман дуй кьеларо. ГьатIи-кIодой вокьулев, ракьа къачIеб чамассдак, КIодо-бабай ххирияв, ххам борцунеб гIарцул натI. عالێ څامې، بۈعۈلۈ، دێر مۇحاماد ڨېلارۈ. فاطێ څامې، څامالۈ، دێر خێراد دۇي ڨېلارۈ. عۇمار څامې، بۈعۈلۈ، دێر دارمان دۇي ڨېلارۈ. هاطێ گۈدۈي وۈڨۇلېو، راڨا قاڃېب چاماصداك، گۈدۈ باباي خێرێياو، خام بۈرښۇنېب عارښۇل ناط. Гъассде гиргидулеб меседил горо, Рукъ бакьулI тIамулеб гIарцул дандерик, Чамассдакул гъотIокь бищардулеб хIинчIчI, ТIад рас меседилаб хъурайсин кьегIер, Ххадув мунги гьавун, хьвадила эбел. غاصدې ڬێرڬێدۇلېب مېسېدێل ڬۈرۈ، رۇق باڨۇڶ طامۇلېب عارښۇل داندېرێك، چاماصداكۇل غۈطۈڨ بێۺاردۇلېب حێنڄ، طاد راس مېسېدێلاب څۇرايسێن ڨېعېر، خادۇو مۇنڬێ هاوۇن، ڮوادێلا ئېبېل. Ахх абидал, ххирияб ххаринисса тIогьол гул, ТIиндисса багIаргьоло, Гьолокьа хъахIаб цIцIибил, ЦIцIороса багIараб гIеч, ахх-абун кьижун вукIа. اخ ابێدال، خێرێياب خارێنێصا طۈهۈل ڬۇل، طێندێصا باعارهۈلۈ، هۈلۈڨا څاحاب ڞێبێل، ڞۈرۈصا باعاراب عېچ، اخ ابۇن ڨێجۇن وۇگا. МухIамад – хIенхIил гъветI, ХIехь берцинаб гIечул гъветI, ГIазухъахIаб мокьрол гъветI, Бикьун щвараб тIогьол гъветI, ТIепун щвараб цIцIороссаролI. مۇحاماد حېنحێل غوېط، حېڮ بېرښێناب عېچۇل غوېط، عازۇڅاحاب مۈڨرۈل غوېط، بێڨۇن ۺواراب طۈهۈل غوېط، طېفۇن ۺواراب ڞۈرۈصارۈڶ. Бералберцин, цидул тIинчIчI, Цабиберцин, гIанкIкIил тIинчIчI, ГIамалберцин, бацIил тIинчIчI, Балъго лъалеб, царал тIинчIчI. بېرالبېرښێن، ښێدۇل طێنڄ، ښابێبېرښێن، عانڴێل طێنڄ، عامالبېرښێن، باڝێل طێنڄ، باڸڬۈ ڸالېب، ښارال طێنڄ. БагIаргIечул рохьоре чанги нухал гьарила. Чан толарев мун дирги чанадизе хьвадила, Ххарда кьегIер гIадинан, васандизе лIугьина. باعارعېچۇل رۈڮۈرې چانڬێ نۇځال هارێلا. چان تۈلارېو مۇن دێرڬێ چانادێزې ڮوادێلا، خاردا ڨېعېر عادێنان، واساندێزې ڶۇهێنا. ГIака къинлъизегIан чIчIарав, цIцIо тIезегIан чIчIарав, ЦIцIорозегIан чIчIечIого, кIалги бухIун, хварав. عاكا قێنڸێزېعان ڄاراو، ڞۈ طېزېعان ڄاراو، ڞۈرۈزېعان ڄېڃۈڬۈ، گالڬێ بۇحۇن، ځواراو. БеркIал чуруларев чорокав АхIмад, Чурун рацIцIунарел къаргIадал кверал, ЦIадукьаялдасса лълъекьа хIинкъулев, ХIатIалги рукIуна «нисугIан» хъахIал. بېرگال چۇرۇلارېو چۈرۈكاو احماد، چۇرۇن راڞۇنارېل قارعادال كوېرال، ڝادۇڨايالداصا ڷېڨا حێنقۇلېو، حاطالڬێ رۇگۇنا نێسۇعان څاحال. Гьабилессеб тарав, телеб гьабурав, МалълъичIеб босарав, кьечIеб кванарав, Тамахьо цIцIалаго гурде бухIарав, Гьабураб-бахъарав хъабхъил цIурачед. هابێلېصېب تاراو، تېلېب هابۇراو، ماڷێڃېب بۈساراو، ڨېڃېب كواراناراو، تاماڮۈ ڞالاڬۈ ڬۇردې بۇحاراو، هابۇراب باڅاراو څابڅێل ڝۇراچېد. Расандизе рикIкIунел راساندێزې رێڴۇنېل Мунги дунги - кIиялго, КIитIикIатIар - лъабалго, Лъебел ГIали - ункъалго, ГIалил хIама - щуялго, ШайихмухIамад - анлIалго Рилълъа цадахъ ахикье, Ахбазан бакIаризе. مۇنڬێ دۇنڬێ گێيالڬۈ، گێطێگاطار ڸابالڬۈ، ڸېبېل عالێ ئۇنقالڬۈ، عالێل حاما ۺۇيالڬۈ، شايێخمۇحاماد انڶالڬۈ رێڷا ښاداڅ اځێڨې، اځبازان باگارێزې. ГIалил лъимал гъулгъуди, ГъологIучIчIал квалквади, Кив вукIарав, кIалберцин? عالێل ڸێمال غۇلغۇدێ، غۈلۈعۇڄال كوالكوادێ، كێو وۇگاراو، گالبېرښێن؟ ЦIцIум, цIцIум, гвед, гвед, ЦIцIумазул рукъ бихх, бихх! ڞۇم، ڞۇم، ڬوېد، ڬوېد، ڞۇمازۇل رۇق بێخ، بێخ! Гьадаб балагьуда тIегь буго, ТIогьиб маххул ххеч буго, Аххада гьабал руго, Гьабахъ гIадамал руго, ГIадамахъ кини буго, Кини цIун багIар буго, БагIар пуруцца ана, ГIурул кету лъабчIвана, Лъарал кету ункъчIвана, Ункъо букIараб чогьен ЧехьатIаде реххана. هاداب بالاهۇدا طېه بۇڬۈ، طۈهێب ماخۇل خېچ بۇڬۈ، اخادا هابال رۇڬۈ، هاباڅ عادامال رۇڬۈ، عاداماڅ كێنێ بۇڬۈ، كێنێ ڝۇن باعار بۇڬۈ، باعار فۇرۇڛا انا، عۇرۇل كېتۇ ڸابڃوانا، ڸارال كېتۇ ئۇنقڃوانا، ئۇنقڬۈ بۇگاراب چۈهېن چېڮاطادې رېخانا. Маргьа, маргьа, цIило, цIило, Цинги гъеду, Гъуниб росу, Росдал цIцIани, ЦIцIоросса кету, Кутул гIундул, гIондокьил наку, ГIеркъи, щеркъи, къоркъол мегьед. مارها، مارها، ڝێلۈ، ڝێلۈ، ښێنڬێ غېدۇ، غۇنێب رۈسۇ، رۈسدال ڞانێ، ڞۈرۈصا كېتۇ، كۇتۇل عۇندۇل، عۈندۈڨێل ناكۇ، عېرقێ، ۺېرقێ، قۈرقۈل مېهېد. ВукIанила Шартилав, кIанцIанила нохъоде, Беканила квегIаб бохх, кватIанила рокъове, Вуханила кIодоцца, кIатIанила инссуцца. وۇگانێلا شارتێلاو، گانڝانێلا نۈڅۈدې، بېكانێلا كوېعاب بۈخ، كواطانێلا رۈقۈوې، وۇځانێلا گۈدۈڛا، گاطانێلا ئێنصۇڛا. ГIалидибир, вай Дибир, Дур гьакидул гъваргъвари, ГъалбацIалълъул гIергIери, ГIангуралълъул хьирхьири, Хьонда мокъокъил къвакъвай. عالێدێبێر، واي دێبێر، دۇر هاكێدۇل غوارغوارێ، غالباڝاڷۇل عېرعېرێ، عانڬۇراڷۇل ڮێرڮێرێ، ڮۈندا مۈقۈقێل قواقواي. Ицил кверал унтун ругин, катан кье. Катил цIцIилал ригъун ругин, курак чIвай. ئێښێل كوېرال ئۇنتۇن رۇڬێن، كاتان ڨې. كاتێل ڞێلال رێغۇن رۇڬێن، كۇراك ڃواي. Бакъ щун, щоб ккун, Щобил ГIали рохьов ун, Рахьдал гиби гебегун, Горбогьодал расандун, Росонир ххинкIал кьурдун, Кьурда гIачи гIергIедун, ГIодор бачал мимидун. باق ۺۇن، ۺۈب ڭۇن، ۺۈبێل عالێ رۈڮۈو ئۇن، راڮدال ڬێبێ ڬېبېڬۇن، ڬۈربۈهۈدال راساندۇن، رۈسۈنێر خێنگال ڨۇردۇن، ڨۇردا عاچێ عېرعېدۇن، عۈدۈر باچال مێمێدۇن. Чаландарил динг, динг, дун вуссана, ва ясал. Росе хъуби, речIчIе гIачи, гIорцIун ругин жакъа гьал. Чаландарил динг, динг, дие пос гIемерлъаги, ГIачи нужер цIцIикIкIаги, цIу-цIун хъуби нахъе росе, ва ясал! چالاندارێل دێنڬ، دێنڬ، دۇن وۇصانا، وا ياسال. رۈسې څۇبێ، رېڄې عاچێ، عۈرڝۇن رۇڬێن جاقا هال. چالاندارێل دێنڬ، دێنڬ، دێيې فۈس عېمېرڸاڬێ، عاچێ نۇجېر ڞێڴاڬێ، ڝۇ - ڝۇن څۇبێ ناڅې رۈسې، وا ياسال Бохх басандун, ракI басандун, Бис бекерун, канал ричIчIи. РичIчIи гьороб, гьин хуриб, Хух магIарда, гIи хьонда. Хьибил бусада, Салим тIохда. بۈخ باساندۇن، راگ باساندۇن، بێس بېكېرۇن، كانال رێڄێ. رێڄێ هۈرۈب، هێن ځۇرێب، خۇخ ماعاردا، عێ ڮۈندا. ڮێبێل بۇسادا، سالێم طۈځدا. Азалидул зангал ругел дир гIанкIкIил, Заит кунал къунщби ругел дир гIанкIкIил, MегIер цIурал гIиял ругел дир гIанкIкIил, ГIалах цIурал чуял ругел дир гIанкIкIил, Чода цIакъал васал ругел дир гIанкIкIил, Басахъ лълъикIал цIцIалал ругел дир гIанкIкIил, ЦIцIоров цIакъав эмен вугев дир гIанкIкIил, Гъассда цIакъай эбел йигей дир гIанкIкIил. ازالێدۇل زانڬال رۇڬېل عانڴێل، زائێت كۇنال قۇنۺبێ رۇڬېل دێر عانڴێل، مېعېر ڝۇرال عێيال رۇڬېل دێر عانڴێل، عالاځ ڝۇرال چۇيال رۇڬېل دێر عانڴێل، چۈدا ڝاقال واسال رۇڬېل دێر عانڴێل، باساڅ ڷێگال ڞالال رۇڬېل دێر عانڴێل، ڞۈرۈو ڝاقاو ئېمېن وۇڬېو دێر عانڴێل، غاصدا ڝاقاي ئېبېل يێڬېي دێر عانڴێل. Гьабги наку, добги наку, зобги ссверун, ссанда наку, Ссанда мокъокъил наку, кьодукь хIанчIчIазул наку. هابڬێ ناكۇ، دۈبڬێ ناكۇ، زۈبڬێ صوېرۇن، صاندا ناكۇ، صاندا مۈقۈقێل ناكۇ، ڨۈدۇڨ حانڄازۇل ناكۇ. Их чIчIун зодил наку, гьарс-вай, мугIрузда ххарил наку, гьарс-вай, ХхартIа щубил наку, гьарс-вай, кьуртIа гIачиязул наку, гьарс-вай, ГIурухъ бачазул наку гьарс-вай, цIцIадал иххазул наку гьарс-вай. ئێځ ڄۇن زۈدێل ناكۇ، هارس - واي، مۇعرۇزدا خارێل ناكۇ، هارس - واي، خارطا ۺۇبێل ناكۇ، هارس - واي، ڨۇرطا عاچێيازۇل ناكۇ، هارس - واي، عۇرۇڅ باچازۇل ناكۇ هارس - واي، ڞادال ئێخازۇل ناكۇ هاس - واي. Бече Баширицца ккун!

БолмацIцIалдаги куделдерил мацIцIалдаги рагIаби абулеб куц. БолмацIцI - Куделдерил мацIцI bolma~ - kudelderil ma~ بۈلماڞ - كۇدېلدېرێل ماڞ аздагьо a#daho ازداهۈ - аждагьа a$daha اجداها анлIго an/go انڶڬۈ - анлълъго an:go انڷڬۈ асскIоб aSjob اصگۈب - гъуниб vunib غۇنێب ах a[ اځ - агь ah اه ахихъан a[i]an اځێڅان - агьихъан ahi]an اهێڅان ахихъанлъи a[i]an;i اځێڅانڸێ - агьихъали ahi]ali اهێڅالێ ахбазан a[ba#an اځبازان - аххссан a{San اخصان аххалъи a{a;i اخاڸێ - гъокьбакI vopbaj غۈڨباگ ахIдезе a\de#e احدېزې - гIоргIодаде forfodade عۈرعۈدادې бабадизе babadi#e بابادێزې - мацIцI ккоде ma~ Kode ماڞ ڭۈدې багIадизе bafadi#e باعادێزې - гIороде forode عۈرۈدې багIари bafari باعارێ - багIали bafali باعالێ багIарлъи bafar;i باعارڸێ - багIали bafali باعالێ багIарлъизе bafar;i#e باعارڸێزې - багIалде bafalde باعالدې багIарараб bafararab باعاراراب - багIалураб bafalurab باعالۇراب багIаризабизе bafari#abi#e باعارێزابێزې - багIалдебуде bafaldebude باعالدېبۇدې багIаризе bafari#e باعارێزې - багIалде bafalde باعالدې багIархоно bafar[ono باعارځۈنۈ - гIубилабжо fubil$o عۇبێلابجۈ багIач bafax باعاچ - къицицо qicico قێښێښۈ бадако badako باداكۈ - орчехь orxe% ئۈرچېڮ бадибчIвазе badibzwa#e بادێبڃوازې - бардибчIваде bardibzwade باردێبڃوادې бажа ba$a باجا - дандеяв dandeyaw داندېياو бажари ba$ari باجارێ - бажали ba$ali باجالێ бажаризе ba$ari#e باجارێزې - бажалде ba$alde باجالدې бажари ba$ari باجارێ - бажали ba$ali باجالێ бажарула ba$arula باجارۇلا - бажалиня ba$alinya باجالێنيا бажаруларо ba$arularo باجارۇلارۈ - бажалиняро ba$alinyaro باجالێنيارۈ бажарана ba$arana باجارانا - бажалуна ba$aluna باجالۇنا бажаричIо ba$arizo باجارێڃۈ - бажалчIо ba$alzo باجالڃۈ бажарила ba$arila باجارێلا - бажала ba$ala باجالا бажариларо ba$arilaro باجارێلارۈ - бажаларо ba$alaro باجالارۈ бажаре ba$are باجارې - бажале ba$ale باجالې бажаруге ba$aruge باجارۇڬې - бажалуги ba$alugi باجالۇڬێ бажарун ba$arun باجارۇن - бажалун ba$alun باجالۇن бажаричIого ba$arizogo باجارێڃۈڬۈ - бажалчIого ba$alzogo باجالڃۈڬۈ бажарулев ba$arulew باجارۇلېو - бажалинев ba$alinew باجالێنېو бажаруларев ba$arularew باجارۇلارېو - бажалинярев ba$aliNarew باجالێنيارېو бажарарав ba$araraw باجاراراو - бажалурав ba$aluraw باجالۇراو бажаричIев ba$arizew باجارێڃېو - бажалчIев ba$alzew باجالڃېو базе ba#e بازې - баде bade بادې бай bay باي - бай bay باي бала bala بالا - баня banya بانيا баларо balaro بالارۈ - баняро banyaro بانيارۈ бана bana بانا - бана bana بانا бачIо bazo باڃۈ - бачIо bazo باڃۈ бала bala بالا - бала bala بالا баларо balaro بالارۈ - баларо balaro بالارۈ бай bay باي - бае baye بايې баге bage باڬې - баги bagi باڬێ бан ban بان - бамо bamo بامۈ бачIого bazogo باڃۈڬۈ - бачIого bazogo باڃۈڬۈ балев balew بالېو - банев banew بانېو баларев balarew بالارېو - банярев baNarew بانيارېو барав baraw باراو - барав baraw باراو бачIев bazew باڃېو - бачIев bazew باڃېو баизе bai#e بائێزې - бабде babde بابدې байрахъ bayra] بايراڅ - пайрахъ _ayra] فايراڅ бакъан baqan باقان - макъан maqan ماقان бакъаниде baqanide باقانێدې - бакъунде baqunde باقۇندې бакъкквей baqKwey باقڭوېي - бакъккой baqKoy باقڭۈي бакълъи baq;i باقڸێ - бакъдарахъ baqdara] باقداراڅ бакътIерхьул рахъ baqTer%ul ra] باقطېرڮـۇل راڅ - бакъщинкIул рахъ baq&injul ra] باقۺێنگــۇل راڅ бакьулI bapu/ باڨۇڶ - бакьолълъ bapo: باڨۈڷ бакьуч bapux باڨۇچ - бакьмучч bapmuX باڨمۇڿ бакIлъи baj;i باگڸێ - бакIли bajli باگلێ бакIлъизе baj;i#e باگڸێزې - бакIде bajde باگدې балъго ba;go باڸڬۈ - балго balgo بالڬۈ балъголъи ba;go;i باڸڬۈڸێ - балголи balgoli بالڬۈلێ балъгояб ba;goyab باڸڬۈياب - балгояб balgoyab بالڬۈياب ба́лъизе (квас) ba;i#e (kwas) باڸێزې (كواس) - чIваде (квас) ڃوادې (كواس) баракат barakat باراكات - баркат barkat باركات бараххщизе bara{&i#e باراځۺێزې - бараххщде bara{&de باراخۺدېڮښێ баркизе barki#e باركێزې - баркде barkde باركدې ба́рссизе barSi#e بارصێزې - барссде barSde بارصدې батIаго baTago باطاڬۈ - баладго baladgo بالادڬۈ батIалъи baTa;i باطاڸێ - балали balali بالالێ батIалъизе baTa;i#e باطاڸێزې - балалде balalde بالالدې батIияб baTiyab باطێياب - баладаб baladab بالاداب бахине ba[ine باځێنې - багьде bahde باهدې бахине ba[ine باځێنې - бахъде ba]de باڅدې баххкен ba{ken باخكېن - баххкан ba{kan باخكان баххчизе ba{xi#e باخچێزې - баххчде (ваххчде, яххчде) ba{xde (wa{xdw, ya{xde), باخچدې (واخچدې، ياخچدې) викъун чIчIеде wiqun Zede وێقۇن ڄېدې . йикъун чIчIеде yiqun Zede يێقۇن ڄېدې баххчизе ba{xi#e باخچێزې - баххчде ba{xde باخچدې бикъун теде biqun tede بێقۇن تېدې бахъине ba]ine باڅێنې - аде бахъде ade ba]de ادې باڅدې бахIарлъи ba\ar;i باحارڸێ - бахIали ba\ali باحالێ бахIарлъизе ba\ar;i#e باحارڸێزې - бахIалде ba\alde باحالدې бахIри ba\ri باحرێ - бахIли ba\li باحلێ бачIараб bazarab باجاراب - бегьараб beharab بېهاراب бацIизе ba`i#e باڝێزې - бацIде ba`de باڝدې бачIине bazine باڃێنې - бегьде behde بېهدې бацIцIине ba~ine باڞێنې - бацIцIадбуде ba~adbude باڞادبۇدې бацIцIине ba~ine باڞێنې - бацIцIде ba~de باڞدې бащалъи ba&a;i باۺاڸێ - бащали ba&ali باۺالێ бегунисса beguniSa بېڬۇنێصا - бегуниссала beguniSala بېڬۇنێصالا бекI bej بېگ - кIичI jiz گێڃ пуговица бекI (букIдул) bej (bujdul) بېگ (بۇگدۇل) - бекI (букIдал) bej (bujdal) بېگ (بۇگدال) альчик бекI (букIдул) bej (bujdul) بېگ (بۇگدۇل) - бекI (букIдул) bej (bujdul) بېگ (بۇگدۇل) почка бел bel بېل - раххан (раххнал) ra{an (ra{nal) راخان (راخنال) бел bel بېل - бугьун (бугьнал) buhun (buhnal) بۇهۇن (بۇهنال) белъине be;ine بېڸێنې - белде belde بېلدې бергьарав berharaw بېرهاراو - белгьарав belharaw بېلهاراو бергьенлъи berhen;i بېرهېنڸێ - белгьели belheli بېلهېلێ бергьин berhin بېرهێن - белгьин belhin بېلهێن бергьине berhine بېرهێنې - белгьде belhde بېلهدې берккезе berKe#e بېرڭېزې - бербаде berbade بېربادې беркъапизе berqa_i#e بېرقافێزې - беркъапIде berqaPde بېرقاڣدې бертин berhin بېرتێن - бахIарал ba\aral باحارال берцинаб bercinab بېرښێناب - берценаб bercenab بېرښېناب берцинлъи bercin;i بېرښێنڸێ - берцели berceli بېرښېلێ берцинлъизе bercin;i#e بېرښێنڸێزې - берцелде bercelde بېرښېلدې бессдалав beSdalaw بېصدالاو - бесстIалав beSTalaw بېصطالاو бетIер beTer بېطېر - бельэр bel'er بېلئېر бетIералълъул beTera:ul بېطېراڷۇل - бел-эралълъул bel'era:ul بېلئېراڷۇل ботIрода boTroda بۈطرۈدا - болола bolola بۈلۈلا ботIрол boTrol بۈطرۈل - болол bolol بۈلۈل ботIролI boTro/ بۈطرۈڶ - бололълъ bolo: بۈلۈڷ ботIроцца boTroCa بۈطرۈڛا - болоцца boloCa بۈلۈڛا бутIрул buTrul بۇطرۇل - булул bulul بۇلۇل бетIербахъизе beTerba]i#e بېطېرباڅێزې - бел'эрбахъде bel'erba]de بېلئېرباڅدې бетIергьан beTerhan بېطېرهان - белегьан belehan بېلېهان бехъерхъизе be]er]i#e بېڅېرڅێزې - бахъахъде ba]a]de باڅاڅدې бецIлъизе be`;i#e بېڝڸێزې - бецIде be`de بېڝدې беэнлъи been;i بېئېنڸێ - беэли beeli بېئېلێ бигьалъи biha;i بێهاڸێ - бигьали bihali بێهالێ бигьалъизе biha;i#e بێهاڸێزې - бигьалде bihalde بێهالدې биине biine بێئێنې - биъде bi'de بێئدې бикIкIизе biJi#e بێڴێزې - бикIкIде biJde بێڴدې билизе bili#e بێلێزې - билде bilde بێلدې билараб bilarab بێلاراب - бил-араб bil'arab بێلئاراب билълъине bi:ine بێڷێنې - белълъенде be:ende بېڷېندې бихIине bi\ine بێحێنې - биъде bi'de بێئدې биччазе biXa#e بێڿازې - биччаде biXade بێڿادې боголгIуж bogolfu$ بۈڬۈلعۇج - богодемехх bogodeme{ بۈڬۈدېمېخ боголикак bogolikak بۈڬۈلۇكاك - богодекак bogodebaj بۈڬۈدېكاك боз bo# بۈز - без be# بېز болъо (болъаби) bo;o (bo;abi) بۈڸۈ (بۈڸابێ) - болгьо (болгьаби) bolho (bolhabi) بۈلهۈ (بۈلهابێ) болъон bo;on بۈڸۈن - болгьон bolhon بۈلهۈن бортизе borti#e بۈرتێزې - бортенде bortende بۈرتېندې борхалъи bor[a;i بۈرځاڸێ - боркIали borjali بۈرگالێ борхатаб bor[atab بۈرځاتاب - боркIадаб borjadab بۈرگاداب борхизе bor[i#e بۈرځێزې - боркIде borjde بۈرگدې адбосде adbosde ادبۈسدې ботIротIекIанцI boTroTejan` بۈطرۈطېگانڝ - бололекIанцI bololejan` بۈلۈلېگانڝ будун budun بۇدۇن - мудун mudun مۇدۇن бугъизе buvi#e بۇغێزې - богъде bovde بۈغدې бугьине buhine بۇهێنې - богьде bohde بۈهدې бугIизе bufi#e بۇعێزې - богIде bofde بۈعدې букъизе buqi#e بۇقێزې - бокъде boqde بۈقدې букъизе buqi#e بۇقێزې - букъде buqde بۇقدې букIинессеб bujineSeb بۇگێنېصېب - букIдеяб bujdeyab بۇگدېياب була́гьин (булагьаби) bulahin (bulahabi) بۇلاهێن (بۇلاهابێ) - булагьен (балагьаби) bulahen (balahabi) بۇلاهېن (بۇلاهابێ) бурутI (буртIал) buruT (burTal) بۇرۇط (بۇرطال) - бул'ур (бул'ал) bul'ur (bul'al) بۇلئۇر (بۇلئال) буртIинкилищ burTinkili& بۇرطێنكێلێۺ - бул'инкирищ bul'inkiri& بۇلئێنكێرێۺ бусен busen بۇسېن - босе́н (бусадол, бусби) bosen (busadol, busbi) بۈسېن (بۇسادۈل، بۇسبێ) буссизе buSi#e بۇصێزې - буссде buSde بۇصدې буссине buSine بۇصێنې - нахъбуссде na]buSde ناڅبۇصدې буссурманчи buSurmanxi بۇصۇرمانچێ - буссурбанчи buSurbanxi بۇصۇربانچێ бутI buT بۇط - бул bul بۇل бухизе bu[i#e بۇځێزې - кьапIде paPde ڨاڣدې буххизе bu{i#e بۇخێزې - буххде bu{de بۇخدې буххунах bu{una[ بۇخۇناځ - регь (рогьол) reh (rohol) رېه (رۈهۈل) бухъизе bu]i#e بۇڅێزې - бохъде bo]de بۈڅدې бухIаражо bu\ara$o بۇحاراجۈ - гьагIо (гьагIдал) hafo (hafdal) هاعۈ (هاعدال) буццур (буццрал) buCur (buCral) بۇښۇر (بۇښرال) - цIегIли (цIегIлидол, цIегIлаби) `efli (`eflidol, `eflabi) ڝېعلێ (ڝېعلادۈل، ڝېعلابێ) буцIизе bu`i#e بۇڝێزې - боцIде bo`de بۈڝدې буцIцIухIине bu~u\ine بۇڞۇحێنې - гIенеккун чIчIеде feneKun Zede عېنېڭۇن ڄېدې велъизе we;i#e وېڸێزې - воххде wo{de وۈخدې васият wasiyat واسێيات - васигат wasigat واسێڬات васвасав waswasaw واسواساو - васиккарав wasiKaraw واسێڭاراو вачIине wazine واڃێنې - вегьде wehde وېهدې вачIине вуго wazine wugo واڃێنې وۇڬۈ - вегьде вуго wehde wugo وېهدې وۇڬۈ вачIине вугищ wazine wugi& واڃێنې وۇڬێۺ - вегьде вугищи wehde wugi&i وېهدې وۇڬێۺێ вачIине гьечIо wazine hezo واڃێنې هېڃۈ - вегьде гьечIо wehde hezo وېهدې هېڃۈ вачIине гьечIищ wazine hezi& واڃێنې هېڃێۺ - вегьде гьечIищи wehde hezi&i وېهدې هېڃێۺێ вачIине вукIун вуго wazine wujun wugo واڃێنې وۇگۇن وۇڬۈ - вегьде вукIун вуго wehde wujun wugo وېهدې وۇگۇن وۇڬۈ вачIине вукIун гьечIо wazine wujun hezo واڃێنې وۇگۇن هېڃۈ - вегьде вукIун гьечIо wehde wujun hezo وېهدې وۇگۇن هېڃۈ вачIинехъин вуго wazine]in wugo واڃێنېڅێن وۇڬۈ - вегьдехъине вуго wehde]ine wugo وېهدېڅێنې وۇڬۈ вачIинехъин вугищ wazine]in wugo واڃێنېڅێن وۇڬێۺ - вегьдехъине вугищи wehde]ine wugi&i وېهدېڅێنې وۇڬێۺێ вачIинехъин гьечIо wazine]in hezo واڃێنېڅێن هېڃۈ - вегьдехъине гьечIо wehde]ine hezo وېهدېڅێنې هېڃۈ вачIинехъин гьечIищ wazine]in hezi& واڃێنېڅێن هېڃێۺ - вегьдехъине гьечIищи wehde]ine hezi&i وېهدېڅێنې هېڃێۺێ вачIинехъин вукIана wazine]in wujana واڃێنېڅێن وۇگانا - вегьдехъине вукIана wehde]ine wujana وېهدېڅێنې وۇگانا вачIинехъин вукIаравищ wazine]in wujarawi* واڃێنېڅێن وۇگاراوێۺ - вегьдехъине вукIаравщи wehde]ine wujaraw&i وېهدېڅێنې وۇگاراوۺێ вачIине вукIана wazine wujana واڃێنې وۇگانا - вегьде вукIана wehde wujana وېهدې وۇگانا вачIине вукIун вуго wazine wujun wugo واڃێنې وۇگۇن وۇڬۈ - вегьде вукIун вуго wehde wujun wugo وېهدې وۇگۇن وۇڬۈ вачIин wazin واڃێن - вегьи wehi وېهێ вачIинин wazinin واڃێنێن - вегьлин wehlin وېهلێن вачIуна wazuna واڃۇنا - вегьиня wehinya وېهێنيا вачIунаан wazunaan واڃۇنائان - вегьиняан wehinyaan وېهێنيائان 19. вачIунаго wazunago واڃۇناڬۈ - вегьиняго wehinyago وېهێنياڬۈ 20. вачIинавула wazinawula واڃێناوۇلا - вегьдевуня wehdewunya وېهدېوۇنيا 21. вачIунаро wazunaro واڃۇنارۈ - вегьиняро wehinyaro وېهێنيارۈ 22. вачIунарищ wazunari& واڃۇنارێۺ - вегьинярищи wehinyari&i وېهێنيارێۺێ 23. вачIунароан wazunaroan واڃۇنارۈئان - вегьиняроан wehinyaroan وېهێنيارۈئان 24. вачIана wazana واڃانا - вегьана wehana وېهانا 25. вачIани wazani واڃانێ - вегьани wehani وېهانێ 26. вачIанищ wazani& واڃانێۺ - вегьаравщи weharaw&i وېهاراوۺێ 27. вачIанани wazanani واڃانانێ - вегьанани wehanani وېهانانێ 28. вачIинавуна wazinawuna واڃێناوۇنا - вегьдевуна wehdewuna وېهدېوۇنا 29. вачIинчIо wazinzo واڃێنڃۈ - вегьчIо wehzo وېهڃۈ 30. вачIинчIищ wazinzi& واڃێنڃێۺ - вегьчIищи wehzi&i وېهڃێۺێ 31. вачIинчIони wazinzoni واڃێنڃۈنێ - вегьчIони wehzoni وېهڃۈنێ 32. вачIинчIого wazinzogo واڃێنڃۈڬۈ - вегьчIого wehzogo وېهڃۈڬۈ 33. вачIинчIев wazinzew واڃێنڃېو - вегьчIев wehzew وېهڃېو 34. вачIина wazina واڃێنا - вегьла wehla وېهلا 35. вачIинев wazinew واڃێنېو - вегьинев wehinew وېهێنېو 36. вачIинарев wazinarew واڃێنارېو - вегьинярев wehinyarew وېهێنيارېو 36. вачIинавила wazinawila واڃێناوێلا - вегьдевула wehdewula وېهدېوۇلا 37. вачIинаро wazinaro واڃێننارۈ - вегьларо wehlaro وېهلارۈ 38. вачIинарищ wazinari& واڃێنارێۺ - вегьларищи wehlari&i وېهلارێۺێ 39. вачIа waza واڃا - вачIа waza واڃا 40. вачIа абе waza abe واڃا ابې - вачIа абе waza abe واڃا ابې 41. вачIаги wazagi واڃاڬێ - вегьаги wehagi وېهاڬێ 42. вачIаяв wazayaw واڃاياو - вегьаяв wehayaw وېهاياو 43. вачIинаве wazinawe واڃێناوې - вегьдевуе wehdewuye وېهدېوۇيې 44. вачIунге wazinge واڃۇنڬې - вегьуги wehugi وېهۇڬێ 45. вачIунгеги wazingegi واڃۇنڬېڬێ - вегьугеги wehugegi وېهۇڬېڬێ 46. вачIун вуго wazun wugo واڃۇن وۇڬۈ - вегьун вуго wehun wugo وېهۇن وۇڬۈ 47. вачIун вугищ wazun wugi& واڃۇن وۇڬێۺ wehun wugi&i - вегьун вугищи وېهۇن وۇڬێۺێ 48. вачIун вугоан wazun wugoan واڃۇن وۇڬۈئان - вегьун вугоан wehun wugoan وېهۇن وۇڬۈئان 49. вачIун гьечIо wazun hezo واڃۇن هېڃۈ - вегьун гьечIо wehun hezo وېهۇن هېڃۈ 50. вачIун гьечIищ wazun hezi& واڃۇن هېڃێۺ - вегьун гьечIищи wehun hezi&i وېهۇن هېڃێۺێ 51. вачIун вукIана wazun wujana واڃۇن وۇگانا - вегьун вукIана wehun wujana وېهۇن وۇگانا 52. вачIун вукIинчIо wazun wujinzo واڃۇن وۇگێنڃۈ - вегьун вукIчо wehun wujzo وېهۇن وۇگڃۈ 53. вачIун вукIинчIищ wazun wujinzi& واڃۇن وۇگێنڃێۺ - вегьун вукIчIищи wehun wujzi&i وېهۇن وۇگڃێۺێ 54. вачIун вукIун вуго wazun wujun wugo واڃۇن وۇگۇن وۇڬۈ - вегьун вукIун вуго wehun wujun hezo وېهۇن وۇگۇن وۇڬۈ 55. вачIун вукIун гьечIо wazun wujun hezo واڃۇن وۇگۇن هېڃۈ - вегьун вукIун гьечIо wehun wujun hezo وېهۇن وۇگۇن هېڃۈ 56. вачIун вукIунаан wazun wujunaan واڃۇن وۇگۇنائان - вегьун вукIиняан wehun wujinyaan وېهۇن وۇگێنيائان 57. вачIун вукIунароан wazun wujunaroan واڃۇن وۇگۇنارۈئان - вегьун вукIиняроан wehun wujinyaroan وېهۇن وۇگێنيارۈئان 58. вачIунаго вуго wazunago wugo واڃۇناڬۈ وۇڬۈ - вегьиняго вуго wenyago wugo وېهۇنياڬۈ وۇڬۈ 59. вачIунев вуго wazunew wugo واڃۇنېو وۇڬۈ - вегьинев вуго wehinew wugo وېهێنېو وۇڬۈ 60. вачIунев вугищ wazunew wugi& واڃۇنېو وۇڬێۺ - вегьинев вугищи wehinew wugi&i وېهێنېو وۇڬێۺێ 61. вачIунев гьечIищ wazunew hezi& واڃۇنېو هېڃێۺ - вегьинев гьечIищи wehinew hezi&i وېهێنېو وۇڬێۺێ 62. вачIунев вукIуна wazunew wujana واڃۇنېو وۇگۇنا - вегьинев вукIиня wehinew wujanya وېهێنېو وۇگێنيا 63. вачIунев вукIунищ wazunew wujuni& واڃۇنېو وۇگۇنێۺ - вегьинев вукIинищи wehinew wujini&i وېهێنېو وۇگێنێۺێ 64. вачIунев вукIунаро wazunew wujunaro واڃۇنېو وۇگۇنارۈ - вегьинев вукIиняро wehinew wujinyaro وېهێنېو وۇگێنيارۈ 65. вачIунев вукIунарищ wazunew wujunari& واڃۇنېو وۇگۇنارێۺ - вегьинев вукIинярищи wehinew wujinyari&i وېهێنېو وۇگێنيارێۺێ 66. вачIунев вукIана wazunew wujana واڃۇنېو وۇگانا - вегьинев вукIана wehinew wujana وېهێنېو وۇگانا 67. вачIунев вукIанищ wazunew wujani& واڃۇنېو وۇگانێۺ - вегьинев вукIаравщи wehinew wujaraw&i وېهێنېو وۇگاراوشێ 68. вачIунев вукIинчIо wazunew wujinzo واڃۇنېو وۇگێنڃۈ - вегьинев вукIчIо wehinew wujzo وېهێنېو وۇگڃۈ 69. вачIунев вукIинчIищ wazunew wujinzi& واڃۇنېو وۇگێنڃێۺ - вегьинев вукIчIищи wehinew wujzi&i وېهێنېو وۇگڃێۺێ 70 вачIунев вукIун вуго wazunew wujun wugo واڃۇنېو وۇگۇن وۇڬۈ - вегьинев вукIун вуго wehinew wujun wugo وېهێنېو وۇگۇن وۇڬۈ 71. вачIунев вукIун гьечIо wazunew wujun hezo واڃۇنا وۇگۇن هېڃۈ - вегьинев вукIун гьечIо wehinew wujun hezo وېهێنېو وۇگۇن هېڃۈ 72. вачIунев вукIина wazunew wujine واڃۇنېو وۇگێنا - вегьинев вукIиня wehinew wujinya وېهێنېو وۇگێنيا 73. вачIунев вукIинаро wazunew wujinaro واڃۇنېو وۇگێنارۈ - вегьинев вукIиняро wehinew wujinyaro وېهێنېو وۇگێنيارۈ 74. вачIарав wazaraw واڃاراو - вегьарав weharaw وېهاراو 75. вачIаравищ wazarawi& واڃاراوێۺ - вегьаравщи weharaw&i وېهاراوۺێ 76. вачIунарев wazunarew واڃۇنارېو - вегьинярев wehinyarew وېهێنيارېو 77. вачIунаревищ wazunarewi& واڃۇنانارېوێۺ - вегьинярищи wehinyari&i وېهێنيارێۺێ вокьулев (йокьулей) wopulew (yopiney) وۈڨۇلېو (يۈڨۇلېي) - вокьинев (йокьиней) wopinew (yopiney) وۈڨێنېو (يۈڨێنېي) габани gabani ڬابانێ - ганабичIер (ганабичIирил) ganabizer (ganabiziril) ڬابانێڃېر (ڬابانێڃێرێل) гага (гагаби) gaga (gagabi) ڬاڬا (ڬاڬابێ) - порчIон (порчIмил, порчIмал) _orzon (_orzmil, _orzmal) فۈرڃۈن (فۈرڃمێل، فۈرڃمال) гагу gagu ڬاڬۇ - гукку guKu ڬۇڭۇ газа ga#a ڬازا - гваза (гвазил, гузби) gwa#a (gwa#il, gu#bi) ڬوازا (ڬوازێل، ڬۇزبێ) гаргадизе gargadi#e ڬارڬادێزې - кIалгьаде jalhade گالهادې гахI ga\ ڬاح - бурукь (буркьил, буркьал) burup (burpil, burpal) بۇرۇڨ (بۇرڨێل، بۇرڨال) гач gax ڬاچ - гъач vax غاچ гелизе geli#e ڬېلێزې - кварщде kwar&de كوارۺدې герело gerelo ڬېرېلۈ - гургаро gurgaro ڬۇرڬارۈ гиди gidi ڬێدێ - хьурхьурди %ur%urdi ڮۇرڮۇردێ гилдизе gildi#e ڬێلدێزې - нахъецIцIаде na]e~ade ناڅێڞادې нахъекъаде ناڅېقادې гиригара girigara ڬێرێڬارا - гурига guriga ڬۇرێڬا гвенд gwend ڬوېند - гонд gond ڬۈند гожо go$o ڬۈجۈ - геже ge$e ڬېجې гоз go# ڬۈز - доз do# دۈز гоноцIцI gono~ ڬۈنۈڞ - гонцц gonC ڬۈنڛ нуццо nuCo نۇڛۈ гохI go\ ڬۈح - гухI gu\ ڬۇح гордибер gerdiber ڬۈردێبېر - мукълабер muqlaber مۇقلابېر гордо (гордал) gordo (gordabi) ڬۈردۈ (ڬۈردال) - гордо (гордаби) gordo (gordabi) ڬۈردۈ (ڬۈردابێ) гормендо gormendo ڬۈرمېندۈ - колълъен (колълъадол, колълъаби) ko:en (ko:adol, ko:abi) كۈڷېن (كۈڷادۈل، كۈڷابێ) гочине goxine ڬۈچێنې - рахъде ra]de راڅدې гугьар guhar ڬۇهار - гвагьар gwahar ڬواهار гуларухьен gularu%en ڬۇلارۇڮېن - гулалрохьен gulalro%en ڬۇلالرۈڮېن гурде gurde ڬۇردې - горде gorde ڬۈردې гуренж guren$ ڬۇرېنج - гурандж guranG ڬۇرانج гъабу vabu غابۇ - гIарщ far& عارۺ гъагъадиро vavadiro غاغادێرۈ - абдали abdali ابدالێ гъажазубетIер (гъажазубутIрул) va$a#ubeTer (va$a#ubuTrul) غاجازۇبېطېر (غاجازۇبۇطرۇل) - кIигъеж (кIигъажалдол, кIигъажаби) jive$ (jiva$aldol, jiva$abi) گێغېج (گێغاجالدۈل، گێغاجابێ) гъалако valako غالاكۈ - къама qama قاما гъалатI valaT غالاط - мекъиккей meqiKey مېقێڭېي гъалду (гъалдаби) valdu (valdabi) بغالدۇ (غالدابێ) - гъилди (гъалдал) vildi (valdal) غێلدێ (غالدال) гъалмагъир valmavir غالماغێر - гъалмагъал valmaval غالماغال гъанчизе vanxi#e غانچێزې - хIапде \a_de حافدې гъапу va_u غافۇ - каву kawu كاوۇ гъапуллъизе va_ul;i#e غافۇلڸێزې - микьиххде mipi{de مێڨێخدې гъанссито vanSito غانصێتۈ - гъассидо vaSido غاصێدۈ гъанцIа (гъунцIби) van`a (vun`bi) غانڝا (غۇنڝبێ) - гъванцIа (гъунцIби) vwan`a (vun`bi) غواڝا (غۇنڝبێ) гъат vat غات - гъарт vart غارت гъарцIцIи var~i غارڞێ - гъерецIцI (гъерцIцIил) vere~ (ver~il) غېرېڞ (غېرڞێل) гъасстIа vaSTa غاصطا - гъассидохъ vaSido] غاصێدۈڅ гъванща (гъванщил) vwan&a (vwan&il) غوانۺا (غوانۺێل) - гъванща (гъонщол) vwan&a (von&ol) غوانۺا (غۈنۺۈل) гъварза́ vwar#a غوارزا - сесел sesel سېسېل гъвел vwel غوېل - мацIцI ma~ ماڞ гъеду vedu غېدۇ - гъедо vedo غېدۈ гъине vine غێنې - гъонде vonde غۈندې гъов vow غۈو - гъав vaw غاو гъоркьисса vorpiSa غۈرڨێصا - гъокьиссала vopiSala غۈڨێصالا гъоркьссияб vorpSiyab غۈرڨصێياب - гъокьиссеб vopiSeb غۈڨێصېب гъоркьияб vorpiyab غۈرڨێياب - гъокьаб vopab غۈڨاب гъоркьлъел vorp;el غۈرڨڸېل - гъокьгьел vophel غۈڨهېل гъоркьчIчIел vorpZel غۈرڨڄېل - гъокьчIчIел vopZel غۈڨڄېل гъорлI vor/ غۈرڶ - гъорлълъ vor: غۈرڷ гъотIоркIо voTorjo غۈطۈرگۈ - гъотIокIро voTojro غۈطۈگرۈ гъулгъудизе vulvudi#e غۇلغۇدێزې - гъургъурдаде vurvurdade غۇرغۇردادې гъулден vulden غۇلدېن - гъолден volden غۈلدېن гъурад vurad غۇراد - чухIунжо xu\un$o چۇحۇنجۈ гъуцIизе vu`i#e غۇڝێزې - гъицIде vi`de غێڝدې гьабгощинаб habgo&inab هابڬۈۺێناب - гьабщищиняб hab&i&inyab هابۺێۺێناب гьабигьан habihan هابێهان - гьибигьан hibihan هێبێهان гьабигьанлъи habihan;i هابێهانڸێ - гьибигьали hibihali هێبێهالێ гьабизе habi#e هابێزې - буде bude بۇدې гьабула habula هابۇلا - буня bunya بۇنيا гьабуларо habularo هابۇلارۈ - буняро bunyaro بۇنيارۈ гьабуна habuna هابۇنا - буна buna بۇنا гьабичIо habizo هابێڃۈ - бучIо buzo بۇڃۈ гьабила habila هابێلا - була bula بۇلا гьабиларо habilaro هابێلارۈ - буларо bularo بۇلارۈ гьабун habun هابۇن - бумо bumo بۇمۈ гьабичIого habizogo هابێڃۈڬۈ - бучIого buzogo بۇڃۈڬۈ гьабулаго habulago هابۇلاڬۈ - буняго bunyago بۇنياڬۈ гьабуларого habularogo هابۇلارۈڬۈ - бунярого bunyarogo بۇنيارۈڬۈ гьабе habe هابې - буе buye بۇيې гьабуге habuge هابۇڬې - буги bugi بۇڬێ гьабураб haburab هابۇراب - бураб burab بۇراب гьабулев habulew هابۇلېو - бунев bunew بۇنېو гьавайинго hawayingo هاوايێنڬۈ - гьаваенго hawayengo هاواهېنڬۈ гьагIу hafu هاعۇ - гьагIо hafu هاعۈ гьадинаб hadinab هادێناب - гьадиняб hadinyab هادێنياب гьакибер (гьакибурдул) hakiber (hakiburdul) هاكێبېر (هاكێبۇردۇل) - гьиркибер (гьиркибурдол) hirkiber (hirkiburdol) هێركێبېر (هێركێبۇردۈل) гьакихъан haki]an هاكێڅان - гьиркихъан hirki]an هێركێڅان гьакихIосс haki\oS هاكێحۈص - гьиркихIосс hirki\oS هێركێحۈص гьакIадизе hajadi#e هاگادێزې - гьакIададе hajadade هاگادادې гьалаглъизе halak;i#e هالاڬڸێزې - гьалакде halakde هالاكدې гьалаглъи halak;i هالا ڬ ڸ ێ - гьалакли halakli هالاكلێ гьалагаб halagab هالاڬاب - гьалакаб halakab هالاكاب гьалъаб ha;ab هاڸاب - гьалаб halab هالاب гьалъабеле ha;abele هاڸابېلې - гьалабеле halabele هالابېلې гьанжелъизегIан, гьанжелъагIан han$e;i#efan, han$e;avan هانجېڸێزېعان، هانجېڸاعان - гьанджедагIан hanGedafan هانجېداعان гьанжесса han$eSa هانجېصا - гьанджессала hanGeSala هانجېصالا гьардезе harde#e هاردېزې - гьердеде herdede هېردېدې гьардухъан hardu]an هاردۇڅان - гьердехъан herde]an هېردېڅان гьартIизе harTi#e هارطێزې - цIцIуде ~ude ڞۇدې гьарщизе har&i#e هارۺێزې - щваде &wade ۺوادې гьатIан haTan هاطان - гьалан halan هالان гьатIанкъо haTanqo هاطانقۈ - алхIаткъо al\atqo الحاتقۈ гьегь (гьагьал) heh (hahal) هېه (هاهال) - кодеххал (кудххил, кутххал) kode{al (kud{il, kut{al) كۈدېخال (كۇدخێل، كۇتخال) гьекдизе hekdi#e هېكدێزې - гьекдеде hekdede هېكدېدې гьекIдизе hejdi#e هېگدێزې - гьекIде hejde هېگدې гьелдалъун helda;un هېلداڸۇن - гьелълъалун he:alun هېڷالۇن гьеле hele هېلې - гьебеле hebele هېبېلې гьениб henib هېنێب - гьундиб hundib هۇندێب гьенкьезе henpe#e هېنڨېزې - лълъурлълъурдаде :ur:urdade ڷۇرڷۇردادې гьетIараб heTarab هېطاراب - къалураб qalurab قالۇراب гьетIизе heTi#e هېطێزې - къулде, кIичIде, хьонтIде qulde, jizde, %onTde قۇلدې، گێڃدې، ڮۈنطدې гьецIо he`o هېڝۈ - али́ (алул, алаби) ali (alul, alabi) الێ (الۇل، الابێ) , хIецIо \e`o حېڝۈ гьецIокъ he`oq هېڝۈق - хIицIбикъ \i`biq حێڝبێق гьитIинаб hiTinab هێطێناب - гьитIиняб hiTinyab هێطێنياب гьобо hobo هۈبۈ - гьиби hibi هێبێ гьогьаб hohab هۈهاب - тамагьаб tamahab تاماهاب гьоко (гьакал) hoko (hakal) هۈكۈ (هاكال) - гьорко (гьаркал) horko (harkal) هۈركۈ (هاركال) гьоркьо (гьаркьил, гьаркьал) horpo (harpil, harpal) هۈرڨۈ هارڨێل، هارڨال - гьокьо (гьикьил, гьакьал) hopo (hipil, hapal) هۈڨۈ هێڨێل، هاڨال гьоцIцIо (гьацIцIил) ho~o (ha~il) هۈڞۈ (هاڞێل) - гьоцIцIо (гьицIцIил) ho~o (hi~il) هۈڞۈ (هێڞێل) гьоцIцIу ho~u هۈڞۇ - гьоцIцIо ho~o هۈڞۈ гьоркьохъанлъи horpo]an;i هۈرڨۈڅانڸێ - гьоркьохъали horpo]ali هۈرڨۈڅالێ гьужум hu$um هۇجۇم - адекIанцIи adejan`i ادېگانڝێ гIабдал fabdal عابدال - абдал abdal ابدال гIабукI (гIабкIил) fabuj (fabjil) عابۇگ (عابگێل) - гIубукI (гIубкIил) fubuj (fubjil) عۇبۇگ (عۇبگێل) гIавусдизе fawusdi#e عاوۇسدێزې - гIавусде fawusde عاوۇسدې гIаг fag عاڬ - гIакI faj عاگ гIагарлъи fagar;i عاڬارڸێ - гIагали fagali عاڬالێ гIагарлъизе fagar;i#e عاڬارڸێزې - гIагалде fagalde عاڬالدې гIагIади papadi عاعادێ - роххи ro{i رۈخێ гIагIадизе papadi#e عاعادێزې - роххде ro{de رۈخدې гIадагIо fadafo عاداعۈ - болол ракьа bolol rapa بۈلۈل راڨا гIададакъад fadadaqad عاداداقاد - гIадалакъад fadalaqad عادالاقاد гIадалаб fadalab عادالاب - гIантаб fantab عانتاب гIадалнах fadalna[ عادالناخ - гIадалнагь fadalnah عادالناه гIадан (гIадамал) fadan (fadamal) عادان (عادامال) - адан (адамал) adan (adamal) ادان (ادامال) гIаданлъи fadan;i عادانڸێ - адамли adamli اداملێ гIадххазе fad{ade عادخازې - гIатххаде fad{ade عاتخادې гIака (гIачи) faka (faxi) عاكا (عاچێ) - гIака (гIачиял) faka (faxiyal) عاكا (عاچێيال) гIаксса fakSa عاكصا - мекъи meqi مېقێ гIажаиблъизе fa$aib;i#e عاجائێبڸێزې - гIажаибде faGaibde عاجائێبدې гIазу fa#u عازۇ - гIасо faso عاسۈ гIалах fala[ عالاځ - гIалагь falah عالاه гIалхул fal[ul عالځۇل - гIалгьул falhul عالهۇل гIансса (гIонссол, гIунссби) fanSa (fonSol, funSbi) عانصا (عۈنصۈل، عۇنصبێ) - гIансса (гIанссил, гIунссби) fanSa (fanSil, funSbi) عانصا (عانصێل، عۇنصبێ) гIанкIу fanju عانگۇ - гIанкIо fanjo عانگۈ гIансса fanSa عانصا - гIалгьул гIанкIо falhul fanjo عالهۇل عانگۈ гIанси fansi عانسێ - гIанса fansa عانسا гIаркьаххине farpa{ine عارڨاخێنې - чIилал риччаде zilal riXade ڃێلال رێڿادې гIатIидаб faTidab عاطێداب - гIилгIидаб filfidab عێلعێداب гIащтIи fa&Ti عاۺطێ - гIищтIи fi&Ti عێۺطێ гIебссахъурщ febSa]ur& عېبصاڅۇرۺ - иццлахъурщ iCla]ur& ئێڛلاڅۇرۺ гIедегIизе fedefi#e عېدېعێزې - гIедегIде, руссуде fedefde, ruSude عېدېعدې، رۇصۇدې гIебу febu عېبۇ - гIебо febo عېبۈ гIекк feK عېڭ - гIенкк fenK عېنڭ гIекI fej عېگ - гIикI fij عێگ гIелечIаб felezab عېلېڃاب - мергьунаб merhunab مېرهۇناب гIергIедизе ferfedi#e عېرعېدێزې - гIоргIодаде fordordade عۈرعۈدادې гIерекъ fereq عېرېق - гIури furi عۇرێ гIеретI fereT عېرېط - дад (дадил, дадал) dad (dadil, dadal) داد (دادێل، دادال) гIетI feT عېط - гIел fel عېل гIетIизе feTi#e هېطێزې - ххелде {elde خېلدې гIим fim - гIин (гIиницца, гIинил, гIинал) fin (finiCa, finil, final) عێن (عێنێڛا، عێنێل، عێنال) гIин fin عێن - гIен (гIендол, гIундул) fen (fendol, fundul) عېن (عېندۈل، عۇندۇل) гIинкъав finqaw عێنقاو - гIенчIав fenzaw عېنڃاو гIинкълъизе finq;i#e عێنقڸێزې - гIенчIде fenzde عېنڃدې гIинтIамизе finTami#e عێنطامێزې - гIентIамде fenTamde عېنطامدې гIинтIи finTi عێنطێ - ноно nono نۈنۈ гIиссинаб fiSinab عێصێناب - гIиссиняб fiSinyab عێصێنياب гIиссинлъизабизе fiSin;i#abi#e عێصێنڸێزابێزې - гIиссилдебуде fiSildebude عێصێلدېبۇدې гIицIцIаб fi~ab عێڞاب - гIецIцIаб fe~ab عېڞاب гIицIцIаб fi~ab عێڞاب - чIанкIлагояб zanjlagoyab ڃانگلاڬۈياب гIо́дирик fodirik عۈدێرێك - гIодирек fodirek عۈدێرېك гIодобкари fodobkari عۈدۈبكارێ - гурига guriga ڬۇرێڬا гIодобнакIкI fodonnaJ اعۈدۈبناڴ - гIурлахъурщ, гIодобнакIкI furla]ur&, fodobnaJ عۇرلاڅۇرۺ، عۈدۈبناڴ гIолилав folilaw عۈلێلاو - гIелбащадав felba&adaw عېلباۺاداو гIолохъанчIчIужу folo]anZu$u عۈلۈڅانڄۇجۇ - бахIарчIчIужу ba\arZu$u باحارڄۇجۇ гIордоло fordolo عۈردۈلۈ - нахъассажо na]aSa$o ناڅاصاجۈ гIоркIкIен (гIоркIкIадул, гIоркIкIаби) forJen (forJadul, forJabi) عۈرڴېن (عۈرڴادۇل، عۇرڴابێ) - гIоркIкIен (гIоркIкIадол, гIуркIкIби) forKen (forJadol, furJbi) عۈرڴېن (عۈرڴادۈل، عۇرڴبێ) гIорхъи for]i عۈرڅێ - гIархъи (гIархъаби) far]i (far]abi) عارڅێ (عارڅابێ) гIорцIен (гIорцIмадул, гIорцIмал) for`en (for`madul, for`mal) عۈرڝېن (عۈرڝمادۇل، عۈرڝمال) - гIорцIен (гIорцIмил, гIорцIмул) for`en (for`mil, for`mul) عۈرڝېن (عۈرڝمێل، عۈرڝمۇل) гIорчо (гIорчоялълъул, гIорчоял) forxo (forxoya:ul, forxoyal) عۈرچۈ (عۈرچۈياڷۇل، عۈرچۈيال) - гIорчо (гIирчил, гIарчал) forxo (firxil, farxal) عۈرچۈ (عێرچێل، عارچال) гIочIокъине foxoqine عۈڃۈڅێنې - гIочIоле ссорде fozole Sorde عۈڃۈلې، صۈردې гIумру fumru عۇمرۇ - гIурму furmu عۇرمۇ гIупазе fu_a#e عۇفازې - гIупаде fu_ade عۇفادې гIурдахIан furda\an عۇرداحان - гуккодул угъур guKodol uvur ڬۇڭۈدۇل ئۇغۇر гIуркъизе furqi#e عۇرقێزې - уркъде urqde ئۇرقدې гIуру furu عۇرۇ - гIури furi عۇرێ гIурулхоно furul[ono عۇرۇلځۈنۈ - гIурулхIоно furul\ono عۇرۇلحۈنۈ гIурулмухъ furulmu] عۇرۇمۇڅ - гIурулнухъ furulnu] عۇرۇلنۇڅ гьуинаб huinab هۇئێناب - гьоэнаб hoenab هۈئېناب гьуинлъи huin;i هۇئێنڸێ - гьоэли hoeli هۈئېلێ гьулчизе hulxi#e هۇلچێزې - гьулчде hulxde هۇلچدې гьумер humer هۇمېر - гьомер homer هۈمېر гьурщизе hur&i#e هۇرۺێزې - кIобокIде jobojde گۈبۈگدې гьуссизе huSi#e هۇصێزې - гьиссде hiSde هێصدې гьуэр huer هۇئېر - гьоэр hoer هۈئېر данделъи dande;i داندېڸێ dandeli - дандели داندېلێ данделъизе dande;i#e داندېڸێزې - данделде dandelde داندېلدې даллак dalak دالاك - далак dalak دالاك дандеккун dandeKun داندېڭۇن - дандеккомо, рокIеда гьечIого dandeKomo, rojeda hezogo داندېڭۇن، رۈگېدا هېڃۈڬۈ дахIабаба da\aba داحابابا - дахIаба, хIераба da\aba, \eraba داحابا، حېرابا дахIадада da\adada داحادادا - дахIада, хIерада da\ada, \eraba داحادا، حېرادا дацци daCi داڛێ - ацци aCi اڛێ дагьлъизе dah;i#e داهڸێزې - дагьде dahde داهدې дегIен (дагIнил, дугIби) defen (dafnil, dufbi) دېعېن (داعنێل، دۇعبێ) - дегIен (дегIнил, дугIнул) defen (defnil, dufnul) دېعېن (دېعنێل، دۇعنۇل) дие diye دێيې - де de دې дурнаби durnabi دۇرنابێ - дурнаберал durnaberal دۇرنابېرال жакет $aket جاكېت - квасул горде kwasul gorde كواصۇل ڬۈردې жакки $aKi جاڭێ - жокко $oKo جۈڭۈ жакъа $aqa جاقا - якъад yaqad ياقاد жахIда $a\da جاحدا - жахIта $a\ta جاحتا жен $en جېن - джин Gin جێن женжедизе $en$edi#e جېنجېدێزې - жемженде $em$ende جېمجېندې жубазе $uba#e جۇبازې - жободе $obon جۈبۈدې жубала $ubala جۇبالا - жобоня $obonya جۈبۈنيا жубаларо $ubalaro جۇبالارۈ - жобоняро $obonyaro جۈبۈنيارۈ жубана $ubana جۇبانا - жобона $obona جۈبۈنا жубачIо $ubazo جۇباڃۈ - жобочIо $obozo جۈبۈڃۈ жубала $ubala جۇبالا - жобола $obola جۈبۈلا жубаларо $ubalaro جۇبالارۈ - жоболаро $oboraro جۈبۈلارۈ жубай $ubay جۇباي - жобое $oboye جۈبۈيې жубаге $ubage جۇباڬې - жобоги $obogi جۈبۈڬێ жубан $uban جۇبان - жобон $obon جۈبۈن жугьутI $uhuT جۇهۇط - джугьутI GuhuT جۇهۇط жужахI $u$a\ جۇجاح - джуджахI GuGa\ جۇجاح жуз $u# جۇز - джуз Gu# جۇز жумла $umla جۇملا - джумла Gumla جۇملا жунжра $un$ra جۇنجرا - жинжра $in$ra جێنجرا жух $u\ جۇځ - джухI Gu\ جۇح завал #awal زاوال - къадемехх qademe{ قادېمېخ загьираб #ahirab زاهێراب - атараб atarab اتاراب залимаб #alimab زالێماب - гIемер кIудаб femer judab عېمېر گۇداب зангал (зангалал, зангалазул) #angal (#angalal, #angala#ul) زانڬال ( زانڬالا، زانڬالازۇل ) - зенгел (зенглил, занглал) #engel (#englil, #anglal) زېنڬېل ( زېنڬلێل، زانڬلال ) зани #ani زانێ - жини $ini جێنێ замагалъизе #amaga;i#e زاماڬاڸێزې - цIцIунцIцIраххде ~un~ra{de ڞۇنڞراخدې зарбал #arbal زاربال - зарбал #arbal زاربال , карххана kar{ana كارخانا зинкIкIизе #inJi#e زێنڴێزې - къунтI баде qunT bade قۇنط بادې зирараб #irarab زێرارب - зирараб $irarab زێرارب , цIцIикIкIараб ~iJarab ڞێڴاراب зодил бутI #odil buT زۈدێل بۇط - булчIор bulzor بۇلڃۈر зорбаяб #orbayab زۈرباياب - зурбаяб #urbayab زۇرباياب кутакаб kutakab كۇتاكاب зузудизе #u#udi#e زۇزۇدێزې - зунзунде #un#unde زۇنزۇندې игизал igi#al ئێڬێزال - кIирурал jirural گێرۇرال илхъи il]i ئێلڅێ - ирхъи ir]i ئێرڅێ имгIал imfal ئێمعال - энссол вацц enSol waC ئېنصۈل واڛ эбелалълъул вацц ebela:ul waC ئېبېلاڷۇل واڛ инабизе inabi#e ئێنابێزې - эндебуде endebude ئېندېبۇدې ине ine ئێنې - энде ende ئېندې уна una ئۇنا - эна ena ئېنا ина ina ئێنا - эна ena ئېنا инаро inaro ئێنارۈ - энаро enaro ئېنارۈ ана ana انا - ана ana انا инчIо inzo ئێنڃۈ - энчIо enzo ئېنڃۈ а a ا - а a ا унге unge ئۇنڬې - онги ongi ئۈنڬێ ун un ئۇن - омо omo ئۈمۈ ин in ئێن - эй ey ئېي инссул inSul ئێنصۇل - энссол enSol ئېنصۈل инссуцца inSuCa ئێنصۇڛا - энссоцца enSoCa ئېنصۈڛا ирга irga ئێرڬا - эрга erga ئېرڬا ичIкIал izjal ئێڃگال - ишкIалакI i^jalaj ئێشگالاگ как kak - كاك рогьалил как rohalil kak رۈهالێل كاك - рогьоле как rohole kak رۈهۈلې كاك къалъул как qa;ul kak قاڸۇل كاك - къаде как qade kak قادې كاك бакъанил как baqanil kak باقانێل كاك - бакъунде как baqunde kak باقۇندې كاك маркIачIул как marjazul kak مارگاڃۇل كاك - маркIаяде как marjayade kak مارگايادې كاك боголил как bogolil kak بۈڬۈلێل كاك - богоде как bogode kak بۈڬۈدې كاك калам kalam كالام - кIалгьа-басай jalha-basay گالها- باساي канлъи kan;i كانڸێ - канцIа (канцIадол) kan`a (kan`adol) كانڝا ( كانڝادۈل ) капек, кепек ka_ek, ke_ek كېفېك - кебек kebek كېبېك капуста ka_usta كافۇستا - хъапустIан ]a_usTan څافۇسطان квалквадизе kwalkwadi#e كوالكوادێزې - квалквалде kwalkwalde كوالكوالدې кваназабизе kwana#abi#e كونازابێزې - кунадебуде kunadebude كۇنادېبۇدې кваназе kwana#e كوانازې - кунаде kunade كۇنادې квана́на kwanana كوانانا - кунана kunana كۇنانا квана́чIо kwanazo كواناڃۈ - куначIо kunazo كۇناڃۈ квана́ла kwanala كوانالا - куниня kuninya كۇنێنيا кванала́ро kwanalaro كونالارۈ - куниняро kuninyaro كۇنێنيارۈ кванала́ kwanala كونالا - кунала kunala كۇنالا кванала́ро kwanalaro كونالارۈ - куналаро kunalaro كۇنالارۈ кванай kwanay كوناي - кунае kunaye كۇنايې кванаге kwanage كواناڬې - кунаги kunagi كۇناڬێ кваранаб kwaranab كواراناب - кумараб kumarab كۇماراب кваркьи kwarpi كوارڨێ - кваркьа kwarpa كوارڨا кварххи kwar{i كوارخێ - кваххи kwa{i كواخێ квархьи kwar%i كوارڮێ - колълъен (колълъадол) ko:en (ko:adol) كۈڷېن ( كۈڷادۈل ) квацIи kwa`i كواڝێ - гIарт fart عارت квачазе kwaxa#e كواچازې - квачаде kwaxade كوارچادې богьде bohde بۈهدې кващизе kwa&i#e كوۺێزې - кварщде kwar&de كوارۺدې квекIен kwejen كوېگېن - кокIен kojen كۈگېن квелъ kwe; كوېڸ - чIолохъжо zolo]$o ڃۈلۈڅجۈ чандик (хIамида банеб) xandik (\amid baneb) چاندێك квен kwen كوېن (квеналълъ kwena: كوېناڷ кундул kundul كۇندۇل ) - квен kwen كوېن (квеналълъ kwena: كوېناڷ кундол kundol كۇندۈل ) квенчIчIел kwenZel كوېنڄېل - кочIчIел koZel كۈڄېل квердаххел kwerda{el كوېرداخېل - кверххел kwer{el كوېرخېل - квегъ kwev كوېغ (кугъби kuvbi كۇغبێ кугъил kuvil كۇغێل ) квешаб kwe^ab كوېشاب - кошаб ko^ab كۈشاب квешезе kwe^e#e كوېشېزې - кошаде ko^ade كۈشادې квешлъи kwe^;i كوېشڸێ - кошли ko^li كۈشلێ квило kwilo كوێلۈ - буххча bu{xa بۇخچا (буххчил bu{xil بۇخچێل , буххчби bu{xbi بۇخچبێ ) квине kwine كوێنې - конде konde كۈندې кверлълъин kwer:in كوېرڷێن - колълъен ko:en كۈڷېن кеке keke كېكې - гага gaga ڬاڬا кету ketu كېتۇ (катицца katiCa كاتێڛا ) - кето keto كېتۈ (китицца kitiCa كێتێڛا ) катиххер kati{er كاتێخېر - китиххер kiti{er كێتێخېر кибе kibe كێبې - кебе kebe كېبې кибниги kibnigi كێبنێڬێ - кибагIаниги kibafanigi كێباعانێڬێ кигIан kifan كێعان - кагIан kafan كاعان кигIаналде kifanalde كێعانالدې - кагIаналълъе kafana:e كاعاناڷې кидалъизегIан kida;i#efan كێداڸێزېعان - кидалдегIан kidaldefan كێدالدېعان килищ kili& كێلێۺ - кирищ kiri& كێرێۺ кин kin كێن - кини kini كێنێ кици kici كێښېن - бицен bicen بێښېن - бица-кицен bica-kicen بێښا - كێښېن кокон kokon كۈكۈن - кукан kukan كۇكان кумек kumek كۇمېك - кумак kumak كۇماك кунчIи kunzi كۇنڃێ - канчIи kanzi كانڃێ купар ku_ar كۇفار - копар ko_ar كۈفار курхьен kur%en كۇرڮېن - корхьен (курхьадол, курхьаби) kor%en (kur%adol, kur%abi) كۈرڮېن ( كۇرڮادۈل، كۇرڮابێ ) курпа kur_a كۇرفا - чухIунжо xu\un$o چۇحۇنجۈ кутаклъизе kutak;i#e كۇتاكڸێزې - кутакде kutakde كۇتاكدې куцазе kuca#e كۇښازې - куцуде kucude كۇښۇدې куца́ла kucala كۇښالا - куцуня kucunya كۇښۇنيا куцала́ро kucalaro كۇښالارۈ - куцуняро kucunyaro كۇښۇنيارۈ куцана kucana كۇښانا - куцуна kucuna كۇښۇنا куцачIо kucazo كۇښاڃۇ - куцучIо kucuzo كۇښۇڃۈ куцала́ kucala كۇښالا - куцула kucula كۇښۇلا куцаларо kucalaro كۇښالارۈ - куцуларо kucularo كۇښۇلارۈ куцан kucan كۇښان - куцун kucun كۇښۇن куцай kucay كۇښاي - куцуе kucuye كۇښۇيې куцараб kucarab كۇښاراب - куцураб kucurab كۇښۇراب ккал Kal ڭال - гал gal ڬال ккалазе Kala#e ڭالازې - галаде galade ڬالادې ккалараб Kalarab ڭالاراب - галараб galarab ڬالاراب кквезе Kwe#e ڭوېزې - ккоде Kode ڭۈدې къадако qadako قاداكۈ - джинджир GinGir جێنجێر къадиро qadiro قادێرۈ - кIичI jiz گێڃ къазабизе qa#abi#e قازابێزې - къаде буде qadebude قادېبۇدې къалал qalal قالال - ххонехх {one{ خۈنېخ къалараб qalarab قالاراب - къалураб qalurab قالۇراب къали qali قالێ - къили qili قێلێ къалъизе qa;i#e قاڸێزې - къаделде qadelde قادېلدې къандалъо qanda;o قانداڸۈ - къандало (къундлул) qandalo (qundlul) قاندالۈ ( قۇندلۇل ) къандалъо qanda;o قانداڸۈ - гьвалан hwalan هوالان къанщизе qan&i#e قانۺێزې - чIиникъде ziniqde ڃێنێقدې къаргIа qarfa قارعا - къара qara قارا къарумав qarumaw قارۇماو - къухьарав qu%araw قۇڮاراو , гъагьарав vaharaw غاهاراو , барххщарав bara{&araw باراخۺاراو къапа qa_a قافا - къапIа qaPa قاڣا къаппа-саппи qa__a-sa__i قافا - سافێ - къапIа-сапIи qaPa-saPi قاڣا - ساڣێ къассиквен qaSikwen قاصێكوېن - къассадеквен qaSadekwen قاصادېكوېن къатIра qaTra قاطرا - тIири Tiri طێرێ къаццандизе qaCandi#e قاڛاندێزې - рахIдакъде ra\daqde راحداقدې къвакизе qwaki#e قواكێزې - къинкIде qinjde قێنگدې къвакъвадизе qwaqwadi#e قواقوادێزې - къакъдиде qaqdide قاقادێدې къвакI qwaj قواگ - къекI qej قېگ оспина къвакIараб qwajarab قواگاراب - къванкIараб qwanjarab قوانگاراب къвакIизе qwaji#e قواگێزې - къванкIде qwanjde قوانگدې къвалакь qwalap قوالاڨ - къвалдокь qwaldop قوالدۈڨ къванща qwan&a قوانۺا къиншрилълъбакI qin^ri:baj قێنشرێڷباگ къеншел (къиншлил, къуншлул) qen^el (qin^lil, qun^lul) قېنشېل ( قێنشلێل، قۇنشلۇل ) къваригIел qwarifel قوارێعېل - къварагIел qwarafel قواراعېل къваригIине qwarifine قوارێعێنې - къварагIде qwarafde قواراعدې къварилъизе qwari;i#e قوارێڸێزې - къварилде qwarilde قوارێلدې къвекI qwaj قوېگ - жал $al جال къверкъ qwerq قوېرق - къоркъ qorq قۈرق къезабизе qe#abi#e قېزابێزې - къедебуде qedebude قېدېبۇدې къентIури qenTuri قېنطۇرێ - кьущ pu& ڨۇۺ къецц базе qeC ba#e قېڛ بازې - рахIдакъде ra\daqde راحداقدې къечезе qexe#e قېچېزې - къучуде quxude قۇچۇدې къечана qexana قېچانا - къучуна quxana قۇچۇنا къечечIо qexezo قېچېڃۈ - къучучIо quxuzo قۇچۇڃۈ къечола qexola قېچۈلا - къучуня quxunya قۇچۇنيا къечоларо wexolaro قېچۈلارۈ - къучуняро quxunyaro قۇچۇنيارۈ къечела qexela قېچېلا - къучула quxula قۇچۇلا къечеларо qexelaro قېچېلارۈ - къучуларо quxularo قۇچۇلارۈ къече qexe قېچې - къучуе quxuye قۇچۇيې къечоге qexoge قېچۈڬې - къучуги quxugi قۇچۇڬێ къечIчI qeZ قېڄ - къерчIчI qerZ (къорчIчIол, къурчIчIдол qorZol, qurZdol ) قېرڄ ( قۈرڄۈل، قۇرڄدۈل ) къибла qibla قێبلا - къилба qilba قێلبا къинай qinay قێناي - къенай qenay قېناي къинлъизе qin;i#e قێنڸێزې - къелде qelde قېلدې къинкIизе qinji#e قێنگێزې - къинкIде qinjde قێنگدې къоб qob قۈب - бакъул унти baqul unti باقۇل ئۇنتێ къойил qoyil قۈيێل - щибаб къоялълъ &ibab qoya: ۺێباب قۈياڷ къокъиднух qoqidnu[ قۈقێدنۇځ - къотIолнугь qoTolnuh قۈطۈلنۇه хъвайинугь ]wayinuh څوايێنۇه къокълъизе qoq;i#e قۈقڸێزې - къокъде qoqde قۈقدې къоно qono (къанил qanil , къанал qanal ) قۈنۈ ( قانێل، قانال ) - къоно qono (къинил qinil , къанаби qanabi ) قۈنۈ ( قێنێل، قانابێ ) къоно qono قۈنۈ - къонотIам qonoTam قۈنۈطام ، хIунсс \unS (хIонссол \onSol , хIунссал \unSal ) حۇنص ( حۈنصۈل، حۇنصال ) ، хъегъ ]ev څېغ къохьолъалкIач qo%o;aljax قۈڮۈڸالگاچ - къохьолхIаркIач qo%ol\arjax قۈڮۈلحارگاچ къулчIчIизе qulZi#e ڨۇلڄێزې - уркъде urqde ئۇرقدې къуркьи qurpi قۇرقێ - джугIи Gufi جۇعێ къуркьизе qurpi#e قۇرڨێزې - джугIде Gufde جۇغدې кьабизе pabi#e ڨابێزې - кьапIде paPde ڨاڣدې кьабула pabula ڨابۇلا - кьапIиня paPinya ڨاڣێنيا кьабуларо pabularo ڨابۇلارۈ - кьапIиняро paPinyaro ڨاڣێنيارۈ кьабана pabana ڨابانا - кьапIана paPana ڨاڣانا кьабичIо pabizo ڨابێڃۈ - кьапIчIо paPzo ڨاڣڃۈ кьабила pabila ڨابێلا - кьапIла paPla ڨاڣلا кьабиларо pabilaro ڨابێلارۈ - кьапIларо́ paPlaro ڨاڣلارۈ кьабе pabe ڨابې - кьапIе paPe ڨاڣې кьабуге pabuge ڨابۇڬې - кьапIуги paPugi ڨاڣۇڬێ кьаралъи para;i ڨاراڸێ - кьарали parali ڨارالێ кьватIел pwaTel ڨواطېل - кьвагьел pwahel ڨواهېل кьватIизе pwaTi#e ڨواطێزې - кьвагьде pwahde ڨواهدې кьваххараб pwa{arab ڨواخاراب - кьварххараб pwar{arab ڨوارخاراب кьваххизе pwa{i#e ڨواخێزې - кьварххде pqar{de ڨوارخدې кьегI pef ڨېع - рокъи roqi رۈقێ кьегIер pefer (кьагIрил padril , кьагIи pafi ) ڨېعېر ( ڨاعرێل، ڨاعێ ) - кьегIер pefer (кьегIрил pefril , кьагIрал pafral ) ڨېعېر ( ڨېعرێل، ڨاعرال ) кьенссер penSer (кьонссрол ponSrol , кьунссрул punSrul ) ڨېنصېر ( ڨۈنصرۈل، ڨۇنصرۇل ) кьенссер penSer (кьинссрил pinSril , кьунссрул punSrul ) ( ڨېنصېر ( ڨێنصرێل، ڨۇنصرۇل кьертIезе perTe#e ڨېرطېزې - кьертIуде perTude ڨېرطۇدې кьерукъаб peruqab ڨېرۇقاب - кьертIураб perTurab ڨېرطۇراب кьерхараб per[arab ڨېرخاراب - кьергьараб perharab ڨېرهاراب накIкIураб naJurab ناڴۇراب кьерцисса perciSa ڨېرښێصا - кьертIиссала perTiSala ڨېرطێصالا кьагIритIегь pafriTeh ڨاعرێطېه - алжантIегь al$anTeh الجانطېه кьилихъан pili]an ڨێلێڅان - кодеххал kode{al (кудххал kud{al ) كۈدېخال ( كۇدخال ) кьищни pi&ni ڨێۺنێ - кьущ pu& (кьощол po&ol ) ڨۇۺ ( ڨۈۺۈل ) кьищни-къул pi&ni-qul ڨێۺنێ - قۇل - кьущ-къул pu&-qul ڨۇۺ - قۇل кьоххороххо po{or{o ڨۈخۈرخۈ - ххадиро {adiro خادێرۈ кьужна pu$na ڨۇجنا - кьож po$ ڨۈج кьурараб purarab ڨۇرارب - кьурураб pururab ڨۇرۇراب кьуркьудизе purpudi#e ڨۇرڨۇدێزې - кьуркьурдаде purpurdade ڨۇرڨۇردادې кIаз ja# گاز - колълъен ko:en (колълъадол ko:adol , колълъаби ko:abi ) كۈڷېن ( كۈڷادۈل، كۈڷابێ ) кIалдирай jaldiray گالدێراي - чандик xandik چاندێك кIалкIучI jaljuz گالگۇڃ - гьалбутин halbutin هالبۇتێن кIалухьин jalu%in گالۇڮێن - кIалрохьен jalro%en گالرۈڮېن кIалъазе ja;a#e گاڸازې - кIалгьаде jalhade گالهادې кIалъа́ла ja;ala گاڸالا - кIалгьаня jalhanya گالهانيا кIалъала́ро ja;alaro گاڸالارۈ - кIалгьаняро jalhanyaro گالهانيارۈ кIалъана ja;ana ڨوارخدې - кIалгьана jalhana گالهانا кIалъачIо ja;azo گاڸاڃۈ - кIалгьачIо jalhazo گالهاڃۈ кIалъала́ ja;ala گاڸالا - кIалгьала jalhala گالهالا кIалъаларо́ ja;alaro گاڸالارۈ - кIалгьаларо jalhalaro گالهالارۈ кIалъай ja;ay گاڸاي - кIалгьае jalhaye گالهايې кIалъаге ja;age گاڸاڬې - кIалгьаги jalhagi گالهاڬێ кIалъай ja;ay گاڸاي - кIалгьай jalhay گالهاي кIама jama گاما - чIварабнагь zwarabnah ڃوارابناه кIамури j amuri گامۇرێ - кIамур jamur گامۇر кIарччанаб jarXanab گارڿاناب - кIарччамаб jarXamab گارڿاماب ، рихьихIараб ri%i\arab رێڮێحاراب кIанцIезе jan`e#e گانڝېزې - кIенцIеде jen`ede گېنڝېدې кIанцIеро jan`ero گانڝېرۈ - кIенцIеро jen`ero گېنڝېرۈ кIаркьен jarpen (кIаркьадул jarpadul , кIаркьаби jarpabi ) گارڨېن ( گارڨادۇل، گارڨابێ ) - кIеркьен jerpen (кIеркьнил jerpnil , кIаркьнал jarpnal ) گېرڨېن ( گېرڨنێل، گارڨنال ) кIвагьащ jwaha& (кIвагьщил jwah&il , кIвагьщал jwah&al ) گواهاۺ ( گواهۺێل، گواهۺال ) - бекI bej (букIдул bujdul ) بېگ ( بۇگدۇل ) кIвезе jwe#e گوېزې - кIваде jwade گوادې кIола jola گۈلا - кIваня jwanya گوانيا кIоларо jolaro گۈلارۈ - кIваняро jwanyaro گوانيارۈ кIвана jwana گوانا - кIвана jwana گوانا кIвечIо jwezo گوېڃۈ - кIвачIо jwazo گواڃۈ кIвела jwela گوېلا - кIвала jwala گوالا кIвеларо jwelaro گوېلارۈ - кIваларо jwalaro گوالارۈ кIва jwa گوا - кIвае jwaye گوايې кIваге jwage گواڬې - кIваги jwagi گواڬێ кIвекIизе jweji#e گوېگێزې - кIекIде jejde گېگدې кIертIмахIо jerTma\o گېرطماحۈ - махIалдол чехь ma\aldol xe% ماحالدۈل چېڮ кIибикIизе jibiji#e گێبێگێزې - кIиникIде jinijde گێنێگدې кIикIвекьаб jijwepab گێگوېڨاب - кIикIокьаб jijopab گێگۈڨاب кIитIалаяб jiTalayab گێطالاياب - кIиалаяб jialayab گێئالاياب кIицIцIул ji~ul گێڞۇل - кIицIцIол ji~ol گێڞۈل кIобокIине jobojine گۈبۈگێنې - кIобочде joboxde گۈبۈچدې кIоркIоно jorjono گۈرگۈنۈ - кIуркIуна jurjuna گۇرگۇنا кIудияб judiyab گۇدێياب - кIудаб judab گۇداب кIукьмахх jupma{ گۇڨماخ - кIвецIцIмахх jwe~ma{ گوېڞماخ кIури juri گۇرێ - чIенкIлал zenjlal ڃېنگلال кIутI juT گۇط - гоноцI gono` (гонцIол gon`ol , гонцIал gon`al ) ڬۈنۈڝ ( ڬۈنڝۈل، ڬۈنڝال ) кIущ ju& گۇۺ - кIващ jwa& گواۺ кIущизе ju&i#e گۇۺێزې - кIващ тIеде jwa& Tede گواۺ طېدې кIущтIа ju&Ta گۇۺطا - цигьир cihir (цагьрал cahral) ښێهێر ( ښاهرال ) кIкIвазе Jwa#e ڴوازې - кIкIваде Jwade ڴوادې кIкIвахIал Jwa\al ڴواحال - кIкIвагIал Jwafal ڴواعال кIкIвахIалаб Jwa\alab ڴواحالاب - кIкIвагIалаб Jwafalab ڴواعالاب кIкIвахIаллъи Jwa\al;i ڴواحالڸێ - кIкIвагIали Jwafali ڴواعالێ кIкIвахIаллъизе Jwa\al;i#e ڴواحالڸێزې - кIкIвагIалде Jwafalde ڴواعالدې кIкIвелизе Jwli#e ڴوېلێزې - кIкIвелхIде Jwel\de ڴوېلحدې лаб lab لاب - ро́къи roqi (рокъаби roqabi ) رۈقێ ( رۈقابێ ) лаваш lawa^ لاواش - бакари bakari باكارێ легIенчIчIдизе lefenZdi#e لېعېنڄدێزې - легIечIчIде lefeZde لېعېڄدې леледизе leledi#e لېلېدێزې - гIоргIордаде forfordade عۈرعۈردادې лезе le#e لېزې - ледиссала lediSala لېدێصالا лимхIадго lim\adgo لێمحادڬۈ - лемхIадго lem\adgo لېمحادڬۈ лимхIараб lim\arab لێمحاراب - лемхIараб lem\arab لېمحاراب лимхIизе lim\i#e لێمحێزې - лемхIде lem\de لېمحدې лол lol لۈل - ручун ruxun رۇچۇن лолен lolen (лулби lulbi ) لۈلېن ( لۇلبێ ) - болбо bolbo (балбал balbal ) بۈلبۈ ( بالبال ) лоло lolo لۈلۈ - никIкI niJ نێڴ лъабго ;abgo ڸابڬۈ - гьабго habgo هابڬۈ лъабгIин ;abfin ڸابعێن - гьабгIен habfen هابعېن лъагIел ;afel ڸاعېل - гьагIел hafel هاعېل лъай ;ay ڸاي - гьай hay هاي лъавуда ;awuda ڸاوۇدا - гьавола hawola هاوۈلا лъалкI ;alj ڸالگ - гьакI haj هاگ лъазаби ;a#abi ڸازابێ - гьадебуй hadebuy هادېبۇي лъазе ;a#e ڸازې - гьаде have هادې лъала ;ala ڸالا - гьаня hanya هانيا лъаларо ;alaro ڸالارۈ - гьаняро hanyaro هانيارۈ лъана ;ana ڸانا - гьана hana هانا лъачIо ;azo ڸاڃۈ - гьачIо hazo هاڃۈ лъазабила ;a#abila ڸازابێلا - гьадебула hadebula هادېبۇلا лъазабичIо ;a#abizo ڸازابێڃۈ - гьадебучIо hadebuzo هادېبۇڃۈ лъазабе ;a#abe ڸازابې - гьадебуе hadebuye هادېبۇيې лъазабуге ;a#abuge ڸازابۇڬې - гьадебуги hadebugi هادېبۇڬێ лъалхъизе ;al]i#e ڸالڅێزې - танхъде tan]de تانڅدې лъар ;ar ڸار - гьар har هار лъарагIав ;arafaw ڸاراعاو - гьарагIав harafaw هاراعاو лъарамухъ ;aramu] ڸارامۇڅ - гIурулнухъ furulmu] عۇرۇلنۇڅ лъеберго ;ebergo ڸېبېرڬۈ - гьеберго hebergo هېبېرڬۈ лъедераб ;ederab ڸېدېراب - гьедераб hederab هېدېراب лъезе ;e#e ڸېزې - гьеде hede هېدې лъола ;ola ڸۈلا - гьена hena هېنا лъоларо ;olaro ڸۈلارۈ - гьенаро henaro هېنارۈ лъуна ;una ڸۇنا - гьуна huna هۇنا лъечIо ;ezo ڸېڃۈ - гьечIо hezo هېڃۈ лъела ;ela ڸېلا - гьела hela هېلا лъеларо ;elaro ڸېلارۈ - гьеларо helaro هېلارۈ лъе ;e ڸې - гье he هې лъоге ;oge ڸۈڬې - гьоги hogi هۈڬێ лъел ;el ڸېل - гьел hel (гьолол holol , гьулдул huldul ) هېل ( هۈلۈل، هۇلدۇل ) лъелаб ;elab ڸېلاب - гьелаб helab هېلاب лъелго ;elgo ڸېلڬۈ - гьелдго heldgo هېلدڬۈ лъен ;en ڸېن - гьен hen (гьонол honol , гьундул hundul ) هېن ( هۈنۈل، هۇندۇل ) лъилъаризе ;i;ari#e ڸێڸارێزې - гьилгьарде hilharde هێلهاردې лъилъизе ;i;i#e ڸێڸێزې - гьилгьде hilhde هێلهدې лъимал ;imal ڸێمال - гьимал himal هێمال лъимерлъи ;imer;i ڸێمېرڸێ - гьимели himeli هێمېلێ лъоб ;ob ڸۈب - лаб lab لاب лъов ;ow ڸۈو - лав law لاو лъой ;oy ڸۈي - лай lay لاي лъол ;ol ڸۈل - лал lal لال лъосс ;oS ڸۈص - ласс laS لاص лъолълъ ;o: ڸۈڷ - лалълъ la: لاڷ лъоз ;o# ڸۈز - лаз la# لاز лъоссул ;oSul ڸۈصۇل - лассул laSul لاصۇل лъолълъул ;o:ul ڸۈڷۇل - лалълъул la:ul لاڷۇل лъозул ;o#ul ڸۈزۇل - лазул la#ul لازۇل лъоба ;oba ڸۈبا - лоба loba لۈبا лъор ;ob ڸۈر - гьор hor هۈر лъорпихъ ;or_i] ڸۈرفێڅ - гьорпихъ hor_i] هۈرفێڅ лълъалъазе :a;a#e ڷاڸازې - лълъаладе :alade ڷالادې лълъамалъизе :ama;i#e ڷاماڸێزې - лълъамалде :amalde ڷامالدې лълъамизе :ami#e ڷامێزې - къотIде qoTde قۈطدې лълъвартIараб :warTarab ڷوارطاراب - боххлабараб bo{labarab بۈخلاباراب лълъедезе :ede#e ڷېدېزې - лълъин ххарде :in {arde ڷێن خاردې лълъелъ :e; ڷېڸ - лълъел :el ڷېل лълъим :im ڷێم - лълъин :in ڷێن лълъие :iye ? ڷێيې ؟ - лълъее :eye ? ڷېيې ؟ лълъил :il ? ڷێل ؟ - лълъили :ili ? ڷێلێ ؟ лълъикIлъи :ij;i ڷێگڸێ - лълъикIли :ijli ڷێگلێ лълъикIлъизе :ij;i#e ڷێگڸێزې - лълъикIде :ijde ڷێگدې лълъолъохьон :o;o%on ڷۈڸۈڮۈن - лълъолохьон :olo%on ڷۈلۈڮۈن лълъухъаб :u]ab ڷۇڅاب - ухъаб u]ab ئۇڅاب лълъухьизе :u%i#e ڷۇڮێزې - лълъвахъаде :wa]ade ڷواڅادې лIар /ar ڶار - лълъар :ar ڷار лIвартIизе /warTi#e ڶوارطێزې - лълъвартIде :warTde ڷوارطدې лIини /ini ڶێنێ - лълъини :ini ڷێنێ лIугъур /uvur ڶۇغۇر - лълъугъур :uvur ڷۇغۇر лIугьине /uhine ڶۇهێنې - лълъугьде :uhde ڷۇهدې лIугIел /ufel ڶۇعېل - лълъугIел :ufel ڷۇعېل лIугIизе /ufi#e ڶۇعێزې - лълъугIде :ufde ڷۇعدې лIулIазе /u/a#e ڶۇڶازې - лълъулълъаде :u:ade ڷۇڷادې лIутизе /uti#e ڶۇتێزې - лълъутде :utde ڷۇتدې лIутI /uT ڶۇط - лълъутI :uT ڷۇط нагIли nafli ناعلێ - лагIлу laflu لاعلۇ нажас na#as ناجاس - наджас naGas ناجاس найитIала nayil Tala نايێطالا - найил ала nayil ala , кодеххал kode{al (кудххал kud{al ) نايێل الا، كۈدېخال (كۇخال) наку naju ناكۇ - нако najo ناكۈ накку naKu ناڭۇ - хIурнакко \urnaKo حۇرناڭۈ налбек nalbek نالبېك - налбег nalbeg نالبېڬ чайдол гъадаро xaydol vadaro چايدۈل غادارۈ налъи na;i ناڸێ - налгьи nalhi نالهێ нах na[ ناځ - нагь nah ناه нахъе ине na]e ine ناڅې ئێنې - вогенде wogende (йогенде yogende , богенде bogende , рогенде rogende ) وۈڬېندې ( يۈڬېندې، بۈڬېندې، رۈڬېندې ) нахъеги na]egi ناڅېڬێ - нахъойги na]oygi ناڅۈيڬێ нахъессеб na]eSeb ناڅېصېب - нахъассаб na]aSab ناڅاصاب нахъеккезе na]eSeb ناڅېڭېزې - нахъаккеде na]aKede ناڅاڭېدې нахъекъазе na]eqa#e ناڅېقادې - нахъекъаде na]eqade ناڅېقادې нахъчIвазе na]zwade ناڅڃوازې - нахъечIваде na]ezwade ناڅېڃوادې натI naT ناط - нал nal نال нечезе nexe#e نېچېزې - нучуде nuxude نۇچۇدې нечола nexola نېچۈلا - нучуня nuxunya نۇچۇنيا нечоларо nexolaro نېچۈلارۈ - нучуняро nuxunyaro نۇچۇنيارۈ нечана nexana نېچانا - нучуна nuxuna نۇچۇنا нечечIо nexezo نېچېڃۈ - нучучIо nuxuzo نۇچۇڃۈ нечела nexela نېچېلا - нучула nuxula نۇچۇلا нечеларо nexelaro نېچېلارۈ - нучуларо nuxularo نۇچۇلارۈ неча nexa نېچا - нучуе nuxuye نۇچۇيې нечаге nexage نېچاڬې - нучуги nuxugi نۇچۇڬێ нечон nexon نېچۈن - нучун nuxun نۇچۇن нечолаго nexolaro نېچۈلارۈ - нучуняго nuxunyago نۇچۇنياڬۈ нечараб nexarab نېچاراب - нучураб nuxurab نۇچۇراب нижер ni$er نێجېر - нежер ne$er نېجېر низам ni#am نێزام - мизан mi#an مێزان нилъ ni; نێڸ - нил nil نێل нилъу ni;u نێڸۇ - нилгьо nilho نێلهۈ нилъумацIцI ni;uma~ نێڸۇماڞ - нилгьомацIцI nilhoma~ نێلهۈماڞ нилI ni/ نێڶ - нилълъ ni: نێڷ нилIер ni/er نێڶېر - нелълъер ne:er نېڷېر ниха ni[a نێځا - нигьа niha نێها нихьу ni%u نێڮۇ - нихьодул жул ni%odul $ul نێڮۈدۇل جۇل нолI no/ نۈڶ - сонкъасси sonqaSi سۈنقاصێ ноцIцI no~ نۈڞ - нуццо nuCo نۇڛۈ нужер nu$er نۇجېر - ножер no$er نۈجېر нуси nusi نۇسێ - хъанхърадол босен ]an]radol bosen څانڅرادۈل بۈسېن нусиреч nusirex نۇسێرېچ - хъанхъра ]an]ra څانڅرا нух nu[ نۇځ - нугь nuh نۇه нухи nu[i نۇځێ - ногьи nohi نۈهێ нухбикьи nu[bipi نۇځبێڨێ - нугьбикьи nuhbipi نۇهبێڨێ нухлулав nu[lulaw نۇځلۇلاو - нугьлулав nuhlulaw نۇهلۇلاو нухъа nu]a نۇڅا - цIцIумагъедо ~umavedo ڞۇماغېدۈ магълъи mav;i ماغڸێ - магъли mavli ماغلێ магIакI mafaj ماعاگ - гIубукI fubuj عۇبۇگ , гъарччигъадол имич varxivadol imix غارڿێغادۈل ئێمێچ (Кудалиб абинеб куц), парччули _arXuli فارڿۇلێ (Хъвартихьуниб абинеб куц) магIарулав mafarulaw ماعارۇلاو - маарулав maarulaw مائارۇلاو магIазукъали mafa#uqali ماعازۇقالێ - магIазукъили mafa#uqili ماعازۇقێلێ магIирукъ mafiruq ماعێرۇق - бокIон bojon بۈگۈن магIишат mafi^at ماعێشات - бел-эрбахъи bel'erba]i بېلئېرباڅێ магIу mafu ماعۇ - магIо mafo ماعۈ мадугьал maduhal مادۇهال - мадогьал madohal مادۈهال мажбикь ma$bip ماجبێڨ - ункъгIал unqfal ئۇنقعال мажгит ma$git ماجڬێت - межгит me$git مېجڬێت майдан maydan (майданал maydanal ) مايدان (مايدانال) - майдан maydan (майдаби maydabi) مايدان (مايدابێ) макру makru ماكرۇ - рекIкI reJ رېڴ макънатIис maqnaTis ماقناطێس - макълатIис maqlaTis ماقلاطێس макьу mapu ماڨۇ - макьо mapo ماڨۈ макьиххин mapi{in ماڨێخێن - микьиххин mipi{in مێڨێخێن макIкIла maJla ماڴلا - пали _ali (цIадул `adol) فالێ мали mali مالێ - милгьи milhi ( молгьол molhol, малгьал malhal ) مێلهێ (مۈلهۈل، مالهال) малъ ma; (малъал ma;al) ماڸ (ماڸال) - мал mal (малил malil, малал malal) مال (مالێل، مالال) манакIо manajo ماناگۈ - манаркIо manarjo مانارگۈ манги mangi مانڬێ - адххел ad{el ادخېل хьонбакI %onbaj ڮۈنباگ мангъал manval مانغال - цIеламахх `elama{ ڝېلاماخ маргьа marha مارها - малгьо malho (малгьаби malhabi) مالهۈ (مالهابێ) маржан mar$an مارجان - марджан marGan مارجان маркIачадул как marjaxadul kak مارگاچادۇا كاك - маркIаяде как marjayade kak مارگايادې كاك мартI marT مارط - саву sawu ساوۇ матIу maTu ماطۇ - мутIу muTu مۇطۇ мах ma[ ماځ - магь mah ماه махIу ma\u ماحۇ - махIо ma\o (махIалдол ma\aldol, махIаби ma\abi) ماحۈ (ماحالدۈل، ماحابێ) мацIцIкквей ma~Kwey ماڞڭوېي - мацIцIбоххлабай ma~bo{labay ماڞبۈخلاباي мачIу mazu ماڃۇ - мачIо mazo (мачIалдол mazaldol, мачIаби mazabi) ماجۈ (ماجالدۈل، ماجابێ) - штабель, кипа мачIу mazu ماڃۇ - мочIо mozo (мучIдул muzdul) مۈڃۈ (مۇڃدۇل) - кремень машгьураб ma^hurab ماشهۇراب - цIцIар рагIараб ~ar rafarab ڞار راعاراب мащу ma&u ماۺۇ - мощо mo&o مۈۺۈ мегеж mege$ (магжил mag$il, мугжул mug$ul) مېڬېج (ماڬجێل، مۇڬجۇل) мегеж mege$ (мегжил meg$il, мугжул mug$ul) مېڬېج (مېڬجێل، مۇڬجۇل) мегъ mev (магъицца maviCa, магъил mavil) مېغ (ماغێڛا، ماغێل) мегъ mev (мигъицца miviCa, мигъил mivil) مېغ (مێغێڛا، مێغێ ل) магъилI mavi/ ماغێڶ - мигъилълъ mivi: م ێ غ ێڷ мегIер mefer مېعېر - меэр meer (моърол mo'rol, муърул mu'rul) مېئېر (مۈئرۈل، مۇئرۇل) мегIер mefer مېعېر - ххонехх {one{ (ххонххил {on{il, ххонххал) خۈنېخ (خۈنخێل، خۈنخال) мекълъизе meq;i#e مېقڸێزې - мекъде meqde مېقدې мекъсса meqSa مېقصا - мекъиссала meqiSala مېقێصالا мергу mergu (мергил mergil, мергал mergal) مېرڬۇ (مېرڬێل، مېرڬال) марго margo (мергидол mergidol, маргал margal) مارڬۈ (مېرڬێدۈل، مارڬال) милъир mi;ir مێڸێر - кваркьа kwarpa (куркьби kurpbi) كوارڨا (كۇرڨبێ) милъиршо mi;ir^o مێڸێرشۈ - ниричIчIро niriZro نێرێڄرۈ мискинаб miskinab مێسكێناب - мискIиняб misjinyab مێسگێنياب мискинлъи miskin;i مێسكێنڸێ - мискIили misjili مێسگێلێ мискинлъизе miskin;i#e مێسكێنڸێزې - мискIилде misjilde مێسگێلدې мискинчи miskinxi مێسكێنچێ - мискIинчи misjinxi مێسگێنچێ михир (мохрол, михрал) mi[ir (mo[rol, mi[ral) مێځێر - мигъир (могърол, магърал) mivir (movrol, mavral) مێغێر михир mi[ir مێځێر - гурдаро gurgaro ڬۇردارۈ мокъ moq مۈق - ссел Sel صېل мокърукь moqrup مۈقرۇڨ - мокърокьбакI moqropbaj مۈقرۈڨباگ мохрочалаби mo[roxalabi مۈځرۈچالابێ - могърогIучIал movrofuzal مۈغرۈعۇڃال моцIцIу mo~u مۈڞۇ - ноцIцIо no~o (ноцIцIалдол no~aldol, ноцIцIаби no~abi) نۈڞۈ (نۈڞالدۈل، نۈڞابێ) мугъ muv مۇغ - могъ mov مۈغ мугъаб muvab موغاب - могъаб movab مۈغاب мугъчIвазе muvzwa#e مۇغڃوادې - могъчIваде movzwade مۈڃوادې мужалат mu$alat مۇجالات - миджарат miGarat مێجارات мукъулукъ muquluq مۇقۇلۇق - мукълакъ muqlaq مۇقلاق мукIурлъи mujur;i مۇگۇرڸێ - мукIули mujuli مۇگۇلێ мукIурлъизе mujur;i#e مۇگۇرڸێزې - мукIулде mujulde مۇگۇلدې мукIурлъула mujur;ula مۇگۇرڸۇلا - мукIулиня mujulinya مێگۇلێنيا мукIурлъуларо mujur;ularo مۇگۇرڸۇلارۈ - мукIулиняро mujulinyaro مۇگۇلێنيارۈ мукIурлъила mujur;ila مۇگۇرڸێلا - мукIула mujula مۇگۇلا мукIурлъиларо mujur;ilaro مۇگۇرڸێلارۈ - мукIуларо mujularo مۇگۇلارۈ мукIурлъана mujur;ana مۇگۇرڸانا - мукIулуна mujuluna مۇگۇلانا мукIурлъичIо mujur;izi مۇگۇرڸێڃۈ - мукIулчIо mujulzo مۇگۇلڃۈ мукIурлъе mujur;e مۇگۇرڸې - мукIуле mujule مۇگۇلې мукIурлъуге mujur;uge مۇگۇرڸۇڬې - мукIулуги mujulugi مۇگۇلۇڬێ мукIурлъун mujur;un مۇگۇرڸۇن - мукIулун mujulun مۇگۇلۇن мукIурлъулаго mujur;ulago مۇگۇرڸۇلاڬۈ - мукIулуняго mujulunyago مۇگۇلۇنياڬۈ мухъ mu] مۇڅ - нухъ nu] نۇڅ муцIцIи́ mu~i مۇڞێ - нуцIцIи nu~i نۇڞێ муцIцIи́ mu~i مۇڞێ - ноцIцIо no~o نۈڞۈ (бурутIидол ноцIцIо buruTidol no~o بۇرۇطێدۈل نۈڞۈ ) мучари muxari مۇچارێ - мухIчари mu\xari مۇحچارێ озденг o#deng ئۈزدېنڬ - хIетIечIчIел \eTeZel حېطېڄېل оцхIутI oc\uT ئۈښحۇط - гъоссолхIутI voSol\uT غۈصۈلحۇط онод onod ئۈنۈد - чIчIалунти Zal'unti ڄالئۇنتێ паж _a$ فاج - парж _ar$ فارج палиж _ali$ فالێج - париж _ari$ فارێج палугьан _aluhan فالۇهان - палгьаван _alhawan فالهاوان пама _ama فاما - парма _arma فارما панкъ _anq فانق - бакари bakari باكارێ паракъатаб _araqatab فاراقاتاب - парикъатаб _ariqatab فارێقاتاب паркъезе _arqe#e فارقېزې - кIенчIеде jenzede گېنڃېدې парпадизе _ar_adi#e فارفادێزې - парпарде _ar_arde فارفاردې парсс _arS فارص - ссел Sel صېل партIизе _arTi#e فارطێزې - кIобокIде jobojde گۈبۈگدې парччи _arXi (пурччби _urXbi) فارڿێ (فۇرڿبێ) - бурутIи buruTi (бурутIаби buruTabi) بۇرۇطێ (بۇرۇطابێ) пент _ent فېنت - кIичI jiz گێڃ пикру _ikru فێكرۇ - пикри _ikri فێكرێ пиндикъ _indiq فێندێق - цIцIоросса ик ~oroSa ik ڞۈرۈصا ئێك (кIагьадерил мацIцI) пинкь _inp فێنڨ - пурукь _urup (пуркьил _urpil, пуркьал _urpal) فۇرۇڨ (فۇرڨێل، فۇرڨال) пуйзе _uy#e فۇيزې - пуде _ude فۇدې пурчIина _urzina فۇرڃێنا - гьохъ ho] (гьохъил ho]il) هۈڅ (هۈڅێل) пурчIун _urzun فۇرڃۇن - порчIон _orzon (порчIмил _orzmil, порчIмал _orzmal) فۈرڃۈن (فۈرڃمێل، فۈرڃمال) рагьабакI rahabaj راهاباگ - гьекеро هېكېرۈ рагьазе raha#e راهازې - рагьдаде rahdade راهدادې рагьай rahay راهاي - регьел rehel رېهېل рагьу rahu راهۇ - рагьо raho راهۈ рагьтIа rahTa راهطا - рагьла rahla راهلا рагьумахIу rahuma\u راهۇماحۇ - рагьомахIи rahoma\i راهۈماحێ радал radal رادال - рогьоле rohole رۈهۈلې рада-радал rada-radal رادا - رادال - рогьо-рогьоле roho-rohole رۈهۈ - رۈهۈلې ражи ra$i راجێ - рижи ri$i (рожол ro$ol) رێجێ (رۈجۈل) ражибух ra$ibu[ راجێبۇځ - рижичухI ri$ixu\ رێجێچۇح ражипер راجێفېر - рижипер (рижипорол) رێجێفېر (رێجێفۈرۈل) ражиххинкал ra$i{injal راجێخێنگال - рожолълъххинкIал ro$o:{injal رۈجۈڷخێنگال разилъи ra#i;i رازێڸێ - разили ra#ili رازێلێ разилъизе ra#i;i#e رازێڸێزې - разилде ra#ilde رازێلدې ракъдада raqdada راقدادا - ракъдала ruqdala راقدالا ракъдалаб raqdalab راقدالاب - рукъдалаб ruqdalab رۇقدالاب ралъад ra;ad راڸاد - ралгьад ralhad رالهاد раса rasa راسا - тIабакI Tabaj (тIабкIил Tabjil, тIабкIал Tabjal) طاباگ (طابگێل، طابگال) расалъи rasa;i راساڸێ - жанибли $anibli جانێبلێ гомогли gomogli ڬۈمۈڬلێ расен rasen راسېن - ресен resen رېسېن ратIа ruTa (рутIби ruTbi) راطا (رۇطبێ) - рал'а ral'a (рулби rulbi) رالئا (رۇلبێ) ратIалъи raTa;i راطاڸێ - балали babali بالالێ ратIалъизе raTa;i#e راطاڸێزې - балалде balalde بالادې рахазе ra[a#e راځازې - рахIаде ra\ade راحادې рахала ra[ala راځالا - рахIаня ra\anya راحانيا рахаларо ra[alaro راځالارۈ - рахIаняро ra\anyaro راحانيارۈ рахана ra[ana راځانا - рахIана ra\ana راحانا рахачIо ra[azo راځاڃۈ - рахIачIо ra\azo راحاڃۈ рахала ra[ala راځالا - рахIала ra\ala راحالا рахаларо ra[alaro راځالارۈ - рахIаларо ra\alaro راحالارۈ рахай ra[ay راځاي - рахIае ra\aye راحايې рахан ra[an راځان - рахIан ra\an راحان рахалаго ra[alago راځالاڬۈ - рахIаняго ra\anyago راحانياڬۈ рахи ra[i راځێ - рихьи (рохьол, рахьал) ri%i (ro%ol, ra%al) (رێڮێ (رۈڮۈل، را ڮا ل раххчирукъ ra{xiruq راخچێرۇق - рикъунккаби raqunKabi رێقۇنڭابێ раххан ra{an (роххнол ra{nol, руххнул ru{nul) راخان (رۈخنۈل، رۇخنۇل) - раххан (раххнал, руххнул) راخان (راخنال، رۇخنۇل) рахъу ra]u راڅۇ - рохъо ro]o رۈڅۈ рачел raxel راچېل - рочен roxen (рочадол roxadol, ручби ruxbi) رۈچېن (رۈچادۈل، رۇچبێ) регъезе reve#e رېغېزې - ругъуде ruvude رۇغۇدې регIизе refi#e رېعێزې - регIде refde رېعدې регIун гьечIо refun hezo رېعۇن هېڃۈ - рогIон гьечIо rofon hezo رۈعۈن هېڃۈ релъен re;en رېڸېن - релгьен relhen رېلهېن релъи re;i رېڸێ - роххи ro{i رۈخێ релълъараб re:arab رېڷاراب - ралълъараб ra:arab راڷاراب релълъине re:ine رېڷێنې - релълъенде re:ende رېڷېندې релълъун re:un رېڷۇن - ролълъон ro:on رۈڷۈن рекъезе reqe#e رېقېزې - рекъеде reqede رېقېدې рекъел reqel رېقېل - рекъен reqen رېقېن рекълъизе req;i#e رېقڸێزې - рекъде reqde رېقدې рекъон reqon رېقۈن - рокъон roqon رۈقۈن рекIарав rejaraw رېگاراو - ракIарав rajaraw راگاراو рекIехъе reje]e رېگېڅې - рокIехъе رۈگېڅې рекIекълъизе رېگېقڸێزې - рокIекъде roje]e رۈگېقدې рекIкIизе reJi#e رېڴێزې - бикIкIде biJde بێڴدې рекIине rejine رېگێنې - рекIенде rejende رېگېندې чотIа рекIине xoTa rejine چۈطا رېگێنې - чола рекIенде xola rejende چۈلا رېگېندې чотIа рекIуна xoTa rejuna چۈطا رېگۇنا - чола рекIена xola rejena چۈلا رېگېنا чотIа рекIунаро xoTa rejunaro چۈطا رېگۇنارۈ - чола рекIенаро xola rejenaro چۈلا رېگېنارۈ чотIа рекIина xoTa rejina چۈطا رېگێنا - чола рекIела xola rejela چۈلا رېگېلا чотIа рекIинаро xoTa rejinaro چۈطا رېگنارۈ - чола рекIеларо xola rejenaro چۈلا رېگېلا чотIа рекIана xoTa rejana چۈطا رېگانا - чола ракIана rasa چۈلا راگانا чотIа рекIинчIо xoTa rejinzo چۈطا رېگێنڃۈ - чола рекIенчIо xola rejenzo چۈلا رېگېنڃۈ чотIа рекIа xoTa reja چۈطا رېگا - чола ракIа xola raja چۈلا راگا чотIа рекIуге xoTa rejuge چۈطا رېگۇڬې - чола рокIоги xola rojogi چۈلا رۈگۈڬێ чотIа рекIун xoTa rejun چۈطا رېگۇن - чола рокIон xola rojon چۈلا رۈگۈن рекIине rejine رېگێنې - рукIуде rujude رۇگۇدې чирахъ рекIине xira] rejine چێراڅ رېگێنې - чирахъ рукIуде xira] rujude چێراڅ رۇگۇدې чирахъ рекIуна xir] rejuna چێراڅ رېگۇنا - чирахъ рукIуня xira] rujunya چێراڅ رۇگۇنيا чирахъ рекIунаро xira] rejunaro چێراڅ رېگۇنارۈ - чирахъ рукIуняро xira] rujunyaro چێراڅ رۇگۇنيارۈ чирахъ рекIина xira] rejina چێراڅ رېگێنا - чирахъ рукIула xira] rujula چێراڅ رۇگۇلا чирахъ рекIинаро xira] rejinaro چێراڅ رېگێنارۈ - чирахъ рукIуларо xira] rujularo چێراڅ رۇگۇلارۈ чирахъ рекIана xira] rejana چێراڅ رېگانا - чирахъ рукIуна xira] rujuna چێراڅ رۇگۇنا чирахъ рекIинчIо xira] rejinzo چێراڅ رېگێنڃۈ - чирахъ рукIучIо xira] rujunzo چێراڅ رۇگۇڃۈ чирахъ рекIе xira] reje چێراڅ رېگې - чирахъ рукIуе xira] rujuye چێراڅ رۇگۇيې чирахъ рекIоге xira] rejoge چێراڅ رېگۈڬې - чирахъ рукIуги xira] rujugi چێراڅ رۇگۇڬێ чирахъ рекIун буго xira] rejun bugo چێراڅ رېگۇن بۇڬۈ - чирахъ рукIун буго xira] rujun bugo چێراڅ رۇگۇن بۇڬۈ релъанхъи re;an]i رېڸانڅێ - роххи ro{i رۈخێ релъедакунчI re;edakunz رېڸېداگۇنڃ - канчIахIутI kanza\uT كانڃنحۇط релъен re;en رېڸېن - релгьен relhen رېاهېن релъи re;i رېڸێ - роххи ro{i رۈخێ релъизе re;i#e رېڸێزې - роххде ro{de رۈخدې релълъин re:in رېڷێن - релълъей re:ey رېڷېي релълъине re:ine رېڷێنې - релълъенде re:ende رېڷېندې ретIел reTel رېطېل - рельэл rel'el (ролол rolol) رېئېل (رۈلۈل) ратIлицца raTliCa - ролоцца roloCa ратIлил raTlil - ролол rolol ратIлида raTlida - ролола rolola ратIлихъ raTli] - ролохъ rolo] ретIине reTine رېطێنې - регьеде rehede رېهېدې ретIуна reTuna رېطۇنا - регьена rehena رېهېنا ретIуларо reTularo رېطۇلارۈ - регьенаро rehenaro رېهېنارۈ ретIина reTina رېطێنا - регьела rehela رېهېلا ретIинаро reTinaro رېطێنارۈ - регьеларо rehelaro رېهېلارۈ ретIана reTana رېطانا - рагьана rahana راهانا ретIичIо reTizo رېطێڃۈ - регьечIо rehezo رېهېڃۈ ретIе reTe رېطې - регьее reheye رېهېيې ретIуге reTuge رېطۇڬې - рогьоги rohogi رۈهۈڬێ ретIун reTun رېطۇن - рогьон rohon رۈهۈن ретIунаго reTunago رېطۇلاڬۈ - регьенаго rehenago رېهېناڬۈ рет I араб reTarab - рагьара́б raharab рекIкIун reJun رېڴۇن - рокIкIон roJon رۈڴۈن рехъеб re]eb (рехъебалълъул re]eba:ul) رېڅېب (رېڅېباڷۇل) - рехъеб re]eb (рехъбил re]bil) رېڅېب (رېڅبێل) реччеб reXeb (раччбил raXbil) رېڿېب (راڿبێل) - реччеб reXeb (реччбил reXbil) رېڿېب (رېڿبێل) речIчIизе reZi#e رېڄێزې - речIчIеде reZede رېڄېدې речIчIула reZula رېڄۇلا - речIчIиня reZinya رېڄێنيا речIчIуларо reZularo رېڄۇلارۈ - речIчIиняро reZinyaro رېڄێنيارۈ речIчIана reZana رېڄانا - рачIчIана raZana راڄانا речIчIичIо reZizo رېڄێڃۈ - речIчIечIо reZezo رېڄېڃۈ речIчIила reZila رېڄێلا - речIчIела reZela رېڄېلا речIчIиларо reZilaro رېڄێلارۈ - речIчIеларо reZelaro رېڄېلارۈ речIчIа reZa رېڄا - рачIчIа raZa راڄا речIчIун reZun رېڄۇن - рочIчIон roZon رۈڄۈن ре чIчI араб reZarab - ра чIчI араб raZarab речIчIун reZun رېڄۇن - рочIчIон roZon رۈڄۈن рещтIен reZTen رېۺطېن - рещтIел reZTel رېۺطېل рещтIине reZTine رېۺطێنې - рещтIде reZTde (вещтIде weZTde) رېۺطدې (وېۺطدې) реэдизе reedi#e رېئېدێزې - квер багьде kwer bahde كوېر باغدې ризкъи ri#qi رېزقێ - рикъзи riq#i رېقزێ риидал riidal رێئێدال - риидала riidala رێئێدالا рикьи ripi رېڨێ - рикьо ripo رېڨۈ (бащдаб къили ba&dab qili) рикIкIад riJad رێڴاد - рикIкIада riJada رێڴادا ритIучI riTuz رێطۇڃ - литIучI liTuz لێطۇڃ рогьине rohine رۈهێنې - хъахIли баде ]a\li bade څاحلێ بادې рокIкIен roJen رۈڴېن - тIокIкIен ToJen (тIукIкIадол TuJadol, тIукIкIби TuJbi) طۈڴېن (طۇڴادۈل، طۇڴبێ) рокъоб roqob رۈقۈب - рукъуб ruqub رۇقۇب рилълъине re:ine رێڷێنې - релълъенде re:ende رېڷېندې рисскIи riSji رێصگێ - рисси riSi (риссол riSol, риссаби riSabi) رێصێ (رێصۈل، رێصابێ) рицIцIимахIу ri~ima\u رێڞێماحۇ - рицIцIилмахIо ri~ilma\o رێڞێلماحۈ рихине ri[ine رێځێنې - рихьде ri%de رێڮدې ришват ri^wat رێشوات - рушбат ru^bat رۇشبات рищи ri&i (рищаби ri&abi) رێۺێ (رێۺابێ) - рищи ri&i (рищалаби ri&alabi) رێۺێ (رێۺالابێ) рокIкIен (рокIкIацца, рокIкIадул, рукIкIби) ro~en (ro~aCa, ro~adul, ru~bi) رۈڴېن (رۈڴاڛا، رۈڴادۇل، رۇڴبێ) - тIокIкIен (тIокIкIницца, тIокIкIадол, тIукIкIби) To~en (To~niCa, To~adol, Tu~bi) طۈڴېن (طۈڴنێڛا، طۈڴادۈل، طۇڴبێ) ролI ro/ رۈڶ - ролълъ ro: رۈڷ росу rosu رۈسۇ - росо roso رۈسۈ роххкилищ ro{kili& رۈخێكێلێۺ - гьитIинкирищ hiTinkili& هێطێنكێرێۺ роччин roXin رۈڿێن - буччи buXi بۇڿێ ругьел ruhel رۇهېل – рогьел rohel رۈهېل ругьунлъизе ruhun;i#e رۇهۇنڸێزې - ругьулде ruhulde رۇهۇلدې рогьел rohel رۈهېل - рогьел rohel, хъахIлибай ]a\libay رۈهېل، څاحلێباي рогьине rohine رۈهێنې - хъахIли баде ]a\li bade څاحلێ بادې рогьде rohde رۈهدې рогьоб rohob رۈهۈب - рогьо roho رۈهۈ роцен rocen رۈښېن - рорцен rorcen رۈرښېن роцIцIине ro~ine رۈڞێنې - роцIцIде ro~de رۈڞدې роччине roXine رۈڿێنې - буччде buXde بۇڿدې роччин ro X in رۈ ڿ ێن - буччи buXi ب ۇ ڿێ ругьи ruhi رۇهێ - рогьи rohi رۈهێ ругьине ruhine رۇهێنې - рогьде rohde رۈهدې ругьунлъизе ruhun;i#e رۇهۇنڸێزې - ругьулде ruhulde رۇهۇلدې рузман ru#man رۇزمان - ружмар ru$mar رۇجمار рукъи ruqi رۇقێ - рокъи roqi رۈقێ рукIел rujel رۇگېل - руккен ruKen رۇڭېن рукIкIел ruJel رۇڴېل - рукIкIи ruJi (рукIкIаби ruJabi) رۇڴێ (رۇڴابێ) руссине ruSine رۇصێنې - нахъруссде na]ruSde ناڅرۇصدې рухьен ru%en رۇڮېن - рохьен ro%en رۈڮېن самизе sami#e سامێزې - хъунхъде ]un]de څۇنڅدې сахаб sa[ab ساځاب - сагъаб savab ساغاب сахлъи sa[;i ساځڸێ - сагъли savli ساغلێ сезе se#e سېزې - сеиссала seiSala سېئێصالا секкезе seKe#e سېڭېزې - суккуде suKude سۇڭۇدې селсел selsel سېلسېل - сесел sesel سېسېل симис simis سێمێس - цIцIвенал ~wenal ڞوېنال синухIатI sinu\aT سێنۇحاط - кIантIурхIатI janTur\aT گانطۇرحاط сихIираб si\irab سێحێراب - сихIилаб si\ilab سێحێلاب сихIирлъи si\ir;i سێحێرڸێ - сихIили si\ili سێحێلێ сокIкIине soJine سۈڴێنې - сукIкIде suJde سۇڴدې сокIкIуна soJuna سۈڴۇنا - сукIкIиня suJinya سۇڴێنيا сокIкIунаро soJunaro سۈڴۇنارۈ - сукIкIиняро suJinyaro سۇڴێنيارۈ сокIкIана soJana سۈڴانا - сукIкIана suJana سۇڴانا сокIкIинчIо roJinzo سۈڴێنڃۈ - сукIкIчIо suJzo سۇڴڃۈ сокIкIина soJina سۈڴێنې - сукIкIла suJla سۇڴلا сокIкIинаро soJinaro سۈڴێنارۈ - сукIкIларо suJlaro سۇڴلارۈ сокIкIе soJe سۈڴې - сукIкIе suJe سۇڴې сокIкIуге soJuge سۈڴۇڬې - сукIкIуги suJugi سۇڴۇڬێ сокIкIун soJun سۈڴۇن - сукIкIун suJun سۇڴۇن сон-ццерекъад son-Cereqad سۈن - ڛېرېقاد - сон-ццералълъул son-Cera:ul سۈن - ڛېراڷۇل сониссеб soniSeb سۈنێصېب - сонссеб sonSeb سۈنصېب сородизе sorodi#e سۈرۈدێزې - сороде sorode سۈرۈدې сумахъ suma] سۇماڅ - сумак sumak سۇماك ссаргъасс SarvaS صارغاص - щурун &urun (щурмил &urmil , щурмал &urmal ) ۺۇرۇن ( ۺۇرمێل، ۺۇرمال ) ссваказе Swaka#e صواكازې - ссвакаде Swakade صواكادې ссванххи Swan{i صوانخێ - хъури ]uri څۇرێ ссваризе Swari#e صوارێزې - ссарде Sarde صاردې ссвердиро Swerdiro صوېردێرۈ - щван &wan ۺوان сседезе Sede#e صېدېزې - ссудуде Sudude صۇدۇدې сседола Sedola صېدۈلا - ссудуня Sudunya صۇدۇنيا сседоларо Sedolaro صېدۈلارۈ - ссудуняро Sudunyaro صۇدۇنيارۈ сседана Sedana صېدانا - ссудуна Suduna صۇدۇنا сседечIо Sedezo صېدېڃۈ - ссудучIо Suduzo صۇدۇڃۈ сседела Sedela صېدېلا - ссудула Sudula صۇدۇلا сседеларо Sedolaro صېدېلارۈ - ссудуларо Sudularo صۇدۇلارۈ сседе Sede صېدې - ссудуе Suduye صۇدۇيې сседоге Sedoge صېدۈڬې - ссудуги Sudugi صۇدۇڬێ ссвине Swine صوێنې - ссонде Sonde صۈندې ссвина Suna صۇنا - ссоня Sonya صۈنيا ссвинаро Sunaro صۇنارۈ - ссоняро Sonyaro صۈنيارۈ ссвана Swana صوانا - ссвана Swana صوانا ссвенчIо Swenzo صوېنڃۈ - ссончIо Sonzo صۈنڃۈ ссвина Swina صوێنا - ссвала Swala صوالا ссва Swa صوا - ссва Swa صوا ссун Sun صۇن - ссомо Somo صۈمۈ ссвараб Swarab صواراب - ссвараб Swarab صواراب ссунареб Sunareb صۇنارېب - ссоняреб Sonyareb صۈنيارېب ссинкъдизе Sinqdi#e صێنقدێزې - ссункъде Sunqde صۇنقدې ссунссудизе SunSudi#e صۇنصۇدێزې - ссунде Sunde صۇندې ссунххизе Sun{i#e صۇنخێزې - ссунххде Sun{de صۇنخدې ссузе Su#e صۇزې - ссуде Sude صۇدې ссуркIа Surja صۇرگا - ссукIра Sujra صۇگرا ссуссузе SuSu#e صۇصۇزې - ссуссуде SuSude صۇصۇدې тажал ta$al تاجال - таччар taXar تاڿار тамало tamalo تامالۈ - ссандабукI Sandabuj صاندابۇگ таманча tamanxa تامانچا - тапанча ta_anxa تافانچا тамахаб tama[ab تاماځاب - тамагьаб tamahab تاماهاب тамахьо tama%o تاماڮۈ - тамако tamako تاماكۈ танг tang تانڬ - топ to_ تۈف таргьа tarha تارها - къвачIа qwaza (къучIил quzil , къучIби quzbi ) قواڃا ( قۇڃێل، قۇڃبێ ) таризе tari#e تارێزې - талде talde تالدې тархъизе tar]i#e تارڅێزې - танхъде tan]de تانڅدې ташкIо ta^jo تاشگۈ - хIамиссур \amiSur حامێصۇر терлек terlek تېرلېك - хIамиинк \amiink (хIамионкол \amionkol , хIамиункдул \amiunkdul ) حامێئێنك ( حامێئۈنكۈل، حامێئۇنكۇل ) толозе tolo#e تۈلۈزې - тологьде tolohde تۈلۈهدې асса жо бахъде aSa $o ba]de اصا جۈ باڅدې торгIо torfo تۈرعۈ - хIоркIо \orjo حۈرگۈ тукен tuken تۇكېن - тукан tukan تۇكان тушманлъи tu^man;i تۇشمانڸێ - тушмали tu^mali تۇشمالێ тIамах Tama[ طاماځ - амагь amah (амгьил amhil ) اماه ( امهێل ) тIагъур Tavur طاغۇر - угъур uvur (огърол ovrol , агърал avral ) ئۇغۇر ( ئۈغرۈل، اغرال ) тIагIам Tafam طاعام - тIагIан Tafan طاعان тIагIел Tafel طاعېل - агIел afel اعېل тIагIине Tafine طاعێنې - вагIде wafde واعدې тIад Tad طاد - ад ad اد тIадаб Tadab طاداب - адаб adab اداب тIадбазе Tadba#e طادبازې - адбаде adbade ادبادې тIадбуссине TadbuSine طادبۇصێنې - нахъбуссде na]buSde ناڅبۇصدې тIадерахъи Tadera]i طادېراڅێ - адерахъи adera]i ادېراڅێ тIадеялълъ Tadeya: طادېياڷ - адеялълъул adeya: ادېياڷۇل тIадкъазе Tadqa#e طادقازې - адкъаде adqade ادقادې тIадкIалъазе Tadja;a#e طادگاڸازې - адкIалгьаде adjalhade ادگالهادې тIадрекъезе Tadreqe#e طادرېقېزې - адрекъенде adreqende ادرېقېندې тIадтезе Tadte#e طادتېزې - адтеде adtede ادتېدې тIадчIчIезабизе TadXe#abi#e طادڄېزابێزې - адчIчIедебуде adXedebude ادڄېدېبۇدې тIадегIанаб Tadefanab طادېعاناب - адегIанаб adefanab ادېعاناب тIадкъазе Tadqa#e طادقازې - адкъаде adqa#e ادقادې тIажу Ta$u (тIаждал Ta$dal , тIажал Ta$al ) طاجۇ (طاجدال، طاجال) - ажу a$u (ажудул a$udul , ужби u$bi ) اجۇ ( ئۇجبێ، اجۇدۇل ) тIала Tala طالا - ала ala (аладул aladul , улби ulbi ) الا (الادۇل، ئۇلبێ) тIалъел Ta;el طاڸېل - гьекъел heqel (гьикълил hiqlil , гьукълул huqlul ) هېقېل (هێقلێل، هۇقلۇل) тIамах Tama[ طاماځ - амагь amah (амгьил amhil , амгьал amhal ) اماه (امهێل، امهال) тIамач Tamax طاماچ - имич imix (инчил inxil , анчал anxal ) ئێمێچ (ئێنچێل، انچال) тIарада Tarada طارادا - арада arada ارادا тIарамагъадиссеб TaramavadiSeb طاراماغادێصېب - арамугъадассеб aramuvadaSeb ارامۇغاداصېب тIасса TaSa طاصا - асса aSa اصا тIассабищизе TaSabi&i#e طاصابێۺنزې - ассабищде aSabi&de اصابێۺدې тIассалIугьине TaSa/uhine طاصاڶۇهێنې - ассалълъугьде aSa:uhde اصاڷۇهدې тIассияб TaSiyab طاصێياب - ассаб aSab اصاب тIатIала TaTala طاطالا - ал-ала al'ala الئالا тIатараб Tatarab طاتاراب - атараб atarab اتاراب тIатине Tatine طاتێنې - атде atde اتدې тIатIи TaTi طاطێ - гIатIи faTi عاطێ тIахьтIи (тIохьтIоцца, тIохьтIол, тIахьтIидул) Ta%Ti (To%ToCa, To%Tol, Ta%Tidul) طاؼطێ (طۈؼطۈڛا، ط ۈ ؼط ۈل طا ؼطێدۇل) - туцIцI (тоцIцIоцца, тоцIцIол, тоц Iц Iодол) faTi (to~oCa, to~ol, to~odol) تۇڞ (تۈڞۈڛا، ت ۈ ڞ ۈل، ت ۈ ڞۈدۈل) тIезе Te#e طېزې - тIеде Tede طېدې тIезе Te#e طېزې - тIуде Tude طۇدې тIелех Tele[ طېلېځ - илигь ilih (илгьил ilhil , илгьал ilhal ) ئێلێه ( ئێلێه، ئێلهال ) тIекъаб Teqab طېقاب - мекъаб meqab مېقاب тIепало Te_alo طېفالۈ - гъолден volden (гъолдмил voldmil ) غۈلدېن ( غۈلدمێل ) .... - тIепахьатал Te_a%atal طېفاڮاتال щлепанцы тIеренаб Terenab طېرېناب - эренаб erenab ئېرېناب тIеренлъи Teren;i طېرېنڸێ - эрели ereli ئېرېلێ тIерхьине Ter%ine طېرڮێنې - тIерхьде Ter%de طېرڮدې щинкIде &injde ۺێنگدې тIетIезе TeTe#e طېطېزې - тIутIуде TuTude طۇطۇدې тIехх Te{ طېخ - эхх e{ ئېخ тIехь Te% طېڮ - эхь e% ئېڮ тIехI Te\ طېح - эхI e\ ئېح тIехIаб Te\ab طېحاب - эхIаб e\ab ئېحاب тIи Ti طێ - и i ئێ тIил Til طێل - ил il ئێل тIилгIазе Tilfa#e طێلعادې - илгIаде ilfade ئێلعادې тIикъва Tiqwa طێقوا - окъи oqi (укъбал uqbal ) ئۈقێ ( ئۇقبال ) тIимугъ Timuv طێمۇغ - имогъ imov (ингъил invil , ингъал inval ) ئێمۈغ ( ئێنغێل، ئێنغال ) тIин Tin طێن - ин in ئێن тIинк Tink طێنگ - энк enk (онкол onkol , анкал ankal ) ئېنك ( ئۈنكۈل، انكال ) тIину Tinu طێنۇ - ино ino (иналдол inaldol ) ئێنۈ ( ئێنادۈل ) тIинчIчI TinZ طێنڄ - энчIчI enZ (ончIчIол onZol , анчIчIи anZi ) ئېڄ ( ئۈنڄۈل، انڄێ ) тIипа Ti_a طێفا - тIигьа Tiha (тIугьби Tuhbi ) طێها ( طۇهبێ ) тIирщи Tir&i طێرۺێ - ищи i&i ئێۺێ тIирщизе Tir&i#e طێرۺێزې - ищде i&de ئێۺدې тIобитIизе TobiTi#e طۈبێطێزې - обитIде obiTde ئۈبێطدې тIобитIула TobiTula طۈبێطۇلا - обитIиня obiTinya ئۈبێطێنيا тIобитIуларо TobiTularo طۈبێطۇلارۈ - обитIиняро obiTinyaro ئۈبێطێنيارۈ тIобитIана TobiTana طۈبێطانا - обитIана obiTana ئۈبێطانا тIобитIичIо TobiTizo طۈبێطێڃۈ - обитIчIо obiTzo ئۈبێطڃۈ тIобитIила TobiTila طۈبێطێلا - обитIла obiTla ئۈبێطلا тIобитIиларо TobiTilaro طۈبێطێلارۈ - обитIларо obiTlaro ئۈبێطلارۈ тIобитIе TobiTe طۈبێطې - обитIе obiTe ئۈبێطې тIобитIуге TobiTuge طۈبێطۇڬې - обитIуги obiTugi ئۈبێطۇڬێ тIогь Toh طۈه - огь oh ئۈه тIокъ Toq طۈق - окъ oq ئۈق тIокъо Toqo طۈقۈ - гьокъо hoqo هۈقۈ тIокI Toj طۈگ - окI oj ئۈگ тIокIаб Tojab طۈگاب - окIаб ojab ئۈگاب тIокIлъи Toj;i طۈگڸێ - окIли ojli ئۈگلێ тIокIлъизе Toj;i#e طۈقڸێزې - окIде ojde ئۈگدې тIокIцIцIар Toj~ar طۈگڞار - окIцIцIар oj~ar ئۈگڞار тIокIкIараб ToJarab طۈڴاراب - окIкIараб oJarab ئۈڴاراب тIокIкIине ToJine طۈڴێنې - окIкIде oJde ئۈڴدې тIом Tom طۈم - он on (омол omol ) ئۈن ( ئۈمۈل ) тIомохьитал Tomo%ital طۈمۈڮێتال - омохьатал omo%atal ئۈمۈڮاتال тIонтIро TonTro طۈنطرۈ - тIантIра TanTra طانطرا тIоноцIцI Tono~ طۈنۈڞ - опоцIцI oPo~ ئۈفۈڞ опорцIцI o_or~ ئۈفۈرڞ тIончIчIорукъ TonZoruq طۈنڄۈرۇق - ончIчIорукъ onZoruq ئۈنڄۈرۇق тIор Tor طۈر - ор or ئۈر тIорахь Tora% طۈراڮ - орахь ora% ئۈراڮ тIорщел Tor&el طۈرۺېل - орщел or&el ئۈرۺېل тIох To[ طۈځ - огь oh ئۈه тIохьи To%i طۈڮێ - тIухьи Tu%i طۇڮێ тIохIок To\ok طۈحۈك - охIок o\ok ئۈحۈك тIоццебе ToCebe طۈڛېبې - оццебе oCebe ئۈڛېبې тIоццебессеб ToCebeSeb طۈڛېبېصېب - оццебессеб oCebeSeb ئۈڛېبېصېب тIохьи To%i طۈڮێ - тIухьи Tu%i طۇڮێ тIубазе Tuba#e طۇبازې - обаде obade ئۈبادې тIуба́ла Tubala طۇبالا - обаня obanya ئۈبانيا тIуба́ларо Tubalaro طۇبالارۈ - обаняро obanyaro ئۈبانيارۈ тIубана Tubana طۇبانا - обана obana ئۈبانا тIубачIо Tubazo طۇباڃۈ - обачIо obazo ئۈباڃۈ тIубала́ Tubala طۇبالا - обала obala ئۈبالا тIубала́ро Tubalaro طۇبالارۈ - обаларо obalaro ئۈبالارۈ тIубай Tubay طۇباي - обае obaye ئۈبايې тIубан Tuban طۇبان - обан oban ئۈبان тIубараб Tubarab طۇباراب - обараб obarab ئۈباراب тIупан Tu_an طۇفان - опан o_an ئۈفان тIупизе Tu_i#e طۇفێزې - упде u_de ئۇفدې тIуртIудизе TurTudi#e طۇرطۇدێزې - тIуртIурдаде TurTurdade طۇرطۇردادې тIутI TuT طۇط - тIутI TuT طۇط тIутI TuT طۇط - ул ul ئۇل (накрытый стол) тIуццаб TuCab طۇڛاب - охъаб o]ab ئۈڅاب у u ئۇ убач ubax ئۇباچ - пIач Pax ڣاچ уяб uyab ئۇياب - эяб eyab ئېياب уйищ uyi& ? ئۇيێۺ؟ - эщи e&i ? ئېۺێ؟ унго unge ئۇنڬۈ - эго ego ئېڬۈ унго-унгойищ ungo-ungoyi& ئۇنڬۈ - ئۇنڬۈيێۺ - эгогощи egogo&i ئېڬۈڬۈۺێ унго-унгояб ungo-ungoyab ئۇنڬۈ - ئۇنڬۈياب - эгогояб egogoyab ئېڬۈڬۈياب ункъгIал unqfal ئۇنقعال - энссол яцц enSol yaC , эбелалълъул яцц ebela:ul yaC ئېنصۈل ياڛ، ئېبېلاڷۇل ياڛ угьине uhine ئۇهێنې - басде basde باسدې угъраш uvra^ ئۇغراش - огъраш ovra^ ئۈغراش ургу urgu ئۇرڬۇ - босен bosen بۈسېن ургьиссала urhiSala ئۇرهێصالا - багIаржо bafar$o باعارجۈ уххи u{i (уххиял u{iyal ) ئۇخێ ( ئۇخێيال ) - уххи u{i (уххаби u{abi ) ئۇخێ ( ئۇخابێ ) ухIудизе u\udi#e ئۇحۇدێزې - хъухIуде ]u\ude څۇحۇدې уяб uyab ئۇياب - эяб eyab ئېياب хакIу (капюшон) [aju ځاگۇ - хIакIу \aju حاگۇ хамаб [amab ځاماب - белчIеб belzeb بېلڃېب хамав [amaw ځاماو - ассанккарав aSanKaraw اصانڭاراو хапизе [a_i#e ځافێزې - хъапде ]a_de څافدې хасел {asel ځاسېل - кьин pin ڨێن хасалихъе {asali]e ځاسالێڅې - ххаслихъе {asli]e خاسلێڅې хасалихълъи {asali]li ځاسالێڅڸێ - ххасел {asel خاسېل хасало {asalo ځاسالۈ - кьиндала pindala ڨێندالا хасел {asel ځاسېل - кьин pin ڨێن хвараб [warab ځواراب - хIвараб \warab حواراب хвараб [warab ځواراب - бал-ъараб bal'arab , вал-ъарав wal'araw , ял-ъарай yal'aray بالئاراب، والئاراو، يالئاراي хвах [wa[ ځواځ - гьагь hah هاه хвезабизе [we#abi#e ځوېزابێزې - хIодебуде \odebude حۈدېبۇدې хвезе [we#e ځوېزې - хIоде \ode حۈدې хола [ola ځۈلا - хIоня \onya حۈنيا холаро [olaro ځۈلارۈ - хIоняро \onyaro حۈنيارۈ хвана [wana ځوانا - хIвана \wana حوانا хвечIо [wezo ځوېڃۈ - хIочIо \ozo حۈڃۈ хвела [wela ځوېلا - хIвена \wena حوېنا хвеларо [welaro ځوېلارۈ - хIвенаро \wenaro حوېنارۈ хва [wa ځوا - хIва \wa حوا хоге [oge ځۈڬې - хIоги \ogi حۈڬێ хун [un ځۇن - хIомо \omo حۈمۈ хвезе [we#e ځوېزې - бел-эде bel'ede (вел-эде wel'ede , йэл-эде yel'ede ) بېلئېدې ( وېلئېدې، يېلئېدې ) бел-эна bel'ena (вел-эна wel'ena , йел-эна yel'ena ) بېلئېنا ( وېلئېنا، يېلئېنا ) бел-энаро bel'enaro (вел-энаро wel'enaro , йел-энаро yel'enaro ) بېلئېنارۈ ( وېلئېنارۈ، يېائېنارۈ ) бал-ана bal'ana (вал-ана wal'ana , йал-ана yal'ana ) بالئانا ( والئانا، يالئانا ) бел-эчIо bel'ezo (вел-эчIо wel'ezo , йел-эчIо yel'ezo ) بېلئېڃۈ ( وېلئېڃۈ، يېلئېڃۈ ) бал-а bal'a (вал-а wal'a , йал-а yal'a ) بالئا ( والئا، يالئا ) бал-аги bal'agi (вал-аги wal'agi , йал-аги yal'agi ) بالئاڬێ ( والئاڬێ، يالئاڬێ ) бол-он bol'on (вол-он wol'on , йол-он yol'on ) ( بۈلئۈن ( وۈلئۈن، يۈلئۈن бел-энаго bel'enago (вел-энаго wel'enago , йел-энаго yel'ego ) بېلئېناڬۈ ( وېلئېنارۈ، يېلئېنارۈ ) хвел [wel ځوېل - хIвел \wel حوېل хвелех [wele[ ځوېلېځ - хъитI ]iT څێط хен [en ځېن - хьурут %uruT ڮۇرۇت херав [eraw ځېراو - хIерав \eraw حېراو херлъи [er;i ځېرڸێ - хIели \eli حېلێ херлъизе [er;i#e ځېرڸێزې - хIелде \elde حېلدې хилъало [i;alo ځێڸالۈ - рахьигьоло ra%iholo راڮێهۈلۈ (зеленый горошек) хинаб {inab ځێناب - ххенаб {enab خېناب хинлъизе {in;i#e ځێنڸێزې - ххелде {elde خېلدې хисизе [isi#e ځێسێزې - хъисде ]isde څێسدې хисула [isula ځێسۇلا - хъисиня ]isinya څێسێنيا хисуларо [isularo ځێسۇلارۈ - хъисиняро ]isinyaro څێسێنيارۈ хисана [isana ځێسانا - хъисана ]isana څێسانا хисичIо [isizo ځێسێڃۈ - хъисчIо ]iszo څێسڃۈ хисила [isila ځێسێلا - хъисла ]isla څێسلا хисиларо [isilaro ځێسێلارۈ - хъисларо ]islaro څێسلارۈ хисе [ise ځێسې - хъисе ]ise څێسې хисуге [isuge ځێسۇڬې - хъисуги ]isugi څێسۇڬێ хоб [ob ځۈب - хIоб \ob حۈب хоно ځۈنۈ [ono - хIоно \ono حۈنۈ хохораб [o[orab ځۈځۈراب - басрияб basriyab باسرێياب билгьараб bilharab بێلهاراب бикь-бикьараб bip-biparab بێڨ - بێڨاراب хур [ur ځۇر - хIур \ur حۇر хуриб [urib ځۇرێب - хIуриб \urib حۇرێب ххадугIунтIизе {adufunTi#e خادۇعۇنطێزې - нахъгIунтIде na]funTde ناڅعۇنطدې ххадулIугьине {adu/uhine خادۇڶۇهێنې - нахъчIчIеде na]Zede ناڅڄېدې ххайгин {aygin ځايڬێن - куки kuki كۇكێ ххазабизе {a#abi#e خازابێزې - ххадебуде {adebude خادېبۇدې ххалалъизе {ala;i#e خالاڸێزې - ххалалде {alalde خالالدې ххалалъизабизе {ala;i#abi#e خالاڸێزابێزې - ххалалдебуде {alaldebude خالادېبۇدې ххалича {alixa خالێچا - тIансса TanSa طانصا ххам {am خام - ххан {an (ххамил {amil ) خان ( خامێل ) ххенезе {ene#e خېنېزې - ххенеде {enede خېنېدې ххарицел {aricel خارێښېل - ххерицен {ericen خېرێښېن ххатI {aT خاط - ххартI {arT خارط ххвалчен {walxen (ххвалчаби {walxabi ) خوالچېن ( خوالچابێ ) ххолчен {olxen (ххолчадол {olxadol , ххулчби {ulxbi ) خۈلچېن ( خۈلچادۈل، خۇلچبێ ) ххведер {weder خوېدېر - хходер {oder خۈدېر ххвенехх {wene{ خوېنېخ - ххонехх {one{ (ххонххил {on{il , ххонххал {on{al ) خۈنېخ ( خۈنخێل، خۈنخال ) ххеххаб {e{ab خېخاب - руссураб ruSurab رۇصۇراب (ххеххабги абула) ххеххго {e{go خېخڬۈ - руссун ruSun رۇصۇن ххеххлъи гьабе {e{;i habe خېخڸێ هابې - руссуе ruSuye رۇصۇيې ххиралъизе {ira;i#e خێراڸێزې - ххиралде {iralde خێرالدې ххокIи {oji خۈگێ - рихIи ri\i رێحێ ххомелег {omeleg خۈمېلېڬ - ххумели {umeli خۇمېلێ хъабахъ ]aba] څاباڅ - гъабахъ vaba] غاباڅ хъагIи ]afi څاعێ - гъагьи vahi غاهێ хъаз ]a# څاز - гъаз va# غاز хъазан ]a#an څازان - гъазан va#an غازان хъазахъ ]a#a] څازاڅ - гъазахъ va#a] غازاڅ хъалиян ]aliyan څالێيان - гъалиян valiyan غالێيان хъалхьине ]al%ine څالڮێنې - хъалхьде ]al%de څالڮدې хъантIараб ]anTarab څانطاراب - хъантIараб ]anTarab څانطاراب ، гъагьараб vaharab غاهاراب хъап ]a_ څاف - гъап va_ غاف ، гьвалан hwalan هوالان хъаравул ]arawul څاراوۇل - гъаравол varawol غاراوۈل хъарахъ ]ara] څاراڅ - хъерехъ ]ere] څېرېڅ хъарпуз ]ar_u# څارفۇز - къарпуз qar_u# قارفۇز хъарцинаб ]arcinab څارښێناب - хъарцинаб ]arcinab څارښێناب ، мискIинаб misjinab مێسگێنياب хъарщи ]ar&i څارۺێ - хъерще ]er&e څېرۺې хъассизе ]aSi#e څاصێزې - хъарссде ]arSde څارصدې хъахIба ]a\ba څاحبا - гъахIба va\ba غاحبا хъачагъ ]axav څاچاغ - гъачагъ vaxav غاچاغ хъвагIазе ]wafa#e څواعازې - хъвагIаде ]wafade څواعادې хъвагIадизе ]wafadi#e څواعادێزې - хъвагIададе ]wafadade څواعادادې хъвалхьен ]wal%en څوالڮېن - хъалхьен ]al%en څالڮېن хъвалхьине ]wal%ine څوالڮێنې - хъалхьде ]al%de څالڮدې хъвезе ]we#e څوېزې - хъоде ]ode څۈدې хъвек ]wek څوېك - хъок ]ok څۈك хъвехъари ]we]ari څوېڅارێ - хъихъари ]i]ari څېڅارێ хъегIи ]efi څېعێ ، хъегIди ]efdi څېعدێ - хъухIудиро ]u\udiro څۇحۇدێرۈ хъегIдизе ]efdi#e څېعدێزې - хъухIудаде ]u\udade څۇحۇدازې хъещтIезе ]e&Te#e څېۺطېزې - кIкIержеде Jer$ede ڴېرجېدې хъещтIеро ]e&Tero څېۺطېرۈ - кIкIержеро Jer$ero ڴېرجېرۈ хъибихъизе ]ibi]i#e څېبێڅێزې - гIилгIилде filfilde عێلعێلدې хъизан ]i#an څێزان - ххизан {i#an خێزان хъинци ]inci څێنښێ - хъинцIир ]in`ir څێنڝێر хъиргъу ]irvu څێرغۇ - хъергъу ]ervu څېرغۇ хъулухъ ]ulu] څۇلۇڅ - гъулухъ vulu] غۇلۇڅ хъутур ]utur څۇتۇر - тIоцер Tocer طۈښېر хьабалахъагIучI %abala]afuz ڮابالاڅاعۇڃ - хьолбогIучI %olbofuz ڮۈلبۈعۇڃ хьадараб %adarab ڮاداراب - гIодобиччараб fodobiXarab عۈدۈبێڿاراب хьазе %a#e ڮازې - хьваде %wade ڮوادې хьандезе %ande#e ڮاندېزې - гьердеде herdede هېردېدې хьвагIеро %wafero ڮواعېرۈ - лайлахьухь layla%u% لايلاڮۇڮ хьит %it ڮێت - хьете %ete ڮېتې хьитал %ital ڮێتال - хьатал %atal ڮاتال хьонлъи %on;i ڮۈنڸێ - хьуни %uni ڮۇنێ хьухь %u% ڮۇڮ - гIодобнакIкI fodonaJ عۈدۈناڴ ، гIурлахъурщ furla]ur& عۇرلاڅۇرۺ хIабургъараб \aburvarab حابۇرغاراب - хIалураб \alurab حالۇراب хIадурлъизе \adur;i#e حادۇرڸێزې - хIадулде \adulde حادۇلدې хIажалъизе \a$a;i#e حاجاڸێزې - хIажатде \a$atde حاجاتدې хIажатхана \a$at{ana حاجاتخانا - хIажетхан \a$et{an حاجېتخېن хIаллъазе \al;a#e حالڸازې - хIалгьаде \alhade حالهادې хIапдезе \a_de#e حافدېزې - хIепеде \e_ede حېفېدې хIаракат \arakat حاراكات - хIарагат \aragat حاراڬات хIарщ \ar& حارۺ - хIарчч \arX حارڿ хIалтIуде ине \alTude ine حالطۇدې ئێنې - хIалтIоле энде \alTole ende حالطۈلې ئېندې хIалтIухъан \alTu]an حالطۇڅان - хIалтIохъан \alTo]an حالطۈڅان хIалцазе \alca#e حالښازې - хъухIуде ]u\ude څۇحۇدې хIалцен \alcen حالښېن - хъухIудиро (чи) ]u\udiro (xi) څۇحۇدێرۈ ، хъегIи (хIайван) ]efi (\aywan) څېعێ хIалуцине \alucine حالۇښێنې - хIалуцде \alucde حالۇښدې хIатIикквел \aTiKwel حاطێڭوېل - хIитIимахх \iTima{ حێطێماخ хIатIиххинкI \aTi{inj حاطێخێنگ - хIитIиххинкI \iTi{inj حێطێخێنگ хIацIцIу \a~u حاڞۇ - хIацIцIо \a~o حاڞۈ хIебецIцI \ebe~ (хIебцIцIил \eb~il ) حېبېڞ ( حېبڞێل ) - хIебецIцI \ebe~ (хIибцIцIил \ib~il ) حېبېڞ ( حێبڞێل ) хIедучирахъ \eduxira] حېدۇچێراڅ - хIедулчирахъ \edulxira] حېدۇلچێراڅ хIеккине \eKine حېڭێنې - хIелккде \elKde حېلڭدې хIеренлъи \eren;i حېرېنڸێزې - хIерели \ereli حېرېلێ хIерчч \erX حېرڿ - тIабакI \abaj (тIабкIил \abjil , тIабкIал \abjal ) طاباگ ( طابگێل، طابگال ) хIехьезе \e%e#e حېڮېزې - хIуккуде \uKude حۇڭۇدې хIехьола \e%ola حېڮۈلا - хIуккуня \uKunya حۇڭۇنيا хIехьоларо \e%olaro حېڮۈلارۈ - хIуккуняро \uKunyaro حۇڭۇنيارۈ хIехьана \e%ana حېڮانا - хIуккуна \uKuna حۇڭۇنا хIехьечIо \e%ezo حېڮېڃۈ - хIуккучIо \uKuzo حۇڭۇڃۈ хIехьела \e%ela حېڮېلا - хIуккула \uKula حۇڭۇلا хIехьеларо \e%elaro حېڮېلارۈ - хIуккуларо \uKularo حۇڭۇلارۈ хIехье \e%e حېڮې - хIуккуе \uKuye حۇڭۇيې хIехьоге \e%oge حېڮۈڬې - хIуккуги \uKugi حۇڭۇڬێ хIет \et حېت - хIед \ed حېد хIинццаб \inCab حێنڛاب - хIенццаб \enCab حېنڛاب хIинчIчI \inZ (хIанчIчIи \anZi ) حێنڄ ( حانڄێ ) - хIенчIчI \enZ (хIенчIчIал \enZal ) حېنڄ ( حېنڄێل ) хIосс \oS حۈص - хIунсс \unS حۇنص хIухьел \u%el حۇڮېل - хIохьел \o%el حۈڮېل ца ca ښا - геже ge$e ڬېجې цагъур cavur ښاغۇر - цугъур cuvur (цогърол covrol , цугърал cuvral ) ښۇغۇر ( ښۈغرۈل، ښۇغرال ) цанлъара can;ara ښانڸارا - цIцIала ~ala (цIцIалил ~alil , цIцIулби ~ulbi ) ڞالا ( ڞالێل، ڞۇلبێ ) цили cili ښێلێ - сибил sibil سێبێل цин cin ښێن - цен cen ښېن цинги cingi ښێنڬێ - ценги cengi ښېنڬێ цоги cogi ښۈڬێ - цойги coygi ښۈيڬێ цолъизе co;i#e ښۈڸێزې - цолде colde ښۈلدې ццерекъад Cerewad ڛېرېقاد - сонццералълъул sonCera:ul سۈنڛېراڷۇل ццулъизе Cu;i#e ڛۇڸێزې - ццулде Culde ڛۇلدې ццунагIал Cunafal ڛۇناعال - ццонагIал Conafal ڛۈناعال цIатари `aTari ڝاطارێ - бакдежо bakde$o باكدېجۈ цIеххезе `e{e#e ڝېخېزې - цIуххуде `u{ude ڝۇخۇدې цIеххола `e{ola ڝېخۈلا - цIуххуня `u{unya ڝۇخۇنيا цIеххоларо `e{olaro ڝېخۈلارۈ - цIуххуняро `u{unyaro ڝۇخۇنيارۈ цIеххана `e{ana ڝېخانا - цIуххуна `u{una ڝۇخۇنا цIеххечIо `e{ezo ڝېخېڃۈ - цIуххучIо `u{uzo ڝۇخۇڃۈ цIеххела `e{ela ڝېخېلا - цIуххла `u{la ڝۇخلا цIеххеларо `e{elaro ڝېخېلارۈ - цIуххларо `u{laro ڝۇخلارۈ цIеххе `e{e ڝېخې - цIуххуе `u{uye ڝۇخۇدې цIеххон `e{on ڝېخۈن - цIуххун `u{un ڝۇخۇن цIехх-рехх `e{-re{ ڝېخ - رېخ - гьикъа-бакъи hiqa-baqi هێقا - باقێ цIилъизе `i;i#e ڝێڸێزې - цIилде `ilde ڝێلدې цIулакьо `ulapo ڝۇلاڨۈ - ик ik ئێك цIурабакь `urabap ڝۇراباڨ - цIурабгьан `urabhan ڝۇرابهان цIцIабуцIцIине ~abu~ine ڞابۇڞێنې - цIцIивицIцIде ~iwi~de ڞێوێڞدې цIцIадалхIама ~adal\ama ڞادالحاما - хIотIолкъили \oTolqili حۈطۈلڨێلێ ، хIанчер \anxer حانچېر цIцIадалхIутI ~adal\uT ڞادالحۇط - цIцIадулхIутI ~adal\uT ڞادالحۇط цIцIазе ~a#e ڞازې - цIцIаде ~ade ڞادې цIцIайи ~ayi ڞايێ - цIцIай ~ay ڞاي цIцIалач ~alax ڞالاچ - тереро terero تېرېرۈ цIцIалкIизе ~alji#e ڞالگێزې - цIцIалкIде ~aljde ڞالگدې цIцIалкIу ~alju ڞالگۇ - цIцIалкIо ~aljo (цIцIалкIил ~aljil , цIцIалкIаби ~aljabi ) ڞالگۈ ( ڞالگێل، ڞالگابێ ) цIцIалуде ине ~alude ine ڞالۇدې ئێنې - цIцIалдоле э́нде ~aldole ende ڞالدۈلې ئېندې цIцIамгIалаб ~amfalab ڞامعالاب - цIцIанхIалаб ~an\alab ڞانحالاب цIцIам ~am ڞام - цIцIан ~an ڞان цIцIамутIам ~amuTam ڞامۇطام - цIцIан банеб жо ~an baneb $o ڞان بانېب جۈ ، цIцIамутIам ~amuTam ڞامۇطام цIцIаха ~a[a ڞاځا - цIцIахIа ~a\a ڞاحا цIцIахIилаб ~a\ilab ڞاحێلاب - цIцIихIилаб ~i\ilab ڞێحێلاب цIцIе ~e (цIцIани ~ani ) ڞې ( ڞانێ ) - цIцIе ~e (цIцIини ~ini ) ڞې ( ڞێنێ ) цIцIер ~er ڞېر - цIцIвер ~wer ڞوېر -цIцIул - ~al - ڞۇل - -цIцIол - ~ol - ڞۈل кIицIцIул ji~ul گێڞۇل - кIицIцIол ji~ol گێڞۈل лъабцIцIул ;ab ~ul ڸابڞۇل - гьабцIцIол hab ~ol هابڞۈل ункъцIцIул unq~ul ئۇنقڞۇل - ункъцIцIол unq~ol ئۇنقڞۈل щуцIцIул &u~ul ۺۇڞۇل - щуцIцIол &u~ol ۺۇڞۈل анлIцIцIул an/~ul انڶڞۇل - анлълъцIцIол an:~ol انڷڞۈل анкьцIцIул anp~ul انڨڞۇل - анкьцIцIол anp~ol انڨڞۈل ичIцIцIул iz~ul ئێڃڞۇل - ичIцIцIол iz~ol ئێڄڞۈل анцIцIцIул an`~ul انڝڞۇل - анцIцIцIол an`~ol انڝڞۈل нусцIцIул nus~ul نۇسڞۇل - нусцIцIол nus~ol نۇسڞۈل азарцIцIул a#ar~ul ازارڞۇل - азарцIцIол a#ar~ol ازارڞۈل цIцIилицIцI ~ili~ ڞێلێڞ - жул $ul جۇل цIцIину ~inu - цIцIино (цIцIиналцца, цIцIиналдол, цIцIинаби) ~ino (~inalCa, ~inaldol, ~inabi) ڞێنۈ (ڞێنالڛا، ڞێنابێ) цIцIоко (цIцIакил, цIцIакал) ~oko (~akil, ~akal) - цIцIокIо (цIцIокодол, цIцIакал) ~oko (~okodol, ~akal) цIцIункIизе ~unji#e ڞۇنگێزې - цIцIукIде ~ujde ڞۇگدې цIцIирхъва ~ir]wa ڞێرڅوا - чухIараб xu\arab چۇحاراب цIцIулгIазе ~ulfa#e ڞۇلعازې - цIцIулгIаде ~ulfade ڞۇلعادې цIцIум ~um ڞۇم - цIцIун ~un (цIцIумал ~umal) ڞۇن (ڞۇمال) цIцIумур ~umur ڞۇمۇر - цIцIомор ~omor ڞۈمۈر цIцIутIел ~uTel ڞۇطېل - ццутIи CuTi ڛۇطێ чадир xadir چادێر - парж _ar$ فارج чалта xalta چالتا - гвагьра gwahra ڬواهرا чан xan چان - чами xami چامێ чангит xangit چانڬێت - чандик xangit چاندێك чанхъ xan] چانڅ - чванхъ xwan] چوانڅ чанцIцIул xan~ul چانڞۇل - чамцIцIол xam~ol چامڞۈل чаракъоси xaraqosi چاراقۈسێ - малълъкъоси ma:qosi ماڷقۈسێ чарухъал xaru]al چارۇڅال - омохьатал omo%atal ئۈمۈڮاتال чвалхезе xwal[e#e چوالځېزې - чолхIеде xol\ede چۈلحېدې чванта xwanta چوانتا - цаххба ca{ba (цаххбил ca{bil, цуххбул cu{bul) ښاخبا (ښاخبێل، ښۇخبۇل) чехъезе xe]e#e چېڅېزې - жухъуде $u]ude جۇڅۇدې чехьквеш xe%kwe^ چېڮكوېش - чехькош xe%ko^ چېڮكۈش чинква xinkwa چێنكوا - ченкъел xenqel چېنقېل чияр xiyar چێيار - чиял xiyal چێيال чордезе xorde#e چۈردېزې - чурдарде xurdarde چۇرداردې чордола xordola چۈردۈلا - чурдариня xurdarinya چۇردارێنيا чордоларо xordolaro چۈردۈلارۈ - чурдариняро xurdarinyaro چۇردارێنيارۈ чордана xordana چۈردانا - чурдаруна xurdaruna چۇردارۇنا чордачIо xordazo چۈرداڃۈ - чурдарчIо xurdarzo چۇردارڃۈ чердела xerdela چېردېلا - чурдарла xurdarla چۇردارلا черделаро xerdelaro چېردېلارۈ - чурдарларо xurdarlaro چۇردارلارۈ чорде xorde چۈردې - чурдаре xurdare چۇردارې чордоге xordoge چۈردۈڬې - чурдаруги xurdarugi چۇردارۇڬێ ччин Xin ڿێن - ччама Xama (ччамил Xamil, ччамул Xamul) ڿاما (ڿامێل، ڿامۇل) ччуйзе Xuy#e ڿۇيزې - ччуде Xude ڿۇدې чIалгIине zalfine ڃالعێنې - чIаргIде zarfde ڃارعدې чIалгIуна zalfuna ڃالعۇنا - чIаргIиня zarfinya ڃارعێنيا чIалгIунаро zalfunaro ڃالعۇنارۈ - чIаргIиняро zarfinyaro ڃارعێنيارۈ чIалгIана zalfana ڃالعانا - чIаргIана zarfana ڃارعانا чIалгIичIо zalfizo ڃالعێڃۈ - чIаргIчIо zarfzo ڃارعڃۈ чIалгIина zalfina ڃالعێنا - чIаргIла zarfla ڃارعلا чIалгIе zalfe ڃالعې - чIаргIе zarfe ڃارعې чIалгIуге zalfuge ڃالعۇڬې - чIаргIуги zarfugi ڃارعۇڬێ чIалгIен zalfen ڃالعېن - чIаргIен zarfen ڃارعېن чIалу zalu ڃالۇ - чIали zali (чIалул zalul, чIулби zalbi) ڃالێ (ڃالۇل، ڃۇلبێ) чIандиро zandiro ڃاندێرۈ - нилгьалдолхIама nihaldol\ama نێهالدۈلحاما чIанкIаб zanjab ڃانگاب - хIацIцIккараб \a~Karab حاڞڭاراب чIвадан zwadan ڃوادان - чIотIон zoTon (чIутIадул zuTadul, чIутIби zuTbi) ڃۈطۈن (ڃۇطادۈل، ڃۇطبێ) чIегIергьоло Zeferholo ڄېعېرهۈلۈ - гьоло holo هۈلۈ чIегIеркари Zeferkari ڄېعېركارێ - кари kari كارێ чIер zer (чIарил zaril) ڃېر(ڃارێل) - чIер zer (чIорол zorol) ڃېر (ڃۈرۈل) чIчIегIерлъи Zefer;i ڃېعېرڸێ - чIчIегIели Zefeli ڄېعېلێ чIирчIидазе zirzida#e ڃێرڃێدازې - чIирчIирдаде zirzirdade ڃێرڃێردادې чIолорхъо zolo]$o ڃۈلۈرڅۈ - чIулухъжо zulu]$o ڃۇلۇڅجۈ чIукIна zujna ڃۇگنا - охъна́ o]na ئۈڅنا чIумал zumal ڃۇمال - ссалаватал Salawatal صالاواتال чIурхIизе zur\i#e ڃۇرحێزې - чIурхIде zur\de ڃۇرحدې чIучIине zuzine ڃۇڃێنې - чIунде zunde ڃۇندې чIчIвери Zweri ڄوېرێ - чIчIори Zori ڄۈرێ чIчIвантIизе ZwanTi#e ڄوانطێزې - пагьде _ahde فاهدې - чIчIотогI Zotof ڄۈطۈع (черви в сыре) шамат къо ^amat qo شامات قۈ - боргьан къо borhan qo بۈرهان قۈ шешкIезе ^e^je#e شېشگېزې - шешкIеде ^e^jede شېشگېدې шиша ^i^a شێشا - шуша ^u^a شۇشا щагIихъан &afi]an ۺاعێڅان - щигIихъан &ifi]an ۺێعێڅان щай &ay ۺاي - щимо &imo ۺێمۈ щакдаризе &akdari#e ۺاكدارێزې - щакдаде &akdade ۺاكدادې щал &al ۺال - щали &ali ۺالێ щар &ar ۺار - щар &ar ۺار ، гIако fako عاكۈ (пенка, образующаяся при растапливании сливочного масла) щвайи &wayi ۺوايێ - хIурнакко \urnaKo حۇرناڭۈ щвата &wata ۺواتا - щото &oto (щатаби &atabi) ۺۈتۈ (ۺاتابێ) щекIтIамах &ejTama[ ۺېگطاماځ - къоркъол'имич qorqol'imix قۈرقۈلئێمێچ щенезе &ene#e ۺېنېزې - щенеде &enede ۺېنېدې щвезе &we#e ۺوېزې - щоде &ode ۺۈدې щола &ola ۺۈلا - щоня &onya ۺۈنيا щоларо &olaro ۺۈلارۈ - щоняро &onyaro ۺۈنيارۈ щвана &wana ۺوانا - щвана &wana ۺوانا щвечIо &wezo ۺوېڃۈ - щочIо &ozo ۺۈڃۈ щвела &wela ۺوېلا - щвела &wela ۺوېلا щвеларо &welaro ۺوېلارۈ - щвеларо &welaro ۺوېلارۈ щва &wa ۺوا - щва &wa ۺوا щун &un ۺۇن - щомо &omo ۺۈمۈ щекъер &eqer ۺېقېر - щукъур &uqur (щокърол &oqrol, щакърал &aqral) ۺۇقۇر (ۺۈقرۈل، ۺاقرال) щиб &ib? ۺێب؟ - щиби &ibi? ۺێبێ؟ щив &iw ۺێو - щиви &iwi ۺێوێ щий &iy ۺێي - щийи &iyi ۺێيێ щал &al ۺال - щали &ali ۺالێ щибизе &ibi#e ۺێبێزې - щибиде &ibi#e ۺێبێدې щулалъизе &ula;i#e ۺۇلاڸێزې - щулалде &ulalde ۺۇلالدې эгъе eve (агъалзул aval#ul, угъдул uvdul) ئېغې (اغالزۇل، ئۇغدۇل) - эгъе eve (эгъедул evedul, агъаби avabi) ئېغې (ئېغېدۇل، اغابێ) эркенлъи erken;i ئېركېنڸێ - эркели erkeli ئېركېلێ эххедемухъ e{edemu] ئېخېدېمۇڅ - эххедерахъ e{edera] ئېخېدېراڅ эххемухъ e{emu] ئېخېمۇڅ - беххерахъ be{era] بېخېراڅ ялгъав yalvaw يالغاو - ягъла yavla ياغلا лъабкъоялда цо ;abqoyalda co ڸابقۈيالدا ښۈ - гьабкъолълъа цо habqo:a co هابقۈڷا ښۈ нусиялда кIиго nusiyalda jigo نۇسێيالدا گێڬۈ - носелда кIиго noselda jigo نۈسۈلدا گێڬۈ азаралда нусго a#aralda nusgo ازارالد نۇسڬۈ - азаралълъа нусго a#ara:a nusgo ازاراڷا نۇسڬۈ Гъуниб vunib غۇنێب - ХIубикь \ubip حۇبێڨ ИпутIа i_uTa ئێفۇطا - Ипола i_ola ئێفۈلا ЛъаратIа ;araTa ڸاراطا - Гьарала harala هارالا СалтIа salTa سالطا - Сала sala سالا СилтIа silTa سێلطا - Сила sila سێلا чIчIужу Xu$u ڄۇجۇ - чIчIужу Xu$u ڄۇجۇ чIчIужуялълъ Xu$uya: ڄۇجۇياڷ - чIчIужуялълъ Xu$uya: ڄۇجۇياڷ чIчIужуялълъул Xu$uya:ul ڄۇجۇياڷۇل - чIчIужуялълъул Xu$uya:ul ڄۇجۇياڷۇل чIчIужуялълъе Xu$uya:e ڄۇجۇياڷې - чIчIужуялълъе Xu$uya:e ڄۇجۇياڷې чIчIужуялда Xu$uyalda ڄۇجۇيالدا - чIчIужуялълъа Xu$uya:a ڄۇجۇياڷا чIчIужуялълъухъ Xu$uya:u] ڄۇجۇياڷۇڅ - чIчIужуялълъухъ Xu$uya:u] ڄۇجۇياڷۇڅ чIчIужуялълъулI Xu$uya:u/ ڄۇجۇياڷۇڶ - чIчIужуялълъулълъ Xu$uya:u: ڄۇجۇياڷۇڷ чIчIужуялълъукь Xu$uya:up ڄۇجۇياڷۇڨ - чIчIужуялълъукь Xu$uya:up ڄۇجۇياڷۇڨ чIчIужуялде Xu$uyalde ڄۇجۇيالدې - чIчIужуялълъе Xu$uya:e ڄۇجۇياڷې чIчIужуялълъухъе Xu$uya:u]e ڄۇجۇياڷۇڅې - чIчIужуялълъухъе Xu$uya:u]e ڄۇجۇياڷۇڅې чIчIужуялълъулIе Xu$uya:u/e ڄۇجۇياڷۇڶې - чIчIужуялълъулълъе Xu$uya:u:e ڄۇجۇياڷۇڷې чIчIужуялълъукье Xu$uya:upe ڄۇجۇياڷۇڨې - чIчIужуялълъукье Xu$uya:upe ڄۇجۇياڷۇڨې чIчIужуялдасса Xu$uyaldaSa ڄۇجۇيالداصا - чIчIужуялълъасса Xu$uya:aSa ڄۇجۇياڷاصا чIчIужуялдассан Xu$uyaldaSan ڄۇجۇيالداصان - чIчIужуялълъассан Xu$uya:aSan ڄۇجۇياڷاصان чIчIужуялълъухъа Xu$uya:u]a ڄۇجۇياڷۇڅا - чIчIужуялълъухъа Xu$uya:u]a ڄۇجۇياڷۇڅا чIчIужуялълъухъан Xu$uya:u]an ڄۇجۇياڷۇڅان - чIчIужуялълъухъан Xu$uya:u]an ڄۇجۇياڷۇڅان чIчIужуялълъулIа Xu$uya:u/a ڄۇجۇياڷۇڶا - чIчIужуялълъулълъа Xu$uya:u:a ڄۇجۇياڷۇڷا чIчIужуялълъулIан Xu$uya:u/an ڄۇجۇياڷۇڶان - чIчIужуялълъулълъан Xu$uya:u:an ڄۇجۇياڷۇڷان чIчIужуялълъукьа Xu$uya:upa ڄۇجۇياڷۇڨا - чIчIужуялълъукьа Xu$uya:upa ڄۇجۇياڷۇڨا чIчIужуялълъукьан Xu$uya:upan ڄۇجۇياڷۇڨان - чIчIужуялълъукьан Xu$uya:upan ڄۇجۇياڷۇڨان лълъикIаб :ijab ڷێگاب лълъикIаб :ijab ڷێگاب лълъикIалълъ :ija: ڷێگاڷ лълъикIалълъ :ija: ڷێگاڷ лълъикIалълъул :ija:ul ڷێگاڷۇل лълъикIалълъул :ija:ul ڷێگاڷۇل лълъикIалълъе :ija:e ڷێگاڷې лълъикIалълъе :ija:e ڷێگاڷې лълъикIалда :ijalda ڷێگالدا лълъикIалълъа :ija:a ڷێگاڷا лълъикIалълъухъ :ija:u] ڷێگاڷۇڅ лълъикIалълъухъ :ija:u] ڷێگاڷۇڅ лълъикIалълъулI :ija:u/ ڷێگاڷۇڶ лълъикIалълъулълъ :ija:u: ڷێگاڷۇڷ лълъикIалълъукь :ija:up ڷێگاڷۇڨ лълъикIалълъукь :ija:up ڷێگاڷۇڨ лълъикIалълъуб :ija:ub ڷێگاڷۇب лълъикIалълъуб :ija:ub ڷێگاڷۇب лълъикIалде :ijalde ڷێگالدې лълъикIалълъе :ija:e ڷێگاڷې лълъикIалълъухъе :ija:u]e ڷێگاڷۇڅې лълъикIалълъухъе :ija:u]e ڷێگاڷۇڅې лълъикIалълъулIе :ija:u/e ڷێگاڷۇڶې лълъикIалълъулълъе :ija:u:e ڷێگاڷۇڷې лълъикIалълъукье :ija:upe ڷێگاڷۇڨې лълъикIалълъукье :ija:upe ڷێگاڷۇڨې лълъикIалълъубе :ija:ube ڷێگاڷۇبې лълъикIалълъубе :ija:ube ڷێگاڷۇبې лълъикIалдасса :ijaldaSa ڷێگالداصا лълъикIалълъасса :ija:aSa ڷێگاڷاصا лълъикIалдассан :ijaldaSan ڷێگالداصان лълъикIалълъассан :ija:aSan ڷێگاڷاصان лълъикIалълъухъа :ija:u]a ڷێگاڷۇڅا лълъикIалълъухъа :ija:u]a ڷێگاڷۇڅا лълъикIалълъухъан :ija:u]an ڷێگاڷۇڅان лълъикIалълъухъан :ija:u]an ڷێگاڷۇڅان лълъикIалълъулIа :ija:u/a ڷێگاڷۇڶا лълъикIалълъулълъа :ija:u:a ڷێگاڷۇڷا лълъикIалълъулIан :ija:u/an ڷێگاڷۇڶان лълъикIалълъулълъан :ija:u:an ڷێگاڷۇڷان лълъикIалълъукьа :ija:upa ڷێگاڷۇڨا лълъикIалълъукьа :ija:upa ڷێگاڷۇڨا лълъикIалълъукьан :ija:upan ڷێگاڷۇڨان лълъикIалълъукьан :ija:upan ڷێگاڷۇڨان лълъикIалълъусса :ija:uSa ڷێگاڷۇصا лълъикIалълъусса :ija:uSa ڷێگاڷۇصا лълъикIалълъуссан :ija:uSan ڷێگاڷۇصان лълъикIалълъуссан :ija:uSan ڷێگاڷۇصان гьав haw هاو - ав aw او гьасс haS هاص - асс aS اص гьассул haSul هاصۇل - ассул aSul اصۇل гьассие haSiye هاصێيې - ассе aSe اصې гьассда haSda هاصدا - ассда aSda اصدا гьассухъ haSu] هاصۇڅ - ассухъ aSu] اصۇڅ гьассулI haSu/ هاصۇڶ - ассулълъ aSu: اصۇڷ гьассукь haSup هاصۇڨ - ассукь aSup اصۇڨ гьассде haSde هاصدې - ассде aSde اصدې гьассухъе haSu]e هاصۇڅې - ассухъе aSu]e اصدۇڅې гьассулIе haSu/e هاصۇڶې - ассулълъе aSu:e اصۇڷې гьассдасса haSdaSa هاصداصا - ассдасса aSdaSa اصداصا гьассдассан haSdaSan هاصداصان - ассдассан aSdaSan اصداصان гьассухъа haSu]a هاصۇڅې - ассухъа aSu]a اصۇڅا гьассухъан haSu]an هاصۇڅان - ассухъан aSu]an اصۇڅان гьассулIа haSu/a هاصۇڶا - ассулълъа aSu:a اصۇڷا гьассулIан haSu/an هاصۇڶان - ассулълъан aSu:an اصۇڷان гьассукьа haSupa هاصۇڨا - ассукьа aSupa اصۇڨا гьассукьан haSupan هاصۇڨان - ассукьан aSupan اصۇڨان гьев hew هېو - эв ew ئېو гьесс heS هېص - эсс eS ئېص гьессул heSul هېصۇل - эссул eSul ئېصۇل гьессие heSiye هېصێيې - эссе eSe ئېصې гьессда heSda هېصدا - эссда eSda ئېصدا гьессухъ heSu] هېصۇڅ - эссухъ eSu] ئېصۇڅ гьессулI heSu/ هېصۇڶ - эссулълъ eSu: ئېصۇڷ гьессукь heSup هېصۇڨ - эссукь eSup ئېصۇڨ гьессде heSde هېصدې - эссде eSde ئېصدې гьессухъе heSu]e هېصۇڅې - эссухъе eSu]e ئېصۇڅې гьессулIе heSu/e هېصۇڶې - эссулълъе eSu:e ئېصۇڷې гьессдасса heSdaSa هېصداصا - эссдасса eSdaSa ئېصداصا гьессдассан heSdaSan هېصداصان - эссдассан eSdaSan ئېصداصان гьессухъа heSu]a هېصۇڅې - эссухъа eSu]a ئېصۇڅا гьессухъан heSu]an هېصۇڅان - эссухъан eSu]an ئېصۇڅان гьессулIа heSu/a هېصۇڶا - эссулълъа eSu:a ئېصۇڷا гьессулIан heSu/an هېصۇڶان - эссулълъан eSu:an ئېصۇڷان гьессукьа heSupa هېصۇڨا - эссукьа eSupa ئېصۇڨا гьессукьан heSupan هېصۇڨان - эссукьан eSupan ئېصۇڨان дов dow دۈو - дав daw داو досс doS دۈص - дасс daS داص доссул doSul دۈصۇل - дассул daSul داصۇل доссие doSiye دۈصێيې - дассе daSe داصې доссда doSda دۈصدا - дассда daSda داصدا доссухъ doSu] دۈصۇڅ - дассухъ daSu] داصۇڅ доссулI doSu/ دۈصۇڶ - дассулълъ daSu: داصۇڷ доссукь doSup دۈصۇڨ - дассукь daSup داصۇڨ доссде doSde دۈصدې - дассде داصدې доссухъе doSu]e دۈصۇڅې - дассухъе daSu]e داصۇڅې доссулIе doSu/e دۈصۇڶې - дассулълъе daSu:e داصۇڷې доссдасса doSdaSa دۈصداصا - дассдасса daSdaSa داصداصا доссдассан doSdaSan دۈصداصان - дассдассан daSdaSan داصداصان доссухъа doSu]a دۈصۇڅې - дассухъа daSu]a داصۇڅا доссухъан doSu]an دۈصۇڅان - дассухъан daSu]an داصۇڅان доссулIа doSu/a دۈصۇڶا - дассулълъа daSu:a داصۇڷا доссулIан doSu/an دۈصۇڶان - дассулълъан daSu:an داصۇڷان доссукьа doSupa دۈصۇڨا - дассукьа daSupa داصۇڨا доссукьан doSupan دۈصۇڨان - дассукьан daSupan داصۇڨان дой doy دۈي - дай day داي долълъ do: دۈڷ - далълъ da: داڷ долълъул do:ul دۈڷۇل - далълъул da:ul داڷۇل долълъие do:iye دۈڷێيې - далълъе da:e داڷې долда dolda دۈلدا - далълъа da:a داڷا долълъухъ do:u] دۈڷۇڅ - далълъухъ da:u] داڷۇڅ долълъулI do:u/ دۈڷۇڶ - далълъулълъ da:u: داڷۇڷ долълъукь do:up دۈڷۇڨ - далълъукь da:up داڷۇڨ долде dolde دۈلدې - далълъе da:e داڷې долълъухъе do:u]e دۈڷۇڅې - далълъухъе da:u]e داڷۇڅې долълъулIе do:u/e دۈڷۇڶې - далълъулълъе da:u:e داڷۇڷې долдасса doldaSa دۈلداصا - далълъасса da:aSa داڷاصا долдассан doldaSan دۈلداصان - далълъассан da:aSan داڷاصان долълъухъа do:u]a دۈڷۇڅا - далълъухъа da:u]an داڷۇڅا долълъухъан do:u]an دۈڷۇڅان - далълъухъан da:u]an داڷۇڅان долълъулIа do:u/a دۈڷۇڶا - далълъулълъа da:u:a داڷۇڷا долълъулIан do:u/an دۈڷۇڶان - далълъулълъан da:u:an داڷۇڷان долълъукьа do:upa دۈڷۇڨا - далълъукьа da:upa داڷۇڨا долълъукьан do:upan دۈڷۇڨان - далълъукьан da:upan داڷۇڨان дол dol دۈل - дал dal دال доз do# دۈز - даз da# داز дозул do#ul دۈزۇل - дазул da#ul دازۇل дозие do#iye دۈزێيې - дазе da#e دازې дозда do#da دۈزدا - дазда da#da دازدا дозухъ do#u] دۈزۇڅ - дазухъ da#u] دازۇڅ дозулI do#u/ دۈزۇڶ - дазулълъ da#u: دازۇڷ дозукь do#up دۈزۇڨ - дазукь da#up دازۇڨ дозде do#de دۈزدې - дазде da#de دازدې дозухъе do#u]e دۈزۇڅې - дазухъе da#u]e دازۇڅې дозулIе do#u/e دۈزۇڶې - дазулълъе da#u:e دازۇڷې доздасса do#daSa دۈزداصا - даздасса da#daSa دازداصا доздассан do#daSan دۈزداصان - даздассан da#aSan دازداصان дозухъа do#u]a دۈزۇڅا - дазухъа da#u]a دازۇڅا дозухъан do#u]an دۈزۇڅان - дазухъан da#u]an دازۇڅان дозулIа do#u/a دۈزۇڶا - дазулълъа da#u:a دازۇڷا дозулIан do#u/an دۈزۇڶان - дазулълъан da#u:an دازۇڷان дозукьа do#upa دۈزۇڨا - дазукьа da#upa دازۇڨا дозукьан do#upan دۈزۇڨان - дазукьан da#upan دازۇڨان лъов ;ow ڸۈو - лав law لاو лъосс ;oS ڸۈص - ласс laS لاص лъоссул ;oSul ڸۈصۇل - лассул laSul لاصۇل лъоссие ;oSiye ڸۈصێيې - лассе laSe لاصې лъоссда ;oSda ڸۈصدا - лассда laSda لاصدا лъоссухъ ;oSu] ڸۈصۇڅ - лассухъ laSu] لاصۇڅ лъоссулI ;oSu/ ڸۈصۇڶ - лассулълъ laSu: لاصۇڷ лъоссукь ;oSup ڸۈصۇڨ - лассукь laSup لاصۇڨ лъоссде ;oSde ڸۈصدې - лассде laSde لاصدې лъоссухъе ;oSu]e ڸۈصۇڅې - лассухъе laSu]e لاصۇڅې лъоссулIе ;oSu/e ڸۈصۇڶې - лассулълъе laSu:e لاصۇڷې лъоссдасса ;oSdaSa ڸۈصداصا - лассдасса laSdaSa لاصداصا лъоссдассан ;oSdaSan ڸۈصداصان - лассдассан laSdaSan لاصداصان лъоссухъа ;oSu]a ڸۈصۇڅې - лассухъа laSu]a لاصۇڅا лъоссухъан ;oSu]an ڸۈصۇڅان - лассухъан laSu]an لاصۇڅان лъоссулIа ;oSu/a ڸۈصۇڶا - лассулълъа laSu:a لاصۇڷا лъоссулIан ;oSu/an ڸۈصۇڶان - лассулълъан laSu:an لاصۇڷان лъоссукьа ;oSupa ڸۈصۇڨا - лассукьа laSupa لاصۇڨا лъоссукьан ;oSupan ڸۈصۇڨان - лассукьан laSupan لاصۇڨان лъой ;oy ڸۈي - лай lay لاي лъолълъ ;o: ڸۈڷ - лалълъ la: لاڷ лъолълъул ;o:ul ڸۈڷۇل - лалълъул la:ul لاڷۇل лъолълъие ;o:iye ڸۈڷێيې - лалълъе la:e لاڷې лъолда ;olda ڸۈلدا - лалълъа la:a لاڷا лъолълъухъ ;o:u] ڸۈڷۇڅ - лалълъухъ la:u] لاڷۇڅ лъолълъулI ;o:u/ ڸۈڷۇڶ - лалълъулълъ la:u: لاڷۇڷ лъолълъукь ;o:up ڸۈڷۇڨ - лалълъукь la:up لاڷۇڨ лъолде ;olde ڸۈلدې - лалълъе la:e لاڷې лъолълъухъе ;o:u]e ڸۈڷۇڅې - лалълъухъе la:u]e لاڷۇڅې лъолълъулIе ;o:u/e ڸۈڷۇڶې - лалълъулълъе la:u:e لاڷۇڷې лъолдасса ;oldaSa ڸۈلداصا - лалълъасса la:aSa لاڷاصا лъолдассан ;oldaSan ڸۈلداصان - лалълъассан la:aSan لاڷاصان лъолълъухъа ;o:u]a ڸۈڷۇڅا - лалълъухъа la:u]an لاڷۇڅا лъолълъухъан ;o:u]an ڸۈڷۇڅان - лалълъухъан la:u]an لاڷۇڅان лъолълъулIа ;o:u/a ڸۈڷۇڶا - лалълъулълъа la:u:a لاڷۇڷا лъолълъулIан ;o:u/an ڸۈڷۇڶان - лалълъулълъан la:u:an لاڷۇڷان лъолълъукьа ;o:upa ڸۈڷۇڨا - лалълъукьа la:upa لاڷۇڨا лъолълъукьан ;o:upan ڸۈڷۇڨان - лалълъукьан la:upan لاڷۇڨان лъол ;ol ڸۈل - лал lal لال лъоз ;o# ڸۈز - лаз la# لاز лъозул ;o#ul ڸۈزۇل - лазул la#ul لازۇل лъозие ;o#iye ڸۈزێيې - лазе la#e لازې лъозда ;o#da ڸۈزدا - лазда la#da لازدا лъозухъ ;o#u] ڸۈزۇڅ - лазухъ la#u] لازۇڅ лъозулI ;o#u/ ڸۈزۇڶ - лазулълъ la#u: لازۇڷ лъозукь ;o#up ڸۈزۇڨ - лазукь la#up لازۇڨ лъозде ;o#de ڸۈزدې - лазде la#de لازدې лъозухъе ;o#u]e ڸۈزۇڅې - лазухъе la#u]e لازۇڅې лъозулIе ;o#u/e ڸۈزۇڶې - лазулълъе la#u:e لازۇڷې лъоздасса ;o#daSa ڸۈزداصا - лаздасса la#daSa لازداصا лъоздассан ;o#daSan ڸۈزداصان - лаздассан la#aSan لازداصان лъозухъа ;o#u]a ڸۈزۇڅا - лазухъа la#u]a لازۇڅا лъозухъан ;o#u]an ڸۈزۇڅان - лазухъан la#u]an لازۇڅان лъозулIа ;o#u/a ڸۈزۇڶا - лазулълъа la#u:a لازۇڷا лъозулIан ;o#u/an ڸۈزۇڶان - лазулълъан la#u:an لازۇڷان лъозукьа ;o#upa ڸۈزۇڨا - лазукьа la#upa لازۇڨا лъозукьан ;o#upan ڸۈزۇڨان - лазукьан la#upan لازۇڨان ГIараб цIцIарал куделдерицца абулеб куц farab ~aral kudelderiCa abuleb kuc عاراب ڞارال كۇدېلدېرێڛا ابۇلېب كۇښ МухIамад mu\amad مۇحاماد - МухIумад mu\umad مۇحۇماد ИсмагIил ismafil ئێسماعێل - ИсбагIин isbafin ئێسباعێن Юсуп yusu_ يۇسۇف - Исуп isu_ ئێسۇف Рамазан rama#an رامازان - Лабазан laba#an لابازان Закаря #akarya زاكاريا - Закарига #akariga زاكارێڬا Юнус yunus يۇنۇس - Инус inus ئێنۇس Ибрагьим ibrahim ئێبراهێم - Ирбигьин irbihin ئێربێهێن Сулейман suleyman سۇلايمان - Солебан soleban سۈلېبان ГIайшат fay^at عايشات - ГIашат fa^at عاشات Рукъият ruqiyat رۇقێيات - Рукъигат ruqigat رۇقێڬات МоцIцIалги къоялги mo~algi qoyalgi مۈڞالڬێ قۈيالڬێ Январь ГьуразулI hura#u/ هۇرازۇڶ Февраль ТIинчIулI Tinzu/ طێنڃۇڶ Март ГочарулI goxaru/ ڬۈچارۇڶ Апрель ИххазулI i{a#u/ ئێخازۇڶ Май РекьарулI reparu/ رېڨارۇڶ Июнь БакъгIедулI baqfedu/ باقعېدۇڶ Июль ЧабхъадулI xab]adu/ چابڅادۇڶ Август КъобухIилI qobu\i/ قۈبۇحێڶ Сентябрь РецарулI recaru/ رېښارۇڶ Октябрь ЛъилъарулI ;i;aru/ ڸێڸارۇڶ Ноябрь РаччарулI raXaru/ راڿارۇڶ Декабрь ХъвехъарулI ]we]aru/ څوېڅارۇڶ Гьуразолълъ hura#o: هۇرازۈڷ ЭнчIолълъ enzo: ئېنڃۈڷ Гочаролълъ goxaro: ڬۈچارۈڷ Иххазолълъ i{a#o: ئێخازۈڷ Рекьаролълъ reparo: رېڨارۈڷ БакъгIедолълъ baqfedo: باقعېدۈڷ Чабхъадолълъ xab]ado: چابڅادۈڷ КъобухIилълъ qobu\i: قۈبۇحێڷ Рецаролълъ recaro: رېښارۈڷ Гьилгьаролълъ hilharo: هێلهارۈڷ Раччаролълъ raXaro: راڿارۈڷ Хъихъаролълъ ]i]aro: څێڅارۈڷ Гьуразолълъ - Маарухъ квачараб гьури бахъинеб моцIцI букIиня. hura#o: - maaru] kwaxarab huri ba]ineb mo~ bujinya. ЭнчIолълъ - гIачиял къелинеб, энчI бахъинеб заман. enzo: - faxiyal qelineb, enz ba]ineb #aman. Гочаролълъ - гъутабаздасса маарухъе гIиял гочинел заман. goxaro: - vutaba#daSa maaru]e fiyal goxinel #aman. Иххазолълъ - гIасо биинеб гьарал-иххал чваххинеб заман. i{a#o: - faso biineb hara-i{al xwa{ineb #aman. Рекьаролълъ - маарухъ хIур бекьинеб заман. reparo: - maaru] \ur bepineb #aman. БакъгIедолълъ - бищунго кIудаб къо бугеб моцIцI. baqfedo: - bi&ungo judab qo bugeb mo~. Чабхъадолълъ - гьаб моцIцIалълъ умумул къватIире сапараз рахъинел рукIун руго. Рагъде яги дарам-базаралълъ. xab]ado: - hab mo~a: umumul qwaTire sa_ara# ra]inel rujun rugo. ravde yagi daran-ba#ara: КъобухIилълъ - маарухъ бищунго багIалураб заман, къо бухIараб моцIцI. qobu\i/ - maaru] bi&ungo bafalurab #aman, qo bu\arab mo~ Рецаролълъ - маарухъ хIур бецинеб заман. recaro: - maaru] \ur becineb #aman. Гьилгьаролълъ - маарухъ хIуриссан бачIин бакIаринеб, хIур гьилгьинеб заман. hilharo: - maaru] \uriSan bazin bajarineb, \ur hilhineb #aman. Раччаролълъ - маарухъ кинабго магIишат къватIисса рукъубе баччинеб заман. raXaro: - maaru] kinyabgo mafi^at qwaTiSa ruqube baXineb #aman Хъихъаролълъ - маарухъ хIайваналги чахъабиги хъонел, гьезул гьан бакъваде банебги заман. ]i]aro: - maaru] \aywanalgi xa]abigi ]onel, he#ul han baqwade banebgi #aman. هۇرازۈڷ - مائارۇڅ كواچاراب هۇرێ باڅێنېب مۈڞ بۇگێنيا. ئېنڃۈڷ - عاچێال قېلێنېب، ئېنڃ باڅێنېب زامان. ڬۈچارۈڷ - غۇتابازداصا مائارۇڅې عێيال ڬۈچێنېل زامان. ئێخازۈڷ - عاسۈ بێئێنېب، هارال - ئێخال چواخێنېب زامان. رېڨارۈڷ - مائارۇڅ حۇر بېڨێنېب زامان. باقعېدۈڷ - بێۺۇنڬۈ گۇداب قۈ بۇڬېب مۈڞ. چابڅادۈڷ - هاب مۈڞاڷ ئۇمۇمۇل قواطێرې سافاراز راڅێنېل رۇگۇن رۇڬۈ، راغدې ياڬێ دارام - بازاراڷ. قۈبۇحێڷ - مائارۇڅ بێۺۇنڬۈ باعالۇراب زامان، قۈ بۇحاراب مۈڞ. رېښارۈڷ - مائارۇڅ حۇر بېښێنېب زامان. هێلهارۈڷ - مائارۇڅ حۇرێصان باڃێن باگارێنېب، حۇر هێلهێنېب زامان. راڿارۈڷ - مائارۇڅ كێنيابڬۈ ماعێشات قواطێصا رۇقۇبې باڿێنېب زامان. څێڅارۈڷ - مائارۇڅ حايوانالڬێ چاڅابێڬێ څۈنېل، هېزۇل هان باقوادې بانېبڬێ زامان. Ццере рукIарал анкьил къоязул цIцIарал Cere rujaral anpil qoya#ul ~aral ڛېرې رۇگارال انڨێل قۈيازۇل ڞارال анлълъхIур къо an:\ur qo - انڷحۇر قۈ ххадур къо {adur qo - خادۇر قۈ ччугIадол къо Xufadol qo - ڿۇعادۈل قۈ гьоркьо къо horpo qo - هۈرڨۈ قۈ гIулжум къо ful$um qo - عۇلجۇم قۈ боргьан къо borhan qo - بۈرهان قۈ алхIад къо al\ad qo - الحاد قۈ итни къо itni qo - ئێتنێ قۈ талат къо talat qo - تالات قۈ арбагI къо arbaf qo - ارباع قۈ ххамиз къо {ami# qo - خامێز قۈ ружман къо ru$man qo - رۇجمان قۈ шамат къо ^amat qo - شامات قۈ гьалан къо halan qo - هالان قۈ

ГIурус пачалъихъалълъул рикьи. ГIурус пачалихъалълъул рикьи furus _axali]a:ul ripi عۇرۇ س فاچالێڅاڷۇل رێڨێ ГIурус пачалихъалда ругел Улкаби furus _axali]a:ul ulkabi عۇرۇس فاچالێڅالدا رۇڬېل ئۇلكابێ Адиг Улка adig ulka ادێڬ ئۇلكا - Микъи пи б miqi_ib مێقێفێب Алтан Улка altan ulka التان ئۇاكا - Улулаб ulalub ئۇلۇلاب Башгур Улка ba^gur ulka باشڬۇر ئۇلكا - Опоб o_ob ئۈفۈب Баргут Улка bargut ulka بارڬۇت ئۇلكا - Улан д иб ulandib ئۇلاندێب МагIарухъ Улка mafaru] ulka ماعارۇڅ ئۇلكا - Анжиб an$ib انجێب Ингуш Улка ingu^ ulka ئێنڬۇش ئۇلكا - Маг ъ асиб mavasib ماغاسێب Адиг-Малкъар Улка adig-malqar ulka ادێڬ- مالقار - مالقار ئۇلكا - Налчикиб nalxikib نالچێكێب Хъармухъ Улка ]armu] ulka څارمۇڅ ئۇلكا - Элистиб elistib ئېلێستێب Адиг-Хъарач ай Улка adig-]araxay ulka ادێڬ - څاراچاي ئۇلكا - Черкесиб xerkesib چېركېسێب Каралан Улка karalan ulka كارالا نئۇلكا - Петерсиб _etersib فېتېرسێب Ком Улка kom ulka كۈم ئۇلكا - Сикируб sikirub سێكێرۇب Марел Улка marel ulka مارېل ئۇلكا - Йошкаруб yo^karub يۈشكارۇب Морд Улка mord ulka مۈرد ئۇلكا - Сарануб saranub سارانۇب Сахх Улка sa{ ulka ساخ ئۇلكا - Докускиб dokuskib دۈكۇسكێب Гьирин Улка hirin ulka هێرێن ئۇلكا - Завжихъ #aw$i] زاوجێڅ Татар Улка tatar ulka تاتار ئۇلكا - Гъаздануб va#danub غازدانۇب Туав Улка tuaw ulka تۇئاو ئۇلكا - Хъизилиб ]i#ilib څێزێلێب Удмур Улка udmur ulka ئۇدمۇر ئۇلكا - Ижиб i$ib ئێجێب Хакас Улка {akas ulka خاكاس ئۇلكا - Агъбаниб avbanib اغبانێب Чаваш Улка xawa^ ulka چاواش ئۇلكا - Шубашкариб ^uba^karib شۇباشكارێب Буртихъ Улка burti] ulka بۇرتێڅ ئۇلكا - Сулжиб sul$ib سۇلجێب Хъирим Улка ]irim ulka څێرێم ئۇلكا - Севасиб sewasib سېواسێب ГIурус пачалихъалълъул ракь-мухъал furus _axali]a:ul ra[-mu]al عۇرۇس فاچالێڅاڷۇل راڨ- مۇڅال 1. Алтан ракь-мухъ (Барнулиб) altan rap-mu] (barnulib) - التان راڨ- مۇڅ ( بارنۇلێب ) 2. Камчат ракь-мухъ (Камчатиб) kamxat rap-mu] (kamxatib) - كامچات راڨ- مۇڅ ( كامچاتێب ) 3. Ххабар ракь-мухъ (Ххабариб) {abar rap-mu] ({abarib) - خابار راڨ- مۇڅ ( خابارێب ) 4. Беждигъуб (адиг мацIцIалда Бжъэдыгъукъалэ - Краснодар) ракь-мухъ (Беждигъуб) be$divub rap-mu] (be$divub) - بېجدێغۇب راڨ- مۇڅ ( بېجدێغۇب ) 5. БагIар-яр ракь-мухъ (БагIар-яриб) bafaryar rap-mu] (bafaryarib) - باعاريار راڨ- مۇڅ ( باعاريارێب ) 6. Перем ракь-мухъ (Перемиб) _erem rap-mu] (_eremib) - فېرېم راڨ- مۇڅ ( فېرېمێب ) 7. Ралъдахъ (Приморский) ракь-мухъ (Валасиб) ra;da] rap-mu] (walasib) - راڸداڅ راڨ- مۇڅ ( والا س ێب ) 8. Хъанчихъ (Ставрополь) ракь-мухъ (Хъанчихъ) ]anxi] rap-mu] (]anxi]) - څانچێڅ راڨ- مۇڅ ( څانچێڅ ) 9. Нахъбайкал ракь-мухъ (Читиб) na]baykal rap-mu] (xitib) - ناڅبايكال راڨ- مۇڅ ( چێت ێب ) ГIурус пачалихъалълъул рахъал furus _axali]a:ul ra]al عۇرۇس فاچالێڅاڷۇل راڅال 1. Амуриб рахъ (Балгащиб) amurib ra] (balga&ib) - امۇرێب راڅ ( بالڬاۺێب ) 2. Арханиб рахъ (Арханиб) ar{anib ra] (ar{anib) - ارخانێب راڅ ( ارخانێب ) 3. ГIаштариб рахъ (ГIаштариб) fa^tarib ra] (fa^tarib) - عاشتارێب راڅ ( عاشتارێب ) 4. ХъахIгориб рахъ (ХъахIгориб) ]a\gorib ra] (]a\gorib) - څاحڬۈرێب راڅ ( څاحڬۈرێب ) 5. Дебренуб (Брянск) рахъ (Дебренуб) debrenub ra] (debrenub) - دېبرېنۇب راڅ ( دېبرېنۇب ) 6. Чалабиб рахъ (Чалабиб) xalabib ra] (xalabib) - چالابێب راڅ ( چالابێب ) 7. Иркутиб рахъ (Иркутиб) irkutib ra] (irkutib) - ئێركۇتێب راڅ ( ئێركۇتب ) 8. Иваниб рахъ (Иваниб) iwanib ra] (iwanib) - ئێوانێب راڅ ( ئێوانێب ) 9. Калангариб рахъ (Калангариб) kalangarib ra] (kalangarib) - كالاێنڬارێب راڅ ( كالانڬارێب ) 10. Хъалгъануб рахъ (Хъалгъануб) ]alvanub ra] (]alvanub) - څالغانۇب راڅ ( څالغانۇب ) 11. Кем ериб рахъ (Кемериб) kemerib ra] (kemerib) - كېم ې رێب راڅ ( كېمېرێب ) 12. Кириб (Киров) рахъ (Кириб) kirib ra] (kirib) - كێرێب راڅ ( كێرێ ب ) 13. Коштириб (Кострома) рахъ (Коштириб) ko^tirib ra] (ko^tirib) - كۈشتێرێب راڅ ( كۈشتێرێب ) 14. Хъоргъануб рахъ (Хъоргъануб) ]orvanub ra] (]orvanub) - څۈرغانۇب راڅ ( څۈرغانۇب ) 15. Куриб (Курск) рахъ (Куриб) kurib ra] (kurib) - كۇ رێب راڅ ( كۇرێب ) 16. ПетIериб рахъ (ПетIериб) _eTerib ra] (_eTerib) - فېطېرێب راڅ ( فېطېرێب ) 17. Лепециб рахъ (Липециб) le_ecib ra] (le_ecib) - لېفېښێب راڅ ( لېفېښێب ) 18. МагIданиб рахъ (МагIданиб) mafdanib ra] (mafdanib) - ماعدانێب راڅ ( ماعدانێب ) 19. Москоб рахъ (Москоб) moskob ra] (moskob) - مۈسكۈب راڅ ( مۈسكۈب ) 20. Мурманиб рахъ (Мурманиб) murmanib ra] (murmanib) - مۇرمانێب راڅ ( مۇرمانێب ) 21. Гъоркь Гориб рахъ (Гъоркь Гориб) vorp gorib ra] (vorp gorib) - عۈرڨ ڬۈرێب راڅ ( غۈرڨ ڬۈرێب ) 22. ЦIигориб рахъ (ЦIигориб) `igorib ra] (`igorib) - ڝێڬۈرێب راڅ ( ڝێڬۈرێب ) 23. ЦIисибириб рахъ (ЦIисибириб) `isibirib ra] (`isibirib) - ڝێسێبێرێب راڅ ( ڝێسێبێرێب ) 24. Омоб рахъ (Омоб) omob ra] (omob) - ئۈمۈب راڅ ( ئۈمۈب ) 25. Оренуб рахъ (Оренуб) orenub ra] (orenub) - ئۈرېنۇب راڅ ( ئۈرېنۇب ) 26. Орлиб рахъ (Орлиб) orlib ra] (orlib) - ئۈرلێب راڅ ( ئۈرلێب ) 27. Пемзиб рахъ (Пемзиб) _en#ib ra] (_en#ib) - فېمزێب راڅ ( فېمزێب ) 28. Поскоб (Псков) рахъ (Поскоб) _oskob ra] (_oskob) - فۈسكۈب راڅ ( فۈسكۈب ) 29. Ростоб рахъ (Ростоб) rostob ra] (rostob) - رۈستۈب راڅ ( رۈستۈب ) 30. Разануб рахъ (Разануб) ra#anub ra] (ra#anub) - رازانۇب راڅ ( رازانۇب ) 31. Сахалиб рахъ (Сахалиб) sa{alib ra] (sa{alib) - ساځالێب راڅ ( ساځالێب ) 32. Самариб рахъ (Самариб) samarib ra] (samarib) - سامارێب راڅ ( سامارێب ) 33. Саратаб рахъ (Саратаб) saratab ra] (saratab) - سارا تاب راڅ ( ساراتاب ) 34. Усмулиб рахъ (Усмулиб) usmulib ra] (usmulib) - ئۇسمۇلێب راڅ ( ئۇسمۇلێب ) 35. Ссвердел иб рахъ (Ссверделиб) Swerdilib ra] (Swerdilib) - صوېردېلێب راڅ ( صوېردېلێب ) 36. Тамбануб (Тамбов) рахъ (Тамбануб) tambanub ra] (tambanub) - تامبا نۇب راڅ ( تامب انۇب ) 37. Томоб (Томь) рахъ (Томоб) tomob ra] (tomob) - تۈمۈ ب راڅ ( تۈمۈب ) 38. Твериб рахъ (Твериб) twerib ra] (twerib) - توېرێب راڅ ( توېرێب ) 39. Тулуб рахъ (Тулуб) tulub ra] (tulub) - تۇلۇب راڅ ( تۇلۇب ) 40. Туменуб рахъ (Туменуб) tumenub ra] (tumenub) - تۇمېنۇب راڅ ( تۇمېنۇب ) 41. Улануб рахъ (Улануб) ulanub ra] (ulanub) - ئۇلانۇب راڅ ( ئۇلانۇب ) 42. Валдемериб рахъ (Валдемериб) waldemerib ra] - والدېمېرێب راڅ ( والدېمېرێب ) 43. Ссариссиб (Волгоград) рахъ (Ссариссиб) SariSib ra] (SariSib) - صارێص ێ ب راڅ ( صارێصێب ) 44. Вологда рахъ (Вологда) wologda ra] (wologda) - وۈلۈڬدا راڅ ( وۈلۈڬدا ) 45. Ворожиб рахъ (Ворожиб) woro$ib ra] (woro$ib) - وۈر ۈجێب راڅ ( وۈرۈجێب ) 46. Ярасиб рахъ (Ярасиб) yarasib ra] (yarasib) - ياراسێب راڅ ( ياراسێب ) ГIурус пачалихъалълъул шагьримухъал furus _axali]a:ul ^ahrimu]al عۇرۇس فاچالێڅاڷۇل شاهرێمۇڅال Москоб moskob - مۈس كۈب ПетIериб _eTerib - فېطېرێب Севасиб sewasib - سېواسێب ГIурус пачалихъалълъул миллимухъ furus _axali]a:ul milimu]al عۇرۇس فاچالێڅاڷۇل مێلێمۇڅ ЖугьутI миллимухъ (Биржаниб) $uhuT milimu] - جۇهۇط مێلێمۇڅ ( بێرجانێب ) ГIурус пачалихъалълъул миллирахъал furus _axali]a:ul milira]al عۇرۇس فاچالێڅاڷۇل مێلێراڅال Ненеч миллирахъ (Наринмариб) nenex milira] (narinmarib) - نېنېچ مێلێراڅ ( نارێنمارێب ) ХантиМанс миллирахъ (Хантимансиб, Емвошиб) {antimans milira] (yemwo^ib) - خ انتێمانس مێلێراڅ ( يېموۈشێب ) Чукуч миллирахъ (Анадириб, Каргиниб) xukux milira] (karginib) - چۇكۇچ مێلێراڅ ( كارڬێنێب ) Ямал-Ненеч миллирахъ (Салехиб, Пулватиб) yamal-nenex milira] (_ulwatib) - يامالنېنېچ مێلێراڅ ( فۇلواتێب ) Шагьар - шагьрассел (мисалал) ^ahar - ^ahraSel شاهراصېل ( مێسالال ) Шагьар - шагьрассев, шагьрассел, шагьрадерицца, шагьрадерил ^ahar - ^ahraSew, ^ahraSel, ^ahraxafaCa, ^ahraxafaderil شاهار - شاهراصېو، شاهراصېل، شاهرادېرێڛا، شاهرادېرێل Мо скоб - Москоссев - Москоссел - Москдерицца - Москдерил moskob - moskoSew - moskoSel - moskderiCa - moskderil مۈ سكۈب، مۈسكۈصېو، مۈسكۈصېل، مۈسكدېرێڛا، مۈسكدېرێل. ПетIер иб - ПетIериссев - ПетIериссел - ПетIердерицца - ПетIердерил _eTerib - _eTeriSew - _eTeriSel - _eTerderiCa - _eTerderil فېطېرێب، فېطېرێصېو، فېطېرێصې ل ، فېطېردېرێڛا، فېطېردېرێل. Микъипиб - Микъиписсев - Микъиписсел - Микъипдерицца - Микъипдерил miqi_ib - miqi_iSew - miqi_aSel - miqi_deriCa - miqi_deril مێقێ فێ ب، مێقێفێصېو، مێقێف ێصېل ، مێق ێف دېرێڛا، مێقێفدېرێل. Опоб - Опоссев - Опоссел - Опдерицца - Опдерил o_ob - o_oSew - o_oSel - o_deriCa - o_delil ئۈفۈب، ئۈفێصېو، ئۈفۈصېل، ئۈفدېرێڛا، ئۈفدېرێل. Анжиб - Анжиссев - Анжиссе л - Анждерицца - Анждерил an$ib - an$iSew - an$iSel - an$deriCa - an$deril انجێب، انجێصېو، انجێصېل ، انجدېرێڛا، انجدېرێل. Черкесиб - Черкесиссев - Черк есиссе л - Черкесиссез - Черкесиссезул xerkesib - xerkesiSew - xerkesiSel - xerkesiSe# - xerkesiSe#ul چېركېسێب، چېركېسێصېو، چېركېسێصېل، چېركېسێصېز ، چېركېسێصېزۇل. Ижиб - Ижиссев - Ижиссел - Иждерицца - Иждерил i$ib - i$iSew - i$aSel - i$deriCa - i$deril ئێجێب، ئێجێصېو، ئێجێصېل، ئێجدېرێڛا، ئێجدېرێل. Сулжиб - Сулжиссев - Сулжиссел - Сулждерицца - Сулж дерил sul$ib - sul$iSew - sul$iSel - sul$deriCa - sul$deril سۇلجێب، سۇلجێصېو، سۇلجێصېل، سۇلجدېرێڛا، سۇلجد ېرێل. Щвачиб - Щвачиссев - Щвачиссел - Щвач дерицца - Щвачдерил (Сочи) &waxib - &waxiSew - &waxiSel - &waxderiCa - &waxderil شواچێب، شواچێصېو، شواچێصېل، شواچدېرێڛا، شواچدېرێل. Мун кисса вугев? mun kiSa wugew? مۇن كێصا وۇڬېو؟ Мун кисса йигей? mun kiSa yigey? مۇن كێصا يێڬېي؟ Нуж кисса ругел? nu$ kiSa rugel? نۇج كێصا رۇڬېل؟ Дун Москосса вуго. dun moskoSa wugo. . دۇن مۈسكۈصا وۇڬۈ Дун Москосса йиго. dun moskoSa yigo. . دۇن مۈسكۈصا يێڬۈ Ниж Москосса руго. ni$ moskoSa rugo. . نێج مۈسكۈصا رۇڬۈ Мун киве унев вугев? mun kiwe unew wugew? مۇن كێوې ئۇنېو وۇڬېو؟ Мун кие уней йигей? mun kiye uney yigey? مۇن كێيې ئۇنېي يێڬېي؟ Нуж кире унел ругел? nu$ kire unel rugel? نۇج كێرې ئۇنېل رۇڬېل؟ Дун Москове унев вуго. dun moskowe unew wugo. . دۇن مۈسكۈوې ئۇنېو وۇڬۈ Дун Моское уней йиго. dun moskoye uney yigo. . دۇن مۈسكۈيې ئۇنېي يێڬۈ Ниж Москоре унел руго. ni$ moskore unel rugo. . نێج مۈسكۈرې ئۇنېل رۇڬۈ ГIороссилI заман foroSi` Raman Гӏороссилӏ заман foroSi` Raman KALTМСК−1 (калангариб заман kalangarib Raman ) MSK–1 (UTC+2 ) 18:00 MSKМСК (москоб заман moskob Raman ) MSK (UTC+3 ) 19:00 SAMTМСК+1 (самариб заман samarib Raman ) MSK+1 (UTC+4 ) 20:00 SWETМСК+2 (ссверделиб заман Swerdelib Raman ) MSK+2 (UTC+5 ) 21:00 OMOTМСК+3 (омоб заман omob Raman ) MSK+3 (UTC+6 ) 22:00 BAGHTМСК+4 (багӏар-яриб заман bafar-yarib Raman ) MSK+4 (UTC+7 ) 23:00 IRKTМСК+5 (иркутиб заман irkutib Raman ) MSK+5 (UTC+8 ) 00:00 SAHTМСК+6 (саххилӏ заман sa{i` Raman ) MSK+6 (UTC+9 ) 01:00 WALTМСК+7 (валасиб заман walasib Raman ) MSK+7 (UTC+10 ) 02:00 MAGTМСК+8 (магӏданиб заман mafdanib Raman ) MSK+8 (UTC+11 ) 03:00 KAMTМСК+9 (камчатиб заман kamxatib Raman ) MSK+9 (UTC+12 ) 04:00

Нусигьиналълъа хIалтIизарулел цIиял рагIаби Нусигьиналда цIиял рагIаби nusihinalda `iyal rafabi نۇسێهێنالدا ڝێيال راعابێ АзкангIисс a#kanfiS ازكانعێص - Мегапиксель Асар asar اسار - реакция Багъаринеб ссурат bavarineb Surat باغارێنېب صۇرات - анимация БалъгорагIи ba;gorafi باڸڬۈراعێ - пароль Балъгояб нусигьиналълъул бухьен (БНБ) - VPN (virtual private network) ba;goyab nusihina:ul bu%en (b.n.b.) Билълъанхъур bi:an]ur بێڷانڅۇر - программа (для компа) или приложение (для смартфона) БитIукIутI biTujuT بێطۇگۇط - клавиша энтер БаххчибакI ba{xibaj باخچێباگ - кэш памяти (телефона, компа) Бихь bi% بـێڮ - Видео Бихьарихь bi%ari% بێڮارێڮ - сторис Бихьбер bi%ber بـێڮـبېر - Видеокамера Бихькоцоч bi%kocox بێڮكۈښۈچ - видеоаватар Бихьругьел bi%ruhel بێڮرۇهېل - видеосообщение Бихьрухь bi%ru% بێڮرۇڮ - медиофайл Бихьхъвадаро bi%]wadaro بـێڮڅادارۈ - Видеокарта Биц bic بێښ - микрофон Гаргародул гъамасс gargarodul vamaS ڬارڬارۈدۇل غاماص - Память телефона ГодекIан (цойги магIна) godejan ڬۈدېگان - видеочат (в телеграме например) Гордо-бокIон gordo-bojon ڬۈردۈ- بۈگۈن - Канал (блог) Гьаркьикъали harpiqali هارڨێقالێ - динамик Гьаркьиругьел harpiruhel هارڨێرۇهېل - голосовое сообщение Гьаркьирухь harpiru% هارڨێرۇڮ - аудиофайл Гьаракь-макъан harap-maqan هاراڨ- ماقان - рингтон ГIарцунух farcunu[ عارښۇنۇځ - Транзакция Гьимел himel هێمېل - смайлик, эмодзи ГIиндабихьбер findabi%ber عێندابێڮبېر - Камера на ухе для судьи в футболе ГIиндаххелал finda{elal عێنداخېلال - Наушники ГIарцул тартиб farcul tartib عارښۇل تارتێب - денежная система ГIарцур farcur عارښۇر - банковская карта ГIисспара fiS_ara عێصفارا - микросекунда ГIужкьел fu$pel عۇجڨېل - Датчик ГIункIкIуч funJux عۇنڴۇچ - компьютерная мышка ГIуцIцI fu~ عۇڞ - тема (в телеграме) ГIуцIцIалагъ fu~alav عۇڞالاغ - Робот ГIуцIцIапичч fu~a_iX عۇڞافێڿ - Интеллект искусственный Гъокьахъвай vopa]way غۈڨاڅواي - Комментарий, подпись Гъокьахъвазе vopa]wa#e غۈڨاڅوازې - Написать коммент, подписать Дандебураб dandeburab داندېبۇراب - набор Дангъва danvwa دانغوا - Бренд (цоги магIна) Дангъвач danvwax دانغواچ - Стикер Дандегьабур dandehabur داندېهابۇر - Альбом ЖибгобацIцIи $ibgoba~i جێبڬۈباڞێ - автоудаление Жубараб гIуцц $ubarab fuC جۇباراب عۇڛ - Системный блок Заманаялълъе гьабураб рукъалълъ вугев бакIалълъул хъвай #amanaya:e haburab ruqa: wugew baja:ul ]way زاماناياڷې هابۇراب رۇقاڷ وۇڬېو باگاڷۇل څواي - временная прописка КагъатбитI kavatbiT كاغاتبـێط - Электронная почта Канбахъ kanba] كانباڅ - Фотография КангIисс kanfiS كانعێص - Пиксель Канпархх kan_ar{ كانفارخ - Вспышка КанхъвабакI kan]wabaj صۇرطێباگ - галерея (гаргаро) Канхъвай (канхъваял) kan]way (kan]wayal) كانڅواي (كانڅوايال) - Рисунок Канхъвай бахъиялълъул хIалтIиро kan]way ba]iya:ul \alTiro صۇرات- څواي باڅێياڷۇل حالطێرۈ - графический движок Канхъвасед kan]wased كانڅواسېد - Коллаж Коцоч (куц) kocox كۈښۈچ - иконка КумекрагIи, малълъари kumekrafi, ma:ari كۇمېكراعێ، ماڷارێ - подсказка Ккен Ken ڭېن - Результат Кьереч perex ڨېرېچ - пиксель КъвакI qwaj قواگ - Ядро КъваригIараб баян qwarifarab bayan قوارێعاراب بايان - реквизит КъватIибе битIи qwaTibe biTi قواطێبې بێطێ - экспорт КъватIисса баччи qwaTiSa baXi قواطێصا باڿێ - импорт Къедабихь qedebi% قېدابێڮ - Проектор КъокърагIи qoqrafi قۈقراعێ - Аббревиатура КъокъцIцIар qoq~ar قۈقڞار - Никнейм КъоРГъ (къокъал ругьалабазул гъулухъ) qorv قۈرغ - СМС (SMS - Short Message Service) КъотIел qoTel قۈطېل - виджет (цойги магIна) КIвел jwel گوېل - Функция КIвелаб jwelab گوېلاب - Функциональный КIвен jwen گوېن - Мощность КIвенаб jwenab گوېناب - Мощный КIетIеро jeTero گېطېرۈ - клавиатура КIибащел jiba&el گێباۺېل - Дюйм КIутI juT گۇط - клавиша (цойги магIна) Лъавугъамасс ;awuvamaS ڸاوۇغاماص - Энциклопедия Лъезабизе ;e#abi#e ڸېزابێزې - загрузить Лъел ;el ڸـېل - Папка (цойги магIна) Мекъссабахъ meqSaba] مېقصاباڅ - Негатив (фото) Мухъалхъвай mu]al]way مۇڅالڅواي - Диаграмма Мухьлул тартиб mu%lul tartib مۇڮلۇل تارتێب - платежная система Мухьлул баян mu%lul bayan مۇڮلۇل بايان - платежная информация НакIкIулаб балгорагIи naJulab ba;gorafi ناڴۇلاب باڸڬۈراعێ - облачный пароль Нахъакьер na]aper ناڅاڨېر - фон Нахъбуссмухь na]buSmu% ناڅبۇسمۇڮ - Кэшбэк Нахътел na]tel ناڅتېل - Архив НусибакI nusibaj نۇسێباگ - сайт Нусибикь nusibip نۇسێبێڨ - Роутер Нусибихь nusibi% نۇسێبێڮ - Браузер Нусигьин nusihin نۇسێهێن - Интернет Нусилъавугъамасс nusi;awuvamaS نۇسێڸاوۇغاماص - Википедия НусигIунтI nusifunT نۇسێعۇنط - ссылка НусигIунтI-балагьи nusifunT-balahi نۇسێعۇنط- بالهێ - предпросмотр сайта НугIкагъат nufkavat نۇعكاغات - документ Нусирихь nusiri% نۇسێرێڮ - нейросеть Нусирукъ nusiruq نۇسێرۇق - Вебинарная комната Нуситукен nusituken نۇسێتۇكېن - Интернет-магазин Нусел nusel نۇسېل - Процент Пайдабос _aydabos فايدابۈس - Пользователь Пайдакьел _aydapel فايداڨېل - Разработчик ПайдагIиссин _aydafiSin فايداعێصێن - Микроэлемент ПиритIехь _iriTe% فێرێطېڮ - Электронная книга Пирич _irix (порчол _orxol) فێرێـچ - Электричество Пиричборц _irixborc فێرێچبۈرښ - Вольтметр ПочрикIкIен _oxriJen فۈچرێڴېن - индекс Рагьиро rahiro راهێرۈ - Компьютерная программа, приложение РагIункIо rafunjo راعۇنگۈ - Подкаст РакIарел rajarel راگارېل - Коллекция, набор Рек rek رېك - Чип РигьрикIкI rihriJ رێهرێڴ - таймер РикIкIанкIо (рикIкIанкIаби) riJanjo (riJanjabi) (رێڴانگۈ (رێڴانگابێ - Цифра РицанкIо (рицанкIаби) ricanjo (ricanjabi) رێښېنگۈ - Сторис Риччазе ракIарун щинал riXa#e rajarun &inal رێڿازې راگارۇن ۺێنال - плей-лист Роцел (роцеладул) rocel (roceladul) رۈښېل - Тариф РугьелбитI ruhelbiT رۇهېلبێط - мессенджер Ругьел-гьаракь ruhel-harap رۇهېل- هاراڨ - уведомления Рухь ru% رۇڮ - файл СияхIбакI siya\-baj سێياحباگ - меню (в телефоне) СияхIел siya\el سێياحېل - Каталог Ссвера-хъери Swera-]eri صوېرا- څېرێ - версия (цойги магIна) ТIАБ-ТIамач (ТIАБкIо) Tab-Tamax (Tabjo) طاب - طاماچ - СИМ-карта ТIадхъвай Tad]way طادڅواي - Подписка ТIадхъвазе Tad]wa#e طادڅوازې - Подписаться ТIадхъварав Tad]waraw طادڅواراو - Подписчик ТIадхIалтIарав Tad\alTaraw طادحالطاراو - разработчик ТIанчибакI Tanxibaj طانچێباگ - профиль аккаунта ТIанчихIал Tanxi\al طانچێحال - статус (в телеграме, соцсетях) ТIанчицIцIар Tanx~ar طانچێڞار - логин ТIон Ton طۈن - фон ХхалрикIкIен {alriJen خالرێڴېن - код ХхалакIутI {alajuT خالاگۇط - клавиша-пробел Ххеххго Рагьулеб ГIуж (ХхР-гIуж, ххеххрагIуж, ххеххгорагь) {e{go rahuleb fu$ ({.r.gu$, {e{rafu$, {e{gorah) - QR-код ХъвабакI ]wabaj څواباگ - лог ХъвавугIучI ]wawufuz څواوۇعۇڃ - Карандаш, стилус ХъвавукIан ]wawujan څواوۇگان - чат ХъвадаркIо ]wadarjo څوادارگۈ - Графический планшет Хъвалссанборц ]wadarujan څوالصانبۈرنښ - Диагональ Хъулухъ-ругьел ]ulu]0ruhel څۇلۇڅ- رۇهېل - служебное уведомление ХIужа-кагъат \u$a-kavat حۇجاكاغات - справка ХьуригIуж %urifu$ ڮۇرێعۇج - Хештег ЦогIуцц cofuC ښۈعۇڛ - Моноблок Ццебебихь Cebebi% بێڮېل - экран Ццебелъел Cebe;el ڛېبېـڸـېل - Презентация ЦцеберагIи Ceberafi ڛېبېراعێ - Инструкция (цойги магӏна) Ццебесса канбахъ CebeSa kanba] ڛېبېصا كانباڅ - селфи Ццеберахъ Cebera] ڛېبېراڅ - обложка Ццебебихьканхъвай Cebebi%kan]way بێڮېلصۇرات - скриншот ЦцебесияхI Cebesiya\ بێڮسێياح - меню Ццевевахъун Cewewa]un (ццееяхъун Ceyeya]un) ڛېوېواڅۇن (ڛېيېياڅۇن) - онлайн Ццерерахъи Cerera]i ڛېرېراڅێ - прямой эфир (трансляция) ЦцебекIалъай Cebeja;ay ڛېبېگاڸاي - Прямой эфир (Трансляция) Ццебехъвай Cebe]way ڛېبېڅواي - Программа ЦцеретIуразул сияхI Cerera]i ڛېرېطۇرازۇل سێياح - Рейтинг ЦIехх-рехх хIай `e{-re{ \ay ڝېخ- رېخ حاي - викторина ЦIел `el ڝېل - Батарейка, аккумулятор ЦIера `era ڝېرا - Зарядное устройство ЦIунел `unel ڝۇنېل - Флешка ЦIунуб `unub ڝۇنباگ - память телефона ЦIцIалунбахъи ~alunba]i ڞالۇنباڅێ - сканирование ЦIцIалунбахъ ~alunba] ڞالۇنباڅ - сканер ЦIцIан бахъараб канхъай ~an ba]arab kan]way ڞان باڅاراب كانڅواي - скан ЦIцIан бахъизе ~an ba]i#e ڞان باڅێزې - Скачать ЦIцIан цIунизе ~an `uni#e ڞان ڝۇنێزې - Копировать ЦIцIан бищизе ~an bi&i#e ڞان بێۺێزې - выделить ЦIцIараб лъезе ~arab ;e#e ڞاراب ڸېزې - Вставить ЦIцIодорбалагьур ~odorbalahur ڞۈدۈبالاهۇر - Смарт-телевизор ЦIцIодоргаргаро ~odorgargaro ڞۈدۈرڬارڬارۈ - Смартфон ЦIцIодоркурхьен ~odorkur%en ڞۈدۈركۇرڮېن - Смарт-браслет ЦIцIодорсагIат ~odorsafat ڞۈدۈرساعات - Смарт-часы ЧIамучIреццел zamuzreCel ڃامۇڃرېڛېل - спам ЧIчIейбакI Zeybaj ڄېيباگ - локация, местонахождение ЧIчIегIералълъубе реххарав Zefera:ube re{araw ڄېعېراڷۇبې رېخاراو - заблокированный ЧIчIегIерхъвай Zefer]way ڄېعېرڅواي - черновик ЧIчIера Zera ڄېرا - Оперативная память Шапакъат-хIай ^a_aqat-\ay شافاقات - حاي - розыгрыш Щвалдехъвай &walde]way ۺوالدېڅواي - Контекст Щвел &wel ۺوېل - Награда, приз (цойги магIна) Щвен &wen ۺوېن - очко, бал (в игре) Чиярхъвай xiyar]way چێيارڅواي - цитата ЧIчIера Zera ڄېرا - Оперативная память ГамачI gamaz ڬاماڃ - процессор Эбелаб къоно ebelab qono ئېبېلاب قۈنۈ - эбелаб къоно материнское плато Эргъеро ervero ئېرغېرۈ - Компьютер Эргъен erven ئېرغېن - Ноутбук ЭргъекIо ervejo ئېرغېگۈ - Планшет Эргъерухъан erveru]an ئېرغېرۇڅان - Компьюторщик SD - г I адатго бихьизабулеб - Г I Б fadatgo bi%i#abuleb - f.b. HD - лълъик I го бихьизабулеб - ЛЪБ :ijgo bi%i#abuleb - :.b. FHD - ц I акъ лълъик I го бихьизабулеб Ц I ЛЪБ `aq :ijgo bi%i#abuleb - `.:.b. 2K - к I иц I ц I ул лълъик I бихьизабулеб 2ЛЪБ ji~ul :ij bi%i#abuleb - 2 :.b. 4K - ункъц I ц I ул лълъик I бихьизабулеб 4ЛЪБ unq~ul :ij bi%i#abuleb - 4 :.b. 8K - микьц I ц I ул лълъик I бихьизабулеб 8ЛЪБ mip~ul :ij bi%i#abuleb - 8 :.b.

Росаби магIарул мацIцIалда Росаби رۈسابێ Агъада агъалал агъадерицца агъадерил avada avalal avaderiCa avaderil اغادا اغالال اغادېرێڛا اغادېرێل Акнада акнадессел акнадессез акнадессезул aknada aknadeSel aknadeSe# aknadeSe#ul اكنادا اكنادېصېل اكنادېصېل اكنادېصېزۇل Алмахъ алмахъал алмахъдерицца алмахъдерил alma] alma]al alma]deriCa alma]deril الماڅ الماڅال الماڅدېرێڛا الماڅدېرێل АнссалтIа анссал анссадерицца анссадерил anSalTa anSal anSaderiCa anSaderil انصالطا انصال انصادېرێڛا انصادېرێل Ансухъ ансухъел ансухъдерицца ансухъдерил ansu] ansu]el ansu]deriCa ansu]deril انسۇڅ انسۇڅېل انسۇڅدېرێڛا انسۇڅدېرێل Аргъваниб эргъвен эргъвендерицца эргъвендерил arvwanib ervwen ervwenderiCa ervwenderil ارغوانێب ئېرغوېن ئېرغوېندېرێڛا ئېرغوېندېرێل Бакълъухъ бакълъал бакълъадерицца бакълъадерил baq;u] baq;al baq;aderiCa baq;aderil باقڸۇڅ باقڸال باقڸادېرێڛا باقڸادېرێل Балахьуни б белахь белехьдерицца белехьдерил bala%unib bela% bele%deriCa bele%deril بالاڮۇنێب بېلاڮ بېلېڮدېرێڛا بېلېڮدېرێل Байикь байикь байикьдерицца байикьдерил bayip bayip bayipderiCa bayipderil بايێڨ باياڨ بايێڨدېرێڛا بايێڨدېرێل БакьайичIиб бекьечI бекьечIдерицца бекьечIдерил bapayizib bepez bepezderiCa bepezderil باڨايێڃێب بېڨېڃ بېڨېڃدېرێڛا بېڨېڃدېرێل Бархъалиб бархъал бархъадерицца бархъадерил bar]alib bar]al bar]aderiCa bar]aderil بارڅالێب بارڅال بارڅادېرێڛا بارڅادېرێل БацIада бецI бецIдерицца бецIдерил ba`ada be` be`deriCa be`deril باڝادا بېڝ بېڝدېرێڛا بېڝدېرێل БежтIа бежтIал бежтIадерицца бежтIадерил be$Ta be$Tal be$TaderiCa be$Taderil بېجطا بېجطال بېجطادېرێڛا بېجطادېرێل БекьилI бекь бекьдерицца бекьдерил bepi/ bep bepderiCa bepderil بېڨێڶ بېڨ بېڨدېرێڛا بېڨدېرێل Болълъихъ балълъхъал балълъхъадерицца балълъхъадерил bo:i] ba:]al ba:]aderiCa ba:]aderil بۈڷێڅ باڷڅال باڷڅادېرێڛا باڷڅادېرێل Бугьнада бугьун бугьундерицца бугьундерил buhnada buhun buhunderiCa buhunderil بۇهنادا بۇهۇن بۇهۇندېرێڛا بۇهۇندېرێل Бухтиб бухтал бухтадерицца бухтадерил bu{tib bu{tal bu{taderiCa bu{taderil بۇختێب بۇختال بۇختادېرێڛا بۇختادېرێل Буртунай буртал буртадерицца буртадерил burtunay burtal burtaderiCa burtaderil بۇرتۇناي بۇرتال بۇرتادېرێڛا بۇرتادېرێل БуцIраб буцIул буцIулдерицца буцIулдерил bu`rab bu`ul bu`ulderiCa bu`ukderil بۇڝراب بۇڝۇل بۇڝۇلدېرێڛا بۇڝۇلدېرێل Гелбахъ гелбахъал гелбахъаз гелбахъазул gelba] gelba]al gelba]a# gelba]a#ul ڬېلباڅ ڬېلباڅال ڬېلباڅاز ڬېلباڅازۇل Генуб генал гендерицца гендерил genub genal genderiCa genderil ڬېنۇب ڬېنال ڬېندېرێڛا ڬېندېرێل Гертма гертмаял гертмаяз гертмаязул gertma gertmayal gertmaya# gertmaya#ul ڬېرتما ڬېرتمايال ڬېرتماياز ڬېرتمايازۇل Гиничукь гинчал гинчадерицца гинчадерил ginixup ginxal ginxaderiCa ginxaderil ڬێنێچۇڨ ڬێنچال ڬێنچادېرێڛا ڬێنچادېرێل Гозолоколо гозолок гозолокдерицца гозолокдерил go#okolo go#olok go#olokderiCa go#olokderil ڬۈزۈكۈلۈ ڬۈزۈكۈلۈك ڬۈزۈلۈكدېرێڛا ڬۈزۈلۈكدېرێل Гуни гуниял гунияз гуниязул guni guniyal guniya#ul ڬۇنێ ڬۇنێيال ڬۇنێياز ڬۇنێيازۇل ГъагъалI гъагъал гъагъадерицца гъагъадерил vava/ vaval vavaderiCa vavaderil غاغاڶ غاغال غاغادېرێڛا غاغادېرێل Гъазданищиб гъезден гъездендерицца гъездендерил va#dani&ib ve#den ve#denderiCa ve#denderil غازدانێۺێب غېزدېن غېزدېندېرێڛا غېزدېندېرێل Гъамссукь гъенсс гъенссдерицца гъенссдерил vamSup venS venSderiCa venSderil غامصۇڨ غېنص غېنصدېرێڛا غېنصدېرێل Гъараниб гъерен гъерендерицца гъерендерил varanib veren verenderiCa verenderil غارانێب غېرېن غېرېندېرێڛا غېرېندېرێل Гъенеколоб гъенел гъенедерицца гъенедерил venekolob venel venederiCa venederil غېنېكۈلۈب غېنېل غېنېدېرێڛا غېنېدېرێل ГъогъолI гъагъал гъагъадерицца гъагъадерил vovo/ vaval vavaderiCa vavaderil غۈغۈڶ غاغال غاغادېرێڛا غاغادېرێل Гъонохъ гъанхъал гъанхъадерицца гъанхъадерил vono] van]al van]aderiCa van]aderil غۈنۈڅ غانڅال غانڅادېرێڛا غانڅادېرێل Гъоркьколо гъоркькол гъоркьколдерицца гъоркьколдерил vorpkolo vorpkol vorpkolderiCa vorpkolderil غۈرڨكۈلۈ غۈرڨكۈل غۈرڨكۈلدېرێڛا غۈرڨكۈلدېرێل Гъумекиб гъумек гъумекдерицца гъумекдерил vumekib vumek vumekderiCa vumekderil غۇمېكێب غۇمېك غۇمېكدېرێڛا غۇمېكدېرێل Гъуниб гъуниссел гъуниссез гъуниссезул vunib vuniSel vuniSe# vuniSe#ul غۇنێب غۇنێصېل غۇنێصېز غۇنێصېزۇل Гьамущиб гьамщал гьамщадерицца гьамщадерил hamu&ib ham&al ham&aderiCa ham&aderil هامۇۺێب هامۺال هامۺادېرێڛا هامۺادېرێل Гьандихъ гьандхъал гьандхъадерицца гьандхъадерил handi] hand]al hand]aderiCa hand]aderil هاندێڅ هاندڅال هاندڅادېرێڛا هاندڅادېرێل Гьарадерихъ гьарал гьаралаз гьаралазул haraderi] haral harala# harala#ul هارادېرێڅ هارال هارالاز هارالازۇل ГьаракIуниб гьерекI гьерекIдерицца гьерекIдерил harajunib herej herejderiCa herejderil هاراگۇنێب هېرېگ هېرېگدېرێڛا هېرېگدېرێل ГьаркIасуниб гьеркIес гьеркIесдерицца гьеркIесдерил harjasunib herjes herjesderiCa herjesderil هارگاسۇنێب هېرگېس هېرگېسدېرێڛا هېرگېسدېرێل ГьацIалухъ гьецIел гьецIелдерицца гьецIелдерил ha`alu] he`el he`elderiCa he`elderil هاڝالۇڅ هېڝېل هېڝېلدېرێڛا هېڝېلدېرێل Гьачада гьачал гьечдерицца гьечдерил haxada haxal hexderiCa hexderil هاچادا هاچال هېچدېرێڛا هېچدېرێل ГьигьалI гьигьал гьигьадерицца гьигьадерил hiha/ hihal hihaderiCa hihaderil هێهاڶ هێهال هێهادېرێڛا هێهادېرێل ГьидалI гьид гьидерицца гьидерил hida/ hid hideriCa hideril هێداڶ هێد هێدېرێڛا هێدېرێل Гьимерсо гьимсал гьимсадерицца гьимсадерил himerso himsal himsaderiCa himsaderil هێمېرسۈ هێمسال هێمسادېرێڛا هێمسادېرێل Гьинухъ гьинхъвал гьинхъвадерицца гьинхъвадерил hinu] hin]wal hin]waderiCa hin]waderil هێنۇڅ هێنڅوال هێنڅوادېرێڛا هێنڅوادېرێل Гьолокь гьакьал гьакьадерицца гьакьадерил holo/ hapal hapaderiCa hapaderil هۈلۈڨ هاڨال هاڨادېرێڛا هاڨادېرێل Гьоориб гьаал гьаадерицца гьаадерил hootib haal haaderiCa haaderil هۈئۈرێب هائال هائادېرێڛا هائادېرێل ГьоцIцIалI гьоцIцIал гьоцIцIдерицца гьоцIцIдерил hi~a/ ho~al ho~deriCa ho~deril هۈڝاڶ هۈڝال هۈڝدېرێڛا هۈڝدېرێل Гьунзиб гьунзиссел гьунзиссез гьунзиссезул hun#ib hun#iSel hun#iSe# hun#iSe#ul هۇنزێب هۇنزێصېل هۇنزێصېز هۇنزێصېزۇل ГIаймакиб гIамек гIамекдерицца гIамекдерил faymakib famek famekderiCa famekderil عايماكێب عامېك عامېكدېرێڛا عامېكدېرێل ГIалахъ гIалхъал гIалхъадерицца гIалхъадерил fala] fal]al fal]aderiCa fal]aderil عالاڅ عالڅال عالڅادېرێڛا عالڅادېرێل ГIамикь гIамкьал гIамкьадерицца гIамкьадерил famip fampal fampaderiCa fampaderil عامێڨ عامڨال عامڨادېرێڛا عامڨادېرێل ГIандиб гIандал гIандадерицца гIандадерил fandib fandal fandaderiCa fandaderil عاندێب عاندال عاندادېرێڛا عاندادېرێل ГIанчихъ гIанчхъал гIанчхъадерицца гIанчхъадерил fanxi] fanx]al fanx]aderiCa fanx]aderil عانچێڅ عانچڅال عانچڅادېرێڛا عانچڅادېرێل ГIаркьухъ гIаркьхъал гIаркьхъадерицца гIаркьхъадерил farpu] farp]al farp]aderiCa farp]aderil عارڨۇڅ عارڨڅال عارڨڅادېرێڛا عارڨڅادېرێل ГIассаб гIесс гIессдерицца гIессдерил faSab feS feSderiCa feSderil عاصاب عېص عېصدېرێڛا عېصدېرێل ГIахъуща гIахъущ гIахъущдерицца гIахъущдерил fa]u&a fa]u& fa]u&deriCa fa]u&deril عاڅۇۺا عاڅۇۺ عاڅۇۺدېرێڛا عاڅۇۺدېرێل ГIахьалчIиб гIехьел гIехьелдерицца гIехьелдерил fa%alzib fe%el fe%elderiCa fe%elderil عاڮالڃێب عېڮېل عېڮېلدېرێڛا عېڮېلدېرێل ГIахьвахъ гIахьвалал гIахьвалаз гIахьвалазул fa%wa] fa%walal fa%wala# fa%wala#ul عاڮواڅ عاڮوالال عاڮوالاز عاڮوالازۇل ГIашилтIа гIеш гIещдерицца гIешдерил fa^ilTa fe^ fe^deriCa fe^deril عاشێلطا عېش عېشدېرێڛا عېشدېرێل ГIебутIа гIебтIал гIебтIадерицца гIебтIадерил febuTa febTal febTaderiCa febTaderil عېبۇطا عېبطال عېبطادېرێڛا عېبطادېرێل ГIобода гIабал гIабадерицца гIабадерил foboda fabal fabaderiCa fabaderil عۈبۈدا عابال عابادېرێڛا عابادېرێل ГIобохъ гIабхъал гIабхъадерицца гIабхъадерил fobo] fab]al fab]aderiCa fab]aderil عۈبۈڅ عابڅال عابڅادېرێڛا عابڅادېرێل ГIоротIа гIарал гIарадерицца гIарадерил foroTa faral faraderiCa faraderil عۈرۈطا عارال عارادېرێڛا عارادېرێل ГIочIлоб гIечIен гIечIендерицца гIечIендерил fozlob fezen fezenderiCa fezenderil عۈڃلۈب عېڃېن عېڃېندېرێڛا عېڃېندېرێل ГIуркIачIиб гIуркIечI гIуркIечIдерицца гIуркIечIдерил furjazib furjez furjezderiCa furjezderil عۇرگاڃێب عۇرگېڃ عۇرگېڃدېرێڛا عۇرگېڃدېرێل Данухъ данхъал данхъадерицца данхъадерил danu] dan]al dan]aderiCa dan]aderil دانۇڅ دانڅال دانڅادېرێڛا دانڅادېرێل Дилим дилимал дилимаз дилимазул dilim dilimal dilima# dilima#ul دێلێم دێلێمال دێلێماز دێلێمازۇل Дурангъиб дуренгъ дуренгъдерицца дуренгъдерил duranvib durenv durenvderiCa durenvderil دۇرانغێب دۇرېنغ دۇرېنغدېرێڛا دۇرېنغدېرێل Дургелиб дургел дургелдерицца дургелдерил durgelib durgel durgelderiCa durgelderil دۇرڬېلێب دۇرڬېل دۇرڬېلدېرێڛا دۇرڬېلدېرێل Жалакьуриб желкьал желкьадерицца желкьадерил $alapurib $elpal $elpaderiCa $elpaderil جالاڨۇرێب جېلڨال جېلڨادېرێڛا جېلڨادېرێل Жунгутиб жунгут жунгутдерицца жунгутдерил $ungutib $ungut $ungutderiCa $ungutderil جۇنڬۇتێب جۇنڬۇت جۇنڬۇتدېرێڛا جۇنڬۇتدېرێل ЗагIиб зегI зегIдерицца зегIдерил #afib #ef #efderiCa #efderil زاعێب زېع زېعدېرێڛا زېعدېرێل Зираниб зирен зирендерицца зирендерил #iranib #iren #irenderiCa #irenderil زێرانێب زێرېن زێرېندېرێڛا زێرېندېرێل Игьалиб игьел игьелдерицца игьелдерил ihalib ihel ihelderiCa ihelderil ئێهالێب ئێهېل ئێهېلدېرێڛا ئێهېلدېرێل Инхх ело инххел инххелдерицца инххелдерил in{elo in{el in{elderiCa in{elderil ئێنخېلۈ ئێنخېل ئێنخېلدېرێڛا ئێنخېلدېرێل Ингишо ингиш ингешдерицца ингешдерил ingi^o ingi^ inge^deriCa inge^deril ئێنڬێشۈ ئێنڬێش ئێنڬېشدېرێڛا ئێنڬېشدېرێل Инххо инххвал инххвадерицца инххвадерил in{o in{wal in{waderiCa in{waderil ئێنخۈ ئێنخوال ئێنخوادېرێڛا ئێنخوادېرێل ИнкIкIвалитIа инкIкIвел инкIкIвелдерицца инкIкIвелдерил inJwaliTa inJwel inJwelderiCa inJwelderil ئێنڴوالێطا ئێنڴوېل ئێنڴوېلدېرێڛا ئێنڴوېلدېرێل ИчичIалиб ичечI ичечIдерицца ичечIдерил ixizalib ixez ixezderiCa ixezderil ئێچێڃالێب ئێچېڃ ئێچېڃدېرێڛا ئێچېڃدېرێل ИштIибуриб иштIал иштIадерицца иштIадерил i^Tiburib i^Tal i^TaderiCa i^Taderil ئێشطێبۇرێب ئێشطال ئێشطادېرێڛا ئێشطادېرێل КванххидалI квенхх квенххдерицца квенххдерил kwan{ida/ kwen{ kwen{deriCa kwen{deril كوانخێداڶ كوېنخ كوېنخدېرێڛا كوېنخدېرێل КилалI килал килдерицца килдерил kila/ kilal kilderiCa kilderil كێلاڶ كێلال كێلدېرێڛا كێلدېرێل Кудалиб кудел куделдерицца куделдерил kudalib kudel kudelderiCa kudelderil كۇدالێب كۇدېل كۇدېلدېرێڛا كۇدېلدېرێل Кутишиб кутиш кутишдерицца кутишдерил kuti^ib kuti^ kuti^deriCa kuti^deril كۇتێشێب كۇتێش كۇتێشدېرێڛا كۇتێشدېرێل Кутлаб кутел кутелдерицца кутелдерил kutlab kutel kutelderiCa kutelderil كۇتلاب كۇتېل كۇتېلدېرێڛا كۇتېلدېرێل Къамилухъ къамал къамадерицца къамадерил qamilu] qamal qamaderiCa qamaderil قامێلۇڅ قامال قامادېرێڛا قامادېرێل КъахIиб къехI къехIдерицца къехIдерил qa\ib qe\ qe\deriCa qe\deril قاحێب قېح قېحدېرێڛا قېحدېرێل Къелеб къел къелдерицца къелдерил qeleb qel qelderiCa qelderil قېلېب قېل قېلدېرێڛا قېلدېرێل Къудукь къакьал къакьадерицца къакьадерил qudup qapal qapaderiCa qapaderil قۇدۇڨ قاڨال قاڨادېرێڛا قاڨادېرێا КъулецIма къвалцIал къвалцIадерицца къвалцIадерил qule`ma qwal`al qwal`aderiCa qwal`aderil قۇلېڝ ما قوالڝال قوالڝادېرێڛا قوالڝادېرێل КъучIраб къучIур къучIурдерицца къучIурдерил quzrab quzur quzurderiCa quzurderil قۇڃراب قۇڃۇر قۇڃۇردېرێڛا قۇڃۇردېرێل Кьорош кьеш кьешдерицца кьешдерил poro^ pe^ pe^deriCa pe^deril ڨۈرۈش ڨېش ڨېشدېرێڛا ڨېشدېرێل Кьоссрода кьассрал кьассрадерицца кьассрадерил poSroda paSral paSraderiCa paSraderil ڨۈصرۈدا ڨاصرال ڨاصرادېرێڛا ڨاصرادېرێل Кьохъ кьахъал кьахъадерицца кьахъадерил po] pa]al pa]aderiCa pa]aderil ڨۈڅ ڨاڅال ڨاڅادېرێڛا ڨاڅادېرێل КIахъ кIахъиял кIахъияз кIахъиязул ja] ja]iyal ja]iya#ul گاڅ گاڅێيال گاڅێياز گاڅێيازۇل КIикIуниб кIикIун кIикIундерицца кIикIундерил jijunib jijun jijunderiCa jijunderil گێگۇنێب گێگۇن گێگۇندېرێڛا گێگۇندېرێل КIкIаратIа кIкIаралал кIкIаралаз кIкIаралазул JaraTa Jaralal Jarala# Jarala#ul ڴاراطا ڴارالال ڴارالاز ڴارالازۇل КIкIогьориб кIкIагьал кIкIагьадерицца кIкIагьадерил Johorib Jahal JahaderiCa Jahaderil ڴۈهۈرێب ڴاهال ڴاهادېرێڛا ڴاهادېرێل КIкIуяда кIкIуялал кIкIуядерицца кIкIуядерил Jiyada Juyalal JuyaderiCa Kuyaderil ڴۇيادا ڴۇيالال ڴۇيادېرێڛا ڴۇيادېرێل ЛъагIилухъ лъегIел лъегIелдерицца лъегIелдерил ;afilu] ;efel ;efelderiCa ;efelderil ڸاعێلۇڅ ڸېعېل ڸېعېلدېرێڛا ڸېعېلدېرێل Лъацуда лъабцал лъабцадерицца лъабцадерил ;acuda ;abcal ;abcaderiCa ;abcaderil ڸاښۇدا ڸابښال ڸابښادېرێڛا ڸابښادېرێل Лъондода лъандал лъандадерицца лъандадерил ;ondoda ;andal ;andaderiCa ;andaderil ڸۈندۇدا ڸاندال ڸاندادېرێڛا ڸاندادېرێل МагIлиб магIлал магIладерицца магIладерил maflib maflal mafladeriCa mafladeril ماعلێب ماعلال ماعلادېرێڛا ماعلادېرێل МелъелтIа мелъел мелъелдерицца мелъелдерил me;elTa me;el me;elderiCa me;elderil مېڸېلطا مېڸېل مېڸېلدېرێڛا مېڸېلدېرێل МигIарсо мигIар мигIардерицца мигIасдерил mifarso mifar mifarderiCa mifasderil مێعارسۈ مێعار مێعاردېرێڛا مێعاسدېرێل Могьохъ магьхъал магьхъадерицца магьхъадерил moho] mah]al mah]aderiCa mah]aderil مۈهۈڅ ماهڅال ماهڅادېرێڛا ماهڅادېرێل Мокъсоб макъсал макъсадерицца макъсадерил moqsob maqsal maqsaderiCa maqsaderil مۈقسۈب ماقسال ماقسادېرێڛا ماقسادېرێل МокIсохъ макIсал макIсадерицца макIсадерил mojso] majsal majsaderiCa majsaderil مۈگسۈڅ ماگسال ماگسادېرێڛا ماگسادېرێل МохIоб махIал махIадерицца махIадерил mo\ob ma\al ma\aderiCa ma\aderil مۈحۈب ماحال ماحادېرێڛا ماحادېرێل МочIохъ мачIхъал мачIхъадерицца мачIхъадерил mozo] maz]al maz]aderiCa maz]aderil مۈڃۈڅ ماڃڅال ماڃڅادېرێڛا ماڃڅادېرێل Мугурухъ маграл маградерицца маградерил muguru] magral magraderiCa magraderil مۇڬۇرۇڅ ماڬرال ماڬرادېرێڛا ماڬرادېرێل Муни мунал мундерицца мундерил muni munal munderiCa munderil مۇنێ مۇنال مۇندېرێڛا مۇندېرێل Мущулиб мущул мущулдерицца мущулдерил mu&ulib mu&ul mu&ulderiCa mu&ulderil مۇۺۇلێب مۇۺۇل مۇۺۇلدېرێڛا مۇۺۇلدېرێل Нукъушиб накъшал накъшадерицца накъшадерил nuqu^ib naq^al naq^aderiCa naq^aderil نۇقۇشێب ناقشال ناقشادېرێڛا ناقشادېرێل Рилълъаб рилълъ рилълъдерицца рилълъдерил ri:ab ri: ri:deriCa ri:deril رێڷاب رێڷ رێڷدېرێڛا رێڷدېرێل Риссиб рисс риссдерицца риссдерил riSib riS riSderiCa riSderil رێصێب رێص رێصدېرێڛا رێصدېرێل Рихьуниб рихьун рихьундерицца рихьундерил ri%unib ri%un ri%underiCa ri%underil رێڮۇنێب رێڮۇن رێڮۇندېرێڛا رێڮۇندېرێل Ругъелда ругъел ругьелдерицца ругъелдерил ruvelda ruvel ruvelderiCa ruvelderil رێغېلدا رۇغېل رۇغېلدېرێڛا رۇغېلدېرێل Ругъжаб ругеж ругъеждерицца ругъеждерил ruv$ab ruve$ ruve$deriCa ruve$deril رۇغجاب رۇغېج رۇغېجدېرێڛا رۇغېجدېرێل Сагьада сагьал сагьадерицца сагьадерил sahada sahal sahaderiCa sahaderil ساهادا ساهال ساهالدېرێڛا ساهادېرێل СалтIа сулул сулдерицца сулдерил salTa sulul sulderiCa sulderil سالطا سۇلۇل سۇلدېرێڛا سۇلدېرێل Сивухъ сахъал сахъадерицца сахъадерил siwu] sa]al sa]aderiCa sa]aderil سێوۇڅ ساڅال ساڅادېرێڛا ساڅادېرێل СилтIа силал силдерицца силдерил silTa silal silderiCa silderil سێلطا سێلال سێلدېرێڛا سێلدېرێل СуметIа сунтIал сунтIадерицца сунтIадерил sumeTa sunTal sunTaderiCa sunTaderil سۇمېطا سۇنطال سۇنطادېرێڛا سۇنطادېرێل СсугъралI ссугъул ссугъулдерицца ссугъулдерил Suvra/ Suvul SuvulderiCa Suvulderil صۇغراڶ صۇغۇل صۇغۇلدېرێڛا صۇغۇلدېرێل Тунзиб тунзал тунзадерицца тунзадерил tun#ub tun#al tun#aderiCa tun#aderil تۇنزێب تۇنزال تۇنزادېرێڛا تۇنزادېرێل ТIанусиб тIанус тIанусдерицца тIанусдерил Tanusib Tanus TanusderiCa Tanusderil طانۇسێب طانۇس طانۇسدېرێڛا طانۇسدېرێل ТIелекь тIекьал тIекьадерицца тIекьадерил Telep Tepal TepaderiCa Tepaderil طېلېڨ طېلڨال طېڨادېرێڛا طېڨادېرێل ТIиндиб тIиндал тIиндадерицца тIиндадерил Tindib Tindal TindaderiCa Tindaderil طێندێب طێندال طێندارێڛا طێندادېرێل ТIукитIа тIукал тIукадерицца тIукадерил TukiTa jukal TukaderiCa jukaderil طۇكێطا طۇكال طۇكادېرێڛا طۇكادېرێل Унссоколоб анссал анссадерицца анссадерил unSokolob anSal anSaderiCa anSaderil ئۇنصۈكۈلۈب انصال انصادېرێڛا انصادېرێل Урма урмал урмадерицца урмадерил urma urmal urmaderiCa urmaderil ئۇرما ئۇرمال ئۇرمادېرێڛا ئۇرمادېرێل УхIлиб ухIлал ухIладерицца ухIладерил u\lib u\lal u\laderiCa u\laderil ئۇحلێب ئۇحلال ئۇحلادېرێڛا ئۇحلادېرێل Харахьиб херехь херехьдерицца херехьдерил {ara%ib {ere% {ere%deriCa {ere%deril خاراڮێب خېرېڮ خېرېڮدېرێڛا خېرېڮدېرێل ХарачIиб херечI херечIдерицца херечIдерил {arazib {erez {erezderiCa {erezderil خاراڃێب خېرېڃ خېرېڃدېرێڛا خېرېڃدېرێل Хелекьуриб хелкьал хелкьадерицца хелкьадерил {elepurib {elpal {elpaderiCa {elpaderil خېلېڨۇرێب خېلڨال خېلڨادېرێڛا خېلڨادېرێل Хушетиб хушет хушетдерицца хушетдерил {u^etib {u^et {u^etderiCa {u^etderil خۇشېتێب خۇشېت خۇشېتدېرێڛا خۇشېتدېرێل Хуштада хуштал хушдерицца хушдерил {u^tada {u^tal {u^deriCa {u^deril خۇشتادا خۇشتال خۇشدېرێڛا خۇشدېرێل Ххунзахъ ххунз хх ундерицца ххундерил {un#a] {un# {underiCa {underil خۇنزاڅ خۇنز خ ۇندېرێڛا خۇندېرێل Хъараниб хъерен хъерендерицца хъерендерил ]aranib ]eren ]erenderiCa ]erenderil څارانێب څېرېن څېرېندېرێڛا څېرېندېرێل Хъвартихьуниб хъвартал хъвартадерицца хъвартадерил ]warti%unib ]wartal ]wartaderiCa ]wartaderil څوارتێڮۇنێب څوارتال څوارتادېرێڛا څوارتادېرێل Хьаргабиб хьергеб хьергебдерицца хьергебдерил %argabib %ergeb %ergebderiCa %ergebderil ڮارڬابێب ڮېرڬېب ڮېرڬېبدېرێڛا ڮېرڬېبدېرێل Хьиндахъ хьиндалал хьиндалаз хьиндалазул %inda] %indalal %indala# %indala#ul ڮێنداڅ ڮێندالال ڮێندالاز ڮێندالازۇل ХIариколо хIариссел хIариссез хIариссезул \arikolo \ariSel \ariSe# \ariSe#ul حارێكۈلۈ حارێصېل حارێصېز حارێصېزۇل ХIабщиб хIабщал хIабщадерицца хIабщадерил \ab^ib \ab^al \ab^aderiCa \ab^aderil حابۺێب حابۺال حابۺادېرێڛا حابۺادېرێل ХIотIочIиб хIотIочI хIотIочIдерицца хIотIочIдерил \oTozib \oToz \oTozderiCa \oTozderil حۈطۈڃێب حۈطۈڃ حۈطۈڃدېرێڛا حۈطۈڃدېرێل ЦIада цIигьул цIигьулдерицца цIигьулдерил `ada `ihul `ihulderiCa `ihulderil ڝادا ڝێهۇل ڝێهۇلدېرێڛا ڝێهۇلدېرێل ХIоццоб хIаццал хIаццалдерицца хIаццалдерил \oCob \aCal \aCalderiCa \aCalderil حۈڛۈب حاڛال حاڛالدېرێڛا حاڛالدېرێل Цемериб цармал цармаз цармазул cemerib carmal carma# carma#ul ښېمېرێب ښارمال ښارماز ښارمازۇل ЦIцIалкIитIа цIцIалкIал цIцIалкIадерица цIцIалкIадерил ~aljiTa ~aljal ~aljaderiCa ~aljaderil ڞالگێطا ڞالگال ڞالگادېرێڛا ڞالگادېرێل ЦIелмес цIенсал цIенсадерица цIенсадерил `elmes `ensal `ensaderiCa `ensaderil ڝېلمېس ڝېنسال ڝېنسادېرێڛا ڝېنسادېرێڛا ЦIиликь цIилкьал цIилкьадерица цIилкьадерил `ilip `ilpal `ilpaderiCa `ilpaderil ڝێلێڨ ڝێلڨال ڝێلڨادېرێڛا ڝێلڨادېرێل ЦIобокь цIабкьал цIабкьадерица цIабкьадерил `obop `abpal `abpaderiCa `abpaderil ڝۈبۈڨ ڝابڨال ڝابڨادېرێڛا ڝابڨادېرێل ЦIумилухъ цIамхъал цIамхъадерица цIамхъадерил `umilu] `am]al `am]aderiCa `am]aderil ڝۇمێلۇڅ ڝامڅال ڝامڅادېرێڛا ڝامڅادېرێل ЦIцIадахIариб цIцIедехI цIцIедехIдерицца цIцIедехIдерил ~ada\arib ~ede\ ~ede\deriCa ~ede\deril ڞاداحارێب ڞېدېح ڞېدېحدېرێڛا ڞېدېحدېرێل ЦIцIатIанихъ цIцIетIен цIцIетIендерицца цIцIетIендерил ~aTani] ~eTen ~eTenderiCa ~eTenderil ڞاطانێڅ ڞېطېن ڞېطېندېرێڛا ڞېطېندېرێل ЦIцIекIоб цIцIекIал цIцIекIдерицца цIцIекIдерил ~ejob ~ejal ~ejderiCa ~ejderil ڞېگۈب ڞېگال ڞېگدېرێڛا ڞېگدېرێل ЦIцIолода цIцIалал цIцIаладерицца цIцIаладерил ~oloda ~alal ~aladeriCa ~aladeril ڞۈلۈدا ڞالال ڞالادېرێڛا ڞالادېرێل Чанаб чунул чундерицца чундерил xanab xunul xunderiCa xunderil چاناب چۇنۇل چۇندېرێڛا چۇندېرێل Чанхъо чанхъал чанхъадерицца чанхъадерил xan]o xan]al xan]aderiCa xan]aderil چانڅۈ چانڅال چانڅادېرێڛا چانڅادېرێل ЧIалда чIел чIелдерицца чIелдерил zalda zel zelderiCa zelderil ڃالدا ڃېل ڃېلدېرێڛا ڃېلدېرێل ЧIикь чIикьал чIикьдерица чIикьдерил zip zipal zipderiCa zipderil ڃێڨ ڃێڨال ڃێڨدېرێڛا ڃێڨدېرێل ЧIиркъатIа чIеркъ чIекъдерица чIекъдерил zirqaTa zerq zerqderiCa zerqderil ڃێرقاطا ڃېرق ڃېقدېرێڛا ڃېقدېرێل ЧIондокь чIандал чIандадерица чIандадерил zondop zandal zandaderiCa zandaderil ڃۈندۈڨ ڃاندال ڃاندادېرێڛا ڃاندادېرێل ЧIугIлиб чIугIлал чIугIладерица чIугIладерил zuflib zuflal zufladeriCa zufladeril ڃۇعلێب ڃۇعلال ڃۇعلادېرێڛا ڃۇعلادېرێل ЧIчIохъ чIчIахъал чIчIахъадерицца чIчIахъадерил Zo] Za]al Za]aderiCa Za]aderil ڄۈڅ ڄاڅال ڄاڅادېرێڛا ڄاڅادېرێل Шабдухъ шабхъал шабхъадерицца шабхъадерил ^abdu] ^ab]al ^ab]aderiCa ^ab]aderil شابدۇڅ شابڅال شابڅادېرێڛا شابڅادېرێل Шагьада шегь шегьдерицца шегьдерил ^ahada ^eh ^ehderiCa ^ehderil شاهادا شېه شېهدېرێڛا شېهدېرێل Шангъода шенгъ шенгъдерицца шенгъдерил ^anvoda ^env ^envderiCa ^envderil شانغۈدا شېنغ شېنغدېرێڛا شېنغدېرێل Шодрода шадрал шадрадерицца шадрадерил ^odroda ^adral ^adraderiCa ^adraderil شۈدرۈدا شادرال شادرادېرێڛا شادرادېرێل ШототIа шатал шатадерицца шатадерил ^otiTa ^atal ^ataderiCa ^ataderil شۈتۈطا شاتال شاتادېرێڛا شاتادۈرێل ЩулалъутIа щулъел щулъелдерицца щулъелдерил &ula;uTa &u;el &u;elderiCa &u;elderil ۺۇلاڸۇطا ۺۇڸېل ۺۇڸېلدېرێڛا ۺۇڸېلدېرێل Щуланиб щулен щулендерицца щулендерил &ulanib &ulen &ulenderiCa &ulenderil ۺۇلانێب ۺۇلېن ۺۇلېندېرێڛا ۺۇلېندېرێل

ТІагІел-гІучІ магIарул мацIцIалда. ТIагIел-гIучI Tafel-fuz طاعېل - عۇڃ А a Алат alat الات - инструмент Б b Бахкен ba{ken باخكېن - брусок, точильный камень Бел bel بېل - лопата Борлълъаро bor:aro بۈرڷارۈ - Дрель Борлълъел bor:el بۈرڷېل - Сверло Бугьун buhun بۇهۇن - деревянная лопатка Булагьин bulahin بۇلاهێن - оглобля Буравкьур burawpur بۇراوڨۇر - шуруповерт В w Вахтиро wa{tiro واځتێرۈ - напильник Г g Газа ga#a ڬازا - кирка Гъ v ГъецI ve` غېڝ - щипцы Гь h ГьецIокъ he`oq هېڝۈق - кувалда ГI f ГIащтIи fa&Ti عاۺطێ - топор ГIебу febu عېبۇ - шило Д d Э e Ж $ З # И i Й y К k КвартIа kwarTa كوارطا - молоток Кулъун ku;un كۇڸۇن - тряпка, лоскут для побелки, обмазки комнат Кутнамахх kutnama{ كۇتناماخ - лемех Кк K Къ q Кь p Кьоххорххо po{or{o ڨۈخۈرخۈ - грабли КI j КIвекьмахх jwepma{ گوېڨماخ - ножницы КIул jul گۇل - ключ КIкI J Л l Лабч labx لابچ - наковальня Лолен lolen لۈلېن - орудие для молотьбы Лъ ; Лълъ : Лълъини :ini ڷێنێ - зубило ЛI / М m Н n Нус nus نۇس - нож О o П _ Паргав _argaw فارڬاو - циркуль Пуруцц _uruC فۇرۇڛ - соха Пурццимахх _urCima{ فۇرڛێماخ - сошник, лемех Р r Раххан ra{an راخان - лопата Рочохен roxo{en رۈچۈخېن - коловорот Рукь rup رۇڨ - ярмо, деревянный хомут С s Сс S Ссургу Surgu صۇرڬۇ - рубанок Т t ТI T У u Х [ Хх { Хъ ] Хъандиро ]andiro څاندێرۈ - горский серп, маленькая коса ХъинцIи ]in`i څانڝێ - тяпка Хъухъадиро ]u]adiro څۇڅادێرۈ - пила Хь % ХI \ Ц c Цц C Ч x ЧолгъецI xolve` چۈلغېڝ - клещи Чч X ЧчугIагъецI Xufave` ڿۇعاغېڝ - плоскогупцы ЧI z ЧIчI Z Ш ^ Щ &

Гьанир руго унго-унгоял магIарул бихьиназулги руччабазулги цIцIарал. Руго гIараб, лъарагI, парс мацIцIаздасса рачIарал цIцIаралги МагIарул цIцIарал mafarul ~aral ماعارۇل ڞارال Унго-унгоял магIарул бихьиназулги руччабазулги цIцIарал ungo-ungoyal mafarul bi%ina#ulgi ruXaba#ulgi ~aral ئۇنڬۈ- ئۇنڬۈيال ماعارۇل بێڮێنازۇلڬێ رۇڿابازۇلڬێ ڞارال Бихьиназул цIцIарал بێڮێنازۇل ڞارال bi%ina#ul ~aral А a ا Абуч abux - ابۇچ Авар awar - اوار Аварав awaraw - اواراو Адач adax - اداچ Адус adus - ادۇس АдухI adu\ - ادۇح АдухIилав adu\ilaw - ادۇحێلاو Анкалав ankalaw - انكالاو Акуч akux - اكۇچ Акучилав akuxilaw - اكۇچێلاو Акквач aKwax - اڭواچ Акквачилав aKwaxilaw - اڭواچێلاو Алазанилав ala#anilaw - الازانێلاو Алхилав al{ilaw - الخێلاو АнлIич an/ix - انڶێچ Антучилав antuxilaw - انتۇچێلاو Амичалав amixalaw - امێچالاو Асав asaw - اساو Асалав asalaw - اسالاو Асилав asilaw - اسێلاو Атрач atrax - اتراچ АтIалав aTalaw - اطالاو Аха a{a - اخا Ахалав a{alaw - اخالاو Ахилав a{ilaw - اخێلاو Ахилчи a{ilxi - اخێلچێ Ахта a{ta - اختا Ахъилав a]ilaw - اڅێلاو Б b ب Бабадалав babadalaw - بابادالاو Бабаку babaku - باباكۇ Багъилав bavilaw - باغێلاو Багъдулав bavdulaw - باغدۇلاو БагIарав bafaraw - باعاراو БагIармесед bafarmesed - باعارمېسېد БагIач bafax - باعاچ Бада bada - بادا Баду badu - بادۇ Бадук baduk - بادۇك Бадав badaw - باداو Бадалав badalaw - بادالاو Бадуз badu# - بادۇز Багъдалав bavdalaw - باغدالاو Багъуж bavu$ - باغۇج Багъужа bavu$a - باغۇجا Багъужалав bavu$alaw - باغۇجالاو База ba#a - بازا Базагъу ba#avu - بازاغۇ Базалав ba#alaw - بازالاو Базих ba#i{ - بازێخ Бакъулав baqulaw - باقۇلاو Бекьач bepax - بېڨاچ Бакьракъ bapraq - باڨراق Барат barat - بارات Баратилав baratilaw - باراتێلاو БарикI barij - بارێگ Баркалав barkalaw - باركالاو Бартулав bartulaw - بارتۇلاو Бахулав ba{ulaw - باخۇلاو Бахуха ba{u{a - باخۇخا Бахьулав ba%ulaw - باڮۇلاو БахIарчи ba\arxi - باحارچێ БацIав ba`aw - باڝاو БацIикIу ba`iju - باڝێگۇ БацIикIулав ba`ijulaw - باڝێگۇلاو БацIилав ba`ilaw - باڝێلاو БацIухI ba`u\ - باڝۇح БацIукъ ba`uq - باڝۇق БацIчIварав ba`zwaraw - باڝڃواراو БацIцIадав ba~adaw - باڞاداو БацIцIал ba~al - باڞال БатIакIо baTajo - باطاگۈ Белекилав belekilaw - بېلېكێلاو Берав beraw - بېراو БербагIар berbafar - بېرباعار Берилав berilaw - بېرێلاو Берцинав bercinaw - بېرښێناو Беселав beselaw - بېسېلاو Бессдалав beSdalaw - بېصدالاو Беццав beCaw - بېڛاو Бечедав bexedaw - بېچېداو Бидулав bidulaw - بێدولاو Бигулав bigulaw - بێڬۇلاو Бижилав bi$ilaw - بێجێلاو Битракъ biTraq - بێطراق Битулав bitulaw - بێتولاو Бисав bisaw - بێساو Бисакъав bisaqaw - بێساقاو БитIракъ biTraq - بێطراق БитIулав biTulaw - بێطۇلاو Бияхъ biya] - بێياڅ Божола bo$ola - بۈجۈلا Божолав bo$olaw - بۈجۈلاو Бокъалав boqalaw - بۈقالاو БолоцIилав bolo`ilaw - بۈلۈڝێلاو Будун budun - بۇدۇن БудухIав budu\aw - بۇدۇحاو Бурав buraw - بۇراو Бурумилав burumilaw - بۇرۇمێلاو Бурчанилав burxanilaw - بۇرچانێلاو Буцур bucur - بۇښۇر В b و Варангав warangaw - وارانڬاو Варангилав warangilaw - وارانڬێلاو Ваццав waCaw - واڛاو Ваццилав waCilaw - واڛێلاو Ваччав waXaw - واڿاو Вечилав wexilaw - وېچێلاو Вижарав wi$iraw - وێجاراو Виццав wiCaw - وێڛاو Вогьарав woharaw - وۈهاراو Г g ڬ Галав halaw - ڬالاو Гажалав ga$alaw - ڬاجالاو ГарацIцIилав gara~ilaw - ڬاراڞێلاو ГамачIулав gama`ulaw - ڬاماڃۇلاو Гвагьарщалав gwahar&alaw - ڬواهارۺالاو Гванзилав gwan#ilaw - ڬوانزێلاو Гварзатилав gwar#atilaw - ڬوارزاتـێلاو Гвелега gwelega - ڬوېلېڬا Гегула gegula - ڬېڬۇلا Гегуна geguna - ڬېڬۇنا Гелега gelega - ڬېلېڬا Гелегав gelegaw - ڬېلېڬاو Геледа geleda - ڬېلېدا Геледилав geledilaw - ڬېلېدێلاو Герги gergi - ڬېرڬێ Гергилав gergilaw - ڬېرڬێلاو Геха ge[a - ڬېځا Гехулав ge[ulaw - ڬېځۇلاو Горо goro - ڬۈرۈ Горолав gorolaw - ڬۈرۈلاو Гороч gorox - ڬۈرۈچ Горочилав goroxilaw - ڬۈرۈچێلاو Гулдач guldax - ڬۇلداچ Гулилав gulilaw - ڬۇلێلاو Гумачо gumaxo - ڬۇماچۈ Гургинав gurginaw - ڬۇرڬێناو Гуруч gurux - ڬۇرۇچ Гурганч gurganx - ڬۇرڬانچ Гъ v غ Гъабалав vabalaw - غابالاو ГъалбацI valba` - غالباڝ ГъалбацIдибир valba`dibir - غالباڝدێبێر Гъандалав vandalaw - غاندالاو Гъвади vwadi - غوادێ Гъванка vwanka - غوانكا ГъварзатIилав vwar#aTilaw - غوارزاطێلاو Гъваччав vwaXaw - غواڿاو Гъвекьав vwepaw - غوېڨاو Гъобзалав vob#alaw - غۈبزالاو Гъололав vololaw - غۈلۈلاو Гъубзалав vub#alaw - غۇبزالاو Гъумалав vumalaw - غۇمالاو Гь h ه Гьабалав habalaw - هابالاو Гьабил habil - هابێل Гьабу habu - هابۇ Гьабуча habuxa - هابۇچا Гьалангурав halanguraw - هالانڬۇراو Гьанкалав hankalaw - هانكالاو Гьарчабилав harxabilaw - هارباچێلاو ГьацIа ha`a - هاڝا ГьерекIав herejaw - هېرېگاو ГьетIарав heTaraw - هېطاراو Гьидалав hidalaw - هێدالاو ГьитIи hiTi - هێطێ ГьитIинав hiTinaw - هێطێناو ГьитIинавас hiTinawas - هێطێناواس ГьитIихI hiTi\ - هێطێح ГьитIич hiTix - هێطێچ ГьоцIцIо ho~o - هۈڞۈ Гьудул hudul - هۇدۇل Гьуинав huinaw - هۇئێناو ГI f ع ГIабаш faba^ - عاباش ГIабашилав faba^ilaw - عاباشێلاو ГIагарав fagaraw - عاڬاراو ГIада fada - عادا ГIаду fadu - عادۇ ГIадукъ faduq - عادۇق ГIадалав fadalaw - عادالاو ГIадалассулав fadalaSulaw - عادالاصۇلاو ГIакIучIилав fajuzilaw - عاگۇڃێلاو ГIалакIолав falajolaw - عالاگۈلاو ГIалхулав fal[ulaw - عالخۇلاو ГIама fama - عاما ГIамалав famalaw - عامالاو ГIамач famax - عاماچ ГIандалав fandalaw - عاندالاو ГIандилав fandilaw - عاندێلاو ГIандиялав fandiyalaw - عاندێـيالاو ГIандуникI fandunij - عاندۇنێگ ГIанжулав fan$ulaw - عانجۇلاو ГIанкIалав fanjalaw - عانگالاو ГIанкIкIибер fanJiber - عانڴێبېر ГIантIули fanTuli - عانطۇلێ ГIарада farada - عارادا ГIарацилав faracilaw - عاراښێلاو ГIаращ fara& - عاراۺ ГIартилав fartilaw - عارتـێلاو ГIартукI fartuj - عارتۇگ ГIарцулав farculaw - عارښۇلاو ГIарчIам farzam - عارڃام ГIасалав fasalaw - عاسالاو ГIайлав faylaw - عايلاو ГIахьалав fa%alaw - عاڮالاو ГIахьучIилав fa%uzilaw - عاڮۇڃێلاو ГIачилав faxilaw - عاچێلاو ГIелум felum - عېلۇم ГIемав femaw - عېماو ГIерав feraw - عېراو ГIертIилав ferTilaw - عېرطێلاو ГIечIилав fezilaw - عېڃێلاو ГIинтIирилав finTirilaw - عێنطێرێلاو ГIинчилав finxilaw - عێنچێلاو ГIвечIав fwezaw - عوېڃاو ГIвечIилав fwezilaw - عوېڃێلاو ГIилимав filimaw - عێلێماو ГIинкъав finqaw - عێنقاو ГIобочIилав fobozilaw - عۈبۈڃێلاو ГIого fogo - عۈڬۈ ГIолав folaw - عۈلاو ГIолохъан folo]an - عۈلۈڅان ГIоцIцIок fo~ok - عۈڞۈك ГIондокьилав fondopilaw - عۈندۈڨێلاو ГIонкIкIолав fonJolaw - عۈنڴۈلاو ГIубилав fubilaw - عۇبێلاو ГIужилав fu$ilaw - عۇجێلاو ГIума fuma - عۇما ГIумалав fumalaw - عۇمالاو ГIумахан fuma{an - عۇماخان ГIумач fumax - عۇماچ ГIурав furaw - عۇراو ГIусилав fusilaw - عۇسێلاو ГIутI fuT - عۇط ГIуцIцIа fu~a - عۇڞا ГIуцIцIав fu~aw - عۇڞاو Д d د Дабагъилав dabavilaw - داباغێلاو ДагIилав dafilaw - داعێلاو Дадалав dadalaw - دادالاو Дадилав dadilaw - دادێلاو Даку daku - داكۇ Дангъвара danvwara - دانغوارا Дату datu - داتۇ Дахду da[du - داځدۇ Даху da[u - داځۇ ДахIалав da\alaw - داحالاو ДахIада da\ada - داحادا Дацилав dacilaw - داښێلاو Делемав delemaw - دېلېماو Демелав demelaw - دېمېلاو Денгав dengaw - دېنڬاو Дибир dibir - دێبـێر Дибирав dibiraw - دێبـێراو Дибирассулав dibiraSulaw - دێبـێراصۇلاو Дибирдада dibirdada - دێبـێردادا Дилимав dilimaw - دێلێماو Динга dinga - دێنڬا Диядилав diyadilaw - دێيادێلاو Дого dogo - دۈڬۈ Доногъо donovo - دۈنۈغۈ Доногъолав donovolaw - دۈنۈغۈلاو ДубухIилав dubu\ilaw - دۇبۇحێلاو Дубухъ dubu] - دۇبۇڅ Дубухъилав dubu]ilaw - دۇبۇڅێلاو Дугърич duvrix - دۇغرێچ Дулав dulaw - دۇلاو Дурдулав durdulaw - دۇردۇلاو Ж $ ج Жабалав $abalaw - جابالاو Жабу $abu - جابۇ Жабулав $abulaw - جابۇلاو Жагьан $ahan - جاهان Жугьалав $uhalaw - جۇهالاو Жужулав $u$ulaw - جۇجۇلاو Жатжалав $at$alaw - جاتجالاو Жинжик $in$ik - جێنجێك Жумилав $umilaw - جۇمێلاو З # ز Загъалав #avalaw - زاغالاو Загъаштукъ #ava^tuq - زاغاشتۇق Замалав #amalaw - زامالاو Занкилав #ankilaw - زانكێلاو Зантулав #antulaw - زانتۇلاو Зану #anu - زانۇ Зарбалав #arbalaw - زاربالاو Заргьалав #arhalaw - زارهالاو Зугум #ugum - زۇڬۇم Зугьум #uhum - زۇهۇم Зурпукъан #ur_uqan - زۇرفۇقان Руччабазул цIцIарал رۇڿابازۇل ڞارال ruXaba#ul ~aral А a ا Ада ada - ادا Адич adix - ادێچ Б b ب БагIармесед bafarmesed - باعارمېسېد Бадилай badilaw - بادێلاي Баи bai - بائێ Бакъдассей baqdaSey - باقداصېي БахIарай ba\aray - باحاراي БахIарчIчIужу ba\arZu$u - باحارڄۇجۇ Батуч batux - باتۇچ Баху ba{u - باخۇ Берцинай bercinay - بېرښێناي Битарай bitaray - بێتاراي БулъкIур bu;jur - بۇڸگۇر Г g ڬ Гвагьарщалай gwahar&alay - ڬواهار ۺ الاي Гуарша guar^a - ڬۇئارشا Гугьарша guhar^a - ڬۇهارشا Гургинай gurginay - ڬۇرڬێناي Гь h ه ГьитIинай hiTinay - هێطێناي Гьачай hixay - هاچاي ГI f ع ГIарац farac - عاراښ ГIарацай faracay - عاراښاي ГIарацилай faracilay - عاراښێلاي ГIарцулай farculay - عارښۇلاي ГIачура faxura - عاچۇرا ГIелун felun - عېلۇن ГIетIарай feTaray - عېطاراي ГIонжолай fon$olay - عۈنجۈلاي Д d د Диядилай diyadilay - دێيادێلاي Дудуч dudux - دۇدۇچ Й y ي Йоххарай yo{aray - يۈخاراي К k ك Канай kanay - كاناي Канлъулай kan;ulay - كانڸۇلاي Катурай kanturay - كاتۇراي КвацIулай kwa`ulay - كواڝۇلاي Киштун ki^tun - كێشتۇن КиштIай ki^Tay - كێشطاي Колай kolay - كۈلاي Кунчакилай kunxakilay - كۇنچاكێلاي Куцарай kucaray - كۇښاراي Къ q ق Къебедилай qebedilay - قېبېدێلاي Къокъассулай qoqaSulay - قۈقاصۇلاي Къокъаяй qoqayay - قۈقاياي Къоролай qorolay - قۈرۈلاي Къукъарай quqaray - قۇقاراي Кь p ڨ Кьамай pamay - ڨاماي Кьанкьалай panpalay - ڨانڨالاي Кьукьулай pupulay - ڨۇڨۇلاي КI j گ КIилълъилай ji:ilay - گێڷێلاي Лъ ; ڸ ЛъарагIай ;arafay - ڸاراعاي М m م МалахIай mala\ay - مالاحاي Манарша manar^a - مانارشا Маргъалай marvalay - مارغالاي Махолай ma[olay - ماځۈلاي Меседу mesedu - مېسېدۇ Мисай misay - مێساي Мокъокъ moqoq - مۈقۈق Мокъокъай moqoqay - مۈقۈقاي Муи mui - مۇئێ Н n ن НестIуйилай nesTuyilay - نېسطۇيێلاي Нуцалай nucalay - نۇښالاي П _ ف Пари _ari - فارێ Парханисай _ar{isanay - فارخانێساي Пирилай _arilay - فێرێلاي Р r ر Рекъай reqay - رېقاي С s س СурахIи sura\i - سۇراحێ Сутай sutay - سۇتاي Суталай sutalay - سۇتالاي Сс S ص Ссвердилай Swerdilay - صوېردێلاي Т t ت Тархъана tar]ana - تارڅانا ТI T ط ТIинай Tinay - طێناي ТIинаяс Tinayas - طێناياس ТIулилай - طۇلێلاي Хх { خ Ххамагилай {amagilay - خاماڬێلاي Хъ ] څ Хъандулай ]andulay - څاندۇلاي Хъартай ]artay - څارتاي ХъахIай ]a\ay - څاحاي ХъахIилай ]a\ilay - څاحێلاي ХI \ ح ХIайчалай \ayxalay - حايچالاي ХIажай \a$ay - حاجاي ХIалай \alay - حالاي ХIахьулай \a%ulay - حاڮۇلاي ХIебдассей \ebdaSey - حېبداصېي ХIетай \etay - حېتاي ЦI ` ڝ ЦIетIай `eTay - ڝېطاي ЦIцI ~ ڞ ЦIц I ихIилай ~i\ilay - ڞێحێلاي Ч x چ Чалуххай xalu{ay - چالۇخاي Чамассдак xamaSdak - چاماصداك ЧохIай xo\ay - چۈحاي Чумулай xumulay - چۇمۇلاي Чусулай xusulay - چۇسۇلاي Чучулай xuxulay - چۇچۇلاي ЧI z ڃ ЧIухIай zu\ay - ڃۇحاي ЧIухIарай zu\aray - ڃۇحاراي ЧIчI Z ڄ ЧIчIегIерай Zeferay - ڄېعېراي Ш ^ ش Шашадай ^a^aday - شاشاداي Э e ئې Эбечай ebexay - ئېبېچاي Эдалай edalay - ئېدالاي Руччабазул цIцIарал رۇڿابازۇل ڞارال ruXaba#ul ~aral А a ا Ажайбика a$aybika - اجايبێكا Айбика aybika - ايبێكا Айзанат ay#anat - ايزانات Аймесей aymesey - ايمېسېي Алжанат al$anat - الجانات Алипат ali_at - الێفات Аминат aminat - امێنات Анисат anisat - انێسات Асият asiyat - اسێيات Асма asma - اسما Атикат atikat - اتێكات Б b ب Байзат bay#at - بايزات Бадиржат badir$at - بادێرجات Бараат baraat - بارائات Барият bariyat - بارێيات Бассират baSirat - باصێرات Бахтика ba{tika - باختێكا Бика bika - بێكا Бурлият burliyat - بۇرلێيات В w و Вазипат wa#i_at - وازێفات Важибат wa#i_at - واجێبات ВахIидат wa\idat - واحێدات Валидат walidat - والێدات Г g ڬ Гулжанат gul$anat - ڬۇلجانات Гулизар guli#ar - ڬۇلێزار Гулишат guli^at - ڬۇلێشات Гь h ه Гьумай humay - هۇماي Гьадият hadiyat - هادێيات Гьажар ha$ar - هاجار Гьидаят hidayat - هێدايات ГI f ع ГIабидат fabidat - عابێدات ГIаидат faidat - عائێدات ГIайшат fay^at - عايشات ГIашура fa^ula - عاشۇرا Д d د Дагмара dagmara - دامڬارا Ж $ ج Жавгьарат $awharat - جاوهارات Жамилат $amilat - جامێلات Жарият $ariyat - جارێيات З # ز Завжат #aw$at - زاوجات Загьидат #ahidat - زاهێدات Загьрат #ahrat - زاهرات Зайнаб #aynab - زايناب Залму #almu - زالمۇ Зарема #arema - زارېما Зарипат #arema - زارێفات Зарият #ariyat - زارێيات Зубаржат #ubar$at - زۇبارجات Зугьра #uhra - زۇهرا Зулай #ulay - زۇلاي Зулайххат #ula{at - زۇلايخات ЗулхIижат #ul\i$at - زۇلحێجات Зумруд #umrud - زۇمرۇد И i ئێ ИзахIат i#a\at - ئێزاحات Индира indira - ئێندێرا К k ك Кабират kabirat - كابێرات Кавсарат kawsarat - كاوسارات Калимат kalimat - كالێمات Камилат kamilat - كامێلات Каримат karimat - كارێمات Кумсият kumsiyat - كۇمسێيات Къ q ق Къурбанай qurbanay - قۇرباناي Л l ل Лейла leyla - لايلات М m م Мадинат madinat - مادێنات Маликат malikat - مالێكات Майсарат maysarat - مايسارات Маржанат mar$anat - مارجانات Марзигат mar#igat - مارزێڬات Мариям mariyam - ماريام Маххружат ma{ru$at - ماخرۇجات Муслимат muslimat - مۇسلێمات Муъминат mu'minat - مۇئمێنات Н n ن Нажабат na$abat - ناجابات Назипат na#i_at - نازێفات Назират na#irat - نازێرات Нажабат na$abat - ناجابات Наидат naidat - نائـێدات Написат na_isat - نافێسات Нассират naSirat - ناصێرات Нупайсат nu_aysat - نۇفايسات Нурият nuriyat - نۇرێيات П _ ف Парзилат _ar#ilat - فارزێلات Паризат _ari#at - فارێزات ПарсихIат _arsi\at - فارسێحات ПатIимат _aTimat - فاطێمات Пирдавус _irdawus - فێرداوۇس Р r ر Равзанат raw#anat - راوزانات Разият ra#iyat - رازێيات Раисат raisat - رائێسات РайхIанат ray\anat - رايحانات Рашидат ra^idat - راشێدات Рисалат risalat - رێسالات Рукъигат ruqigat - رۇقێڬات С s س Савадат sawadat - ساوادات СагIадат safadat - ساعادات СагIидат safidat - ساعێدات Сайгибат ya\ya - سايڬێبات Сакинат sakinat - ساكێنات Салимат salimat - سالێمات Саният saniyat - سانێيات Сарат sarat - سارات Сарият sariyat - سارێيات Сидрат sidrat - سێدرات Симисхан simis{an - سێمێسخان Сиядат siyadat - سێيادات Супайнат su_aynat - سۇفاينات СултIанат sulTanat - سۇلطانات Сс S ص СсалихIат Sali\at - صالێحات Ссапият Sa_iyat - صاف ێيات Ссупият Su_iyat - صۇفێيات ТI T ط ТIайгибат Taygibat - طايڬێبات ТIавус Tawus - طاوۇس У u ئۇ Узлипат u#li_at - ئۇزلێفات Умагьани umahani - ئۇماهانێ Умай umay - ئۇماي Умужат umu$at - ئۇمۇجات Умукусум umukusum - ئۇمۇكۇسۇم УмухIабибат umu\abibat - ئۇمۇحابێبات Хх { خ Ххадижат {adi$at - خادێجات Ххалиссат {aliSat - خالێصات Ххамиз {ami# - خامێز Хханика {anika - خانێكا Ххассбика {aSbika - خاصبێكا Ххатимат {atimat - خاتێمات Хъ ] څ ХъистIаман ]isTaman - څێسطامان Хъанича ]anixa - څانێچا ХI \ ح ХIабибат \abibat - حابێبات ХIава \awa - حاوا ХIалимат \alimat - حالێمات ХIаписсат \a_iSat - حافێصات ХIурулгIин \urulfin - حۇرۇلعێن Ч x چ Чакар xakar - چاكار Ш ^ ش Шагьидат ^ahidat - شاهێدات Шагьрият ^ahriyat - شاهرێيات Шагьрузат ^ahru#at - شاهرۇزات Шамай ^amay - شاماي Шамалай ^amalay - شامالاي Шамсият ^amsiyat - شامسێيات Шарипат ^ari_at - شارێفات ШугIайнат ^ufaynat - شۇعاينات Шумайсат ^umaysat - شۇمايسات И i ئێ Ибак ibak - ئێباك ИбакIо ibajo - ئێباگۈ Ибалав ibalaw - ئێبالاو Игелав igelaw - ئێڬېلاو Идалав idalaw - ئێدالاو Идармач idarmax - ئێدارماچ Идач idax - ئێداچ Ималав imalaw - ئێمالاو ИмахIу ima\u - ئێماحۇ Имачу imaxu - ئێماچۇ Инквач inkwax - ئێنكواچ Инквачилав inkwaxilaw - ئێنكواچێلاو ИнкIовас injowas - ئێنگۈواس Инсилав insilaw - ئێنسێلاو Инхилав in[ilaw - ئێنځێلاو Инчалав inxalaw - ئێنچالاو Инчилав inxilaw - ئێنچێلاو Исилав isilaw - ئێسێلاو Итарав itaraw - ئێتاراو ИтаркIу itarju - ئێتارگۇ ИтIилав iTilaw - ئێطێلاو ИхакIу i[aju - ئێځاگۇ Ихи i{i - ئێخێ Ихилав i{ilaw - ئێخێلاو Ичал ixal - ئێچال Ичалав ixalaw - ئێچالاو Ичирилав ixirilaw - ئێچێرێلاو Ишомилав i^omilaw - ئێشۈمێلاو К k ك Как kak - كاك Кандалав kandalaw - كاندالاو Кантулав kantulaw - كانتۇلاو КахIав ka\aw - كاحاو Кацав kacaw - كاښاو Качалав kaxalaw - كاچالاو Каяв kayaw - كاياو КвартIа kwarTa - كوارطا Квацав kwacaw - كواښاو Квацилав kwacilaw - كواښێلاو КвегIав kwefaw - كوېعاو Квергъули kwervuli - كوېرغۇلێ Квечил kwexil - كوېچێل Квешав kwe^aw - كوېشاو Кечулав kexulaw - كېچۇلاو Кибич kibix - كێبێچ Кикав kikaw - كێكاو Кималав kimalaw - كێمالاو Кинххва kin{wa - كێنخوا Кинххвалав kin{walaw - كێنخوالاو Кирцав kircaw - كێرښاو КитIи kiTi - كێطێ Киши ki^i - كێشێ КиштIилав ki^Tilaw - كێشطێلاو КогIав kofaw - كۈعاو Колав kolaw - كۈلاو Комсорок komsosrok - كۈمسۈرۈك Коргъали korvali - كۈرغالێ Коргъалилав korvalilaw - كۈرغالێلاو Куртав kurtaw - كۇرتاو Курцав kurcaw - كۇرښاو Куса kusa - كۇسا Кусилав kusilaw - كۇسێلاو Куцарав kucaraw - كۇښاراو Къ q ق Къабади qabadi - قابادێ КъабахI qaba\ - قاباح КъабичIулав qabizulaw - قابێڃۇلاو Къадачи qadaxi - قاداچێ Къайич qayix - قايێچ Къантула qantula - قانتۇلا Къантур qantur - قانتۇر Къарачу qaraxu - قاراچۇ Къарачулав qaraxulaw - قاراچۇلاو Къарнач qarnax - قارناچ Къасирилав qasirilaw - قاسێرێلاو Къацав qacaw - قاښاو Къацарав qacaraw - قاښاراو КъацIу qa`u - قاڝۇ КъахIич qa\ix - قاحێچ Къвангъур qwanvur - قوانغۇر КъватIулав qwaTulaw - قواطۇلاو Къебед qebed - قېبېد Къебедав webedaw - قېبېداو Къебедассулав qebedaSulaw - قېبېداصۇلاو Къирилав qirilaw - قێرێلاو Къокъав qoqaw - قۈقاو Къоселав qoselaw - قۈسېلاو Къохьоч qo%ox - قۈڮۈچ Къочав qoxaw - قۈچاو Къуду qudu - قۇدۇ Къубаколав qubakolaw - قۇباكۈلاو Къудус qudus - قۇدۇس КъукIарав qujaraw - قۇگاراو Къулду quldu - قۇلدۇ Къулдулав quldulaw - قۇلدۇلاو КъулигIалав qulifalaw - قۇلێعالاو КъулецIихIма qule`i\ma - قۇلېڝێحما Къура qura - قۇرا КъурахI qura\ - قۇراح Къурач qurax - قۇراچ Кь p ڨ Кьибид pibid - ڨێبێد Кьихьилав pi%ilaw - ڨێڮێلاو Кьукьулав pupulaw - ڨۇڨۇلاو Кьуру puru - ڨۇرۇ Кьуручан puruxan - ڨۇرۇچان КI j گ КIалтIуш jalTu^ - گالطۇش КIандач jandax - گانداچ КIартилав jartilaw - گارتێلاو КIачIал jazal - گاڃال КIилълъилав ji:ilaw - گێڷێلاو КIисолав jisolaw - گێسۈلاو КIосолав josolaw - گۈسۈلاو КIодохIилав jodo\ilaw - گۈدۈحێلاو КIодочи jodoxi - گۈدۈچێ КIонхIолав jon\olaw - گۈنحۈلاو КIудав judaw - گۇداو КIудассулав judaSulaw - گۇداصۇلاو КIичча jiXaw - گێڿا КIудаэмен judaemen - گۇدائېمېن КIуди judi - گۇدێ КIудияв judiyaw - گۇدێياو КIудиявас judiyawas - گۇدێياواس КIудиявдибир judiyawdibir - گۇدێياودێبێر КIудияссулав judiyaSulaw - گۇدێياصۇلاو КIиштIилав ji^Tilaw - گێشطێلاو Л l ل Лахчу la[xu - لاخچۇ Лахъу la]u - لاڅۇ ЛахIилав la\ilaw - لاحێلاو ЛахIиялав la\iyalaw - لاحێيالاو ЛахIикI la\ij - لاحێگ Лаченилав laxenilaw - لاچېنێلاو Лекъав leqaw - لېقاو Лечи lexi - لېچێ ЛокIалав lojalaw - لۈگالاو Лъ ; ڸ ЛъарагIав ;arafaw - ڸاراعاو Лъелассулав ;elaSulaw - ڸېلاصۇلاو Лъебелав ;ebelaw - ڸېېبېلاو Лълъ : ڷ ЛълъикIав :ijaw - ڷێگاو ЛълъикIалав :ijalaw - ڷێگالاو М m م Магъилав mavilaw - ماغێلاو Магъула mavula - ماغۇلا Магъур mavur - ماغۇر Магъуш mavu^ - ماغۇش МагIангалав mafangalaw - ماعانڬالاو МагIарулав mafarulaw - ماعارۇلاو Мадилав madilaw - مادێلاو Мажалав ma$alaw - ماجالاو Мазгар ma#gar - مازڬار Мазгьар ma#har - مازهار Маилав mailaw - مائێلاو Макъачилав maqaxiaw - ماقاچێلاو Макълач maqlax - ماقلاچ Малалав malalaw - مالالاو Малсаг malsag - مالساڬ Мапилав ma_ilaw - مافێلاو Макъади maqadi - ماقادێ Мала mala - مالا Маладу maladu - مالادۇ МалахI mala\ - مالاح Малач malax - مالاچ Малачи malaxi - مالاچێ Малачилав malaxilaw - مالاچێلاو Малулав malulaw - مالاۇلاو Мамав mamaw - ماماو Мамади mamadi - مامادێ Мамадибир mamadibir - مامادێبێر Мамалав mamalaw - مامالاو Мамахъ mama] - ماماڅ Мамулав mamulaw - مامۇلاو Марасилав marasilaw - ماراسێلاو Маргъут marvut - مارغۇت Маржанулав mar$anulaw - مارجانۇلاو Маржу mar$u - مارجۇ Маргалав margalaw - مارڬالاو Маркъулав marqulaw - مارقۇلاو Масандилав masandilaw - ماساندێلاو МатIулав maTulaw - ماطۇلاو МатIуч maTux - ماطۇچ Маха ma[a - ماځا Махалав ma[alaw - ماځالاو Махат ma[at - ماځات МахIа ma\a - ماحا МахIамкалав ma\amkalaw - ماحامكالاو МахIада ma\ada - ماحادا МахIак ma\ak - ماحاك МахIаку ma\aku - ماحاكۇ МахIакI ma\aj - ماحاگ МахIакIу ma\aju - ماحاگۇ МахIатI ma\aT - ماحاط МахIач ma\ax - ماحاچ МахIачилав ma\axilaw - ماحاچێلاو Махху ma{u - ماخۇ Маххулав ma{ulaw - ماخۇلاو Мачча maXa - ماڿا Маччалав maXalaw - ماڿالاو МачIав mazaw - ماڃاو МачIикъ maziq - ماڃێق Мегеж mege$ - مېڬېج МегIеркIичI meferjiz - مېعېرگێڃ Месел mesel - مېسېل Меселав meselaw - مېسېلاو Миккилав miKilaw - مێڭێلاو Минав minaw - مێناو Мичилав mixilaw - مێچێلاو МизакIу mi#aju - مێزاگۇ МичIилав mizilaw - مێڃێلاو МокIочIо mojozo - مۈگۈڃۈ Мокъокъилав moqoqilaw - مۈقۈقێلاو Мочокъ moxoq - مۈچۈق МукIучIилав mujuzilaw - مۇگۇڃێلاو МукIушилав muju^ilaw - مۇگۇشێلاو Мурилав murilaw - مۇرێلاو Муртилав murtilaw - مۇرتێلاو Мутал mutal - مۇتال Мутач mutax - مۇتاچ Мухъилав mu]ilaw - مۇڅێلاو МухIу mu\u - مۇحۇ МухIудада mu\udada - مۇحۇدادا МухIуч mu\ux - مۇحۇچ МухIучилав mu\uxilaw - مۇحۇچێلاو Н n ن НакIкIав naJaw - ناڴاو Нартав nartaw - نارتاو Насу nasu - ناسۇ НасухI nasu\ - ناسۇح Нуцалав nucalaw - نۇښالاو Нуци nuci - نۇښێ О o ئۈ Онкоч onkox - ئۈنكۈچ Онколав onkolaw - ئۈنكۈلاو Оморав omoraw - ئۈمۈراو Омоч omox - ئۈمۈچ Онжолав on$olaw - ئۈنجۈلاو Оросилав orosilaw - ئۈرۈسێلاو Орто orto - ئۈرتۈ Оххолав o{olaw - ئۈخۈلاو Оцав ocaw - ئۈښاو Оцилав ocilaw - ئۈښێلاو Оцок ocok - ئۈښۈك Оцолав ocolaw - ئۈښۈلاو П _ ف Пакачилав _axakilaw - فاكاچێلاو Пакъа _aqa - فاقا Пакъалав _aqalaw - فاقالاو Панзулав _an#ulaw - فانزۇلاو Парилав _arilaw - فارێلاو ПарчахIилав _arxa\ilaw - فارچاحێلاو Пахучилав _a[uxilaw - فاځۇچێلاو Пирилав _irilaw - فێرێلاو Пирич _ixix - فێرێچ Пиртузилав _irtu#ilaw - فێرتۇزێلاو Пирххарав _ir{araw - فێرخاراو Пурав _uraw - فۇراو Р r ر Розав ro#aw - رۈزاو Розилав ro#ilaw - رۈزێلاو РотIолав roTolaw - رۈطۈلاو Рукъилав ruqilaw - ر ۇ ق ێ لاو С s س Саги sagi - سا ڬ ێ Сагилав sagilaw - ساڬێلاو Сарак sarak - ساراك Сарал saral - سارال Саралав saralaw - سارالاو Саритилав saritilaw - سارێتێلاو Сирки sarki - سێركێ Сиркилав sarkilaw - سێركێلاو Сатмалав satmalaw - ساتمالاو Саху sa{u - ساخۇ СахIуч sa\ux - ساحۇچ Сума suma - سۇما Сумалав sumalaw - سۇمالاو СунтIалав sunTalaw - سۇنطالاو Сурук suruk - سۇرۇك Сурукъ suruq - سۇرۇق Сута suta - سۇتا Суталав sutalaw - سۇتالاو Сутулав sutulaw - سۇتۇلاو СутIа suTa - سۇطا Т t ت Тайдур taydur - تايدۇر Тамалав tamalaw - تامالاو Тамахулав tama[ulaw - تاماځۇلاو Тамачалав tamaxalaw - تاماچالاو Тами tami - تامێ Танка tanka - تانكا Танкалав tankalaw - تانكالاو Танхалав tan[alaw - تانځالاو Таххав ta{aw - تاخاو ТахIна ta\na - تاحنا Тахту ta{tu - تاختۇ Таша ta^a - تاشا Ташав ta^aw - تاشاو Тетелав tetelaw - تېتېلاو Тидулав tidulaw - تێدۇلاو Тирул tirul - تێرۇل Тирулав tirulaw - تێرۇلاو Тируч tirux - تێرۇچ Тиручилав tiruxilaw - تێرۇچێلاو Титалав titalaw - تێتالاو Тудуж tudu$ - تۇدۇج Тузилав tu#ilaw - تۇزێلاو Тунав tunaw - تۇناو Туначилав tunaxilaw - تۇناچێلاو Тунзилав tun#ilaw - تۇنزێلاو Тумав tumaw - تۇماو Туракъ turaq - تۇراق Турач turax - تۇراچ Турулав turulaw - تۇرۇلاو Туручилав turuxilaw - تۇرۇچێلاو Тупа tu_a - تۇفا Тутун tutun - تۇتۇن Тухилав tu{ilaw - تۇخێلاو Тучалав tuxalaw - تۇچالاو ТI T ط ТIабакIилав Tabajilaw - طاباگێلاو ТIала Tala - طالا ТIамир Tamir - طامێر ТIамурав Tamuraw - طامۇراو ТIанкIу Tanju - طانگۇ ТIегьарав Teharaw - طېهاراو ТIеххав Te{aw - طېخاو ТIеххулав Te{ulaw - طېخۇلاو ТIехIав Te\aw - طېحاو ТIехIулав Te\ulaw - طېحۇلاو ТIидулав Tidulaw - طێدۇلاو ТIилахI Tila\ - طێلاح ТIинав Tinaw - طێناو ТIинавас Tinawas - طێناواس ТIинавчи Tinawxi - طێناوچێ ТIиндилав Tindilaw - طێندێلاو ТIинач Tinax - طێناچ ТIинтIилав TinTilaw - طێنطێلاو ТIинуч Tinux - طێنۇچ ТIинчIав Tinzaw - طێنڃاو ТIип Ti_ - طێف ТIири Tiri - طێرێ ТIитIалав TiTalaw - طێطالاو ТIокъощ Toqo& - طۈقۈۺ ТIолбо Tolbo - طۈلبۈ ТIолболав Tolbolaw - طۈلبۈلاو ТIорхо Tor{o - طۈرخۈ ТIорхолав Tor{olaw - طۈرخۈلاو ТIукIму Tujmu - طۇگمۇ ТIукIмулав Tujmulaw - طۇگمۇلاو ТIурав Turaw - طۇراو ТIурарав Turaraw - طۇراراو ТIурач Turax - طۇراو ТIурулав Turulaw - طۇرۇلاو ТIурурав Tururaw - طۇرۇراو ТIуруч Turux - طۇرۇچ У u ئۇ Угъусилав uvusilaw - ئۇغۇسێلاو Удада udada - ئۇدادا Удаман udaman - ئۇدامان Удурат udurat - ئۇدۇرات Узулав u#ulaw - ئۇزۇلاو Узумав u#umaw - ئۇزۇماو Укъалав uqalaw - ئۇقالاو Уладилав uladilaw - ئۇلادێلاو Умалав umalaw - ئۇمالاو Умалат umalat - ئۇمالات Урузмаг uru#mag - ئۇرۇزماڬ Урхъарав ur]araw - ئۇرڅاراو Урхьулав ur%ulaw - ئۇرڮۇلاو Урхьунчи ur%unxi - ئۇرڮۇنچێ Усав usaw - ئۇساو Усалав usalaw - ئۇسالاو УсахI usa\ - ئۇساح Ухъасилав u]asilaw - ئۇ څ اس ێ لاو Учума uxuma - ئۇچۇما Х [ ځ Харцав [arcaw - خارښاو Хважа [wa$a - ځواجا ХважакI [wa$aj - ځواجاگ Хвалаг {walag - خوالاڬ Херав [eraw - ځېراو Херчи [erxi - ځېرچێ Хецав [ecaw - ځېښاو Хисулав [isulaw - ځێسۇلاو Хх { خ Ххадулав {adulaw - خادۇلاو Ххалатав {alataw - خالاتاو Ххамагилав {amagilaw - خاماڬێلاو Хханжар {an$ar - خانجار Ххарххар {ar{ar - خارخار Ххарххарилав {ar{arilaw - خارخارێلاو Ххатулав {atulaw - خاتۇلاو Ххачалав {axalaw - خاچالاو Ххвелав {welaw - خوېلاو Ххеххав {e{aw - خېخاو Ххеххалав {e{alaw - خېخالالو Ххиххилав {i{ilaw - خ ێ خ ێ لالو ХхинтIар {inTar - خێنطار Ххирач {irax - خێراچ Ххирассулав {iraSulaw - خێراصۇلاو Ххирияв {iriyaw - خێرێياو Ххирияссулав {iriyaSulaw - خێرێياصۇلاو ХхиххикI {i{ij - خێخێگ Ххочо {oxo - خۈچۈ Ххочолав {oxolaw - خۈچۈلاو Ххунзахъав {un#a]aw - خۇنزاڅاو ХхутIарав {uTaraw - خۇطاراو Ххучбар {uxbar - خۇچبار Ххучи {uxi - خۇچێ Ххучилав {uxilaw - خۇچێلاو Хъ ] څ Хъаргъилав ]arvilaw - څارغێلاو Хъатулав ]atulaw - څاتۇلاو Хъварт ]wart - څوارت Хъвархъварилав ]war]warilaw - څوارڅوارێلاو Хъергъу ]ervu - څېرغۇ Хъехъалав ]e]alaw - څېڅالاو Хъихьилав ]i%ilaw - څێڮێلاو Хъугъан ]uvan - څۇغان Хъукьав ]upaw - څۇڨاو Хъуйчав ]uyxaw - څۇيچاو Хъурщилав ]ur&ilaw - څۇرۺێلاو Хь % ڮ ХьулгIач %ulfax - ڮۇلعاچ ХI \ ح ХIагулав \agulaw - حاڬۇلاو ХIада \ada - حادا ХIадулав \adulaw - حادۇلاو ХIадурав \aduraw - حادۇراو ХIажав \a$aw - حاجاو ХIажигоро \a$igoro - حاجێڬۈرۈ ХIалакъав \alaqaw - حالاقاو ХIамахъав \ama]aw - حاماڅاو ХIандулав \andulaw - حاندۇلاو ХIанзалав \an#alaw - حانزالاو ХIанкалав \ankalaw - حانكالاو ХIантIилав \anTilaw - حانتێلاو ХIасалав \asalaw - حاسالاو ХIаскъил \asqil - حاسقێل ХIаскъилав \asqilaw - حاسقێلاو ХIахьулав \a%ulaw - حاڮۇلاو ХIатулав \atulaw - حاتۇلاو ХIащтIихх \a&Ti{ - حاۺطێخ ХIаялав \ayalaw - حايالاو ХIаяссулав \ayaSulaw - حاياصۇلاو ХIедалав \edalaw - حېدالاو ХIетав \etaw - حېتاو ХIетилав \etilaw - حېتێلاو ХIинкъарав \inqaraw - حێنقاراو ХIихьдан \i%dan - حێڮدان ХIожо \o$o - حۈجۈ ХIоржолав \or$olaw - حۈرجۈلاو ХIоролав \orolaw - حۈرۈلاو ХIоселав \oselaw - حۈسېلاو ХIото \oto - حۈتۈ ХIотолав \otolaw - حۈتۈلاو ХIужбар \u$bar - حۇجبار ХIурилав \urilaw - ح ۇ ر ێ لاو Ц c ښ Царак carak - ښاراك Царалав caralaw - ښارالاو Цетав cetaw - ښېتاو Церетил ceretil - ښېرېتێل Цидук ciduk - ښێدۇك Цидулав cidulaw - ښێدۇلاو Цоколав cokolaw - ښۈكۈلاو ЦокIалав cojalaw - ښۈگالاو ЦохIолав co\olaw - ښۈحالاو Цц C ڛ Ццевехъан Cewe]an - ڛېوېڅان Ццидалав Cidalaw - ڛێدالاو ЦI ` ڝ ЦIадулав `adulaw - ڝادۇلاو ЦIакъав `aqaw - ڝاقاو ЦIарецин `aretin - ڝارېښێن ЦIаху `a[u - ڝاځۇ ЦIахулав `a[ulaw - ڝاځۇلاو ЦIетIав `eTaw - ڝېطاو ЦIицIикIав `i`ijaw - ڝێڝێگاو ЦIику `iju - ڝېكۇ ЦIикъ `iq - ڝێق ЦIирххарав `ir{araw - ڝێرخاراو ЦIихьарав `i%araw - ڝێرڮاراو ЦIицIикав `i`ikaw - ڝېڝێكاو ЦIцI ~ ڞ ЦIцIарберцин ~arbercin - ڞاربېرښێن ЦIцIаргьуин ~arhuin - ڞارهۇئێن ЦIцIаргIин ~arfin - ڞارعێن ЦIцIарлълъикI ~ar:ij - ڞارڷێگ ЦIцIахIилав ~a\ilaw - ڞاحێلاو ЦIцIахIилчи ~a\ilxi - ڞاحێلچێ ЦIцIекIав ~ejaw - ڞېگاو ЦIцIихIик ~i\ik - ڞێحێك ЦIцIихIил ~i\il - ڞێحێل ЦIцIихIилав ~i\ilaw - ڞێحێلاو ЦIцIихIилчи ~i\ilxi - ڞێحێلچێ ЦIцIодор ~odor - ڞۈدۈر ЦIцIодорав ~odoraw - ڞۈدۈراو ЦIцIохIолав ~o\olaw - ڞۈحۈلاو ЦIцIурмилав ~urmilaw - ڞۇرمێلاو Ч x چ ЧабакI xabaj - چاباگ Чагу xagu - چاڬۇ Чагурилав xagurilaw - چاڬۇرێلاو Чака xaka - چاكا Чакалав xakalaw - چاكالاو Чакалассулав xakalaSulaw - چاكاصۇلاو Чакарав xakaraw - چاكاراو Чакарилав xakarilaw - چاكارێلاو Чалухх xalu{ - چالۇخ Чамак xamak - چاماك Чамакулав xamakulaw - چاماكۇلاو Чамал xamal - چامال Чамарсаг xamarsag - چامارساڬ Чанахъан xana]an - چاناڅان Чангурилав xangurilaw - چانڬۇرێلاو Чанкур xankur - چانڬۇر Чантилав xantilaw - چانتێلاو Чанчалав xanxalaw - چانچالاو Чарав xaraw - چاراو Чаран xaran - چاران Чармулав xarmulaw - چارمۇلاو Чантилав xantilaw - چانتێلاو Чахъучи xa]uxi - چاڅۇچێ ЧахIи xa\i - چاحێ Чегулав xegulaw - چېڬۇلاو Ченгел xengel - چېنڬېل Чергес xerges - چېرڬېس Чилалав xilalaw - چێلالاو Чилахерав xila[eraw - چێلاځېراو Чинтилав xintilaw - چێنتێلاو Чинтиссулав xintiSulaw - چێنتێصۇلاو Чинтир xintir - چێنتێر Чинчара xinxara - چێنچارا Чимчилав ximxilaw - چێمچێلاو Чирахъилав xira]ilaw - چێراڅێلاو Чирилав xirilaw - چێرێلاو Чондалав xondalaw - چۈندالاو Чончалав xonxalaw - چۈنچالاو Чончолав xonxolaw - چۈنچۈلاو ЧохIо xo\o - چۈحۈ Чукалав xukalaw - چۇكالاو Чукъулав xuqulaw - چۇقۇلاو Чумчалав xumxulaw - چۇمچالاو Чундалав xundalaw - چۇندالاو Чункъ xunq - چۇنق Чунчулав xunxulaw - چۇنچۇلاو Чумчал xemxal - چۇمچال Чупалав xu_alaw - چۇفالاو Чупан xu_an - چۇفان Чупанилав xu_anilaw - چۇفانێلاو Чусулав xusulaw - چۇسۇلاو Чуталав xutalaw - چۇتالاو Чухъалав xu]alaw - چۇڅالاو ЧухIа xu\a - چۇحا ЧухIилав xu\ilaw - چۇحێلاو Чунгъар xunvar - چۇنغار Чч X ڿ Ччамалав Xamalaw - ڿامالاو ЧI ` ڃ ЧIадилав `adilaw - ڃادێلاو ЧIакъвачIо `aqwa`o - ڃاقواڃۈ ЧIанкIа `anja - ڃانگا ЧIанкIалав `anjalaw - ڃانگالاو ЧIанкIилав `anjilaw - ڃانگێلاو ЧIанчIур `an`ur - ڃانڃۇر ЧIарабура `arabura - ڃارابۇرا ЧIечIера `e`era - ڃېڃېرا ЧIилбикI `ilbij - ڃێلبێگ ЧIинкъ `inq - ڃێنق ЧIимчIалав `im`alaw - ڃێمڃالاو ЧIирилав `irilaw - ڃێرێلاو ЧIиркъалав `irqalaw - ڃێرقالاو ЧIуралав `uralaw - ڃۇرالاو ЧIурилав `urilaw - ڃۇرێلاو ЧIухIарав `u\araw - ڃۇحاراو ЧIухIилав `u\ilaw - ڃۇحێلاو ЧIчI ~ ڄ ЧIчIегIерав ~eferaw - ڄېعېراو ЧIчIегIерилав ~eferilaw - ڄېعېرێلاو ЧIчIегIерчи ~eferxi - ڄېعېرچێ Ш ^ ش ШагIалав ^afalaw - شاعالاو Шагь ^ah - شاه Шагьав ^ahaw - شاهاو Шагьилав ^ahilaw - شاهێلاو Шагъумалав ^avumalaw - شاغۇمالاو Шамасур ^amasur - شاماسۇر Шаматав ^amataw - شاماتاو Шаматилав ^amatilaw - شاماتێلاو Шапалав ^a_alaw - شافالاو Шагьмилав ^ahmilaw - شاهمێلاو Шагьша ^ah^a - شاهشا ШвагIилав ^wafilaw - شواعێلاو Шонилав ^onilaw - شۈنێلاو ШохIолав ^o\olaw - شۈحۈلاو Шукъукъ ^uquq - شۇرۇق Щ & ۺ Щокъав &oqaw - ۺۈقاو Щванхав &wan{aw - ۺوانخاو Э e ئې Эгерилав egerilaw - ئېڬېرێلاو Эмелав emelaw - ئېمېلاو Эмеч emex - ئېمېچ МагIарул цIцIарал (гIараб, лъарагI, парс мацIцIаздасса рачIарал) mafarul ~aral (farab, ;araf, _ars ma~a#daSa razaral) عاراب، ڸاراع، فارس ماڞازداصا راڃارال ڞارال Бихьиназул цӏцIарал بێڮێنازۇل ڞارال bi%ina#ul ~aral А a ا Абу abu - ابۇ Абумуслим abumuslim - ابۇمۇسلێم Абус abus - ابۇس АбутIалиб abuTalib - ابۇطالێب Айтбер aytber - ايتبېر Айдемир aydemir - ايدېمێر Адам adam - ادام Амин amin - امێن Амир amir - امێر Анвар anwar - انوار Апанди a_andi - افاندێ Арслан arslan - ارسلان Арсланбег arslanbeg - ارسلانبېڬ Асадулагь asadulah - اسادۇلاه Аселдер aselder - اسېلدېر Асслудин aSludin - اصلۇدێن АссхIаб aS\ab - اصحاب АссхIабгIали aS\abfali - اصحابعالێ АхIмад a\mad - احماد АхIмадхан a\mad{an - احمادخان Аюб ayub - ايۇب Б b ب Багьадур bahadur - باهادۇر Бассир baSir - باصێر Батир batir - باتێر БатIал baTal - باطال Бегав begaw - بېڬاو Багьаудин bahaudin - باهائۇدێن Бадрудин badrudin - بادرۇدێن Башир ba^ir - باشێر Билал bilal - بێلال Булат bulat - بۇلات Булач bulax - بۇلاچ В w و Вагьаб wahab - واهاب Вакил wakil - واكێل Вали wali - والێ Валид walid - والێد Варис waris - وارێس ВахIид waris - واحێد Г g ڬ Гирай giray - ڬێراي Гула gula - ڬۇلا Гунаш guna^ - ڬۇناش Гь h ه Гьажассулай ha$aSulay - هاجاصۇلاي Гъ v غ Гъази va#i - غازێ Гъазияв va#iyaw - غازێياو ГI f ع ГIабас fabas - عاباس ГIабдулгъапур fabdulva_ur - عابدۇلغافۇر ГIабдулагь fabdulah - عابدۇلاه ГIабид fabid - عابێد ГIабидулагь fabidulah - عابێدۇلاه ГIабдулатIип fabdulaTi_ - عابدۇلاطێف ГIабдулбассир fabdulbaSir - عابدۇلباصێر ГIабдулвагьаб fabdulwahab - عابدۇلواهاب ГIабдулвахIид fabdulwa\id - عابدۇلواحێد ГIабдулгIазиз fabdulfa#i# - عابدۇلعازێز ГIабдулкарим fabdulkarim - عابدۇلكارێم ГIабдулмажид fabdulma$id - عابدۇلماجێد ГIабдулмалик fabdulmalik - عابدۇلمالێك ГIабдулмуъмин fabdulma'min - عابدۇلمۇئمێن ГIабдулпатахI fabdul_ata\ - عابدۇلفاتاح ГIабдулхIаким fabdul\akim - عابدۇلحاكێم ГIабдулххаликъ fabdul{aliq - عابدۇلخالێق ГIабдулхIалим fabdul\alim - عابدۇلحالێم ГIабдунассир fabdunaSir - عابدۇناصێر ГIабдурашид fabdura^id - عابدۇراشێد ГIабдуразакъ fabdura#aq - عابدۇرازاق ГIабдурахIман fabdura\man - عابدۇراحمان ГIабдурахIим fabdura\im - عابدۇراحێم ГIабдусалам fabdusalam - عابدۇسالام ГIабдуссамад fabduSamad - عابدۇصاماد ГIадил fadil - عادێل ГIазиз fa#i# - عازێز ГIазим fa#im - عازێم ГIали fali - عالێ ГIалидибир falidibir - عالێدێبێر ГIалиассхIаб faliaS\ab - عالێئاصحاب ГIалибег falibeg - عالێبېڬ ГIалихан fali{an - عالێخان ГIалихIажи fali\a$i - عالێحاجێ ГIамир famir - عامێر ГIамирхан famir{an - عامێرخان ГIарип fari_ - عارێف ГIизудин fi#udin - عێزۇدێن ГIиса fisa - عێسا ГIимран fimran - عێمران ГIумар fumar - عۇمار ГIумарассхIаб fumar'aS\ab - عۇمارئاصحاب ГIумардибир fumardibir - عۇماردێبێر ГIумархIажи fumar\a$i - عۇمارحاجێ ГIусман fusman - عۇسمان Гь h ه Гьимат himat - هێمات Д d د Давуд dawud - داوۇد Дайитбег dayitbeg - دايێتبېڬ Даниял daniyal - دانێيال Ж $ ج ЖабрагIил $abrafil - جابراعێل Жаватхан $awat{an - جاواتخان ЖагIпар $a\_ar - جاعفار Жамбулат $ambulat - جامبۇلات Жалил $alil - جالێل Жамал $amal - جامال Жамалудин $amaludin - جامالۇدێن З # ز Загьид #ahid - زاهێد Заирбег #airbeg - زائێربېڬ ЗайнулгIабид #aynulfabid - زاينۇلعابێد Зайнудин #aynudin - زاينۇدێن Закарига #akariga - زاكارێڬا Закир #akir - زاكێر Залумхан #alum{an - زالۇمخان Заур #aur - زائۇر Зиявудин #iyawudin - زێياوۇدێن Зубайир #ubayir - زۇبايێر Зулпукъар #ul_uqar - زۇلفۇقار И i ئێ Ибрагьим ibrahim - ئێبراهێم Идрис idris - ئێدردێس Иляс ilyas - ئێلياس Имам imam - ئێمام Имамудин imamudin - ئێمامۇدێن ИманшапигI iman^a_if - ئێمانشافێع Исмат ismat - ئێسمات Искандер iskander - ئێسكاندېر Ислам islam - ئێسلام ИсмагIил ismafil - ئێسماعێل Исрапил isra_il - ئێسرافێل ИсхIакъ is\aq - ئێسحاق К k ك Кабир kabir - كابێر Казбек ka#bek - كازبېك Камал kamal - كامال Камалудин kamaludin - كامالۇدێن Камил kamil - كامێل Карим karim - كارێم Каримулагь karimulah - كارێمۇلاه Къ q ق Къади qadi - قادێ Къадир qadir - قادێر Къагьир qahir - قاهێر Къасум qasum - قاسۇم Къасим qasim - قاسێم Къурбан qurban - قۇربان Л l ل Лабазан laba#an - لابازان Лукъман luqman - لۇقمان М m م Магьди mahdi - ماهدێ Мажид ma$id - ماجێد Макъссуд maqSud - ماقصۇد Малик malik - مالێك Манссур manSur - مانصۇر Марат marat - مارات МахIмуд ma\mud - ماحمۇد МахIсуд ma\sud - ماحسۇد Мирза mir#a - مێرزا Музапир mu#a_ir - مۇزافێر Мурад murad - مۇراد Муртуз murtu# - مۇرتۇز Муса musa - مۇسا Муслим muslim - مۇسلێم МусстIапа muSTa_a - مۇصطافا Муххтар mu{tar - مۇختار МухIамад mu\amad - مۇحاماد МухIамадамин mu\amad'amin - مۇحامادئامێن МухIамадбашир mu\amadba^ir - مۇحامادباشێر МухIамадгӏарип mu\amadfari_ - مۇحامادعارێف МухIамадгIазиз mu\amadfa#i# - مۇحامادعازێز МухIамадгъази mu\amadva#i - مۇحامادغازێ МухIамадзакир mu\amad#akir - مۇحامادزاكێر МухIамадкамил mu\amadkamil - مۇحامادكامێل МухIамадсагIид mu\amadsafid - مۇحامادساعێد МухIамадсайгид mu\amadsaygid - مۇحامادسايڬێد МухIамаднаби mu\amadnabi - مۇحامادنابێ МухӏамадхIабиб mu\amad\abib - مۇحامادحابێب МухIамадрасул mu\amadrasul - مۇحامادراسۇل МухIамадссадикъ mu\amadSadiq - مۇحامادصادێق МухIамадсалам mu\amadsalam - مۇحامادسالام МухIамадтIагьир mu\amadTamir - مۇحامادطاهێر МухIамадхан mu\amad{an - مۇحامادخان МухIамадххайир mu\amad{ayir - مۇحامادخايێر МухIамадхIажи mu\amad\a$i - مۇحامادحاجێ МухIамадшапигI mu\amad^a_if - مۇحامادشافێع МухIамадшарип mu\amad^ari_ - مۇحامادشارێف Н n ن Наби nabi - نابێ Набигула nabigula - نابێڬۇلا Назир na#ir - نازێر Нассир naSir - ناصێر Нассрудин naSrudin - ناصرۇدێن Нассрулагь naSrulah - ناصرۇلاه Ниязбег niya#beg - نێيازبېڬ НугIман nufman - نۇعمان НурмухIума nurmu\uma - نۇرمۇحۇما Нурулагь nurulah - نۇرۇلاه Нурудин nurudin - نۇرۇدێن НухI nu\ - نۇح НухIбег nu\beg - نۇحبېڬ П _ ف Пайзудин _ay#udin - فايزۇدێن Пазил _a#il - فازێل Парухъ _aru] - فارۇق ПатахI _ata\ - فاتاح Паххрудин _a{rudin - فاخرۇدێن ПитIулай _iTulay - فێطۇلاي Р r ر Ражаб ra$ab - راجاب Рамазан rama#an - رامازان Расул rasul - راسۇل Рашид ra^id - راشێد Ризван ri#wan - رێزوان Руслан ruslan - رۇسلان Рустам rustam - رۇستام С s س СагIаду safadu - ساعادۇ СагIид safid - ساعێد Сайгид saygid - سايڬێد Сажид sa$id - ساجێد Сайпудин say_udin - سايفۇدێن Сайпулагь say_ulah - سايفۇلاه Салам salam - سالام Салим salim - سالێم Салимхан salim{an - سالێمخان Салман salman - سالمان Сиражудин sira$udin - سێراجۇدێن Сулиман suliman - سۇلێمان СултIан sulTan - سۇلطان Сурхай sur{ay - سۇرخاي Сс S ص Ссапигулагь Sa_igulah - صافێڬۇلاه Ссадрудин Sadrudin - صادرۇدێن СсалахI Sala\ - صالاح СсалахIудин Sala\udin - صالاحۇدێن СсалихI Sali\ - صالێح Т t ت Тажудин ta$udin - تاجۇدێن Таймасхан taymas{an - تايماسخان Темирбег temirbeg - تېمێربېڬ Темирбулат temirbulat - تېمێربۇلات Темирхан temir{an - تېمێرخان Тимур timur - تێمۇر ТI T ط ТIагьа Taha - طاها ТIагьир Tahir - طاهێر ТIайгиб Taygib - طايڬێب ТIалхIат Tal\at - طالحات У u ئۇ Умалат umalat - ئۇمالات Усстар uStar - ئۇصتار Усстархан uStar{an - ئۇصتارخان Хх { خ Ххайир {ayir - خايێر Ххайрудин {ayrudin - خايرۇدێن Ххайрулагь {ayrulah - خايرۇلاه Ххалид {alid - خالێد Ххаликъ {aliq - خالێق Ххалипа {ali_a - خالێفا Ххалил {alil - خالێل Ххассай {aSay - خاصاي Ххассбулат {aSbulat - خاصبۇلات ХхассмухIамад {aSmu\amad - خاصمۇحاماد Ххизри {i#ri - خێزرێ ХхирамухIамад {iramu\amad - خێرامۇحاماد Хъ ] څ Хъазами ]a#ami - څازامێ ХI \ ح ХIабиб \abib - حابێب ХIабибулагь \abibulah - حابێبۇلاه ХIадис \adis - حادێس ХIажимурад \a$imurad - حاجێمۇراد ХIажимухIамад \a$imu\amad - حاجێمۇحاماد ХIажияв \a$iyaw - حاجێياو ХIайдар \aydar - حايدار ХIамид \amid - حامێد ХIаким \akim - حاكێم ХIамзат \am#at - حامزات ХIапиз \a_i# - حافێز ХIасан \asan - حاسان ХIасанбег \asanbeg - حاسانبېڬ ХIусен \usen - حۇسېن Ш ^ ش Шагьидав ^ahidaw - شاهێداو ШагIбан ^afban - شاعبان Шайихх ^ayi{ - شايێخ Шакир ^akir - شاكێر Шамил ^amil - شامێل ШапигI ^a_0f - شافێع Шарапудин ^ara_udin - شارافۇدێن Шарип ^ari_ - شارێف Шагь ^ah - شاه ШагьгIабас ^ahfabas - شاهعاباس Шагьмурад ^ahmurad - شاهمۇراد Шагьшабек ^ah^abek - شاهشابېك ШагьмухIамад ^ahmu\amad - شاهمۇحاماد Шигьабудин ^ihabudin - شێهابۇدێن ШугIайб ^ufayb - شۇعايب Э e ئې Элдар eldar - ئېلدار Ю y يۇ Юнус yunus - يۇنۇس Юсуп yusu_ - يۇسۇف Я y يۇ ЯгIкъуб yafqub - ياعقۇب ЯхIя ya\ya - ياحيا МагIарул цIцIарал хъвазе кколел куц mafarul ~aral ]wa#e Kolel kuc ماعارۇل ڞارال څوازې ڭۈلېل كۇښ КьолбоцIцIар - ИнссуцIцIар - ЦIцIар polbo~ar - inSu~ar - ~ar ڨۈلبۈڞار - ئێنصۇل ڞار - ڞار НакIкIазул Ццидалассул БацIцIадав naJa#ul CidalaSul ba~adaw ناڴازۇل ڛێدالاصۇل باڞاداو Чупалазул ГIандалассул Маххулав xu_ala#ul fandalaSul ma{ulaw چۇفالازۇل عاندالاصۇل ماخۇلاو ЧIегIерилазул Чунчулассул Оморав Zeferila#ul xunxulaSul omoraw ڄېعېرێلازۇل چۇنچۇلاصۇل ئۈمۈراو ГIалилазул АхIмадил МухIамад falila#ul a\madil mu\amad عالێلازۇل احمادێل مۇحاماد Вагьабилазул Булачил ГIумар wahabila#ul bulaxil fumar واهابێلازۇل بۇلاچێل عۇمار Давудилазул ГIисал Наби dawudila#ul fisal nabi داوۇدێلازۇل عێسال نابێ ЖахIпарилазул АхIмадил ПатIимат $a\_arila#ul a\madil _aTimat حاحفارێلازۇل احمادێل فاطێمات Къадилазул ГIумаханассул Написат qadila#ul fuma{anaSul na_isat قادێلازۇل عۇماخاناصۇل نافێسات Титалазул Ххочбарил КIилълъилай titala#ul {oxbaril ji:ilay تێتالازۇل خۈچبارێل گێڷێلاي ЛълъикIазул Маххулассул Нуцалай :ija#ul ma{ulaSul nucalay ڷێگازۇل ماخۇلاصۇل نۇښالاي ЧIегIерилазул ГIумарил Мадинат Zeferila#ul fumaril madinat ڄېعېرێلازۇل عۇمارێل مادێنات БахIарчиязул ГIадалассул ГIайшат ba\arxiya#ul fadalaSul fay^at باحارچێيازۇل عادالاصۇل عايشات Цетазул Танкал Макълач ceta#ul tankal maqlax ښېتازۇل تانكال ماقلاچ ЛокIалазул Лекъассул Кьукьулав lojala#ul leqaSul pupulaw لۈگالازۇل لېقاصۇل ڨۇڨۇلاو ГIолазул ГIумалассул ГIадалав fola#ul fumalaSul fadalaw عۈلازۇل عۇمالاصۇل عادالاو Варисилазул ХIапизил Залимхан warisila#ul \a_i#il #alim{an وارێسێلازۇل حافێزێل زالێمخان ХIанапилазул ЖахIпарил ЗулхIижат \ana_ila#ul $a\_aril #ul\i$at حانافێلازۇل جاحفارێل زۇلحێجات

МагIарул кицаби ва абиял коделдерил мацӏцӏалълъа. Маарул кица-биценал maarul kica-bicenal А a Абдалассул гIеч гIадин гьоркьоб ана. abdalaSul fex fadin horpob ana. Абдалассул - зур, гIакъилассул - кIал. abdalaSul - #ur, faqilaSul - jal. Абде бегьинебани, мунгияли дабго жо бугоан. abde behinebani, mungiyali dabgo $o bugoan. Абде дуда адаб буго, обай-обангутIи хханассул иш буго. abd duda adab bugo, obay-obanguTi {anaSul i^ bugo. АбдегIан рагIи – дур лагъ, абун ххадуб – мун гьелълъул лагъ. abdefan rafi - dur lav, abun {adun - mun he:ul lav. АбчIого тараб рагIи – ххазина буго. abzogo tarab rafi - {a#ina bugo. Абундачал гIемер, ячундачал дагь, ячинев чи гьечIей Чала Бариян. abundaxal femer, yaxundaxal dah, yaxinew xi hezey xala bariyan. Абундачалълъа ххадуй лълъугьарай хIабалълъ ракьа турарай цо адамалълъул хIабале ккарайила. abundaxa:a {aduy :uharay \aba: rapa turaray co adama:ul \abale Karayila. Абунщинай ясги кьенарей, кьомо щинаб рагIиги батиняреб. abun&inay yasgi penarey, pomo &inab rafigi batinyareb. Абураб нахъ буссиняро, хъвараб бацIцIиняро. aburab na] buSinyaro, ]warab ba~inyaro. Абураб рагIи — реххараб чIор. aburab rafi - re{arab zor. Абурай ясалълъа гъунив гIадин кунае. aburay yasa:a vuniw fadin kunaye. Абурассе гуро йикIиней, ячарассейин. aburaSe guro yijiney, yaxaraSeyin. АбухIанапицца хIама биччачIони, ХIанукацца оц биччаняро. abu\ana_iCa \ama biXazoni, \anukaCa oc biXanyaro. Авал гьечIеб аххирги букIиняро, аххир гьечIеб авалги букIиняро. awal hezeb a{irgi bujinyaro, a{ir hezeb awalgi bujinyaro. Аварагасул цIцIани парссахъа аде энел рукIун ратларо. awaragaSul ~ani _arSa]a ade enel rujun ratlaro. Авлахъалълъа гIи вагIани, эхIаб гъвалицца бел'эли буня. awla]a:a fi wafani, e\ab vwaliCa bel'eli bunya. Агъаз гьечIесс черхх чIваня, чехь кошасс рукъ чIваня. ava# hezeS xer{ zwanya, xe% ko^aS ruq zwanya. Агь таниги - цо хIакъ, кIуркIуна кваниги - цо хIакъ. ah tanigi - co \aq, jurjuna kwanigi - co \aq. Агь цIуххуги, цIцIибил коне. ah `u{ugi, ~ibil kone. Агьлулун гьечIев чи бел'эрлунги тоги, гьунар гьечIеб чу рокIон чабхъадги онги. ahlulun hezew xi bel'erlungi togi, hunar hezeb xu rojon xab]adegi ongi. АгIаги махIаги гьечIого, дахIа бижиняреб (ракги лълъинги гьечIого, тIегь бижиняреб). afagi ma\agi hezogo, da\a bi$inyareb (rakgi :ingi hezogo Teh bi$inyareb). Ад бугеб пихъ бихьун гурони, гъотIол багьа гьаняро. ad bugeb _i] bi%un guroni, voTol baha hanyaro. Ад ракIараб чол квелълъ ккодеги гьаде ккенебила. ad rajarab xol kwe: Kodegi hade Kenebila. Адаб буголи – тарбия буголи. adab bugoli - tarbiya bugoli. Адаб гьечIессул адабги ккоги, жаниб гьенарессда рагIиги бицуги. adab hezeSul adabgi :ogi, $anib henareSda rafigi bicugi. Адаб гьомер бихьун гуребин, чи вихьунин буде ккенеб. adab homer bi%un gurebin, xi wi%unin bide Keneb. Адабазул эбел – калам дагьайила, хьулазул эбел – ссабруйила. adaba#ul ebel - kalam dahayila, %ula#ul ebel - Sabruyila. Адаб гуреб буни, буде ккенеб бегинеб. adab gureb buni, bude Keneb begineb. Адагьаб цаххбинисса бакIаб гьир гьечIеб. adahab ca{biniSa bajab hir hezeb. Адан басра вурассда басрияб къо бихьиня. adan basra wuraSda basriyab qo bi%inya. Адан божиняреб гIурмуялълъасса цIунаги! adan bo$inyareb furmuya:aSa `unagi! Адан кIиго нугьалълъила загIипав вукIинев - вижинягоги, х I онягоги. adan jigo nuha:ila #afi_aw wujinew - wi$inyagogi, \onyagogi. Адан чIванеб жо – чIухIи. adan zwaneb $o - zu\i. Адамли буде гIурмуялълъулълъ кватIун букIиняреб. adamli bude furmuya:u: kwaTun bujinyareb. Адамал ритIдеруде лълъугьарав мекъав чи - рагIад битIиняреб ил. adamal riTderude :uharaw meqaw xi - rafad biTinyareb il. Адамассе къимат ролохъ кьоги. adamaSe qimat rolo] pogi. Адамассул кошли – гIамал кIодоли, гIакдал кошли – рахь биччангутIи. adamaSul ko^li - famal jodoli, fakdal ko^li - ra% biXanguTi. Адго арав гьоболги лълъикIго кьенеб микьирги. adgo araw hobolgi :ijgo peneb mipirgi. Адго ккочIев цIцIогьор гурев. adgo Kozew ~ohor gurew. Аде валагьарассе – рахъо, бухъинессе – хъиру. ade walaharaSe - ra]o, bu]ineSe - ]iru. Аде гьобол къотIугеги, бухъе нугь къосугеги. ade hobol qoTugegi, bu]e nuh qosungegi. Аде къо ккани, къоркъолги бацI лълъугьинеб. ade qo Kani, qorqolgi ba` :uhineb. Аде къо ккедегIан кIалалълъ гьури ккенаресс, аде къо ккараб меххалълъ, горбола белэр кконяреб. ade qo Kedefan jala: huri KenareS, ade qo Karab me{a:, gorbola bel'er Konyareb. Аде къо щодегIан кIалалълъ гьури ккенаресс, аде къо ккараб меххалълъ горбола белэр кконяреб. ade qo &odefan jala: huri KenareS, ade qo Karab me{a: gorbola bel'er Konyareb. Аде лълъин бачIиняреб хIор ххеххгого къенеб. ade :in bazinyareb \or {e{gogo qeneb. Аде хъвачIого, ракьалълъасса чияссул хIал хьоняребила. ade ]wazogo, rapa:aSa xiyaSul \al %onyarebila. Аде цоги гъедо бегьани, гъокь букIараб боржинеб гIадат. ade cogi vedo behani, vop bujarab bor$ineb fadat. Аде цIцIанагIан гIемелинебги ургъел, асса бачахъанагIан дагьлун энебги ургъел. ade ~anafan femelinebgi urvel, aSa baxa]anafan dahlun enebgi urvel. Аде чи гьанярила, чараб гьой гьанярила (бунеб ишалълъе ххеххли буейила...). ade xi hanyarila, xarab hoy hanyarila (buneb i^a:e {e{;i buyeyila...). АдегIан ругезул хIурмат лълъиццаго цIуниня, хIурмат цIуне гъокьеххун ругезул. adefan ruge#ul \urmat :iCago `uninya, \urmat `une vope{un ruge#ul. Азарго галул нугь цо галулассан байбихьинеб. a#argo galul nuh co galulaSan baybi%ineb. Азаргоясс бураб цоясс биххинеб. a#argoyaS burab coyaS bi{ineb. Азарго галул нугь цо галулалун байбихьиня. a#argo galul nuh co galulalun baybi%inya. Азарго оц бугев цо релълъмаххалълъе ккаравила. a#argo oc bugew co re:ma{a:e Karawila. Аждагьадол рокьи росол бералълъухъ ккарабила. a$dahadol ropi rosol bera:u] Karabila. Алайдухъа гъокье гIарац баниги, чIчIужуялълъ ккочIеб рукъ бечелиняро. alaydu]a vope farac banigi, Zu$uya: Kozeb ruq bexelinyaro. Алазан рагIала бицараб ици гухIилълъ батиня. ala#an rafala bicarab ici gu\i: batinya. Алипалълъ би ккумо, биялълъ ти ккумо. ali_a: bi Kumo, biya: ti Kumo. Алипалълъ таниги, тиялълъ йосла, тела маарулав, щоня гьарагIав. ali_a: tanigi, tiya: yosla, tela maarulaw, &onya harafaw. Аллагь разияб гIурму гуреб, адамал разияб пиша гуреб. allah ra#iyab furmu gureb, adamal ra#iyab _i^a gureb. Аллагьасс хъвай цо жо буго, вехьассги хIисаб буде ккелаан. allahaS ]way co $o bugo, we%aSgi \isab bude Kelaan. Аллагьасс бегIерараб жо зазила, адамасс бегIерараб гIучIила. allahaS beferarab $o #a#ila, adamaS beferarab fuzila. Аллагьассеги хIур рак чIвараб бокьиня. allahaSegi \ur rak zwarab bopinya. Аллагьассги хъвала, хъвадебуни. allahaSgi ]wala, ]wadebuni. Аллагьассде таваккал тIаме, хIамаги бухьун. allahaSde tawaKal Tame, \amagi bu%un. Аниб берценаб, доба ссурукъаб те, доба берценаб, аниб ссурукъаб ккое (россассе эней ясалълъа эбелалълъ). anib bercenab, doba Suruqab te, doba bercenab, anib Suruqab Koye (roSaSe eney yasa:a ebela:). Аниссан бохх бегьчIони, боххссан рал'а бегьиняро. aniSan bo{ behzoni, bo{San ral'a behinyaro. Анищазул хIур бекьун мискин бечелиняро. ani&a#ul \ur bepun miskin bexelinyaro. Анкь бараб гьалалълъер гьагIел эна, гьагIел бараб гьалаллълъер гIурму эна. anp barab hala:er hafel ena, hafel barab hala:er furmu ena. Анкьицца гIалалуналълъасса, цо къоялълъ бартилун лълъикI. anpiCa falaluna:aSa, co qoya: bartilun :ij. АнцIцIцIол борце, цен къотIе. an`~ol borce, cen qoTe. Анщинахъе нугь лълъее битIинеб, бекьанщинахъе хIур лълъее бачIинеб. an&ina]e nuh :eye biTineb, bepan&ina]e \ur :eye bazineb. Апарагассул рукъ - росо рагIала, хIоб хIабалазул рагIала. a_aragaSul ruq - roso rafala, \ob \abala#ul rafala. Араб батиняро, тараб щоняро. arab batinyaro, tarab &onyaro. Араб те, щвараб ккое. arab te, &warab Koye. Араб, хIвараб хIоде те, ххенаб, цIияб аде цIцIай. arab, \warab \ode te, {enab, `iyab ade ~ay. Арав вегьугейги, лълъутарав ворчIугейги. araw wehugeygi, :utaraw worzugeygi. Аралълъа нелълъецца туманкI рачIчIани, бачIинесселълъ нелълъеда гIарада речIчIинеб. ara:a ne:eCa tumanj raZani, bazuneSe: ne:eda farada reZineb. Аралълъа ххадув ххапуги. ara:a {aduw {a_ugi. Аралълъа ххадув гIандинев вехь, таралълъа ххадуб гIандинеб бацI. ara:a {aduw fandinew we%, tara:a {adub fandineb ba`. Аралълъа ххадуб ракIги хIогийила, гIакълуялълъ къабул буняреб жоялълъаги божугийила. ara:a {adub rajgi \ogiyila, faqluya: qabul bunyareb $oya:a bo$ugiyila. Арасс таниги, тарасс кквела. araS tanigi, taraS Kwela. Асса лълъугьа! Дур букIин гьарабани, бикълароан! BахI, дир букIинги гьамо батларин, дурго гуреблигIагищи гьачIеб? aSa :uha! dur bujin harabani, biqlaroan! wa\, dir bujingi hamo batlarin, durgo gureblifagi&i hazeb? Ассан бараб рокъи ассан хIонеб. aSan barab roqi aSan \oneb. Аххир гьечIеб авал букIиняро, хъиси гьечIеб бал букIиняро. a{ir hezeb awal bujinyaro, ]isi hezeb bal bujinyaro. АхIмакъ анищаз бечелиня. a\maq ani&a# bexelinya. АхIмакъассда гIакълу бугIчIони бичIчIиняреб. a\maqaSda faqlu bufzoni biZinyareb. АхIараб бакIалълъе энчIони — я барщанин ккенеб, я хIинкъанин ккенеб. a\arab baja:e enzoni - ya bar&anin Keneb, ya \inqanan Keneb. АхIарассул къватIиб, упарассул рукъуб. АхIи басра буги. a\araSul qwaTib, u_araSul ruqub. a\i basra bugi. АхIчIого бегьараб гьойде ракьа чухIчIого реххиня, ахIчIого вегьарав гьобол вегьаравго нугьалълъ эна. a\zogo beharab hoyde rapa xu\zogo re{inya, a\zogo weharaw hobol weharawgo nuha: ena. АхIун биччаги, ваххчун кунаги. a\un biXagi, wa{xun kunagi. Б b Бавудасса гуребила оц гьанеб, бугьудассайила. bawudaSa gurebila oc haneb, buhudaSayila. Багъарураб гIусалълъе дару — бахъи. bavarurab fusa:e daru - ba]i. Багъарураб хIатIида хIатI рекIена. bavarurab \aTida \aT rejena. Багъарураб квералълъ квасул ногьи къаня. bavarurab kwera: kwasul nohi qanya. Багьа гьечIеб гьанал гьагIо лълъикIаб букIиняро. baha hezeb hanal hafo :ijab bujinyaro. Багьана батде бигьаяб жо. bahana batde bihayab $o. Багьана гьечIого барщарав, мухь кьечIого рекъена. bahana hezogo bar&araw, mu% pezogo reqena. БагIараб ккенебилан нихьваб борчIде гурин. bafarab Kenebilan ni%wab borzde gurin. Бадиве веццуги, нахъассан какуги. badiwe weCugi, na]aSan kakugi. Бажалиняреб жо бучIого те. ba$alinyareb $o buzogo te. Бакараби раде лълъин щочIей, Лълъелълъе баде цIцIан щочIей. bakarabi rade :in &ozey, :e:e bade ~an &ozey. Бакаридол къулгьу, къилил бах Iарал. bakaridol qulhu, qilil ba\aral. Баккудасса ххелчIеб бакъалълъ, нахъа ххелиняро. baKudaSa {elzeb baqa:, na]a {elinyaro. Бакъ аги, къо аги, къоабилелълъ ххарж щваги. baq agi, qo agi, qoabile: {ar$ &wagi. Бакъ агиян – къулун, къо агиян – ворххун. baq agiyan qulun, qo agiyan wor{un. Бакъ баккани – моцIцI вагIинеб, моцIцI баккани - цIцIваби вагIинел. baq baKani mo~ wafineb, mo~ baKani ~wabi wafinel. Бакъ баккигин, моцIцI тIерхьде ккена. baq baKigin, mo~ Ter%de Kena. Бакъ бокьарал – ракьанда, рокьи ккарал – рагIала. baq boparal - rapanda, ropi Karal - rafala. Бакъ бухIинярелълъуб ракь ххелиняреб. baq bu\inyare:ub rap {elinyareb. Бакъ гьечIони, моцIцIги гвангъинеб. baq hezoni, mo~gi gwanvineb. Бакъ лълъугьиняреб рукъуве тоххтир лълъугьинев. baq :uhinyareb ruquwe to{tir :uhinew. Бакъ-моцIцI тIерхьараб меххалълъ, цIцIваби раккинел. baq-mo~ Ter%arab me{a:, ~wabi raKinel. Бакъ щинкIинелълъул, рагьдол кIала гIодор чIчIенарел. baq &injine:ul, rahdol jala fodor Zenarel. Бакъ щинкIун ххадуб рукъ лълъухьиняреб. baq &injun {adub ruq :u%unyareb. Бакъ щоняреб бакIалълъа хIучч цIцIае. baq &onyareb baja:a \uX ~aye. Бакъалълъа ххелун букIинебли ххалкъалълъаги гьаня. baqa:a {elun bujinebli {alqa:agi hanya. Бакъараб гьой гIадинан кунинелълъул хъантIуги. baqarab hoy fadinan kunane:ul ]anTugi. Бакъараб гьойцца гьуссун бацI кконяро. baqarab hoyCa huSun ba` Konyaro. Бакъараб гIанкIода микьилълъ муч бихьинебила. baqarab fanjoda mipi: mux bi%inebila. Бакъукь ххелун букIинебли лълъидаго гьанеб. baqup {elin bujinebli :idago haneb. Бакъуцца бухIун ххадуб, лълъалан хIур бачIиняреб. baquCa bu\un {adub, :alan \ur bazinyareb. Бакъараб хъумур гIадав, хъантIараб гьой гIадинав. baqarab ]umur fadaw, ]anTarab hoy fadinaw. Бакълухъа оц босе, Аргъванисса куй босе. baqlu]a oc bose, arvwaniSa kuy bose. Бакъуцца бухIун ххадуб лълъалан хIур бачIиняро. baquCa bu\un {adub :alan \ur bazinyaro. Балагь букIиня бегьарабги бачарабги. balah bujinya beharabgi bazarabgi. Балагь бегьлалълъер гьудул реххун тоги. balah behla:er hudul re{un togi. Балагьана, батана. Букарана, хъассана. balahana, batan. bukarana, ]aSana. Балго рахь босани, атун къелиня. balgo ra% bosani, atun qelinya. Балгояб атIиялълъасса, атараб гьоэр бокьла. balgoyab aTiya:aSa, atarab hoer bopla. Балда нахъа хIалихьат, тIабкIила нахъа багьадур. balda na]a \ali%at, Tabjila na]a bahadur. Бараб ахIулълъги ахIараб болълъгийила бихьинчи гьанев. barab a\u:gi a\arab bo:giyila bi%inxi hanew. Баркат гьуни, цоги гIемераб, гьечIони, нусгоги дагьаб. barkat huni, cogi femerab, hezoni, nusgogi dahab. Бараххщарассул боцIцIи саххаватасс кунинеб. baea{&araSul bo~i sa{awataS kunineb. Бараххщарассул къай къавол гьойцца кунинебила. bara{&araSul qay qawol hoyCa kuninebila. Бараххщарассул – чияе, чехь квешассул – жендего. bara{&araSul - xiyaye, xe% kwe^aSul - $endego. Баргъичал рокьла – мун вокьларо, кьураб жо босла – мун восларо. barvixal ropla - mun woplaro, purab $o bosla - mun woslaro. Баркала гьечIеб кечI – кири гьечIеб лаила. barkala hezeb kez - kiri hezeb laila. Баркат гьечIеб боцIцIудассаги цIунаги, гьоэли гьечIеб ригьнадассаги цIунаги. barkat hezeb bo~udaSagi `unagi, hoeli hezeb rihnadaSagi `unagi. Баркат гьечIеб боцIцIулассан баркат бахъиняреб. barkat hezeb bo~ulaSan barkat ba]inyareb. Баркиялълъеги зигараялълъеги кватIи букIиняребила. barkiya:egi #igaraya:egi kwaTi bujinyarebila. Бартигун хIур чIчIикIи лълъикI, хIамагин кIалцIи кондегIан. bartigun \ur Ziji :ij, \amagin jal`i kondefan. Басрияб гурдила цIияб къвал гъуни, къоролалълъе гьебги гьойдол буго. basriyab gurdila `iyab qwal vuni, qorola:e hebgi hoydol bugo. Басрияб наккдалълъа цIияб бугIа бахъуги. basriyab naKda:a `iyab bufa bu]ugi. Басрияб агIел тIамун гъоркь. basriyab afel Tamun vorp. Басрияй цIулалълъул цIияб гъалдибер. ЦIияй бахIаралълъул хIерав бахIарав. basriyay `ula:ul `iyab valdiber. `iyay ba\ara:ul \eraw ba\araw. Бархъалиссесс хъабида гIоркь бокьаралълъуб гъена. bar]aliSeS ]abida forp bopara:ub vena. Барщараб пихъалълъе дару — кунай. bar&arab _i]a:e daru - kunay. Барщарассе кьей гьечIеб, кьижарассе тей гьечIеб. (Гьузарассе кьенаро — кьижарассе тенаро). bar&araSe pey hezeb, pi$araSe tey hezeb. (hu#araSe penaro - pi$araSe tenaro). Барщарассе кьенаро, кьижарассе тенаро. bar&araSe penaro, pi$araSe tenaro. Барщидал кончIеб гIеч гIодобе бортон туриня. bar&idal konzeb fex fodobe borton turinya. Бассарун квералълъасса кунан эбел белгьана. Ххонон гьибиялълъасса гьанщун гьимал белгьана. baSarun kwera:aSa kunan ebel belhana. {onon hibiya:aSa han&un himal belhana. Батараб буе, бураб коне. batarab buye, burab kone. Батаралълъуб батараб буе. batara:ub batarab buye. Баххилав чияссулгин гьудули буни, бищун дой къварагIараб бакIалълъа живго гIодов чIчIена. ba{ilaw xiyaSulgin huduli buni, bi&un doy qwarafarab baja:a $iwgo fodow Zena. Бахъараб бералълъа хъат чIвамо щибулеб. ba]arab bera:a ]at zwamo &ibuleb. Бахъиняреб бакIалълъе туманкI кьвагьуги. ba]inyareb baja:e tumanj pwahugi. Бахъиняреб ццин букIиняреб, хIоняреб ракI букIиняреб. ba]inyareb Cin bujinyareb, \onyareb raj bujinyareb. Бахьиняб надаласса гьорко богIол цIенаро. Ххалатаб гарбиласса къвал ххирил бахъиняро. ba%inyab nadalaSa horko bofol `enaro. {alatab garbilaSa qwal {iril ba]inyaro. БахIарав чи рогIокълугеги хIерав чи беццугеги. ba\araw xi rofoqlugegi \eraw xi beCugegi. БахIарго хIелугеги, хIелун мискIилугеги. ba\argo \erugegi, \erun misjilugegi. БахIарчи рагъла хIоня, хIалихьат бусала хIоня. ba\arxi ravla \onya, \ali%at busala \onya. БахIарчияссул къай буго чучаб бутI гIадаб жо. ba\arxiyaSul qay bugo xuxab buT fadab $o. БахIарчияссул кIиго рочен буго, цоябниги чучани чили хIонеб. ba\arxiyaSul jigo roxen bugo, coyabnigi xuxani xili \oneb. БахIарчияссдасса хIинкъуги, хIалихьатав гьудулассдасса цIуне. ba\arxiyaSdaSa \inqugi, \ali%ataw hudulaSdaSa `une. Бацде кIваняреб кавуги рагьуги, бичде кIваняреб гарацIцIги баги. bacde jwanyareb kawugi rahugi, bixde jwanyareb gara~gi bagi. БацI бихьараб хIама хIохьокьаги хIинкъинеб. ba` bi%arab \ama \o%opagi \inqineb. БацI гьечIеб рохь букIиняреб, вехь гьечIеб гIи букIиняреб. ba` hezeb ro% bujinyareb, we% hezeb fi bujinyareb. БацI унтуе кьижинеб, кьалуе борчIинеб. ba` untuye pi$ineb, paluye borzineb. БацI хIинкъделун хIамицца гIундул кIорокIинел. ba` \inqdelun \amiCa fundul jorojinel. БацIги циги багъана, царацца би чIчIикIана. ba`gi cigi bavana, caraCa bi Zijana. БацIгин багъун, чахъу белгьиняро, чугин дурун, хIама белгьиняро. ba`gin bavun, xa]u belhinyaro, xugin durun, \ama belhinyaro. БацIида микьилълъ гIи бихьинеб, китида микьилълъ гIункIкI бихьинеб. ba`ida mipi: fi bi%ineb, kitida mipi: funJ bi%ineb. БацIикьа хIинкъарасс гIи буняро. ba`ipa \inqaraS fi bunyaro. БацIил бел'эр тарщида чIчIинтIе. ba`il bel'er tar&ida ZinTe. БацIилгин гьудулиги те, гьойдолгин маххссароги те. ba`ilgin huduligi te, hoydolgin ma{Saragi te. БацIицца гурони цIцIе чIваняро, цIцIецца гурони бул'ур буняро. ba`iCa guroni ~e zwanyaro, ~eCa guroni bul'ur binyaro. БацIицца бураб гьойцца коня. ba`iCa burab hoyCa konya. БацIицца кIал чIвараб жо бацIие те. ba`iCa jal zwarab $o ba`iye te. БацIицца цIцIедое гIадин багьана буги. ba`iCa ~edoye fadin bahana bugi. Бачаялълъ чудук гIадин чи бегьларо. baxaya: xuduk fadin xi behlaro. БачIинеб, бачIиняреб гьаняреб гIурус, бегьчIого букIиняреб ххасел. bazineb, bazinyareb hanyareb fueus, behzogo bujunyareb {asel. Бегьлилан къо бегьиняро, ккелилан зияде ккенаро. behlilan qo behinyaro, Kelilan #iyade Kenaro. Бегьиняго лълъар кквечIони, лълъутун энаго рачIчI щоняро. behinyago :ar Kwezoni, :utun enago raZ &onyaro. БачIинебги борце, энебги борце. bazinebgi borce, enebgi borce. Бащали бунагIан, гьоэли цIцIицIкIинеб. ba&ali bunafan, hoeli ~iJineb. Бащдаб бугIа бичун данде жо босе. ba&dab bufa bixun dande $o bose. Бегараб бакъун хIвараб, бахъараб гIорцIцIун хIвараб. КIалдибе борта, багIар гIеч. begarab baqun \warab, ba]arab for~un \warab. jaldibe borta, bafar fex. Бегараб бацI бакъараб, бахъараб бацI гIорцIцIараб. begarab ba` baqarab, ba]arab ba` for~arab. Бегун кьаралиняро, кьижун бечелиняро. begun paralinyaro, pi$un bexelinyaro. Бегун хIвараб гъалбацIалълъасса бахъун хIвараб гьой лълъикI. begun \warab valba`a:aSa ba]un \warab hoy :ij. Без босде рес гьечIеб меххалълъ, дарай босде лълъугьуги. be# bosde res hezeb me{a:, daray bosde :uhugi. Бекани бохх я ххалалинеб, я къокълинеб. bekani bo{ ya {alalineb, ya qoqlineb. Беканиги кьенарев чияссулгин хIоно чIваги. bekanigi penarew xiyaSulgin \ono zwagi. Бекарасс кваххи кье, кварасс гIакIа кье. bekaraS kwa{i pe, kwaraS faka pe. Бекарассда гурони боххдол унти гьаняро, бихьарассда гурони гIосол хIара гьаняро. bekaraSda guroni bo{dol unti hanyaro, bi%araSda guroni fosol \ara hanyaro. Бекьарассе бекьараб ракьалълъассан буссиня. beparaSe beparab rapa:aSan buSinya. БекьчIесс хIур бециняро. bepzeS \ur becinyaro. БекIкIинеб хIецIохъги валагьуги, бичIинеб цIулахъги валагьуги. beJineb \e`o]gi walahugi, bizineb `ula]gi walahugi. Бер гIункIкIрукьалълъ бацIцIе. ber funJrupa: ba~e. Бер хъантIуги, боцIцIудасса чIухIуги. ber ]anTugi, bo~udaSa zu\ugi. Беразда гуреб канцIа бихьинеб, рокIедайин. bera#da gureb kan`a bi%ineb, rojedayin. Беразда квер гьураб меххалълъ буялълъасса, михъазда квер гьураб меххалълъ буй лълъикIаб. bera#da kwer hurab me{a: biya:aSa, mi]a#da kwer hurab me{a: buy :ijab. Беразе макьо ххирияб, рокьуе ссвади ххирияб. bera#e mapo {iriyab, ropuye Swadi {iriyab. Бералълъа бихьараб битIараб, гIенда рагIараб гьересси. bera:a bi%arab biTarab, fenda rafarab hereSi. Бералълъа бихьараб гIадаб даран букIиняро. bera:a bi%arab fadab daran bujinyaro. Белгьараб хьечIого къуралълъе лълъин щоняро. belharab %ezogo qura:e :in &onyaro. Белгьарассул ярагъ магIида букIаго, къурассул ярагь чвархъинеб. belharaSul yarav mafida bujago, quraSul yarav xwar]ineb. Белгьунгеги, къогеги, къаццандинел чIчIогеги. belhungegi, qogegi, qaCandinel Zogegi. Берценаб кIалзуе кIиго бутIа бараб. bercenab jal#uye jigo buTa barab. Берценаб бихъиналълъасса ссурукъаб бокъи лълъикIаб. bercenab bi]ina:aSa Suruqab boqi :ijab. Берценаб рагIоцца боркIадаб меэр охъ буня. bercenab rafoCa borjadab meer o] bunya. Берценаб рагIоцца маххул каву рагьиня. bercenab rafoCa ma{ul kawu rahinya. Берценавги ссуриня, ссанагIали гьечIони, ссураралги рокьиня, рокьул дангъва бугони. bercenawgi Surinya, Sanafali hezoni, Suraralgi ropinya, ropul danvwa bugoni. Бел'эр беклалълъер къае. bel'er bekla:er qaye. Бел'эр бичун, чед босуги. bel'er bixun, xed bosugi. Бел'эр бокьани, гьа, хIатIал! bel'er bopani, ha, \aTal! Бел'эр бугони угъур каминяро, ажу бугони рохьен каминяро. bel'er bugoni uvur kaminyaro, a$u bugoni ro%en kaminyaro. Бел'эр квачан хьихье, чехь бакъун хьихье. bel'er kwaxan %i%e, xe% baqun %i%e. Бел'эр рогьоле батинеб бакIалълъа гье. bel'er rohole batineb baja:a he. Болола гьеде тажалълъасса гъокь гьеде бакI лълъикIаб. bolola hede ta$a:aSa vop hede baj :ijab. Бололассан окIкIчIеб лълъин, аххалассан окIкIиняро. bololaSan oJzeb :in, a{alaSan oJinyaro. Белегьанчияссул чехь унтчIони, чиял могъ унтиняро. belehanxiyaSul xe% untzoni, xiyal mov untinyaro. Белегьанчи хIвадилан гIакдае чуриги кьумо, чIаго ххутIадилан оцое накку баги. belehanxi \wadilan fakdaye xurigi pumo, zago {uTadilan ocoye naKu bagi. Берценай яс - нугьла бугеб гьолол хIур. bercenay yas - nuhla bugeb holol \ur. Беццав чиясс нугь малълъун, нугьла витIун ккеларо. beCaw xiyaS nuh ma:un, nuhla wiTun Kelaro. Бечедассул рукъуб къойил бахIарал. bexedaSul ruqub qoyil ba\aral. Бечели хIоня, маххщел хIоняро. bexeli \onya, ma{&el \onyaro. Бидаяб чу гIадин вукIа, чалияб куй гIадин вукIа. bidayab xu fadin wuja, xaliyab kuy fadin wuja. Бидол чIорто — чIчIегIераб жо. bidol zorto - Zeferab $o. Бидулассул гьой кьарияб, гьердихъанассул къвачIа кIудаб. bidulaSul hoy pariyab, herdi]anaSul qwaza judab. Бикъарав вакъиня, вагъарав къена. biqaraw waqinya, wavaraw qena. Бикъла — вакъла. biqla - waqla. Бикъиня — вакъиня, вакъиня — бикъиня. biqinya - waqinya, waqinya - biqinya. Бикъуги — хIинкъуги, гьересси бицуги — нучуги. biqugi - \inqugi, hereSi bicugi - nuxugi. Бил'араб гIарац батиня, гIадада араб заман батиняро. bil'arab farac batinya, fadada arab #aman batinyaro. Бил'араб жо хIатIацца балагьуги, болоцца балагье. Гьересси бицуги, дой ххайирабгIаги. bil'arab $o \aTaCa balahugi, boloCa balahe. hereSi bicugi, doy {ayirabfagi. Бихъарасс бокъе къохьол зоб, (хъабарча) тIурасс бацIцIе квасул кун. bi]araS boqe qo%ol #ob, (]abarxa) TuraS ba~e kwasul kun. Бихьа-бихьараб бицде гуребила рохьобе хIама энеб. bi%a-bi%arab bicde gurebila ro%obe \ama eneb. Бихьарассда гурони, балагьалълъул кьогIли гьаняро. bi%araSda guroni, balaha:ul pofli hanyaro. Бихьарассда рагIарасс бицуги. bi%araSda rafaraS bicugi. Бихьарассул рагIи рагIарасс гьересси буги. bi%araSul rafi rafaraS hereSi bugi. Бихьде — хIан, хIанчIде — муч. bi%de - \an, \anzde - mux. Бихьинярин цIцIогьги буги, рагIинярин рагIиги бицуги. bi%inyaran ~ohgi bugi, rafinyarin rafigi bicugi. БихьунгутIи гурони, хIуккунгутIи гьечIеб. bi%unguTi guroni, \uKunguTi hezeb. БитIараб бицде бокьани гьитIиняссда гьикъе. buTarab bicde bopani hiTinyaSda hiqe. БитIараб бицде ккена, бицараб ккоде ккена. biTarab bicde Kena, bicarab Kode Kena. БитIараб жо лълъецца гъанкъиняро, цIецца бухIиняро. biTarab $o :eCa vanqinyaro, `eCa bu\inyaro. БитIараб налицца борце, тIекъаб къалмиде реххе. biTarab naliCa borce, Teqab qalmide re{e. БитIун ккараб - рокьи, мекъиссала ккараб - кьал. biTun Karab - ropi, meqiSala Karab - pal. БитIун ккани - рокьи, мекъиссала ккани - кьал, кьучIчI гьечIеб жо берзул балагьи буго. biTun Kani - ropi, meqiSala Kani - pal, puZ hezeb $o ber#ul balahi bugo. БитIун кIалгьай бурав кIодолиялълъе щоня. biTun jalhay buraw jodoliya:e &onya. БицанагIан рагIи гIемелиня, бохъанагIан ракь гIемелиня. bicanafan rafi femelinya, bo]anafan rap femelinya. Бицани бабалабги, бицани дадалабги. bicani babalabgi, bicani dadalabgi. Бица-бицарассда ххадув волълъонги. bica-bicaraSda {aduw wo:ongi. БицанагIан - рагIи, бохъанагIан - ракь. bicanafan - rafi, bo]anafan - rap. Бицанщинаб рагIиги букIиняро, хIамагIанаб бацIги букIиняро. bican&inab rafigi bujinyaro, \amafanab ba`gi bujinyaro. Бицараб рагIи кIочарассда, бицараб чиги кIочоня. bicarab rafi joxaraSda, bicarab xigi joxonya. Бицде бигьалинеб, буде захIмалинеб. bicde bihalineb, bude #a\malineb. Бицде вортуги, буде ворта. bicde wortugi, bude worta. Бицинеб меххалълъ гьоцIцIо, гьекъенеб меххалълъ загьру. bicineb me{a: ho~o, heqeneb me{a: #ahru. Бицун мекъав гьаня, волълъон рекъав гьаня. bicun meqaw hanya, wo:on reqaw hanya. Бицун бахъиняреб чIамучIаб ххабар, чIаран бахъиняреб рачIчI ххалатаб хI ур. bicun ba]inyareb zamuzab {abar, zaran ba]inyareb raZ {alatab \ur. Бицуги рагIи аде чи вегьунгин къотIде тенеб. bicugi rafi ade xi wehungin qoTde teneb. Бицухъе букIинеб - гъаримаб рагIи, абухъе букIинеб - хIатIал гьечIеб кечI. bicuneb bujineb - varimab rafi, abu]e bujineb - \aTal hezeb kez. Бичараб жо - бортараб жо. bixarab $o - bortarab $o. Босараб жо - батараб жо. bosarab $o - batarab $o. Бичинеб жоялълъа ад ратIал гьанал чIвани, томен окIаб щоня. bixineb $oya:a ad raTal hanal zwani, tomen ojab &onya. Бичун нугь босуги, боцIцIи кьомо кьал босуги. bixun nuh bosugi, bo~i pomo pal bosugi. Бищун гьоэнаб жо - макьо. bi&un hoenab $o - mapo. Бищун рахIатаб мехх буго дида бахIриги, бахIриялълъа дунги рихьчIеб мехх. bi&un ra\atab me{ bugo dida ba\rigi, ba\riya:a dungi ri%zeb me{. Бищун ххалатаб жо - мацIцI. bi&un {alatab $o - ma~. Бищун чIухIараб жо - хIелеко. bi&un zu\arab $o - \eleko. Бищунго къабихIаб жо - живго женццаго вецци, бищунго къадараб жо - жендего бокьиняреб буй. bi&ungo qabi\ab $o - $iwgo $enCago weCi, bi&ungo qadarab $o - $endego bopinyareb buy. Богол рагI - ризаб жо. bogol raf - ri#ab $o. Богин вагъарав ххеххго къена. bogin wavaraw {e{go qena. БогIол мугьгIан цоязе рокьани, гьолол мугьгIан цоязеги рокьиня. bofol muhfan coya#e ropani, holol muhfan coya#egi ropinya. БогIол рокьи букIинеб. bofol ropi bujineb. Бода гьоркьоб он биххани белегьанчияссе укъбал каминя. boda horpob on bi{ani belehanxiyaSe uqbal kaminya. Божарав чи вугилан рокIелълъ бугеб бицуги. bo$araw xi wugilan roje: bugeb bicugi. Божаравги хI ваги, щакдараравги хI ваги. bo$arawgi \wagi, &akdararawgi \wagi. Божи бугеб маардайила хIамил гIундул ххутIарал. bo$i bugeb maardayila \amil fundul {uTaral. Божуда рекIкI буги, гьерссиде реччеб тIоги. bo$uda reJ bugi, herSide reXeb Togi. Бокьа-бокьараб бунила хIамил гIундул ххалалурал. bopa-boparab bunila \amil fundul {alalural. Бокьани ццебе къотIун белълъенебила дунял, бокьани ххадуб цIцIамо бачIинебила. bopani Cebe qoTun be:unebila dunyal, bopani {adub ~amo bazinebila. Бокьанщинаб лълъеейила щвараб, мурадалълъе щомо, щивила хIварав. bopan&inab :eyeyila &warab, murada:e &omo, &iwila \waraw. Бокьараб гурони, рагIиняребила. boparab guroni, raginyarebila. Бокьараб кьуру биххде кIванебила рагIола. boparab puru bi{de jwanebila rafola. Бокьараб щвечIони, щваралълъа ракI рази буе. boparab &wezoni, &wara:a raj ra#i buye. Бокьарабщинаб буни, бокьиняребщинаб аде бачIинеб. boparab&inab buni, bopinyareb&inab ade bazineb. Бокьарасс гьетIун бице, бокьарасс битIун бице, бицинебни битIараб бице. boparaS heTun bice, boparaS biTun bice, bicinebni biTarab bice. Бокьдеяли гIемер жо бокьиня, гIархъиги гьаде ккена. bopdeyali femer $o bopinya, far]igi hade Kena. Бокьоб гIачIар гIадинан, гIергIединев вукIинев, ГIиялълъ цIцIелжо кинигин, ээдинев вукIинев. bopob fazar fadinan, ferfedinew wujinew, fiya: ~el$o kinigin, eedinew wujinew. Бокьобе гьечIеб гIи къватIибе бачIиняреб. bopobe hezeb fi qwaTibe bazinyareb. Бокьор гьунарел оцал гIадин руго. bopor hunarel ocal fadin rugo. Бокьосса къватIиве вачIун, къориниве лълъугьунги. bopoSa qwaTiwe wazun, qoroniwe :uhungi. Бокьиняреб жо рагIиняро. bopinyareb $o rafinyaro. Бокьиняреб жоялълъе инсан гIинкъавги вукIиневила, беццавги вукIиневила. bopinyareb $oya:e insan finqawgi wujinewila, beCawgi wujinewila. Бокьинярого бунеб хIалтIи гIазабила, бокьун бунеб хIалтIи роххелила. bopinyarogo buneb \alTi fa#abila, bopun buneb \alTi ro{elila. Бокьун гурони кьеде ккогеги, кьураб гурони босде ккогеги. bopun guroni pede Kogegi, purab guroni bosde Kogegi. Бокьунщи хIамида хIучч бахъинеб (гьучч бахъинеб). bopun&i \amida \uX ba]ineb (huX ba]ineb). Болгьо боркIалуна, нугь рикIкIалуна. bolho borjaluna, nuh riJaluna. Болгьонид хIур кванан, хIамил гIулдул чухIун (чIчIахъадерил). bolhonid \ur kwanan, \amil fuldul xu\un (Za]aderil). Боржалида ххабар кьара буги. bor$alida {abar para bugi. Бортаян гьойда абун, гьаян гIанкIкIида абун. bortayan hoyda abun, hayan fanJida abun. Бортон араб нусалълъасса нахъе ххутIараб гьел лълъикIаб. borton arab nusa:aSa na]e {uTarab hel :ijab. Бортон энеб генола гибигун энеб гIеч рачIчIараб. borton eneb genola gibigun eneb fex raZarab. БоркIадаб маарде гьури ккенаро, берценай ясалълъе рагIи хоняро. borjadab maarde huri Kenaro, bercenay yasa:e rafi [onyaro. БоркIадаб ассан биччае, охъаб гъокьан биччае. borjadab aSan biXaye, o]ab vopan biXaye. Борхьил аждагьа буги. bor%il a$daha bugi. Борхьил бел'эр аждагьа лълъугьиналълъе чIчIинтIе. bor%il bel'er a$daha :uhina:e ZinTe. Босен тамагьаб тIаминеб буго, вегде къванкIараб букIлин ккена. bosen tamahab Tamineb bugo, wegde qwanjarab bujlin Kena. Босен цIилуни, ракI цIилиня. bosen `iluni, raj `ilinya. Бохх бекараб цIцIеде рицIцIил гъветI бегараб. bo{ bekarab ~ede ri~il vweT begarab. Бохъ валагье, чохъ валагье. БоцIцIи бахIарчияссда хIитIикь букIинеб. bo] walahe, xo] walahe. bo~i ba\arxiyaSda \iTip bujineb. БоцIцIи къварагIиня гьабго къоялълъ, хIвараб къоялълъги гIураб къоялълъги, гьобол вегьараб къоялълъги. bo~i qwarafunya habgo qoya:, \warab qoya:gi furab qoya:gi, hobol weharab qoya:gi. БоцIцIудасса чIухIуги, чиял гьомер бухIуги. bo~udaSa zu\ugi, xiyal homer bu\ugi. БоцIцIул квешли - хIалакъли, хIамил квешли - гIен дали. bo~ul kwe^li - \alaqli, \amil kwe^li - fen dali. БоцIцIул хьон рагIийила, гIакдал рахь руссунила. bo~ul %on rafiyila, fakdal ra% ruSunila. БоцIцIул хIисаб цIцIаги, хIара босе. bo~ul \isab ~agi, \ara bose. БоцIцIухъ гIурму бичуги, чодохъ намус бичуги. bo~u] furmu bixugi, xodo] namus bixugi. Бугеб бикъун чIчIарассда квешаб къо чIчIаги. bugeb biqun ZaraSda kwe^ab qo Zagi. Бугеб гурони, кьеде ккенаро, кьураб гурони конде ккенаро. bugeb guroni, pede Kenaro, purab guroni konde Kenaro. Бугеб кьечIони дунги хIваги, кьураб кончIони, мунги хIваги. bugeb pezoni dungi \wagi, purab konzoni veyub \wagi. Бугелълъа ракI рази буе, гьечIелълъе хьулхьудаги. buge:a raj ra#i buye, heze:e %ul%udagi. Бугесс боцIцIи, гьечIесс налгьийила гьималазе ирсалълъе тенеб жо. bugeS bo~i, hezeS nalhiyila himala#e irsa:e teneb $o. Бугъие бугъа каминяро. buviye buva kaminyaro. Бугъил лълъаралълъасса цIуне, чол малалълъасса цIуне, квешаб, чияссдасса кинабго рахъалълъ цIуне. buvil :ara:aSa `une, xol mala:aSa `une, kwe^ab, xiyaSdaSa kinabgo ra]a: `une. Бугъил ракI гьураб, эхI бараб бече. buvil raj hurab, e\ barab bexe. БугIа хIурулълъ бекье, ролълъ хIарччулълъ бекье. bufa \uru: bepe, ro: \arXu: bepe. Буде бокьани, кIваняребги гьаняребги жо букIиняро. bude bopani, jwanyarebgi hanyarebgi $o bujinyaro. Буде жо вагIарасс как баня, конде жо вагIарасс кIал кконя. bude $o wafaraS kak banya, konde $o wafaraS jal Konya. Буде Карим - кунаде ГIащат. bude karim - kunade fa&at. Буде гьарассе квасул дунял, конде гьарассе нагьул дунял. bude haraSe kwasul dunyal, konde haraSe nahul dunyal. Буде гьанярев, малълъде цIакъав. bude hanyarew, ma:de `aqaw. Будеги гьае, кунадеги гьае. budegi haye, kunadegi haye. БукIараб квеш, ккараб лълъикI. bujarab kwe^, Karab :ij. БукIаралълъасса бугеб лълъикI. bujara:aSa bugeb :ij. БукIаралълъул бицуги, бугелълъул бице. bujara:ul bicugi, buge:ul bice. БукIиняреб чIанкIда кIиго чIаву бадинеб (гьерекIдерил). bujinyareb zanjda jigo zawu badineb (herejderil). Бурулълъ чIагIаги чIвавулълъ квасги квешав россассда бихьуги. buru: zafagi zwawu: kwasgi kwe^aw roSaSda bi%ugi. Буняго кончIони, коняго ххутIиня. bunyago konzoni, konyago {uTinya. Бунеб жо чиял лълъикIаб, чияда рокъонгутIде мун лълъикIав. buneb $o xiyal :ijab, xiyada roqonguTde mun :ijaw. Бунелълъул гIархъи гьечIев, абуралълъул рухIел гьечIев. bune:ul far]i hezew, abura:ul ru\el hezew. Бумо-бунила гьидалълъессул гъвала лълъугьараб. bumo-bunila hida:eSul vwala :uharab. Бумо куцараб квер, комо куцараб чехь. bumo kucarab kwer, komo kucarab xe%. Буни букIинеб жо буго кеп. КIваричIеб буни, кIварич I еб лълъугьиня. buni bujineb $o bugo ke_. jwarizeb buni, jwarizeb :uhinya. Бумо щиналълъе бухIун лълъин щвана. bumo &ina:e bu\un :in &wana. Бураб куние чи каминяро. burab kuniye xi kaminyaro. Бурасс какинеб, кварасс беццинеб. buraS kakineb, kwaraS beCineb. Бурассе буде цо къоги - нусго сон, нусго сонги — цо къо. buraSe bude co qogi - nucgo son, nusgo songi - co qo. Бурассе бураб батиня, бучIессе бучIеб батиняро. buraSe burab batinya, buzeSe buzeb batinyaro. Будухъе букIинеб жо буго дунял. budu]e bujineb $o bugo dunyal. БухIараб кьечIони, бокьараб щоняро. bu\arab pezoni, boparab &onyaro. БухIаралълъуссайила къехь тIунеб. bu\ara:uSayila qe% Tuneb. БухIарасс гурони хIал буларо, унтарасс гурони агь абларо. bu\araS guroni \al bularo, untaraS guroni ah ablaro. БухIлаго конги, кондежоялълъаги пударуги. bu\lago kongi, konde$oya:egi _udarugi. БуцIцIа кIал! БуцIцIчIони борта, зур! bu~a jal! bu~zoni borta #ur! БучIеб жоялълъул цIцIар рагIларо. buzeb $oya:ul ~ar raflaro. БучIессе гьечIилан мигъилълъ хIинчIчIги ахIдиня. buzeSe hezilan mivi: \inZgi a\dinya. БучIони, жо букIиняро, бекьчIони, х I ур букIиняро. buzoni, $o bujinyaro, bepzoni, \ur bujinyaro. В w Вагъинев ккое чи. wavinew Koye xi. Вай дур кIалзул бахьили! Вай дур махьил чIчIегIели! way dur jal#ul ba%ili! way dur ma%il Zefeli! Вай нежер бахIарай, нежер бахIарай, ЧаххтIида гурони гъалги бихьчIей. Вай нежер бахIарай, нежер бахIарай, Гурдида гурони черххги бихьчIей. way ne$er ba\aray, ne$er ba\aray, xa{Tida guroni valgi bi%zey. way ne$er ba\aray, ne$er ba\aray, gurdida guroni xer{gi bi%zey. ВакъанагIан бикъиня, гIорцIцIанагIан хъантIиня Вакъанани гIодун, гIорцIцIани кьурдун, Адамассул гIамал – манзил къокъаб жо, Буголи баккарун, гьечIоли баххчун, Чангиясс хIуккучIеб байтулман боцIцIи. waqanafan biqinya, for~anafan ]anTinya waqanani fodun, for~ani purdun, fadamaSul famal - man#il qoqab $o, bugo;i baKarun, hezo;i ba{xun, xangiyaS \e%ezeb baytulman bo~i. Вакъани гIодун, гIорцIцIани кьурдун. waqani fodun, for~ani purdun. Вакъани къадияссги бикъинеб. waqani qadiyaSgi biqineb. Вакъарав вехьассда гирун бачIинеб гьорчо чедилан ккенебила. waqaraw we%aSda girun bazineb horxo xedilan Kenebila. Вакъарав эмен кондежо будеги виччаги, квачарав цIа бакдеги виччаги. waqaraw ewen konde$o budegi wiXagi, kwaxaraw `a bakdegi wiXagi. Вакъарав къулун гьанев, гIорцIцIарав ворххун гьанев. waqaraw qulun hanew, for~araw wor{un hanew. Вакъаравги валагьун муъминчи кунинярев. waqarawgi walahun mu'minxi kuninyarew. Вакъарассда ккенебила жив киданиги гIорцIцIинярилан, гIорцIцIарассда ккенебила жив киданиги вакъинярилан. waqaraSda Kenebila $iw kidanigi for~inyarilan, for~araSda Kenebila $iw kidanigi waqinyarilan. Вакъарассе къо гьагIелгIан ххалатаб. waqaraSe qo hafelfan {alatab. Вакъарассе мочол чедги гьоэнаб, къучурассе хIорил лълъинги тIагIамаб. waqaraSe moxol xedgi hoenab, quxuraSe \oril :ingi Tafamab. Вакъарассда гьорове вогьарав лълъугьаравила. waqaraSda horowe woharaw :uharawila. Вакъи хIуккуняресс гIорцIцIиги хIуккуняребила. waqi \uKunyareS for~igi \uKunyarebila. Вакъун гIодинев, гIорцIцIун воххинев. waqid fodinew, for~id wo{inew. Вакъун хханги хIинкъиневила, хIинкъун бацIги лълъутинебила. waqid {angi \inqinewila, \inqid ba`gi :utinebila. Вакъинярилан къаде квенги тоги, роцIцIун бугилан буртинаги тоги. waqinyarilan qade kwengi togi, ro~un bugilan burtinagi togi. ВакъчIого кунаги, кеп щочIого воххуги. waqzogo kunagi, ke_ &ozogo wo{ugi. Вакъиялълъе дару - кунай, налгьиялълъе дару - бецIи. waqiya:e daru - kunay, nalhiya:e daru - be`i. Вакъун вугищи? - ГьечIо. Маарул бахIарчияссул джавабал. Къучун вугищи? - ГьечIо. Квачанев вугищи? - ГьечIо. waqun wugi&i? - hezo. maarul ba\arxiyaSul Gawabal. quxun wugi&i? - hezo. kwananew wugi&i? - hezo. Валагьарассе бигьаяб жо буго гIодоб расанди. walaharaSe bihayab $o bugo fodob rasandi. ВалагьчIого векерарассул квергIаги гIодоб чIваня. walahzogo wekeraraSul kwerfagi fodob zwanya. Вас вугев эбелалълъул дад адбосуги. was wugew ebela:ul dad adbosugi. Вас гогьдардевуни, чухъа ххалат лълъугьиня, яс гогьдардеюни, марго алаялълъа туманкI речIчIиня. was gohdardewuni xu]a {alat :uhinya, yas gohdardeyuni margo alaya:a tumanj reZinya. Вас квешав вугониги, нус лълъикIай щваги. was kwe^aw wugonigi, nus :ijay &wagi. Вас хIварай эбелалълъул гIадаб магIо букIиняреб. was \waray ebela:ul fadab mafo bujinyareb. Васаз кочIолълъ ахIиняреб, ясаз магIилълъ бахъиняреб. wasa# kozo: a\inyareb, yasa# mafi: ba]inyareb. Васал чанадинеб чиялги гIадат, эбел чанадиялълъ чара хIомо буго. wasal xanadineb xiyalgi fadat, ebel xanadiya: xara \omo bugo. Васассе ригьин буйги, ясалълъул рагIи бицинги рагIолълъе нуцIцIа рагьи буго. wasaSe rihin buygi, yasa:ul rafi bicingi rafo:e nu~a rahi bugo. Васассул гьималаз нелълъеран абурабила, ясалълъул гьималаз нежеран абурабила. wasaSul himala# ne:eran aburabila, yasa:ul himala# ne$eran aburabila. Васниги ясниги гурони чIчIужуялълъ басриял хьалбал руняро. wasnigi yasnigi guroni Zu$uya: basriyal %albal runyaro. BатIан гьечIев чи - чед гьечIеб таргьа. waTan hezew xi - xed hexeb tarha. ВатIан тарав чи тусснахъ вукIиня. waTan taraw xi tuSna] wujinya. ВатIан цIунделун рухIалълъаги бараххщуги. waTan `undelun ru\a:agi bara{&ugi. Вахъде гьанярев гIодов чIчIедевуги. ВахIалда хIатIал рукIиняро, гьарчида берал рукIиняро. wa]de hanyarew fodow Zedewugi. wa\alda \aTal rujinyaro, harxida beral rujinyaro. Вахъун чIчIомо хIалтIарав вегун кунанев. wa]un Zomo \alTaraw wegun kunanew. Ваццан кьапIаниги, къотIиня, тушманан кьапIаниги, къотIиня. waCan paPanigi, qoTinya, tu^manan paPahigi, qoTinya. Ваццго вацц вугониги къолол бел'эр буе. waCgo waC wugonigi qolol bel'er buye. ВацIцIадав вахъчIони, хъубав атиняро. wa~adaw wa]zoni, ]ubaw atinyaro. ВачIаги гьаня дида, вачI-вачIги гьаня. wazagi hanya dida, waz-wazgi hanya. Вегьдеги гьае, эндеги гьае. wehdegi haye, endegi haye. Вегьиневги гIадат, вахъиневги гIадат. wehinewgi fadat, wa]inewgi fadat. Вегдеги гьае, вахъдеги гьае. wegdegi haye, wa]degi haye. Вехьассе буртина - кIиабилеб рукъ. we%aSe burtina - jiabileb ruq. Вехьассул тушман - бацI, бацIил тушман - вехьги, гьойги. we%aSul tu^man - ba`, ba`il tu^man - we%gi, hoygi. Виччунилан чи хIонярев, чурунилан колълъен хIоняреб. wiXunilan xi \onyarew, xurunilan ko:en \onyareb. ВоххдегIан гIодте ккена. wo{defan fodte Kena. Воре, каву рагьуги, гъванкан чияцца къанеб. wore, kawu rahugi, vwankan xiyaCa qaneb. Воре, окIлуги! Оклани, каминя. wore, ojlugi! ojlani, kaminya. Вореялълъ гьорчо ккенаро. woreya: horxo Kenaro. Вехь вокьарассе гьойги бокьинеб. we% wopalaSe hoygi bopineb. Вехь гIияда нахъа лълъикIав, гIел руккалилълъ лълъикIав. we% fiyada na]a :ijaw, fel ruKali/ :ijaw. Веццуги, какде ккеде гурин, какуги, веццде ккеде гурин. weCugi, kakde Kede gurin, kakugi, weCde Kede gurin. Векьарухъан къуни, кьал къенеб. weparu]an quni, pal qeneb. ВитIунчияссда нич гьечIеб, гьарчида бер гьечIеб. wiTunxiyaSda nix hezeb, harxida ber hezeb. Вихьде гухIлеги вахъун, ваххчде кIкIал балагьуги. wi%de gu\legi wa[un, wa{xde Jal balahugi. Виччун чи хIоняро. wiXun xi \onyaro. Вокьинярев чиясс бураб жо кинябго кошаб. wopinyarew xiyaS burab $o kinyabgo ko^ab. Вокьинярев чияссда гъунив чIчIеялълъсса ракьул гвандиниб лълъикIаб. wopinyarew xiyaSda vuniw Zeya:aSa rapul gwandinib :ijab. Вуссде ссвери вагIугеги, ссверде ватIан вагIугеги. wuSde Sweri wafugegi, Swerde waTan wafugegi. Г g Гукку хIванилан хIур бекьчIого тенаро. guKu \wanilan \ur bepzogo tenaro. Галицца буххун ралгьад вагIиняро. galiCa bu{un ralhad wafinyaro. Гама лълъикIаб букIиналълъ ракъдала хьвадиняро. gama :ijab bujina: raqdala %wadinyaro. ГамачI рачIчIаниги, хIоно, хIоно рачIчIаниги, хIоно. gamaz raZanigi, \ono, \ono raZanigi, \ono. ГамачI гебегунилан муърул багьа хIоняро. gamaz gebegunilan mu'rul baha \onyaro. ГамачI гъогъол гухIла лълъикI. gamaz vovol gu\la :ij. Гамилаги вукIун, гамихъангин вагъуги. gamilagi wujun, gami]angin wavugi. Гамихъангин кьал буги, кьурулълъан най бахъуги. gami]angin pal bugi, puru:an nay ba]ugi. Ганщида данде бани, бече омола гьена. gan&ida dande bani, bexe omola hena. ГарцIцIида ккенебила кинябго мегъ жендергойилан, къоркъода ккенебила кинялго лълъиназул иххтияр жендехъ бугебилан. gar~ida Kenebila kinyabgo mev $endergoyilan, qorqoda Kenebila kinyalgo :ina#ul i{tiyar $ende] bugebilan. Гважуда кIалдибе ил бегьуги. gwa$uda jaldibe il behugi. Гважуцца рачIчI хьвагIчIони, гьой ххадуб бачIиняро. gwa$uCa raZ %wafzoni, hoy {adub bazinyaro. Гванзаб хIал, хIораб рахь. gwan#an \al, \orab ra%. Гурга кварал, чед кварал чиядаго рагIчIо, цо квараб дир бакари годекIаниб гьумо буго. gurga kwaral, xed kwaral xiyadago rafzo, co kwarab dir bakari godejanib humo bugo. Генол гъотIоласса гIеч чIваги. genol voTolaSa fex zwagi. Гиринеб хIецIоялълъа хIет бижиняро. girineb \e`oya:a \et bi$inyaro. ГодекIан цIакъаб жо, хIикматал щвани, хIалихьатал адамал гIодор чIчIечIони. godejan `aqab $o, \ikmatal &wani, \ali%atal adamal fodor Zezoni. ГодекIаниб лълъикIаб жо — миккихIехь. godejanib :ijab $o - miKi\e%. ГодекIанив цIакъав гIалгьола вагъинярев. godejaniw `aqaw falhola wavinyarew. Гозо ссверчIеб жоялълъ гьан коняреб. go#o Swerzeb $oya: han kunyareb. Горбола рокьо гурев, рукьал гIа цедер гурев. gorbola ripo gurew, rupal fa ceder gurew. Гордаби рагьларин чIчIарасс нуцIцIа рагьде ккенеб. gordabi rahlarin ZaraS nu~a rahde Keneb. Гордилълъ цIул буе, цIулалълъ каву буе. gordi: `ul buye, `ula: kawu buye. Гордохъан бегьараб гордохъан энеб. gordo]an beharab gordo]an eneb. Горил рагIал гьечIеб, рагIол аххир гьечIеб. goril rafal hezeb, rafol a{ir hezeb. Горо чIахIиял жалила гьимал. goro za\iyal $alila himal. ГухIла бумо, хIор чIчIенареб, кьан хIамил рачIчI букIиняреб. gu\la bumo, \or Zenareb, pan \amil raZ bujinyareb. Гудрала гIатIи гIункIкI гIорцIцIде гуребила бухьинеб, гудрацца гIункIкI ккодейила. gudrala faTi funJ for~de gurebila bu%ineb, gudraCa funJ Kodeyila. Гудрала моххмохх гурони, чIобого кьенеб жо букIиняреб. gudrala mo{mo{ guroni, zobogo peneb $o bujinyareb. Гудрала гIатIи гIункIкI гIорцIцIде гуребила банеб, гIункIкI ккодейила. gudrala faTi funJ for~de gurebila baneb, funJ Kodeyila. Гудрале ккани, гъалбацIги ккенебила. gudrale Kani, valba`gi Kenebila. Гукку хIванилан, хIур бекьчIого тенареб. guKu \wanilan, \ur bepzogo tenareb. Гула-ххер гьечIони, чан щоняро. gula-{er hezoni, xan &onyaro. Гулида гIанкIкI рочIчIон буго. gulida fanJ roZon bugo. Гулицца цо чи чIваня, мацIцIицца нусго чи чIваня. guliCa co xi zwanya, ma~iCa nusgo xi zwanya. Гулицца цояв чIваня, мацIцIалълъ нусгояв чIваня. guliCa coyaw zwanya, ma~a: nusgoyaw zwanya. ГунащмагIна буги, битIаралълъе нугь биччае. guna&mafna bugi, biTara:e nuh biXaye. Гургиняб ад чIчIенаро, чIчIинтIараб гириняро. gurginyab ad Zenaro, ZinTarab girinyaro. Гъ v Гъидицца гъидил бер бахъиняреб. Гъидицца ц I ц I умагъидил бер бахъараб. vidiCa vadil ber ba]inyareb. vidiCa ~umavidil ber ba]arab. Гъалай хъванилан, маххул г I арац лълъугьиняреб. valay ]wanilan, ma{ul farac :uhinyareb. ГъалбацI гьечIебли гьани, рохьоб ци басандиня. valba` hezebli hani, ro%ob ci basandinya. ГъалбацI царае ххан буго. valba` caraye {an bugo. Гъалдибералълъа месед бекьунилан, хIамил чу лълъугьиняро. valdibera:a mesed bepunilan, \amil xu :uhunyaro. Гъалдибералълъ гьод ччукIун, гьирицца хьалбал рагьун. valdibera: hod Xujun, hiriCa %albal rahun. Гъанкълищан абурабила оххоцца, балагьлинхха цоян абурабила родоцца. vanqli&an aburabila o{oCa, balahlin{a coyan aburabila rodoCa. Гъассидохъ кватIани, я гIемер лълъин гьекъена, я лълъадулгин рагIи ккена. vaSido] kwaTani, ya femer :in heqena, ya :adulgin rafi Kena. Гъассидохъ гьудул вуги. vaSido] hudul wugi. Гъассидохъ кето кьарияб - бокьоб боцIцIи хIалакъаб. vaSido] keto pariyab - bopob bo~i \alaqab. Гъассидохъ цIа гьечIого, огьла кIкIуй букIиняреб. vaSido] `a hezogo, ohla Juy bujinyareb. ГъветI бахIаргойин къулинеб. vweT ba\argoyin qulineb. ГъотIода ралълъараб пихъги букIиня. voToda ra:arab _i]gi bujinya. Гъедо къакъадунилан лочнол къадру х I оняро. vedo qaqadunilan loxnol qadru \onyaro. Гъогъолълъейила гьорчо реххинеб. vovo:eyila horxo re{ineb. Гъодоцца буххун, ралгьад вагIарабила. vodoCa bu{un, ralhad wafarabila. ГъотIое къимат пихъ бихьун кьена, адамассе хIалтIи бихьун кьена. voToye qimat _i] bi%un pena, adamaSe \alTi bi%un pena. ГъотIол рагIад хIохьоле ссверчIого букIиняро. voTol rafad \o%ole Swerzogo bujinyaro. ГъотIол ххал буги, пихъ коне. voTol {al bugi, _i] kone. ГъоцIцIоцца махх кконя, россасс чIчIужу кконя. vo~oCa ma{ Konya, roSaS Zu$u Konya. Гъутабазда гIасо - гъудузе бах Iарал . vutaba#da faso - vudu#e ba\aral. Гь h Гьаб кIочараб бихьугиян абурабила гирун энеб болоцца. hab joxarab bi%ugiyan aburabila girun eneb boloCa. Гьабго къоялълъщи хьихьлел? Гьабго моцIцIалълъщи? - ан гьикъинебила царацца анчIчI азда. habgo qoya:&i %i%lel? habgo mo~a:&i? - an hiqunebila caraCa anZa#da. Гьабкъого сон барав чи — гьилгьде мехх щвараб гьохъил хI ур. habqogo son baraw xi - hilhde me{ &warab ho]il \ur. ГьабцIцIол къелчIого, гIака гьаняреб. hab~ol qelzogo, faka hanyareb. ГьабцIцIол рагIа-ракьан бохъчIого, х I ур бачIиняреб. hab~ol rafa-rapan bo]zogo, \ur bazinyareb. Гьавукъли букIиня гIакълулун хIанеб, жагьили бахъиня жибги гIелму ян. hawuqli bujinya faqlulun \aneb, $ahili ba]inya $ibgi felmu yan. Гьай гьечIевгин ургъани, ургъалабалълъе ккена. hay hezewgin urvani, urvalaba:e Kena. Гьаняреб бакIалълъа адабги буги, гIорцIцIиняреб бакIалълъа вакъиги гьадебуги. hanyareb baja:a adabgi bugi, for~inyareb baja:a waqigi hadebugi. Гьанярин аби - кIалзуе бигьали, кIванярин аби - чорххое бигьали. hanyarin abi - jal#uye bihali, jwanyarin abi - xor{oye bihali. Гьанесс малълъараб бучIев мурадалълъе щоняро. haneS ma:arab buzew murada:e &onyaro. Гьанесс чу босе, гьаняресс куса босе. haneS xu bose, hanyareS kusa bose. Гьаракьа гурелила хIинкъинел, гIурукьайила. harapa gurelila \inqinel, furupayila. Гьарале гIор кIанцIана. harale for jan`ana. ГьацIцIулълъе цIцIанги баги, цIцIамулълъе ракьги баги. ha~u:e ~angi bagi, ~amu:e rapgi bagi. Гьебелазул кун, куралазул рокъи (кIиябго бецаринеб буго). hebela#ul kun, kurala#ul roqi (jiyabgo becaruleb bugo). Гьеде гьаняресс угъур бахъуги. hede hanyareS uvur ba]ugi. Гьибигьанассда гьибил дваргъи рагIиняреб. hibihanaSda hibil dwarvi rafinyareb. Гьибигьанассул чед кIудаб, чанахъанассул гьан кIудаб. hibihanaSul xed judab, xana]anaSul han judab. Гьибихъги къвачIа магь бахъараб ракъарабила (гIонкIкIол кици). hibi]gi qwaza mah ba[arab raqarabila (fonJol kici). Гьибихъ вугев вакъиняро, корохъ вугев вогьларо. hibi] wugew waqinyaro, koro] wugew wohnaro. Гьибихъа хъанда гIадин вуссана. hibi]a ]anda fadin wuSana. Гьибихъего ссверинеб дунял, чодохъего бекинеб. hibi]ego Swerineb dunyal, xodo]ego bekineb. Гьит I иняб г I оч I олги буе къимат, къвараг I араб къоялълъ ц I а бакдег I аги батинеб. hiTinyab fozolgi buye qimat, qwarafarab qoya: `a bakdefagi batineb. Гьит I иняб к I ваг I алълъ к I удаб зарал бунеб. hiTinyab jwafa: judab #aral buneb. Гьакъараб муслаги, кунараб хIалалеги. haqarab muslagi, kunarab \alalegi. Гьакъарав чияссда к Iалгьад егIан горбоцца гIуру бохъиго лълъикIаб. heqarab xiyaSda jalhadefan gorboCa furu bo]igo :ijab. Гьокъон вагъинев, вигьун ваххчинев. hoqon wavinew, wihun wa{xinew. Гьокъон – хIелеко, вигьун – гIанкIо. hoqon - \eleko, wihun - fanjo. Гьекъел босинев чи – гIакълу бичинев чи. heqel bosinew xi - faqlu bixinew xi. Гьекъел босинев чи – питна босинев чи. heqel bosineb xi - _itna bosinew xi. ГьекъечIого меххтарав, меххтчIого вигьинев. heqezogo me{taraw, me{tzogo wihinew. Гьекъолдохъан ххизамалълъе тушманав, гьерссихъан кинязего тушманав. heqoldo]an ]i#ama:e tu^manaw, herSi]an kinya#ego tu^manaw. Гьекъолдохъанассда гьекъолдохъан огърол щомелиялълъухъ валагьун гьанев. heqoldo]anaSda heqoldo]an ovrol &omeliya:u] walahun hanew. Гьимал ручIессда рокьи гьаняреб, гьимал х I вечIессда рухIел гьаняреб. himal ruzeSda ropi hanyareb, himal \wezeSda ru\el hanyareb. Гьималазул унти эбел-энссол гьомер нучураб жо. himala#ul unti ebel-enSol homer nuxurab $o. Гьир бакIлуни, хIама чIчIена, хIосс бекани, гьорко чIчIена. hir bajluni, \ama Zena, \oS bekani, horko Zena. Гьирда къачIони, къвачIида батиняро. hirda qazoni, qwazida batinyaro. Гьиридасса тIутI бачахъе. Гьури хIалакъазул хIалтIуда цIа рекIиня. hiridaSa TuT baxa]e. huri \alaqa#ul \alTuda `a rejinya. ГьитIиняб гьунаралълъасса чIухIуги, кIудаб буняго хъущтIде гурин. hiTinyab hunara:aSa zu\ugi, judab bunyago ]u&Tde gurin. Гьорол къоялълъ куй биче, цIцIадал къоялълъ чу биче. horol qoya: kuy bixe, ~adal qoya: xu bixe. Гьорол къоялълъ хIелкил рачIчI гIадав. horol qoya: \elkil raZ fadaw. ГьоцIцIо гIадинги вукIуги, чияцца цIцIумо вагIдевудегIан. ho~o fadingi wujugi, xiyaCa ~umo wafdewudefan. Гьумо бихьараб кьили лълъикIаб, къвагьун бихьараб ярагъ лълъикIаб. humo bi%arab pili :ijab, qwahun bi%arab yarav :ijab. ГI f ГIака бечIчIде гьанярелълъ «лолон гьетIун бугилан» абурабила. faka beZde hanyare: «lolon heTun bugilan» aburabila. ГIакъилассул хIалтIи гIемераб. faqilaSul \alTi femerab. ГIакълу зур гIаняв - гIамал зоб гIаняв. faqlu #ur fanyaw - famal #ob fanyaw. ГIакъуба бихьчIесс къо хIуккуняро. faquba bi%zeS qo \uKunyaro. ГIамал кIудав чи - адамазул тушман, лълъар бегIераб хIайван - хIайваназул тушман. famal judaw xi - adama#ul tu^man, :ar beferab \aywan - \aywana#ul tu^man. Г I арщ ралълъараб бугониги, цIцIибил бала-баладаб букIиня. far& ra:arab bugonigi, ~ibil bala-baladab bujinya. ГIашура къваридаб, къурбан гIатIидаб. fa^ura qwaridab, qurban fadinab. ГIебуда зур баги, зазида хIетIе чIчIоге. febuda #ur bagi, #a#ida \eTe Zogi. ГIебуялълъасса бегIераб жо – гIолохъанчияссул ракI, моххмоххидасса кьарияб жо – меэр. febuya:aSa beferab $o - folo]anxiyaSul raj, mo{mo{idaSa pariyab $o - meer. ГIебуялълъ гIебу борлълъиняреб. febuya: febu bor/inyareb. ГIедал течIони, хIведал тенебила. fedal tezoni, \wedal tenebila. ГIедал щарги чIванеб, ккедал (щведал) чиги чIванев. fedal &argi zwaneb, Kedal (&wedal) xigi zwanew. ГIедал яс раса-цIцIалкIогин ягъиней. fedal yas rasa-~aljogin yaviney. ГIедал яс россассе кье, яс йиго цIцIорол цIарагI. fedal yas roSaSe pe, yas yigo ~orol `araf. ГIедал ясалълъе росс щваги, бокъиндал лалие гьури бачIаги. fedal yasa:e roS &wagi, boqindal laliye huri bazagi. ГIемераб рукъуб лълъикIаб, ракъараб ургьиб лълъикIаб. femerab ruqub :ijab, raqarab urhib :ijab. ГIемерго пударун бакъул ххели хIодебуги. femergo _udarun baqul {eli \odebugi. ГIемер чIчIейги цIцIар гуро, чIчIечIого хьвадиги рецц гуро. femer Zeygi ~ar guro, Zezogo %wadigi reC guro. ГIищтIи хIоде нуццо гIадав, цIцIан гьечIеб чурпа гIадав. fi&Ti \ode nuCo fadaw, ~an hezeb xur_a fadaw. ГIолохъанчи диццаги рехханин, хIерав чиясс дунги рехханилан абурабила нугьалълъ. folo]anxi diCagi re{anin, \eraw xiyaS dungi re{anilan aburabila nuha:. ГIурму буго гIурччиняб ххер гIадаб жо - балагьалълъасса ххвассарлуниги, ххириценалълъасса борчIиняреб. furmu bugo furXinyab {er fadab $o - balaha:aSa {waSarlunigi, {iricena:aSa borzinyareb. ГIурму буго рахIатгин хIалихьали, захIматгин бахIарчили бугеб жо. furmu bugo ra\atgin \ali%ali, #a\matgin ba\arxili bugeb $o. ГIор щомо букIаго цIул бахъе. for &omo bujago `ul ba]e. ГIурму - буде гьанессе талихIила. furmu bude haneSe tali\ila. ГIурму кьурасс хIвелги кьенебила. furmu puraS \welgi penebila. ГIурмуги бихьарав, бихьанщинабги хIуккурассул гурони букIиняребила адамал разияб гIамал-ххассият. furmugi bi%araw, bi%an&inabgi \uKuraSul guroni bujinyarebila adamal ra#iyab famal-{aSiyat. ГIурмуялълъ хIалтIун бечелурав, гIорцIцIун хIваравила. furmuya: \alTun bexeluraw, for~un \warawila. ГIурмуялълъулълъ хIалтIи гьечIессе къо ххалатабила, рокьи ккарассе сордо ххалатабила. furmuya:u: \alTi hezeSe qo {alatabila, ropi KaraSe sordo {alatabila. ГIурмуги талихIила, хIвелги талихIила. furmugi tali\ila, \welgi tali\ila. ГIурмуялълъа ракъарабила хIвелги букIинеб. furmuya:a raqarabila \welgi bujineb. ГIурмуялълъул багьа цIцIамухъ кьоги. furmuya:ul baha ~amu] pogi. ГIурай яс рукъуй йигони, нусалълъе рахIат тенаро. (КIиабилей якьадалълъ нусалълъе рахIат тенаро). furay yas ruquy yigoni, nusa:e ra\at tenaro. (jiabiley yapada: nusa:e ra\at tenaro). ГIурул рагIале щочIого хьатал рахъуги. furul rafale &ozogo %atal ra]ugi. ГIурул хIарим гIоралълъ эна, гьарал хIарим гьаралълъ эна. furul \arim fora: ena, haral \arim hara: ena. ГIурччили савуялълъ бухIиня, адан – рокIел гьаваялълъ. furXili sawuya: bu\inya, adan - rojel hawaya:. ГIухьби гIемераб гIи бацIицца гъуриня. fu%bi femerab fi ba`iCa vurinya. Д d Дагьав к Iалгьа е, гIемер хIалтIе. dahaw jalhaye, femer \alTe. Дагьав кIалгьанессул хIалтIи гIемераб. dahaw jalhaneSul \alTi femerab. ДагIнил цIцIоко кьумо, цIцIел хъвайи босуги. dafnil ~oko pumo, ~el ]wayi bosugi. Дадил ургъел гIоркь ккурасс була, гIиял тIалаб ил ккурасс була. dadil urvel forp KuraS bula, fiyal Talab il KuraS bula. Дангдеги дун дангун, донкIинивги дун тIамун. dangdegi dun dangun, donjiniwgi dun Tamun. Дандежоялълъул х I ур бекьиняреб. dande$oya:ul \ur bepinyareb. Данде ккарав чи чIвараб, чанае араб гьой чIвараб. dande Karaw xi zwarab, xanaye arab hoy zwarab. Дарай рогьонилан, хIамил чу лълъугьиняреб. daray rohonilan, \amil xu :uhinyareb. Даран рекIкIалълъ буня, ригьин реццалълъ буня. daran reJa: bunya, rihin reCa: bunya. Дармил эбел-эмен гьечIел. darmil emel-emen hezel. Дармицца къей - анкьил ургъел, х I уруцца къей - гьагIалил ургъел, ригьнацца къей - гIурмуялълъул ургъел. darmiCa wey - anpil urvel, \uruCa qey - hafalil urvel, rihnaCa qey - furmuya:ul urvel. Дару камураб унти букIиняреб, багьана камураб гьересси букIиняреб. daru kamurab unti bujinyareb, bahana kamurab hereSi bujinyareb. Дида рокIела цIцIани, цIцIаназда рокIела цIанкьеро. dida rojela ~ani, ~ana#da rojela `anpero. Дида чанги макъан гьанялилан абурабила къоркъоцца, щокъробе лълъин кIанцIун, гъанкъинебилан гуребани. dida xangi maqan hanyalilan aburabila qorqoCa, &oqrobe :in jan`un, vanqinebilan gurebani. Де хъванеб чагъана, чахъабазе бачинеб нако. de ]waneb xavana, xa]aba#e baxineb nako. Де щиби, кини кканиги! – ян абурабила гъокьа палгьаванасс. de &ibi, kini Kanigi! - yan aburabila vopa _alhawanaS. Де щибан абун буго гъокьа палгьаванасс. de &iban abun bugo vopa _alhawanaS. Дего гIоло абинеб батани, чехь бихъаги, гьирдани къвачIа ракъараб бугилан абурабила гIонкIкIоцца. dego folo abineb batani, xe% bi]agi, hirdani qwaza raqarab bugilan aburabila fonJoCa. Дидасса къеней рукъуй йигилан, къватIив къурасс чIчIужу кьапIарайила. didaSa qeney ruquy yigilan, qwaTiw quraS Zu$u paParayila. Дир аниб кунан, чиял доба къелун. dir anib kunan, xiyal doba qelun. Дир бадиссан ялагьун, дир кIалдиссан кIалгьан. dir badiSan yalahun, dir jaldiSan jalhan. Дир бикъаги, дицца бикъугеги. dir biqagi, diCa buqugegi. Дир вас гIедегIанщила рагъ ккеде чIчIомо букIараб. dir was fedefan&ila rav Kede Zomo bujarab. Дир-дуралълъул бицани, росс-лълъадолцин рагIи ккена. dir-dura:ul bicani, roS-:adolcin rafi Kena. Дир хIур багъаринеб гьечIо, дур гIи багъаринеб буго. dir \ur bavarineb hezo, dur fi bavarineb bugo. Дир хIатIал ссвакачIого, дир къварагIел обаняро. dir \aTal Swakazogo, dir qwarafel obanyaro. Дирго боцIцIи чияеги кьеларо, чиял чурпа деги бокьларо. dirgo bo~i xiyayegi pelaro, xiyal xur_a degi boplaro. Дида абинеб дуцца абуни, дицца щиби аблеб! dida abineb duCa abuni, diCa &ibi ableb! Дицца булин бахIарчили буняреб, дицца чIвалин чи чIванярев. diCa bulin ba\arxili bunyareb, diCa zwalin xi zwanyarew. Дицца кьуни, деги кьена. diCa puni, degi pena. Диццани как баня, дир куйдузни баняро. diCani kak banya, dir kuydu#ni banyaro. Дицца царада малълъун, царацца дида малълъун. diCa carada ma:un, caraCa dida ma:un. Добассан ик бегьчIони, аниссан моххмоххалги регьинярел. dobaSan ik behzoni, aniSan mo{mo{algi rehinyarel. Добго гьороб добго гьури (гьерссихъанассде). dobgo horob dobgo huri (herSi]anaSde). Дове цадахъ босун эневги вихьчIила, добе щодебуде эневги вихьчIила. dowe cada] bosun enewgi wi%zila, dobe &odebude enewgi wi%zila. Рогьолего бекьараб хIуралълъасса квер босе. roholego beparab \ura:aSa kwer bose. ДугIаялълъасса богIол хIуралълъе ракго рекъенебила. dufaya:aSa bofol \ura:e rakgo reqenebila. Дуда рагIа, дида бихьа. duda rafa, dida bi%a. Дуда хIама батла мучIчIдузда гогьдаринеб, кIкIалахъ гъалбацI бихьла гьекъеде лълъин щоняреб. duda \ama batla muZdu#da gohdarineb, Jala] valba` bi%la heqede :in &onyareb. Дуда ил кьапIдегIан чIчIа кьурдарде. duda il paPdefan Za purdarde. Дуда цо гьаня, царада кIиго гьаня. duda co hanya, carada jigo hanya. Дуда ццин бугони, дандеяссдаги ццурараб гьоло букIиняреб. duda Cin bugoni, dandeyaSdagi Curarab holo bujinyareb. Дудаго гьечIеб чаран чияда гьоги. dudago hezeb xaran xiyada hogi. Дудаго нал букIаго чияда бугеб рокьоб борцуги. dudago nal bujago xiyada bugeb roqob borcugi. Дени дир РахIматги йокьла, кьеларохха. deni dir ra\matgi yopla, pelaro{a. Дого бокьиняреб жо чияеги буги. dogo bopinyareb $o xiyaye bugi. Дулълъ гьечIеб реццалълъасса цIуне - адамаз мун веццде бегьла, дур квешли гьанярого. du: hezeb reCa:aSa `une - adama# mun weCde behla, dur kwe^li hanyarogo. Дун кебе! Дун кебе — ян букIинебила талихI, аххирги кьощогухIле ккенебила. dun kebe! dun kebe - yan bujinebila tali\, a{irgi po&ogu\le Kenebila. Дун хIежалълъе энилан абурабила мочол мугьалълъ. (гьунар гьечIев веццарухъан). dun \e$a:e enilan aburabila moxol muha:. (hunar hezew weCaru]an). Дун чияда хъваларо, чи дидаги хъваге. dun xiyada ]walaro, xi didagi ]wage. Дунан абуги, нилълъан абе, диран абуги, нелълъеран абе. dunan abugi, ni:an abe, diran abugi, ne:eran abe. Дунго-дун, – ан вукIинев чи чияе басралинев. dungo-dun - an wujinew xi xiyaye basralinew. Дунял буго баи, дихъего белълъенеб жо. dunyal bugo bai, di]ego be:eneb $o. Дунял буго белегьанчиясс бачухъе белълъенеб хIама гIадаб жо. dunyal bugo belehanxiyaS baxu]e be:eneb \ama fadab $o. Дунял буго гьиби гIадаб жо. dunyal bugo hibi fadab $o. Дунял буде гIакълуги кьеги, аххират буде иманги кьеги. dunyal bude faqlugi pegi, a{irat bude imangi pegi. Дунял будеги гьае, кунадеги гьае. dunyal budegi haye, kunadegi haye. Дунял буде гьанярессе - джуджахI. dunyal bude hanyareSe - GuGa\. Дунял-гIаламги гIуцIцIун, т I окIкIен гIецIцIго ххутIинебила. dunyal-falamgi fu~un, ToJen fe~go {uTinebila. Дунял къваридав чи вуго чи чIварав чи. dunyal qwaridaw xi wugo xi zwaraw xi. Дунял роцIцIун бугилан буртинаги тоги, вакъларилан къаде квенги тоги. dunyal ro~un bugilan burtinagi togi, waqlarilan qade kwengi togi. Дунял цIеде бокьараб рагIи, гIенде къулун шуре. dunyal `ede boparab rafi, fende qulun ^ure. Дунял буго бокьани гIуцIцIинеб, бокьани биххинеб жо. dunyal bugo bopani fu~ineb, bopani bi{ineb $o. Дунял буде ккани, я рокьи букIде ккена, я джахIта букIде ккена. dunyal bude Kani, ya ropi bujde Kena, ya Ga\ta bujde Kena. Дунялалълъул боцIцIи бугониги - балагь, гьечIониги - балагь. dunyala:ul bo~i bugonigi - balah, hezonigi - balah. Дунял бакъуцца буня, чи - гIакълуялълъ вуня. dunyal baquCa bunya, xi - faqluya: wunya. Дунял буго гьиби гIадин тиринеб жо. dunyal bugo hibi fadin tirineb $o. Дур-дурун хьонде энарей, хъам-хъамун бакъде энарей. dur-durun %onde enarey, ]am-]amun baqde enarey. Дур ракIалълъул паххрули, дур гъанссазул рацIцIали! dur raja:ul _a{ruli, dur vanSa#ul ra~ali! Дур ургъел бунярессдеххун ургъел бикьуги, мун вокьинярезул кумакалълъе хьул гьоги. dur urvel bunyareSde{un urvel bipugi, mun wopinyare#ul kumaka:e %ul hogi. Дур хIал дицца бихьлаан, хIарччукъили, гьадаб Аллагьассул тушман гьаваялълъа гьечIебани. dur \al diCa bi%laan, \arXuqili, hadab allahaSul tu^man hawaya:a hezebani. Дур цIцIар ахIчIого, ияян джаваб кьоги. dur ~ar a\zogo, iyayan Gawab pogi. Дураб бихьун дираб, дираб бихьун дураб. durab bi%un dirab, dirab bi%un durab. Дурго гIайибал раххчун, чиялал къватIир чIваги. durgo fayibal ra{xun, xiyalal qwaTir zwagi. Дурго рагIад кIодолун бихьуги. durgo rafad jodolun bi%ugi. Дурго рагIи ккумо чIчIоги, дандеяссухъги гIенекке. durgo rafi Kumo Zogi, dandeyaSu]gi feneKe. Дурго рачIчIалзухъ балагьун, гIегIеде, хIелеко. durgo raZal#u] balahun, fefede, \eleko. Дурго чола бараххщомо, чиял чу рокIонги. durgo xola bara{&omo, xiyal xu rojongi. Дургояб чвантиниб томо, чиял квен конги. durgoyab xwantinib tomo, xiyal kwen kongi. Дургин макъан рекъенарессулгин къайицадахъли буги. durgin maqan reqenareSulgin qayicada]li bugi. Дургин ракI ссукIарав, салам кьомо нучудевуе. durgin raj Sujaraw, slsam pomo nuxudewuye. Дуццаго бекьана, дуццаго гьилгье. duCago bepana, duCago hilhe. Дуццаго бохъаралълъуве мунго ккенев. duCago bo]ara:uwe mungo Kenew. Дуццаго веццуги, чияцца веццдегIан чIчIа. duCago weCugi, xiyaCa weCdefan Za. Дуццаго бучIони, дур ургъел цогидазги буняреб. duCago buzoni, dur urvel cogida#gi bunyareb. Дуццаго буралълъулги багьа буе. duCago bura:ulgi baha buye. Дуццаго бураб лълъикIли кIочонте, дого бураб кIочонтоги. duCago burab :ijli joxonte, dogo burab joxontogi. Дуццаго дудаго зинкIкIе, чияда зинкIкIани кини букIинебали гьаде. duCago dudago #inJe, xiyada #inJani kini bujihebali hade. Дуццаго нахъе бацIцIде ккенеб жо туги. duCago na]e ba~de Keneb $o tugi. Дуццаго реххчIел ххинкIал хIарччинисса ралагьуги. duCago re{zel {injal \arXiniSa ralahugi. Дуццаго цIеле реххчIел ххинкIал хIарччинисса ралагьуги. duCago `ele re{zel {injal \arXiniSa ralahugi. Дуццаго чед тоцIцIол комо, чияе ролълъол кье. duCago xed to~ol komo, xiyaye ro:ol pe. Дуцца эмен кунадевураб щурминиссан васасс мунги кунадевуде вугев. duCa emen kunadewurab &urminiSan wasaS mungi kunadewide wugew. Ж $ Жадол лълъар гьекъедегIан, цIадол лълъар гьекъей лълъикIаб. $adol :ar heqedefan, `adol :ar heqey :ijab. Жал бурияб бацI лълъугьчIев, лълъар ххечаб оц лълъугьчIев. $al buriyab ba` :uhzew, :ar {exab oc :uhzew. Жалацца ккочIев рачIчIалълъ кконяро. $alaCa Kozew raZa: Konyaro. Жалго гьоболассе гьубигIан кошал – гьоболухь гурони, сордо банярел. $algo hobolaSe hubifan ko^al - hobolu] guroni, sordo banyarel. Жалго гIедегIан гьималазе бищунго хIерал чи рокьинел, кIудал гIумогин бищунго хIерал чи рихьинел. $algo fedefan himala#e bi&ungo \eral xi ropinel, judal fumogin bi&ungo \eral xi ri[inel. Жаниб тани – туринел, течIого бицани – ссуринел. $anib tani - turinel, tezogo bicani - Surinel. Жанибе нударчIо, къватIибе бадарчIо, дицца гьимал кини хьихьлел? $anibe nudarzo, qwaTibe badarzo, diCa himal kini %i%lel? Жаниб угъур гьечIеб адугъур гIадав, жаниб гъвар-гъвар гьечIеб цогърол и гIадав. $anib uvur hezeb aduvur fadaw, $anib vwar-vwar hezeb covrol i fadaw. Жанир рукIун – рукъ чIунтарал, рукъур рукIун – хIур чIунтарал. $anir rujun - ruq zuntaral, ruqur rujun - \ur zuntaral. Жанир хIелаги, хIоде кватIаги. $anir \elagi, \ode kwaTagi. Жанисса гьодорав – гьаракь кIудав. $aniSa hodoraw - harap judaw. Жаниссан хIал хъубав гьалмагъ гьуссун тIамураб гьоялълъассаги кошавила. $aniSan \al ]ubaw halmav huSun Tamurab hoya:aSagi ko^awila. Жаниб жо гьечIеб къвачIа гIонкIкIоцца букъиняро. $anib $o hezeb qwaza fonJoCa buqinyaro. Жиб-жиб росолълъ гьобол лълъикIав. $ib-$ib roso: hobol :ijaw. Жиб гьитIинябгIан цIцIунцIцIрацца ракь тамагьдебуня. $ib hiTinyabfan ~un~raCa rap tamahdebunya. Жибго-жибго биччани, ябу чуги белгьиня. $ibgo-$ibgo biXani, yabu xugi belhinya. Жибго къвакъвадунила мокъокъицца босен атдебунеб. $ibgo qwaqwadunila moqoqiCa bosen atdebuneb. Живго гIодов ккарав ххеххго вуцIцIиня. $iwgo fodow Karaw {e{go wu~inya. Живго – гIодов, ракI – маарда. $iwgo - fodoq, raj - maarda. Живго – гIодов, ххиялал – зодор. $iwgo - fodow, {iyalal - #odor. Живго жендаго вихьинярессе вихьдевуде чи къварагIиня. $iwgo $endago wi%inyareSe wi%dewude xi qwarafinya. Живго жендего гIейги абдалассул иш буго. $iwgo $endego feygi abdalaSul i^ bugo. Живго жендего гIурав адамазе басралиня. $iwgo $endego furaw adama#e basralinya. Живго женццаго веццанищи — хIвана хIалтIи. $iwgo $enCago weCani&i - \wana \alTi. Живго цохIо сапаралълъе энессул берал могъалълъа нахъа рукIде ккена. $iwgo co\o sa_ara:e eneSul beral mova:a na]a rujde Kena. Жендерго росс гьечIей росдал гьоркьохъан. $endergo roS hezey rosdal horpo]an. Женда бугеб рухI бихьунила хIанчIидасса би баккинеб. $enda bugeb ru\ bi%unila \anzidaSa bi baKineb. Жендаго чийилан ккарав – чияцца хIалихьатилан тарав. $endago xiyilan Karaw - xiyaCa \ali%atilan taraw. Жендего ккараб меххалълъ чучун, чияде ккараб меххалълъ хIамалун. $endego Karab me{a: xuxun, xiyade Karab me{a: \amalun. Жендерго рукъуб къадаццаги кумак буня. $endergo ruqub qadaCagi kumak bunya. Жендерго чорххолълъ гьечIеб чияцца босларо. $endergo xor{o: hezeb xiyaCa boslaro. Жинццаго бухъаралълъубе живго ккола. $inCago bu]ara:ube $iwgo Kola. Женццаго веццарав, чияцца какиня. $enCago weCaraw, xiyaCa kakinya. Женццаго живго квегъарав каламалълъулълъ цIуниня. $enCago $iwgo kwevaraw kalama:u: `uninya. Женццаго квани, чехь унтинев, чияцца квани, могъ унтинев. $enCago kwani, xe% untinew, xiyaCa kwani, mov untinew. Женццаго квен конев, кваницца живго конев. $enCago kwen kunew, kwaniCa $iwgo kunew. Женццаго цIунчIеб къадру чияцца цIуниняреб. $enCago `unzeb qadru xiyaCa `uninyareb. Женццагоги бунев, жендегоги бунев. $enCagogi bunew, $endegogi bunew. Женццагоги коняреб, конелълъеги биччаняреб. $enCagogi konyareb, kone:egi biXanyareb. Женццайин урбаялълъа гьоцIцIо рагIдебурабилан абурабила хьодоцца. $enCayin urbaya:a ho~o rafdeburabilan aburabila %odoCa. Жого гьечIого жо букIиняро. $ogo hezogo $o bujinyaro. Жого гьечIого ссанде рахъу щваняро. $ogo hezogo Sande ra]u &wanyaro. Дж G Джавгьар цаххбинибги томо, кепек балагьуги. Gawhar ca{binibgi tomo, ke_ek balahugi. ДжамагIаталълъул пуруцц кьурдаги рекIена. Gamafata:ul _uruC purdagi rejena. З # Загьруги гьадебуе, гьекъечIого теде. #ahrugi hadebuye, heqezogo tede. Заз бекьани, заз бижиня, унти бекьани, толо бижиня. #a# bepani, #a# bi$inya, unti bepani, tolo bi$inya. Заман букIана без щоняреб, заман бегьана дарай гIенареб. #aman bujana be# &onyareb, #aman behana daray fenareb. Заманалълъ гурони чи квегъиняро. #amana: guroni xi kwevinyaro. Заман нелълъеда рекъечIони, нилълъ заманалълъа рекъенде ккена. #aman ne:eda reqezoni, ni: #amana:a reqende Kena. Заназда кьурдуги, майданалълъа кьурде. #ana#da purdugi, maydana:a purde. ЗахIмат бихьчIого рахIат бокьарасс, бекьчIого гьилгье, нил гьечIого х I ур. #a\mat bi%zogo ra\at boparaS, bepzogo hilhe, nil hezogo \ur. ЗахIмат бокьчIого рахIат бокьарасс, бакьолълъа гIункIрукьалълъ кьурун бацIцIе кIал. #a\mat bopzogo ra\at boparaS, bapo:a funjrupa: purun ba~e jal. ЗахIмат бихьун щвараб шагьи чIобого щвараб гъурщидасса кIудаб. #a\mat bi%un &warab ^ahi zobogo &warab vur&idaSa judab. ЗахIматалълъ цугъур цIена, цогъроцца рукъзал раня. #a\mata: cuvur `ena, covroCa ruq#al ranya. Зобалълъа кьвагьараб, ракьалълъа атарабила. #oba:a pwaharab, rapa:a atarabila. Зобалълъул кьералълъухъ валагьуги, ракьул куцалълъухъ валагье. #oba:ul pera:u] walahugi, rapul kuca:u] walahe. Зулму буги, мун кьижиня, дуцца зулму бурав ворчIун вукIиня. #ulmu bugi, mun pi$inya, duCa #ulmu buraw worzun wujinya. Зулмучияссда зулмучи гъежлассан ваккун вукIиня. #ulmuxiyaSda #ulmuxi ve$laSan waKun wujinya. Зурма рекъенде къили кIутIинеб. #urma reqende qili juTineb. И i Имогъ ххенаб бокьун, чахъаби рихьун. imov {enab bopun, xa]abi ri%un. Ингъилълъ векьарани, гордилълъ гьилгьариня. invi: weparani, gordi: hilharinya. Ино гьечIеб гьагьинире рудуги. (бумо щинялълъул охх энеб хIалтIи буги). ino hezeb hahinire rudugi. (bumo &inya:ul o{ eneb \alTi bugi). Ирсалълъе щвараб гъамасс цIураб меседалълъасса васассул кверзул маххщел белгьинебила. irsa:e &warab vamaS `urab meseda:aSa wasaSul kwer#ul ma{&el belhinebila. Исана сон савуд хIварабгIаги. isana son sawud \warabfagi. Иссхъалидол чухъида хъабарча бащалиняро. iS]alidol xu]ida ]abarxa ba&alinyaro. Итни къо къоялгун шагьадинеб. itni qo qoyalgun ^ahadineb. Ихх бащалдегIан божи бугеб хIур тоги. i{ ba&aldefan bo$i bugeb \ur togi. Ихх лълъамалчIони, лълъидир бакъваняреб. i{ :amalzoni, :idir baqwanyareb. Ихх эренаб бегьани, ил бегIераб букIиня. i{ erenab behani, il beferab bujinya. Иххдала гьури – гьанал барти. i{dal huri - hanal barti. Иххдала кьижани, кьиндала вакъиня. i{dala pi$ani, pindala waqinya. Иххдала нелълъецца кьенеб, ххаслихъе нелълъее кьенеб. i{dala ne:eCa peneb, {asli]e ne:eye peneb. Иххдала хIур реххун тоги, кьиндала рукъ реххун тоги. i{dala \ur re{un togi, pindala ruq re{un togi. Иххдала хIурибе бачIони, ххаслихъе цогъронибе баняреб. i{dala \uribe bazoni, {asli]e covronibe banyareb. Иххдалил лълъал - гъотIол карае, ххасалил лълъал - кьолбое. i{dalil :al - voTol karaye, {asalil :al - polboye. Иххдалил къоялълъ гьагIалицца кунадеруня. i{dalil qoya: hafaliCa kunaderunya. Ицикоги кетоги цого жойила. icikogi ketogi cogo $oyila. Иццазулин гьар лълъугьинеб, гьаразулин гIор лълъугьинеб. iCa#ulin har :uhineb, hara#ulin for :uhineb. Иццул бел'эр - охил гомог. iCul bel'er - o[il gomog. ИчIгоялълъ буе, гьабгоялълъ кунай. izgoya: buye, habgoya: kunay. Й y Йакъад конеб квен метералълъе те, метер буде бугеб хIалтIи якъад буе. yaqad koneb kwen metera:e te, meter bude bugeb \alTi yaqad buye. Йакъад мун воххарав, метер дуда воххде гурин. yaqad mun wo{araw, meter duda wo{de gurin. Йакъад тани, метер буде ккена. yaqad tani, meter bude Kena. К k Каву къасси рахI ай, радал ричIе. kawu qaSi ra\ay, radal rize. Каву тедегIан эхх, эхх тедегIан карщ. kawu tedefan e{, e{ tedefan kar&. КагIан битIарабгIаги, мунго дуццаго беццуги. kafan biTarabfagi, mungo duCago beCugi. КагIан гIадалавниги, гIебеде нугь бокьла, гIемерго гьагавниги, гьиркил шагьра бокьла. kafan fadalawnigi, febede nuh bopla, femergo hagawnigi, hirkil ^ahra bopla. КагIан дунго битIаниги, каратI битIинярин, диран абинебила борхьицца. kafan dungo biTanigi, karaT biTinyarin, diran abinebila bor%iCa. КагIан лълъухьаниги къотIиняро тIухьиялълъ жо. kafan :u%anigi qoTinyaro Tu%iya: $o. КагIан мимиданиги мун дир кето гуреб. kafan mimidanigi mun dir keto gureb. КагIан хьихьаниги, бацI рохьобе гурони балагьиняро. kafan %i%anigi, ba` ro%obe guroni balahinyaro. Какни бадебунин, алхIамгIаги цIцIалдебуе кIванеб батани. kakni badebunin, al\amfagi ~aldebuye jwaneb batani. Капек камун, шагьи босларо, шагьи камун гъурущ босларо. ka_ek kamun, ^ahi boslaro, ^ahi kamun vuru& boslaro. Камилигин моцIцI асса бекиня. kamiligin mo~ aSa bekinya. Каранццайин МухIума реххарав. karanCayin mu\uma re{araw. КартIинибе квер бегьани, гIонкIкIоццаги хIанчIиня. karTinibe kwer behani, fonJoCa \anzinya. Карщ бухIун тIей, хIисабин. kar& bu\un Tey, \isabin. Квенила кошабилан абде бегьиняребила. kwenila ko^abilan abde behinyarebila. Кванил тIагIан хIварассе ххарбил кеп букIиняреб. kwanil Tafan \waraSe {arbil ke_ bujinyareb. Кванда чIухIинярев хIалтIолаги чIухIинярев. kwanda zu\inyarew \alTolagi zu\inyarew. Кварабги гьакъарабги - нелълъер, кончIого гьекъечIого тараб - чиял. kwarabgi haqarabgi - ne:er, konzogo heqezogo tarab - xiyal. Кваралълъ эххеде, ххуралълъ гIебеде. kwara: e{ede, {ura: febede. Квен дудаго ццебесса коне. kwen dudago CebeSa kone. Квен цIуххун гьобол вегьинярев. kwen `u{un hobol wehinyarew. Квер багъарчIони, кIал багъариняро. kwer bavarzoni, jal bavarinyaro. Квер кIобочдебумо кирищ бортенаро. kwer joboxdebumo kiri& bortenaro. Квер ракул цIечIони, кIал нагьул цIенаро. kwer rakul `ezoni, jal nahul `enaro. Кверал хIалтIиня, бел'эралълъ малълъиня. kweral \alTinya, bel'era: ma:inya. Квералълъ бичдеги кIваняреб, кIалалълъ бичдеги бегьиняреб. kwera: bixdegi jwanyareb, jala: bixdegi behinyareb. Кверазул маххщелалълъасса лълъикIаб жо щибго гьечIеб. kwera#ul ma{&ela:aSa :ijab $o &ibgo hezeb. Квеш хIалтIарассул - хIамицца, хIал барассул - гьиркицца. kwe^ \alTaraSul - \amiCa, \al baraSul - hirkiCa. Кебе аниги хIамие – хIалтIи, хIамибокьове аниги, нуцалчияссе – бахIарал. kebe anigi \amiye - \alTi, \amibopowe anigi, nucalxiyaSe - ba\aral. Кебе гъугъарабги – Гъуниб маарде. kebe vuvarabgi - vunib maarde. Кебе омо букIараб гьитIиняб? КIудаб балагьдещи? kebe omo bujarab hiTinyab? judab balahde&i? Кебе цер аниги – ххадуб рачIчI, кеве ххан аниги – ххадуб нагIана. kebe cer anigi - {adub raZ, kewe {an anigi - {adub nafana. Кеве аниги ххадув, хIабалълъеги цадахъ. kewe anigi {aduw, \aba:egi cada]. КенчIероялълъ цIа бакун, цIецца мун ххелиняро. kenzeroya: `a bakun, `eCa mun {elinyaro. Кепкил къимат буняресс гъурщилги буняреб. ke_kil qimat bunyareS vur&ilgi bunyareb. Кето рихьаразда гIункIкIаз къвал банеб. keto ri%ara#da funJa# qwal baneb. Кето хIалакъассеги хIама кьарияссеги яс кьоги. keto \alaqaSegi \ama pariyaSegi yas pogi. КечI берцелде – макъан, риба хIалалде – хIила. kez bercelde - maqan, riba \alalde - \ila. Кибалиго аждагьа къелун рагIанин. kibaligo a$daha qelun rafanin. Китида ццебе моххмоххги тоги, гIумо ххадуй ясги рукъуй тоги. kitida Cebe mo{mo{gi togi, fumo {aduy yasgi ruquy togi. Китие маххссара, гIонкIкIое гажи. kitiye ma{Sara, fonJoye ga$i. Китил кумак бугони, гIункIкIазул хIал ккенаро. kitil kumak bugoni, funJa#ul \al Kenaro. Конде жо буде вагIараб меххалълъ, жибги бичеян абинебила хьагиццаги! konde $o bude wafarab me{a:, $ibgi bixeyan abinebila %agiCagi! Кошаб нугьлассан рещтIинилан хIварав чи цониги вихьчIо, рокIон хIварав гIемер вихьана. ko^ab nuhlaSan re&Tinilan \waraw xi conigi wi%zo, rojon \waraw femer wi%ana. Кощалълъе мутIигIассда хIакъаб жо бичIчIиняро. ko^a:e muTifaSda \aqab $o biZinyaro. Кошассдассан квешли, лълъикIассдассан лълъикIли. ko^aSdaSan kwe^li, :ijaSdaSan :ijli. Кошассдассан квешли, хьагиласса лахI. ko^aSdaSan ko^li, %agilaSa la\. Кошассе вагIза буе гьоэли берцен бумо. ko^aSe waf#a buye hoeli bercen bumo. Кошлиялълъ лълъикIли буняро, гважуцца кьегIер буняро. ko^liya: :ijli bunyaro, gwa$uCa pefer bunyaro. Конярищан абураб жо - кунагиян абураб жо, гьекъеларищан абураб жо - гьокъогиян абураб жо. konyari&an aburab $o - kunagiyan aburab $o, heqelari&an aburab $o - hoqogiyan aburab $o. Конде кIваняреб бечелиялълъассаги цIунаги, россассда кьили гьурай лълъадиялълъассаги цIунаги. konde jwanyareb bexeliya:aSagi `unagi, roSaSda pili huray :adiya:aSagi `unagi. КончIеб жоялълъул баркала букIиняреб. konzeb $oya:ul barkala bujinyareb. КончIониги, гьан кьарияб лълъикI, кьечIониги, мадогьал бечедав лълъикI. konzonigi, han pariyab :ij, pezonigi, madohal bexedaw :ij. Кодоб кватIани, болгьонил цIцIоко цIцIелун бихьинебила. kodob kwaTani, bolhonil ~oko ~elun bi%inebila. Кодоб ккоде гIоркь гуреб, гIодоб гьеде ино гуреб. (ХIассил ккенареб рагIи, рагIале бахъиняреб хIалтIи). kodob Kode forp gureb, fodob hede ino gureb. (\aSil Kenareb rafi, rafale ba]inyareb \alTi). Кодобе кьураб тIокIкIен ад бураб маргъалалълъасса лълъикIаб. kodobe purab ToJen ad burab marvala:aSa :ijab. Колол гьойда хIапде гьаняреб. kolol hoyda \a_de hanyareb. Корохъ буде яс, гьибихъе энде нус. koro] bude yas, hibi]e ende nus. Кунаде бокьараб меххалълъ китицца энчI рахъдалълъ чIвачIванебила. kunade boparab me{a: kitiCa enz ra]da: zwazwanebila. Кунаде гьачIони хIалакълиня, хIалтIде гьачIони мискI илиня. kunade hazoni \alaqlinya, \alTde hazoni misjilinya. Кунае вакъун вукIаго, рокьи гIолохъанго буе. kunaye waqun wujago, ropi folo]ango buye. Кунай кьарияв, хIалтIи хIалакъав. kunay pariyaw, \alTi \alaqaw. Куниняго кIалдиб къачIони, къулчIчIиняго щокъроб къанеб. kuninyago jaldib qazoni, qulZinyago &oqrob qaneb. Куниняреб хIамицца ХIоццомеэр бегиняреб. kuninyareb \amiCa \oComeer beginyareb. Кунаде гьечIищи абураб жо – кунаги ян абураб жо, гьекъеде гьечIищи абураб жо – гьокъоги ян абураб жо. kunade hezi&i aburab $o - kunagi yan aburab $o, heqede hezi&i aburab $o - hoqogi yan aburab. Кунанел ратани, кунае, хIалтIинел ратани, хIалтIе. kunanel ratani, kunaye, \alTinel ratani, \alTe. Куниняреб баси басандиняреб. kuninyareb basi basandinyareb. Куниняреб хIамицца ХIоццоб меэр бегиняро. kuninyareb \amiCa \oCob meer beginyaro. Кунан бахъарабдай, нахъе тарабдай? kunan ba]arabday, na]e tarabday? Кунан рахъараб меххалълъ, рукъ чиялинеб. kunan ra]arab me{a:, ruq xiyalineb. Кунан гIорцIцIинярев чIчIикIунги гIорцIцIиняро. kunan for~inyarew Zijungi for~inyaro. Кунараб хIарччинибе хIацIцIо туги. kunarab \arXinibe \a~o tugi. КуначIого, гьекъечIого вакъдеги вукIуги, гIемер кунан, гIемер гьокъон, къиличехьги буги. kunazogo, heqezogo waqdegi wujugi, femer kunan, femer hoqon, qilixe%gi bugi. КуначIого хIалтIани, черхх нахъе ккенеб, хIалтIчIого кунани, рукъ нахъе ккенеб. kunazogo \alTani, xer{ na]e Keneb, \alTzogo kunani, ruq na]e Keneb. КуначIого хIалтIуги, хIалтIчIого кунаги. kunazogo \alTugi, \alTzogo kunagi. Куркьби рижани, хIинчIчI бусала чIчIенаро. kurpbi ri$ani, \inZ busala Zenaro. Кутул гьечIеб гьороб гIункIкIал расандиня. kutul hezeb horob funJal rasandinya. Къ q Къад кьергьун, къасси роцIцIен - х I ур-ххералълъе балагь, х I ерав чияссул бахIарай лълъади-рукъалълъе балагь. qad perhun, qaSi ro~en - \ur-{era:e balah, \eraw xiyaSul ba\aray :adi-ruqa:e balah. Къададаги гIундул ругел, гIалгьудаги берал ругел. qadadagi fundul rugel, falhudagi beral rugel. Къадал кьучIчI хIамайила, хIуби кьекIкIелила. qadal puZ \amayila, \ubi peZelila. Къадарав чияссул чIухIи, кьибил кIодолиялълъалун букIинеб. qadaraw xiyaSul zu\i, pibil jodoliya:alun bujineb. Къадарал жал руде бегьиняребли гьаде ккенеб гIадин, къадараб цIцIар гьеларедухъ хьвадтеги гьаде ккена. qadaral $al rude behinyarebli hade Keneb fadin, qadarab ~ar helaredu] %wadtegi ha#e Kena. Къаденахъе меэрги бегуги, бакъунде росоги тоги. qadena]e meergi begugi, baqunde rosogi togi. Къамо хIамил рачIчI чIчIенаро, хIурул бумо чед чIчIенаро. qamo \amil raZ Zenaro, \urul bumo xed Zenaro. Къандалоялълъубе реххун, гIебу баххчиняро. qandaloya:ube re{un, febu ba{xinyaro. Къараласс гважи беццун бичараб. qaralaS gwa$i beCun bixarab. Къарз ваццассе буги, гьоркьобли хIочIого букIде. qar# waCaSe bugi, horpobli \ozogo bujde. Къассд бихьун гIамалила, гIамал бихьун хIалтIийила. qaSd bi%un famalila, famal bi%un \alTiyila. Къассд ккомо щиняб жоги щоняро, тIалаб бумо щиняб жоги батиняро. qaSd Komo &inyab $ogi &onyaro, Talab bumo &inyab $ogi batunyaro. Къасси бусала гьечIеб бел'эр рогьоле аде босде батиняро (Къасси вега, рогьоле вахъа). qaSi busala ;ezeb bel'er rohole ade bosde batinyaro (qaSi wega, rohole wa]a). КъачIеб ххариниб ххер бижиняро. qazeb {arinib {er bi$inyaro. КъварагIани ахIде, ХIохьочида цIцIар гьаня. qwarafani a\de, \o%oxida ~ar hanya. КъварагIел ккомо ахIинеб меххалълъ ХIажимурадил Давуд, къварагIараб жо гьечIеб меххалълъ ХIинкIил Давуд. qwarafel Komo a\ineb me{a: \a$imuradil dawud, qwarafarab $o hezeb me{a: \injil dawud. КъварагIчIеб жо босани, къварагIараб бичде ккена. qwarafzeb $o bosani, qwarafarab bixde Kena. КъватIиб гьури-муч кIудав – рукъуб, оц тIурани, лълъаралълъа баде жо батинярев. qwaTib huri-mux judaw - ruqub, oc Turani, :ara:a bade $o batinyarew. КъватIул цIцIогьор кIулацца кконя, рукъалълъул цIцIогьор ссунццаго кконяро. qwaTul ~ohor julaCa Konya, ruqa:ul ~ohor SunCago Konyaro. Къебед чIвалароан, къасси белэр къаданиб жоялълъа гьумо букIарабани. qebed zwalaroan, qaSi bel'er qadanib $oya:a humo bujarabani. Къед биххараб меххалълъ бахъчIеб хIур нахъа бахъиняро. qed bi{arab me{a: ba]zeb \ur na]a ba]inyaro. Къелеб ракьа квараб гьой, Гьидалълъ чIчIенареб. qeleb rapa kwarab hoy, hida: Zenareb. Къенаб квер хIорго тани, хIажатаб жо щоняро. qenab kwer \orgo tani, \a$atab $o &onyaro. Къенал кверал хIорлани, хIалтIи нугьла ккенаро. qenal kweral \orlani, \alTi nuhla Kenaro. Къенал кверал хIор румо, хIалихьали баччуги. qenal kweral \or rumo, \ali%ali baXugi. Къо рогьолего буго. qo roholego bugo. Къого бихьчIого чили бокьарасс, ярагъго гьечIого рагъде къассд буе. qogo bi%zogo xili boparaS, yaravgo hezogo ravde qaSd buye. Къойилго букIиня дун аниб (хIамил хIакъалълъулълъ). qoyilgo bujinya dun anib (\amil \aqa:u:). Къокъид арав ххутIарав, ххалат арав вуссарав. qoqid araw {uTaraw, {alat araw wuSaraw. КъотIун гIодобе реххун бугониги, чол боххла божуги. qoTun fodowe re{un bugonigi, xol bo{la bo$ugi. КъочIчIоле гIебо гIадин ккана. qoZole febo fadin Kana. Къуларассе раччи, баччарассе магь. qularaSe raXi, baXaraSe mah. Уркъде кIваняреб жо хIанчIуги. urqde jwanyareb $o \anzugi. Къурассул рокIел унти - белгьарав чIванеб чIор. quraSul rojel unti - belharaw zwaneb zor. Кь p КьапIараб зур гьанада унтиня, абураб рагIи рокIеда унтиня. paPurab #ur hanada untinya, aburab rafi rojeda untinya. Кьарияб чу - лълъикIаб чу, хIалакъаб чу - кошаб чу. pariyab xu - :ijab xu, \alaqab xu - ko^ab xu. Кьвагьде ккани, цIумо букIде ккена. pwahde Kani, `umo bujde Kena. Кьвагьи гьечIеб бакIалълъе гIарада баги, кьвагьун бахъиняреб бакIалълъа гIуж баги. pwahi hezeb baja:e farada bagi, pwahun ba]inyareb baja:a fu$ bagi. Кьергьаде хъвараб ххер роцIцIаде бакIариня. perhade ]warab {er ro~ade bajarinya. Кьергьанкъо къалиняро, къокъав чи хIелиняро. perhanqo qalinyaro, qoqaw xi \elinyoro. Кьергьахъе зоб букIиняро, рещтIухъе бо букIиняро. perha]e #ob bujinyaro, re&Tu]e bo bujinyaro. Кьибил гьечIеб гъветI букIиняреб, гIагали камурав чи вукIинярев. pibil hezeb vweT bujinyareb, fagari kamuraw xi wujinyarew. Кьижарав чи - хIварав чи. pi$araw xi - \waraw xi. Кьижарассе энссол бутIа кьечIеб. pi$araSe enSol buTa pezeb. Кьили чIванилан гIурцIмадол айгъир бахъиняро. pili zwanilan fur`madol ayvir ba]inyaro. Кьин ххенаб бугони, ихх квачараб бачIинеб. pin {enab bugoni, i{ kwaxarab bazineb. Кьодукьа гурелила хIинкъинел, гIурукьайила. podupa gurelila \inqinel, furupayila. Кьенаго босе, кьапIиняго лълъута. penago bose, paPilyago :uta. Кьолболасса чIухIде абдал те, мунго гьунаралълъасса чIухIа. polbolaSa zu\de abdal te, mungo hunara:aSa zu\a. Кьенессда гьариня, бунессда малълъиня. peneSda harinya, buneSda ma:inya. Кьураб босун барще. purab bosun bar&e. Кьураб квералълъа гьаня, квараб чехьалълъа гьаня. purab kwera:a hanya, kwarab xe%a:a hanya. Кьурасс босинеб жойила талихI. puraS bosineb $oyila tali\. Кьурассул квералълъа гурони, кварассул кIалалълъа гурони гьаняро. puraSul kwera:a guroni, kwaraSul jala:a guroni hanyaro. Кьурда хIоно чIваги. purda \ono zwagi. Кьурдардеги тIаминев гьекълицца, гьердедеги тIаминев гьекълицца. purdardegi Taminew heqliCa, herdedegi Taminew heqliCa. Кьурдун ссвакаравги кванде, гIодун ссвакаравги кванде. purdun Swakarawgi kwande, fodun Swakarawgi kwande. Кьуру биххана, борохь нахъе тана. puru bi{ana, boro% na]e tana. КI j КIал бугев чола, чу бугев гьелдго. jal bugew xola, xu bugew heldgo. КIал цIунарав разилиня, ххеххлурав пашмалиня (КIал гIемерав разилчIо, вуцIцIарав пашмаличIо). jal `unaraw ra#ilinya, {e{luraw _a^malinya (jal femeraw ra#ilzo, wu~araw _a^malizo). КIалги хъатги Хъандулалълъе, хъатиниб жо Денгассе. jalgi ]atgi ]andula:e, ]atinib $o dengaSe. КIалдибе борта багIаргIеч. jaldibe borta bafarfex. КIал цIуне, бер цIуне, чиял бицинев вукIуги. jal `une, ber `une, xiyal bicinew wujugi. КIалалълъ рии бицун, рокIелълъ кьин ккоги. jala: rii bicun, roje: pin Kogi. КIалалълъ реххиняго, ххолчаде квер бегьуги. jala: re{inyago, {olxade kwer behugi. КIалгьаде гьачIони, кIалгьачIого вукIдегIаги гьаде ккена. jalhade hazoni, jalhazogo wujdefagi hade Kena. КIалгьаняреб кIал букIиняреб, бакъваняреб ракI букIиняреб. jalhanyareb jal bujinyareb, baqwanyareb raj bujinyareb. КIалгьанев чи – гьурщинев, гIенеккарав – бищинев. jalhanew xi - hur&inew, feneKaraw - bi&inew. КIалдисса г I усал гъиналълъе пиштIе, гьаракь кIудаб бахъде. jaldiSa fusal vina:e _i^Te, harap judab ba]de. КIалдиссан араб бадибе речIчIиня. jaldiSan arab badibe reZinya. КIалдиссан энеб калам пайда гьечIеб бицуги, гIияда гъорлълъ рачIчIараб бацI гIадинан вукIуги. jaldiSan eneb kalam _ayda hezeb bicugi, fiyada vor: raZarab ba` fadinan wujugi. КIалзул гьуриялълъа гьод букIиняро, гьагал рагIабазда дун божиняро. jal#ul huriya:a hod bujinyaro, hagal rafaba#da dun bo$inyaro. КIалзул рагIи ругьналасса ссудуня. jal#ul rafi ruhnalaSa Sudunya. КIалцIи бани, чу бекериня, чури тIуни гьой багъиня. jal`i bani, xu bekerinya, xuri Tuni hoy bavinya. КIанцIани бохх бекинеб борк Iали де вагьуги. jan`ani bo{ bekineb borjalide wahugi. КIанцIараб гьой гьанярев, къелураб гважи гьанярев. jan`arab hoy hanyarew, qelurab gwa$i hanyarew. КIанцIиняго чахъдал цIцIули бихьараб цIцIе бохханила. jan`inyago xa]dal ~uli bi%arab ~e bo{abila. КIанцIун вахъиняреб бакIалълъа гIужги багийила, батиняреб рагIиги бицугийила. jan`un wa]inyareb baja:a fu$gi bagiyila, batinyareb rafigi bicugiyila. КIанцIун вахъиняреб бакIалълъа хIуч хъваги. jan`un wa]inyareb baja:a \ux ]wagi. КIартида гъуниб бухьани, бечеги кьаде ругьулинеб. jartida vunib bu%ani, bexegi pade ruhulineb. КIарччамаб кьегIер кIиго чахъдада хахинеб. jarXamab pefer jigo xa]dada [a[ineb. КIарччалигин кIкIвагIалиялълъ кIиго гьимер бунила, миск I или ян, хIакъили ян цIцIарал гьездаги гьунила. jarXaligin Jwafaliya: jigo himer bunila, misjili yan, \aqili yan ~aral he#dagi hunila. КIиго балагь аде ккани, бигьаяб асса бище. jigo balah ade Kani, bihayab aSa bi&e. КIиго бел'эрги ракъани, ункъго кверги хIалтIани, рукъ ццебе тIена. jigo bel'ergi raqani, unqgo kwergi \alTani, ruq Cebe Tena. КIиго белегьанчи разияб гуреб даран битIун ккенаро. jigo belehanxi ra#iyab gureb daran biTun Kenaro. КIиго гьойда гьоркьобе реххараб ракьа гIадин. jigo hoyda horpobe re{arab rapa fadin. КIиго гIанкIкIида ххадув векерани, цонигияб щоняро. jigo fanJida {aduw wekerani, conigiyab &onyaro. КIиго чи данде гъуни, гъветI чIчIеде ккенеб. jigo xi dande vuni, vweT Zede Keneb. КIиго чIчIужу йигев чияссул рукъ лълъухьчIого ххутIинеб. jigo Zu$u yigew xiyaSul ruq :u%zogo {uTineb. КIиго чIчIужу ячде бацI биччан те. jigo Zu$u yaxde ba` biXan te. КIиго ххарил г Iарти ялълъул киняб асса бищинебали гьачIого, хIама бакъуда х I варабила. jigo {aril fartiya:ul kinyab aSa bi&inebali hazogo, \ama baquda \warabila. КIилълъилалълъул гьин гуро, гьетIарассул си гуро. ji:ila:ul hin guro, heTaraSul si guro. КIиябго бералълъа чиял гьимал рихьараб меххалълъ, цояб бералълъаниги нелълъерго гьималги рихьде ккена. jiyabgo bera:a xiyal himal ri%arab me{a:, coyab bera:anigi ne:ergo himalgi ri%de Kena. КIудаб гъотIол кьалбал гIемерал рукIиня. judab voTol palbal femeral rujinya. КIудаб оцоцца рахъ кIудаб цIцIаня. judab ocoCa ra] judab ~anya. КIудаб унти микьицца энеб, гьитIиняб унти кваницца энеб. judab unti mipiCa eneb, hiTinyab unti kwaniCa eneb. КIудав чи х I вани рукъ бухIиня, гьитIиняв чи х I вани, керен бухIиня. judab xi \wani ruq bu\inya, hiTinyaw xi \wani, keren bu\inya. КIудал ургъалабаз гьитIинял ургъалаби кьеркьедеруня. judal urvalaba# hiTinyal urvalabi perpederunya. КIицIцIол кIанцIун, кIкIал бахъиняреб. ji~ol jan`un, Jal ba]inyareb. КIицIцIол ургъа, цен абе (анкьцIцIол борце, цен къотIе). ji~ol urve, cen abe (anp~ol borce, cen qoTe). КIицIцIол чи х I онярев, рухI цен гурони бахъиняреб. ji~ol xi zonyarew, ru\ cen guroni ba]inyareb. КIиябго бер беццасс цояб бер беццассда «Беццук! Беццук!» – илан абурабила. jiyabgo ber beCaS coyab beCaSda «beCuk! beCuk!» - ilan aburabila. КIиябго бералълъул данде ккечIогойила гьоркьоб меэр бижараб. jiyabgo bera:ul dande Kezogoyila horpob meer bi$arab. КIиябго квер кодобе кьурассда божуги. jiyabgo kwer kodobe puraSda bo$ugi. КIияздаго гIайиб гьечIого, кIиго чи къаццандиняро. jiya#dago fayib hezogo, jigo xi qaCandinyaro. КIодолиялълъе вахъде бокьарасс гьитIинявги кIодо вуня. jodoliya:e wa]de boparaS hiTinyawgi jodo wunya. КIудаб бакI ккоде ккани, кIудаб гIакълуги къварагIинеб. judab baj Kode Kani, judab faqlugi qwarafuneb. КIудаб вагIзаялълъасса гьитIиняб мисалалълъул пайда цIцIикIкIараб. judab waf#aya:aSa hiTinyab misala:ul _ayda ~iJarab. КIудав чиян кIалгьаги, мунги вукIде вугин кIудав. judaw xiyan jalhagi, mungi wujde wugin judaw. КIкI J КIкIалахъ лълъин каминяреб, рохьоб чан каминяреб. Jala] :in kaminyareb, ro%ob xan kaminyareb. КIкIара боржани, гьорко къириня. Jara bor$ani, horko qirinya. КIкIараялълъаги букIинебила жендаго ракъараб рухI. Jaraya:agi bujinebila $endago raqarab ru\. КIкIараялълъеги ххолчен бахъарав. Jaraya:egi {olxen ba]araw. КIкIвагIали месед гуро, хIалхьи гIарац гуро. Jwafali mesed guro, \al%i farac guro. КIкIвагIали – сагълиялълъул тушман, хIалтIи – сагълиялълъул гьудул. Jwafali - savliya:ul tu^man, \alTi - savliya:ul hudul. КIкIвагIал вегун хIалтIиневила, кIусун кьижиневила. Jwafal wegun \alTinewila, jusun pi$inewila. КIкIвагIал – кидаго унтарав. Jwafal - kidago untaraw. КIкIвагIалаб хIамицца ХIоццомегIер бегиняро. Jwafalab \amiCa \oComefer beginyaro. КIкIвагIалассе чиял хIалтIи бокьинебила. JwafalaSe xiyal \alTi bopinebila. КIкIвагIалълъа гъулач бугев, хIалтIола цедер бугев. Jwafa:a vulax bugew, \alTola ceder bugew. КIкIвагIалилълъ вас вунярев. Jwafaliya: was wunyarew. КIкIвагIалиялълъ лълъин гьекъенеб батани, хIалтIиялълъ гьоцIцIо гьекъенеб. Jwafaliya: :in heqeneb batani, \alTiya: ho~o heqeneb. КIкIуй гьечIеб цIа букIиняреб. Juy hezeb `a bujinyareb. КIкIвагIалав чи гIодов вукIун кьижиня, вегун куниня. Jwafalaw xi fodow wujun pi$inya, wegun kwaninya. КIкIвагIалулав чи гIодов чIчIомоги ссваканя. Jwafaluraw fodow Zomogi Swakanya. КIкIуялълъасса цIундейилан цIадаве лълъугьуги. Juya:aSa `undeyilan `adawe :uhugi. Кк K Кконяреб къо босун хIвараб хIама. Konyareb qo bosun \warab \ama. Кконяребила чIчIегIераб цер, ккоде ккани, ункъабго цадахъ кконебила. Konyarebila Zeferab cer, Kode Kani, unqabgo cada] Konebila. Л l Лабалълъа х I урги бекьуги, бугъаоцги хьихьуги. laba:a \urgi bepugi, buvaocgi %i%ugi. Лабалуда х I ур буги, гьарал рагIала рукъ баги. labaluda \ur bugi, haral rafala ruq bagi. Лагъ гIадин хIалтIе, ххан гIадин кунае. lav fadin \alTe, {an fadin kunaye. Лал тIамде бегьиняреб къоялълъ къед бадеги бегьиняреб. lal Tamde behinyareb qoya: qed badegi behinyareb. Ламадур кьуни, дадила, кьечIони, тиш ХIасан. lamadur puni, dadila, pezoni, ti^ \asan. Лачен боржаралълъуб гъедо рещтIиня. laxen bor$ara:ub vedo re&Tinya. Лачен – чанабе, гъедо – рохьобе. laxen - xanabe, vedo - ro%obe. Лаченги таринеб, тайлан хъущтIинеб, тувадахъ гурони гIодобе ккенареб. laxengi tarineb, taylan ]u&Tineb, tuwada] guroni fodob Kenareb. Лаченги чучиня чи гIемелуни, чаранги бииня цIа гьалаглуни. laxengi xuxinya xi femeruni, xarangi biinya `a halagluni. Ле гIакълугьечI, тIуруги, гIи томо гIангис кинигин, адамал томо хьвадани, хьатал хIомо, басралинин. le faqluhez, Turugi, fi tomo fangis kinigin, adamal tomo %wadani, %atal \omo, basralinin. Ле ян абурассда я, — ян абде кIванярев чи къватIиве вахъуги. le yan aburaSda ya, - yan abde jwanyarew xi qwaTiwe wa]ugi. Лочнол болола чаргъедо чIчIедебуги. loxnol bolola xarvedo Zedebugi. Лълъ : Лълъадал берщи, рокьол гIусщи? :adal ber&i, ropol fus&i? Лълъадал къатIраялълъги гамачI борлълъинеб, цIадол хIенехIалълъги дунял бухIинеб. :adal qaTraya:gi gamaz bor:ineb, `adol \ene\a:gi dunyal bu\ineb. Лълъадаццаги жендего нугь бахъиня. :adaCagi $endego nuh ba]inya. Лълъади гьечIев россги, росс гьечIей чIчIужуги – чIобогояб рукъ. :adi hezew roSgi, roS hezey Zu$ugi - zobogoyab ruq. Лълъади кошассул гIурму гIазабалълъа гириня. :adi ko^aSul furmu fa#aba:a girinya. Лълъади лълъикIав лълъикI вуго, лълъади кошав кош вуго. :adi :ijaw :ij wugo, :adi ko^aw ko^ wugo. Лълъади ячде анцIгоявгин ургъа, йиччаде нусгоявгин ургъа. :adi yaxde an`goyawgin urva, yiXade nusgoyawgin urva. Лълъадулгин ккенеб къеццалълъасса тIагIан гьечIеб дандежо букIиняреб. :adulgin Keneb qeCa:aSa Tafan hezeb dande$o bujinyareb. Лълъеда бараб полоп гIадаб жойила росс-лълъадиялълъа гьоркьоб ккенеб кьал. :eda barab _olo_ fadab $oyila roS-:adiya:a horpob Keneb pal. Лълъеде могъ чIваги, гьерссиде ракI гьоги. :ede mov zwagi, herSide raj hogi. Лълъеда бумо накъищ чIчIенаро. :eda bumo naqi& Zenaro. Лълъецца гьиби, цIецца кор. :eCa hibi, `eCa kor. ЛълъикI букIаго, «патихIа!» :ij bujago, «_ati\a!» ЛълъикI вугилан чIухIуги, кош вукIараб меххги рокIеле щва. :ij wugilan zu\ugi, ko^ wujarab me{gi rojele &wa. ЛълъикI хьвадарав кош х I оняро, кош хьвадарав лълъикI х I оняро. :ij %wadaraw ko^ \onyaro, ko^ %wadaraw :ij \onyaro. ЛълъикIаб батани канае, кошаб батани цIадое. :ijab batani kanaye, ko^ab batani `adoye. ЛълъикIаб бугъицца къуралълъе лълъар хьвагIиняреб, лълъикIав чиясс чияе чIухIи буняреб. :ijab buviCa qura:e :ar %wafinyareb, :ijaw xiyaS xiyaye zu\i bunyareb. ЛълъикIаб дару кьогIаб букIинеб. :ijab daru pofab bujineb. ЛълъикIаб гьудули ххазинаялълъасса лълъикIаб. :ijab huduli {a#inaya:aSa :ijab. ЛълъикIаб жоялълъе къей гьечIеб, къадаралълъе белгьели гьечIеб. :ijab $oya:e qey hezeb, qadara:e belheli hezeb. ЛълъикIабги бихьаги, кошабги бихьаги. :ijabgi bi%agi, ko^abgi bi%agi. ЛълъикIаб рагIола мал баги. :ijab rafola mal bagi. ЛълъикIаб хIама бакIаб букIиня. :ijab \ama bajab bujinya. ЛълъикIав бахIарчияссул вас къадараванги тоги, къадарав чияссул вас бахIарчиянги тоги. :ijaw ba\arxiyaSul was qadarawangi togi, qadaraw xiyaSul was ba\arxiyangi togi. ЛълъикIав чияссе - цо рагIи, лълъикIаб чое - цо цIцIал :ijaw xiyaSe - co rafi, :ijab xoye - co ~al. ЛълъикIалълъа мал бани, кошалълъа къвал баде ккена. :ija:a mal bani, ko^a:a qwal bade Kena. ЛълъикIассул лълъикIлиги кошассул квешлиги кидаго кIочоняреб. :ijaSul :ijligi ko^aSul kwe^ligi kidago joxonyareb. ЛълъикIли бихьарассул кар, кошли бихьарассул малълъ. :ijli bi%araSul kar, ko^li bi%araSul ma:. ЛълъикIлиялълъа ццебе - кошли, кошлиялълъа ццебе - лълъикIли. :ijliya:a Cebe - ko^li, ko^liya:a Cebe - :ijli. Лълъин бахъинеб меххалълъ гурони чахъдада бацI кIочоняреб. :in ba]ineb me{a: guroni xa]dada ba` joxonyareb. Лълъин дагьлигин, гьибил гIузраби атиня, х I елигин чорххол гIузраби атиня. :in dahligin, hibil fu#rabi atinya, \eligin xor{ol fu#rabi atinya. Лълъин рахънибе ккена, чи нугьле ккена. :in ra]nibe Kena, xi nuhle Kena. Лълъурдул гъеде араб гъвала, гIундул къотIун бегьарабила. :urdul vede arab vwala, fundul qoTun beharabila. ЛълъутIарав щиви, бокъарав х I вад? :uTaraw &iwi, boqaraw \wad? М m Мегжида нус бабадинеб рекIенчIеб меххалълъ, кIалдиб мацIцI кIичIардинеб гьересси бицинеб меххалълъ. meg$ida nus babadineb rejenzeb me{a:, jaldib ma~ jizardineb hereSi bicineb me{a:. Мегжилълъ иман букIиняреб, рокIелълъ гурони. meg$i: iman bujinyareb, roje: guroni. Магъал гьанахъ гьоэр щоняреб (нелълъее къварагIараб къоялълъ лълъикIалълъухъги кошаб щоняреб). maval hana] hoer &onyareb (ne:eye qwarafarab qoya: :ija:u]gi ko^ab &onyareb). Мигъил ургъел бунягойила хIенчIчIил боххдол эрелурал. mivil urvel bunyagoyila \enZil bo{dol erelural. Мигъилълъ ругел хIурзабазги хIабалълъ ругел умумузул рукьбузги буде жо гьечIо – хIара хIажат буго. mivi: rugel \ur#aba#gi \aba: rugel umumu#ul rupbu#gi bude $o hezo - \ara \a$at bugo. Мигъихъ балагьун, кьурда, цер. mivi] balahun, purda, cer. Магьихъ ралагьуге, гьиркихъ ралагье. mahi] ralahuge, hirki] ralahe. Магь цIеде ссан гурел, ссахI цIеде хIур гурел. mah `ede San gurel, Sa\ `ede \ur gurel. Маарда бартиццаги лълъикIабаб кконебила. maarda bartiCagi :ijabab Konebila. Маарда гIи бугев – гIакI гьечIеб ужби, ГIиялълъ куйдул ругев – огь гьечIеб угъур. maarda fi bugew - faj hezeb u$bi, fiya: kuydul rugew - oh hezeb uvur. Маарда чан букIаго, чурун хьаг цIела гьоги. mafarda xan bujago, xurun %ag `ela hogi. Маардаги гIундул ругел, гIалгьудаги берал ругел. maardagi fundul rugel, falhudagi beral rugel. Маарде вагьаниги гьитIиняв кIодолиняревила, гондиниве рехханиги кIудав гьитIилиняревила. maarde wahanigi hiTinyaw jodolinyarewila, gondiniwe re{anigi judaw hiTilinyarewila. Маарде гъуниги, хIамицца заз гурони коняреб. maarde vunigi, \amiCa #a# guroni konyareb. Маарда гIасо баги гIухьби рукъуре регьде, гIурдаде саву ккаги вокьинессда бер чIваде. mafarda faso bagi fu%bi ruqure rehde, furdade sawu Kagi wopineSda ber zwade. Маарде гIасо бани, гIурухъе цIцIорой ккенеб. maarde faso bani, furu]e ~oroy :eneb. Маарзухъа кIалдибегIан къокъаб жойила гьересси. maar#u]a jaldibefan qoqab $oyila hereSi. «Маарзухъан бачIаги!» – ян, чед кьумо разилдевуги дун, гьомер битIун кIалгьараб кIалалълъ разилдевуе дун. «maar#u]an bazagi!» - yan, xed pumo ra#ildewugi dun, homer biTun jalharab jala: ra#ildewuye dun. МагIо-рорчIи хханассул гIадаб, хIвел-букъи гергил гIадаб. mafo-rorzi {anaSul fadab, \wel-buqi gergil fadab. МархIабаян кьапIаниги къотIиня, ма, хIамаян кьапIаниги къотIиня. mar\abayan paPanigi qoTinya, ma \amayan paPanigi qoTinya. Ма дой, ма де (даран лълъикIаб, маян дуццаги кьураб, маян диццаги кьураб). ma doy, ma de (daran :ijab, mayan duCagi purab, mayan diCagi purab). Ма, ссахIан гIака бачIинеб, кье ссахIан чу бачIинеб. ma, Sa\an faka bazineb, pe Sa\an xu bazineb. Мавол - кьей, кьовол - божи (маян кьураб жоялълъе божи цIцIикIкIараб). mawol - pey, powol - bo$i (mayan purab $oya:e bo$i ~iJarab). Магъал гьанахъ гьоэр щоняро (нелълъее къварагIараб къоялълъ лълъикIалълъулълъ кошаб щоняреб). maval hana] hoer &onyaro (ne:eye qwarafarab qoya: :ija:u: ko^ab &onyareb). Магьахъ балагьун кьурде. maha] balahun purde. Маарде гъуниги, хIамида заз гурони букъиняреб. mafarde vunigi, \amida #a# guroni buqinyareb. Маарде гIасо бани, гIурдаде саву ккена. maarde faso bani, furdade sawu Kena. Маарухъ хIур хIвани, хьиндалазул пихъги хIоня. maaru] \ur \wani, %indala#ul _i]gi [onya. МагIо рекъенде - рагIи, риба хIалалде - хIила. (МагIо рекъенде — далай). mafo reqende - rafi, riba \alalde - \ila. (mafo reqende - dalay). Мадогьалассул хIелеко хъазлун бихьинебила. madohalaSul \eleko ]a#lun bi%inebila. Макъан лълъикIаб буго, цIцIалинеб жо Къуръан батани. maqan :ijab bugo, ~alineb $o qur'an batani. Макъан лълъикIаб бугоан, цIцIалинеб жо Къулгьу батчIони. maqan :ijab bugoan, ~alineb $o qulhu batzoni. Макьо тенеб жо - ургъел, адан хIонеб жо - ххиял. mapo teneb $o - urvel, adan \oneb $o - {iyal. Макьо щварал кьижиня, рокьи ккарал ссординя. mapo &waral pi$inya, ropi Karal Sordinya. Мала-Нассрудинил далай лълъугIаниги, чIанда ххабаралълъе лълъугIел букIиняро. mala-naSrudinil dalay :ufanigi, zanda {abara:e :ufel bujinyaro. Маялълъа ццебеялълъа ххадуб. maya:a Cebeya:a {adub. Мала Нассрудинил далай лълъугIаниги, чIанда-ххабаралълъе лълъугIи гьечIеб. mala naSrudinil dalay :ufanigi, zanda-{abara:e :ufi hezeb. Малълъараб буе, гьикъараб бице. ma:arab buye, hiqarab bice. Малълъараб буни, дагIба ккенаро. ma:arab buni, dafba Kenaro. Малълъараб бучIев ХIавал Палицца. ma:arab buzew \awal _aliCa. Малълъарассул кIал бекиняро, кIанцIарассул бохх гурони. ma:araSul jal bekinyaro, jan`araSul bo{ guroni. Малълъде чи вагIиняро, малълъараб босаги. ma:de xi wafinyaro, ma:arab bosagi. МалълъчIеб буги, гьикъчIеб бицуги. ma:zeb bugi, hiqzeb bicugi. МалълъчIого хIалтIи буги, ахIчIого кунаде онги. ma:zogo \alTi bugi, a\zogo kunade ongi. МасслихIаталълъ рекъендеруня, мацIцIицца балад руня. maSli\ata: reqenderunya, ma~iCa balad runya. Маххссара буе бакI бихьун. ma{Saro buye baj bi%un. Маххссара буе, маххссара гьанев чияссе. ma{Sara buye, ma{Sara hanew xiyaSe. Маххссара лълъикIаб кIиго чи воххараб. ma{Sara :ijab jigo xi wo{arab. Маххул нуцIцIа цIулал нуцIцIаялълъе ккараб. ma{ul nu~a `ulal nu~aya:e Karab. MацIцIкош - сег, сумкош - огоб. ma~ko^ - seg, sumko^ - ogob. МахIалълъа хIал букIаго, хIетI босе. ma\a:a \al bujago, \eT bose. МацIцI адамассул конги, хIайваналълъул коне. ma~ adamaSul kongi, \aywana:ul kone. МацIцIалълъа ракьа гьечIо, гьелълъни ракьа бекиня. ma~a:a rapa hezo, he:ni rapa bekinya. МацIцIалълъа ракьа гьечIеб. ma~a:a rapa hezeb. МацIцIалълъе гьоцIцIо тIумо, гьордилълъ жо баги. ma~a:e ho~o Tumo, hordi: $o bagi. МацIцIалълъа кIваняго, кIудалълъе ваккуги. ma~a:a jwanyago, juda:e waKugi. МацIцIицца чи чIваня, цIцIогьалълъ оц хъоня. ma~iCa xi zwanya, ~oha: oc ]onya. Маялълъа мал бани, кьеялълъа кьили чIваде ккенеб. maya:a mal bani, peya:a pili zwade Keneb. Маян кьураб босчIони, кьеян гьарде ккенеб. mayan purab boszoni, peyan harde Keneb. Мекъав, окъимагIал чIваниги, хъущтIинев. meqaw, oqimafal zwanigi, ]u&Tinew. Мекъалълъа ад рокъонги, къурассде вортанхъуги. meqa:a ad roqongi, quraSde wortan]ugi. Мекъли кебе баххчаниги, къватIибе баккчIого ххутIиняро. meqli kebe ba{xanigi, qwaTibe baKzogo {uTinyaro. Мекъли ккедал абиня илбисалълъ батлилан, кицини букIиня мунго дуццагойилан. meqli Kedal abinya ilbisa: batlilan, kicini bujinya mungo duCagoyilan. Меэр бичлалълъер ххер биче, ххер бичлалълъер хьацI биче meer bixla:er {er bixe, {er bixla:er %a` bixe (цен къадараб биче, ххадуб гурони лълъикIаб бичугиян абураб жо). (cen qadarab bixe, {adub guroni :ijab bixugiyan aburab $o). Меэр кIкIванищи, гIор кIкIванищи? meer Jwani&i, for Jwani&i? (бел'эрбахъи буде, адамазулгин хIал рекъендебуде гьедигIан бакIаб, захIматаб жоян абураб магIна). (bel'erba]i bude, adama#ulgin \al reqendebude hedifan bajab, #a\matab $oyan aburab mafna). Меэр меэралълъе ккенареб, адан адамассде ккенев. meer meera:e Kenareb, adan adamaSde Kenew. Меэр меэралълъе щомо бугилан абуни, божа, адамасс ругьунаб гIамал томо бугилан абуни, божуги. meer meera:e &omo bugilan abuni, bo$a, fadamaS ruhunab famal tomo bugilan abuni, bo$ugi. Меэр радал беге, гIор къаденахъе бахъе. meer radal bege, for qadena]e ba]e. Меэргин барщун гIанкIкI обаняро. meergin bar&un fanJ obanyaro. Месед балагьде арав бухъиняго хIваравила. mesed balahde araw bu]inyago \warawila. Месед хъвамо йилан хъирмил багьа хIоняро. mesed ]wamo yilan ]irmil baha \onyaro. Меседил кверазул багьа гьечIеб, гьел ричун росде щонярел. mesedil kwera#ul baha hezeb, hel rixun rosde &onyarel. Метер бунеб жоялълъе якъад ургъа. meter buneb $oya:e yaqad urva. Метер бунилан хIалтIиги тоги, рагIараб меххалълъ бунилан адамлиги тоги. meter bunilan \alTigi togi, rafarab me{a: bunilan adamligi togi. Метер конеб моххмоххалълъасса якъад конеб гьоэр лълъикIаб. meter koneb mo{mo{a:aSa yaqad koneb hoer :ijab. Метер къоялълъул хIисаб бучIев нахъа пашмалиня. meter qoya:ul \isab buzew na]a _a^malinya. Метер семиялълъасса якъад рагъи лълъикIаб. meter semiya:aSa yaqad ravi :ijab. Метерисса бохха, цер. meteriSa bo{a, cer. Микьие ссабру гьечIеб, рокьуе берцели гьечIеб. mipiye Sabru hezeb, ropuye berceli hezeb. МискIилиялълъе дару хIалтIийла, хIинкъиялълъе дару таваккалила. misjiliya:e daru \alTiyila, \inqiya:e daru tawaKalila. МичIчI бекьаралълъуб - мичIчI, джухI бекьаралълъуб - джухI. miZ bepara:ub - miZ, Gu\ bepara:ub - Gu\. МичIчIил кьолбола кьагIрил тIегь баняро. miZil polbola pafril Teh banyaro. Могьое гьали, гьанае кватIи. mohoye hali, hanaye kwaTi. Мокъиде хъазги бахъинабун, хIелкида къелеян абуги. moqide ]a#gi ba]inabun, \e;kida qeleyan abugi. Мокъокъида чIор рачIчIани, чIоролида зуниня. moqoqida zor reZani, zorolida #uninya. Мокърукь бел'эр тункчIого, адамассда гIакълу щоняро. moqrup bel'er tunkzogo, adamaSda faqlu &onyaro. Моххмоххида нагь багьуги. mo{mo{ida nah bahugi. Моххмоххиде хьул гьумо, хьолболасса балалуги. mo{mo{ide %ul ;umo, %olbolaSa balalugi. Моххмоххил малгьа бице, дада, моххмохх кварал гIадин рукIде. mo{mo{il malha bice, dada, mo{mo{ kwaral fadin rujde. МоцIцI нелълъехъан бугони, цIцIвабзазул ургъел ккенаро. mo~ ne:e]an bugoni, ~wab#a#ul urvel Kenaro. МочIолълъан рагIи бугин, рагIал чIвамо вилълъа. mozo:an rafi bugin, rafal zwamo wi:a. Могъ бичччIого хIур биччиняро. mov biXzogo \ur biXinyaro. Могъ чIваде къед бугони, зурил тирххи букIиня. mov zwade qed bugoni, #uril tir{i bujinya. Могъалълъ баччиялълъасса чехьалълъ баччи лълъикIаб (квен). mova: baXiya:aSa xe%a: baXi :ijab (kwen). Могъзада чед букIаго, чехь бакъде биччаги. mov#ada xed bujago, xe% baqde biXagi. Муърул гIен цIцIодораб, гIалгьул бер цIцIодораб. mu'rul fen ~ororab, falhul ber ~odorab. Муърул каву гIатIидаб. mu'rul kawu faTidab. Муърул рукъги рукъалълъул хIубиги буги (Буртинаги чIчIужуги). mu'rul ruqgi ruqa:ul \ubigi bugi (burtinagi Zu$ugi). Мун гъалбацI ватани, адамал гIанкIкIал гуро. mun valba` watani, adamal fanJal guro. Мун кунадевурав чи - мун вокьинев чи, мун гьекъедевурав - мун рихьарав чи. mun kunadewuraw xi - mun wopinew xi, mun heqedewuraw - mun ri%araw xi. Мун кида биххлебан гьикъанила къадада, хIарччуда гьикъеян джаваб кьунила къадацца. mun kida bi{leban hiqanila qadada, \arXuda hiqeyan Gawab punila qadaCa. Мун кида хIонебан гьикъараб меххалълъ, нагьуда гьикъеян абунила къородиссессул лакаялълъ. mun kida \oneban hiqarab me{a:, nahuda hiqeyan abunila qorodiSeSul lakaya: Мун кьижун вукIинев, дур тушман кьижинярев. mun pi$un wujinew, dur tu^man pi$inyarew. Мун лълъикIабилан абуни, хIамикIертги боххинебила. mun :ijabilan abuni, \amijertgi bo{ibebila. Мун цIцIалде эналълъер, дун цIцIалун вуссун вукIана. mun ~alde ena:er, dun ~alun wuSun wujana. Мунагьго гьечIей яс ялагьиняго, чIчIужуго щочIого, ххутIаравила. munahgo hezey yas yalahinyago, Zu$ugo &ozogo, {uTarawila. Мунги – ххан, дунги – ххан, хIама лълъицца гьекъелеб, хIуриве щиви энев? mungi {an, dungi {an, \ama :iCa heqeleb, \uriwe &iwi enew? Мунилан хIонев дун, дун хIабалалълъе восагиян мун. munilan \onew dun, dun \aba:e wosagiyan mun. Мунго дудаго гьачIого чияде рагIи абуги. mungo dudago hazogo xiyade rafi abugi. Мунго дуццаго веццчIого гIурму буде гьае. mungo duCago weCzogo furmu bude haye. Мунго дуццагоги веццуге, гьечIеб гьунаралълъассаги чIухIуги. mungo duCagogi weCuge, hezeb hunara:aSagi zu\ugi. Мунго гьалаг вунеб гьаваялълъа рокIонги. mungo halag wuneb hawaya:a rojongi. Мунго цIакъавилан ккомо, чи хIакъир вуги. mungo `aqawilan Komo, xi \aqir wugi. Мунилан хIонев дун, хIабалълъе дун восагиян мун. munilan \onew dun, \aba:e dun wosagiyan mun. Мун лълъили гьиркила ракIаниги, кечI гъоссул макъаналълъа ахIе. mun :ili hirkila rajanigi, kez voSul maqana:a a\e. Мунщи наиб? Дунщи наиб? mun&i naib? dun&i naib? МутагIилун вугев васассда битIараб гьомер бихьуги. matafilun wugew wasaSda biTarab homer bi%ugi. Мухь босларин аби - устарассулги гьересси, россассе энарилан аби - ясалълъулги гьересси. mu% boslarilan abi - ustaraSulgi hereSi, roSaSe enarilan abi - yasa:ul hereSi. Мухь гуреб жо кьумо, вехь гурев чи тоги (вехь те, мухь кьумо те). mu% gureb $o pumo, we% gurew xi togi (we% te, mu% pumo te). МухIама хIалтIун, ХIажицца кIутIун. mu\ama \alTun, \a$iCa juTun. Н n Нагагь гьанярилан гьабго хьит бурабила. nagah hanyarilan habgo %it burabila. Найги тIутIги цадахъ хIалтIиняро. naygi TuTgi cada] \alTinyaro. Найги тIутIги цо алинир хIалтIиняро. naygi TuTgi co alinir \alTinyaro. Надала хI ур бекьиняро, кьунссрузда агь буняро. nadala \ur bepinyaro, punSru#da ah bunyaro. Наиб аралълъуссан нукарги энде ккеневила. naib ara:uSan nukargi ende Kenewila. Най тIогьоле эна, тIутI къеда чIчIена. nay Tohole ena, TuT qeda Zena. Найги тIутIги цо алинир хIалтIиняро. naygi TuTgi co alinir \alTinyaro. Найицца тIегь куниня, тIотIоцца гъосс куниня. nayiCa Teh kunanya, ToToCa voS kunanya. Наккдалълъ баххчун, варани обаняро. naKda: ba{xun, warani obanyaro. Наккдалълъ каржин къелурабила, ххерилълъ борохь къелурабила. naKda: kar$in qelurabila, {eri: boro% qelurabila. Накко гьечIеб гьороре къадакаби энаро, гIатI-эхх гьечIеб къвачIиде гIункIкIаз къассд буларо. naKo hezeb horore qadakabi enaro, faT-e{ hezeb qwazide funJa# qaSd bularo. Налгьи бецIиялълъ берцен буня, адан битIараб бициналълъ берцен вуня. nalhi be`iya: bercen bunya, adan biTarab bicina: bercen wunya. Насибалълъасса балалиняро, гIажалалълъасса ххвассалиняро. nasiba:aSa balalinyaro, fa$ala:aSa {waSalinyaro. Налил ажу, охьол хъабарча. nalil a$u, o%ol ]abarxa. Нагь гIемелун карщ хIоняро. nah femerun kar& \onyaro. Нагь ад ккена, тIухьи гъокь ккена. nah ad Kena, Tu%i vop Kena. Нагьла чIчIечIеб гъуд родола чIчIенеб. nahla Zezeb vud rodola Zeneb. Нахъбуссун дудаго речIчIинеб чIор реххуги. na]buSun dudago reZineb zor re{ugi. Нахъа бугеб куйдасса кодоб бугеб гIечго лълъикI. na]a bugeb kuydaSa kodob bugeb fexgo :ij. Нахъа гъедегIан томойила къоркъода рачIчI гъечIого ххутIараб. na]a vedefan tomoyila qorqoda raZ vezogo {uTarab. Нахъассан чухъа ккурассул чухъил кочIчIел дуццаги ккое. na]aSan xu]a KuraSul xu]il koZel duCagi Koye. Нахъе валагьун гьури биччае, ццеве валагьун гьорчо биччае. na]e walahun huri biXaye, Cewe walahun horxo biXaye. Нахъе балагьун кIалгьае, ццеве балагьун вилълъа. na]e balahun jalhaye, Cewe balahun wi:a. Нахъе гьураб жо гьималазегIаги батинеб. na]e hurab $o himala#efagi batineb. Нахъе тараб квен китицца эна. na]e tarab kwen kitiCa ena. Нахъе тараб порччое гьобол лълъикIав вегьиня. na]e tarab _orXoye hobol :ijaw wehinya. Нахъеги бицани, ружмаралълъе гIела (цого жо такрар буялълъе). na]egi bicani, ru$mara:e fela (cogo $o takrar buya:e). НацIцIие кошаде цIцIахIа бухIуги. na~iye ko^ade ~a\a bu\ugi. Наял рагъла - гьоцIцIо вагIиня. nayal ravla - ho~o wafinya. НекIссияб сон гуро, сонссеб къо гуро. nejSiyab son guro, sonSeb qo guro. НекIссияб сонги букIиняреб, сонссеб къоги букIиняреб. nejSiyab songi bujinyareb, sonSeb qogi bujinyareb. Нилълъ кьижаниги, мегъ кьижиняреб. ni: pi$anigi, mev pi$inyareb. Нилълъго нелълъехъагойилан абун буго гIатIаххинкIаз. ni:go ne/e]agoyilan abun bugo faTa{inja#. Нелълъедасса бечедаб бакIалълъассан ригьин будегIан, гьорода бадире релълъен лълъикIаб. ne:edaSa bexedab baja:aSan rihin budefan, horoda badire re:en :ijab. Нелълъер къвачIицца кконяреб чиял цIцIалкIицца кконяро. ne:er qwaziCa Konyareb xiyal ~aljiCa Konyaro. Нелълъер чияда, чиял нелълъеда. ne:er xiyada, xiyal ne:eda. Нелълъерго бакI - алжан, чиял бакI - джуджахI. ne:ergo baj - al$an, xiyal baj - GuGa\. Нелълъерго улка - эбел, чиял улка - бесстIал эбел. ne:ergo ulka - ebel, xiyal ulka - beSTal ebel. Нелълъерго хьитинибе ккечIеб цIцIаялълъ хIетIе бухIиняро. ne:ergo %itinibe Kezeb ~aya: \eTe bu\inyaro. Нелълъер гIусаз ккочIеб чиял кIутIбуз кконяро. ne:er fusa# Kozeb xiyal juTbu# Konyaro. Нелълъер чехь унтун букIин чияда гьаняреб. ne:er xe% untun bujin xiyada hanyareb. Нелълъер чехьги чиял эххги бугилан чохьол чIоло чучуги. ne:er xe%gi xiyal e{gi bugilan xo%ol zolo xuxugi. Нелълъерал чияда гьанел, чиялал нелълъеда гьанел. ne:eral xiyada hanel, xiyalal ne:eda hanel. Нелълъералго ченкъел румо, чиялал ик румо, хьвадугийила. ne:eralgo xenqel rumo, xiyalal ik rumo, %wadugiyila. Нелълъерабго ченкъел, чиялаб курак. ne:erabgo xenqel, xiyalab kurak. Нелълъерго бакI – алжан, чиял бакI – джуджахI. ne:ergo baj - al$an, xiyal baj - GuGa\. Нелълъерго васассул вас лълъугьчIони, нусалълъулги яс лълъугьинярей. ne:ergo wasaSul was :uhzoni, nusa:ulgi yas /uhinyarey. Нелълъерго вугониги, чиял анищан ккаравги вукIиневила чи. ne:ergo wugonigi, xiyal ani&an Karawgi wujinewila xi. Нелълъерго гъоссодассанила нилълъго хъущтIинел. ne:ergo voSodaSanila ni:go ]u&Tinel. Нелълъерго квенги комо, нелълъерго рел'элги рогьон, чиял ургъалида рукIунгийила. ne:ergo kwengi komo, ne:ergo rel'elgi rohon, xiyal urvalida rujungiyila. Нелълъерго лаченалълъул чиял бакIалълъасса бегьараб гьадилгIан къимат буняребила. ne:ergo laxena:ul xiyal baja:aSa beharab hadilfan qimat bunyarebila. Нелълъерго гьарацца чиял гIурул хъуй рагIде тенаребила. ne:ergo haraCa xiyal furul ]uy rafde tenarebila. Нелълъерго гьарал гьаракь бугони, чиял гIурул гьаракь рагIиняреб. ne:ergo haral harap bugoni, xiyal furul harap rafinyareb. Нелълъерго хIал нелълъедаго гьаня. ne:ergo \al ne:edago hanya. Нелълъерго гьималги ццере томо, чиялазда малълъаринярел. ne:ergo himalgi Cere tomo, xiyala#da ma:arinyarel. Нелълъерго малаз гIадин нелълъер могъ хъарссиняреб. ne:ergo mala# fadin ne:er mov ]arSinyareb. Нелълъерго рукъ гIадаб бакI гьечIеб, хъизамалълъе гIадаб рекIелгъей букIиняреб. ne:ergo ruq fadab baj hezeb, ]i#ama:e fadab rejelvey bujinyareb. Нелълъерго реццалълъ гIадин, чиял реццалълъ нелълъее зарал буняребила. ne:ergo reCa: fadin, xiyal reCa: ne:eye #aral bunyarebila. Нелълъерго хъорщола чиниги томо, чиял горда бугеб щагIида баххилуги. ne:ergo ]or&ola xinigi tomo, xiyal gorda bugeb &afida ba{ilugi. Нелълъерго хьитинибе ккечIеб цIаялълъ хIетIе бухIиняро. ne:ergo %itinibe Kezeb `aya: \eTe bu\inyaro. Нелълъерго хIал нелълъеда гьаня, чиял хIал чияда гьаня. ne:ergo \al ne:eda hanya, xiyal \al xiyada hanya. Нелълъецца квараб чиял, чияцца квараб нелълъер. ne:eCa kwarab xiyal, xiyaCa kwarab ne:er. Нелълъеццаго абураб бокьинеб, чияцца абураб бокьиняреб. ne:eCago aburab bopineb, xiyaCa aburab bopinyareb. (Нисо тIамун эхх комо рукIин лълъикI, ад вугев чияссе нако чIвадегIан) (niso Tamun e{ komo rujin :ij, ad wugew xiyaSe nako zwadefan) Нелълъеццаго бучIеб нелълъее батиняро. ne:eCago buzeb ne:eye batinyaro. Нелълъецца цIцIали гьабго къоялълъ тани, цIцIалиялълъ нилълъ гьабго моцIцIалълъ тена. ne:aCa ~ali habgo qoya: tani, ~aliya: ni: habgo mo~a: tena. Нич гьечIелълъуб яхI гьечIеб. nix heze:ub ya\ hezeb. Носоцца гуреб къотIинеб, квералълъин. nosoCa gureb qoTineb, kwera:in. Нохъо томо, нохъо бацIцIалиняро, нохъо чороклинеб гIамал течIони. no]o tomo, no]o ba~alinyaro, no]o xoroklineb famal tezoni. НугI гьечIеб жо - гьересси. nuf hezeb $o - hereSi. Нусалълъа бичIчIде ясалълъа абинеб. nusa:a biZde yasa:a abineb. Нусго томеналълъул багьаябги букIиня гьересси. nusgo tomena:ul bahayabgi bujinya hereSi. Нугь бекьуги, хIур бекье. nuh bepugi, \ur bepe. Нугь гьечIеб кьуру букIиняреб, кьо гьечIеб гIор букIиняреб. nuh hezeb puru bujinyareb, po hezeb for bujinyareb. Нугь къваридав чи - хьатал къарав чи. nuh qwaridaw xi - %atal qaraw xi. Нугь лълъикIабани, нугьла ххер бижлаан. nuh :ijabani, nuhla {er bi$laan. Нугь цо буе, рорцен кIиго буе. nuh co buye, rorcen jigo buye. Нугьла вахълалълъер гьалмагъ валагье. nuhla wa]la:er halmav walahe. Нугьла энаго, рогьолего ххеххго вахъа, бакъунде ххеххго рещтIа. nuhla enago, roholego {e{go wa]a, baqunde {e{go re&Ta. Нугьла лълъин, лълъеда гьиби. nuhla :in, :eda hibi. Нугьлул ххалалиялълъе валагьуги, чIчIенеб бакIалълъе валагье. nu[lul {ala;iyalde walahuge, Zoleb bajalde walahe. НуцIцIа гъедегIан гъилди, хIур бачIинегIан пурчIина. nu~a vedefan vildi, \ur bazinefan _urzina. НуцIцIил кIалтIаго - хIеж, хIобокьго - алжан (лълъадилун ячинессей яс мадогьалихъго ятарай меххалълъ). nu~il jalTago - \e$, \obopgo - al$an (:adilun yaxineSey yas madohali]go yataray me{a:). Нугьла букIараб гьой чуруде ккани, чури хIуккунебила, чуруда букIараб нагьле ккани, нагь хIуккуняребила. nuhla bujarab hoy xurude Kani, xuri \uKunebila, xuruda bujarab nahle Kani, nah \uKunyarebila. О o Огьисса хIетIе гурони хIарччола хъваде теларилан лълъугьарав мааруласс хIарччулълъ дегIен чIванебила. ohiSa \eTe guroni \arXula ]wade telarilan :uharaw maarulaS \arXu: defen zwanebila. Огьогьоялълъ гьорчо кконяро. ohohoya: horxo Konyaro. Огърол боркIалиялълъ гуребила чияссул адегIали борцинеб. ovrol borjaliya: gurebila xiyaSul adefali borcineb. ОпорцIцI букаригин нако хъарссуги. o_or~ bukarigin nako ]arSugi. Ор чIобогояб хIалухъин ххалатаб букIиня, белэр чIобогояв чи чIухIарав вукIинев. or zobogoyab \alu]in {alatab bujinya, bel'er zobogoyaw xi zu\araw wujinew. Орол лалилаги орахьдал щарилаги щаклуги. orol lalilagi ora%dal &arilagi &aklugi. Орщел оцонибе бае. or&el oconibe baye. Огьле энде кIкIвагIалал рохьоре энде ккена. ohle ende Jwa\alal ro%ore ende Kena. Оххол гьоболассдассаги гьанал гIагалиялълъассаги ххабар лълъикI буе. o{ol hobolaSdaSagi hanal fagaliya:aSagi {abar :ij buye. Оццебессеб соналълъ бугIаги хIунчинеб, кIиабилеб соналълъ гьолоцин хIунчиняреб. oCebeSeb sona: bufagi \unxineb, jiabileb sona: holocin \unxinyareb. Оццее юрай яс - ххеххго бекьараб пурчIина. oCeye yuray yas - {e{go beparab _urzina. Ордекалълъул анчIида хIанинибго лълъин гьанеб. ordeka:ul anzida \aninibgo :in haneb. Оххолисса бекьчIеб ххаслихъе босиняреб. o{oliSa bepzeb {asli]e bosinyareb. Оххолисса карщ лълъама, ххаслихъе ххинкIал чIчIахIа. o{oliSa kar& :ama, {asli]e {injal Za\a. Оц бегьиниб жо басиялълъаго гьаня. oc behinib $o basiya:a hanya. Оц бихьун рихьи бае, басиялълъа гIурдул рае. oc bi%un ri%i baye, basiyalda furdul raye. Оц гIураб меххалълъ, гIинтIдеги ккогеги, гIолохъанчи гIурав меххалълъ, гIакълу малълъдеги ккогеги. oc furab me{a:, finTdegi Kogegi, folo]anxi furaw me{a:, faqlu ma:degi Kogegi. Оц кьумо, барщдеруня, хIелеко кьумо, рекъендеруняро (Шагьи кьумо, барщдеруги, оц кьумо, рекъендеруе). oc pumo, bar&derunya, \eleko pumo, reqenderunyago (^ahi pumo, bar&derugi, oc pumo, reqenderuye). Оц кьурул рагIале къайгин, хIамида ургъел чIванеб. oc purul rafa;e qaygin, \amida urvel zwaneb. Оц кIанцIде кватIани, гIака кIанцIинеб. oc jan`de kwaTani, faka jan`ineb. Оц лълъугьинеб жо бачидаго гьанебила. oc :uhineb $o baxidago hanebila. Оц лълъугьинеб жоялълъул лълъар бегIераб букIиня. oc :uhineb $oya:ul :ar beferab bujinya. Оц мацIцI гьанесс бикьун батаги. oc ma~ haneS bipun batagi. Оц рукьалълъа квегъиня, чи заманалълъ квегъиня. oc rupa:a kwevinya, xi #amana: kwevinya. Оц тIураниги, Марямил гIайиб, релълъ беканиги Марямил гIайиб. (Оц тIураниги – Марям, релълъ беканиги – Марям). oc Turanigi, maryamil fayib, re: bekanigi maryamil fayib. (oc Turanigi - maryam, re: bekanigi - maryam). Оц х I вани – гьан, гьорко х I вани – цIул. oc \wani - han, horko \wani - `ul. Оц х I ваниги, х I ур ххутIинеб, х I ур х I ваниги, ракь ххутIинеб. oc \wanigi, \ur {uTineb, \ur \wanigi, rap {uTineb. Оцаз бураб чоцца, рииялълъ бураб ххаселалълъ кунанебила. oca# burab xoCa, riiya: burab {asela: kunanebila. Оцал гьечIессул рекьи хIалакъаб. ocal hezeSul repi \alaqab. Оцал маарда, МухIама рагIдокь. ocal maarda, mu\ama rafdop. Оцал тIурчIони ор баняро, аде ракь хъвачIони, х I ур бачIиняро. ocal Turzoni or banyaro, ade rap ]wazoni, \ur bazinyaro. Оцола бече буеянги абуги, гIака гьиркилаги баги. ocola bexe buyeyangi abugi, faka hirkila bagi. Оцода бичIчIде, булагъада кьап Iи неб. ocoda biZde, bulavada paPineb. Оцол лълъаран хIамил гIен ккоги. ocol :aran \amil fen Kogi. Оцол омол бицчIого, омохьатазул бицуги. ocol omol biczogo, omo%ata#ul bicugi. Оцал тIурчIони, тIегь баняреб, аде ракь хъвачIони, х I ур бачIиняреб. ocal Turzonigi, Teh banyareb, ade rap ]wazoni, \ur bazinyareb. Оцол хъири бахъчIони, магIил хъуй бахъиняро. ocol ]iri ba]zoni, mafil ]uy ba]inyaro. Оцол хъири гуреб, хъурмил гьаракь гуреб. ocol ]iri gureb, ]urmil harap gureb. Оцолаб босе, басидулаб те. ocolab bose, basidulab te. П _ Пакъирассе - къварили, абдалассе - роххел. _aqiraSe - qwarili, abdalaSe - ro{el. Пакъирзаби, миск I инял бечедал чи! _aqir#abi, misjinyal bexedal xi! Палгьаван гурони квариде вахъиняро. _alhawan guroni kwaride wa[inyaro. ПасихIал рагIабацца богIол цугъур цIенаро. _asi\al rafabaCa bofol cuvur `enaro. Пахьул бололълъ меседил пикраби рукIинярел. _a%ul bolo: mesedil _ikrabi rujinyarel. Пашманассул магIо гIемераб, рокьи ккарассул ххабар гIемераб. _a^manaSul mafo femerab, ropi KaraSul {abar femerab. Пашмали гьоркьоб гьечIеб роххелги букIиняребила, роххел гьаняреб пашмалиги бачIиняребила. _a^mali horpob hezeb ro{elgi bujinyarebila, ro{el halyareb _a^maligi bazinyarebila. Пер коняресс хъал конеб. _er konyareS ]al koneb. Пикраби – маарда, къварили – могъзада нахъа. _ikrabi - maarda, qwarili - mov#ada na]a. Пикри гIемелуни, чи гIантлинев. _ikri femeluni, xi fantlinew. Пикриялълъа кIалгьани, рагIолълъ мекъи ккенаро. _ikriya:a jalhani, rafo: meqi Kenaro. Пикру ццебе, ццим ххадуб. _ikru Cebe, Cim {adub. ПиргIавние Муса каминярев. _irfawniye musa kaminyarew. Пири пирхханщинахъе зоб гъугъаняреб. _iri _ir{an&ina]e #ob vuvanyareb. Пириялълъеги гъветI кIудаб бокьинеб. _iriya:egi vweT judab bopineb. Питна бокьарасс багьана, ракь хъвалхьун, балагьинеб. _itna boparaS bahana, rap ]wal%un, balahineb. Питнабазул мугьал хьани, балагьазул гьирал раччинел. _itnaba#ul muhal %ani, balaha#ul hiral raXinel. Питнадул мугьал хьани, балагьалълъул ор баня. _itnadul muhal %ani, balaha:ul or banya. Пихъ бижиняреб гъветI гьурщиняреб. _i] bi$inyareb vweT hur&inyareb. Пихъ гьечIеб гъотIола ил речIчIиняреб, лълъин гьечIеб иццухъе гел бегьиняреб. _i] hezeb voTola il reZinyareb, :in hezeb iCu]e gel behinyareb. Пурццил гьаракь къотIани, къилил белэр каминя. _urCil harap qoTani, qilil bel'er kaminya. Р r Рагъ ххинкIазулгин лълъикIаб. rav {inja#ulgin :ijab. Рагъалълъасса рекъен лълъикIаб. rava:aSa reqen :ijab. РагьомахIогIан бегде захIматаб меэр гьечIеб. (Рукъалълъул рагьомахIо ГIакару меэргIанаб). rahoma\ofan begde #a\matab meer hezeb. (ruqa:ul rahoma\o fakaru meerfanab). РагIал бахъун хIур бекье, ракьан бахъун бокь хъващтIе. rafal ba]un \ur bepe, rapan ba]un bop ]wa&Te. РагIал гьечIеб кьуру гьечIеб, рагIал гьечIеб авлахъ гьечIеб. rafal hezeb puru hezeb, rafal hezeb awla] hezeb. РагIалалълъасса ракьан лълъикIаб (нугьлул). rafala:aSa rapan :ijab (nuhlul). РагIи бадибе лълъикIаб, ил могъалълъе лълъикIаб. rafi badibe :ijab, il mova:e :ijab. РагIи бице бакI бихьун, ургъел бикье чи вихьун. rafi bice baj bi%un, urvel bipe xi wi%un. РагIи бугеб рукъалълъасса, рукъго гьечIого, къватIир лълъикI. rafi bugeb ruqa:aSa, ruqgo hezogo, qwaTir :ij. РагIи бугеб рукъалълъасса магIо бугеб рукъ лълъикIаб. rafi bugeb ruqa:aSa mafo bugeb ruq :ijab. РагIи буде - нус, нисо конде - яс. rafi bude - nus, niso konde - yas. РагIи буняресс боцIцIи хьихьиняро. rafi bunyareS bo~i %i%inyaro. РагIи гIемералълъуб, хIалтIи дагьаб. rafi femera:ub, \alTi dahab. РагIи гьечIони кечI букIиняреб. rafi hezoni kez bujinyareb. РагIи гIарац буго, гIен тIами месед буго. rafi farac bugo, fen Tami mesed bugo. РагIи жаниб гьенарев чияссда балгояб жо бицдегIан, кочIчIел цIумо босун къотIнобе бае. rafi $anib henarew xiyaSda balgoyab $o bicdefan, koZel `umo bosun qoTnobe baye. РагIи къватIиб, дун рукъув. (КIал бугев чола, чодулав гьелдго) rafi qwaTib, dun ruquw. (jal bugew xola, xodulaw heldgo) РагIи рагIоле бачIиня, гIор кьодукье бачIиня. rafi rafole bazinya, for podupe bazinya. РагIи риидал буе, рекьи иххдал буе. rafi riidal buye, repi i{dal buye. РагIи - рокIел кIул. rafi - rojel jul. РагIи ургъун бице, кици бакI бихьун тIаме. rafi urvun bice, kici baj bi%un Tame. РагIи хIалакъаб бице, гьан кьарияб коне. rafi \alaqab bice, han pariyab kone. РагIола гвагьар гьечIин, гьурал жалго те. rafola gwahar hezin, hural $algo te. РагIул гьоло гьабуге, гьалил мигъир гьабуге. raful holo habuge, halil mivir habuge. РагIол гвагьар гьечIин, гьурал жалго те. rafol gwahar hezin, hural $algo te. РагIол гIомо буги, абдалгин дагIбадуги. rafol fomo bugi, abdalgin dafbadugi. РагIол гIомоялълъул гIарщал руги. rafol fomoya:ul far&al rugi. РагIол квешли - ххалали, ххамил квешли - гьечIоли. rafol kwe^li - {alali, {amil kwe^li - hezoli. РагIол квешли - ххалали, ххарбил квешли - гIемели. rafol kwe^li - {alali, {arbil kwe^li - femeli. РагIол анчIи риччаги, тIулида ццин бихъуги. rafol anzi riXagi, Tulida Cin bi]ugi. РагIохъ балагьуги, хIалтIохъ балагье. rafo] balahugi, \alTo] balahe. РагIоцца рагIи бахъиня, бакъуцца чIчIетI бахъиня. rafoCa rafi ba]ilya, baquCa ZeT ba]inya. Рогьоле вахъарассул кьегIер цIцIуяб. rohole wa]araSul pefer ~uyab. Рогьоле къед биххун, къаденахъе хIур бахъун. rohole qed bi{un, qadena]e \ur ba]un. Рогьоле яхъаралълъул бал окIаб. rohole ya]ara:ul bal ojab. Рогьолего бураб хIалтIи лълъикIаб, гьитIинго ячарай чIчIужу лълъикIай. roholego burab \alTi :ijab, hiTingo yaxaray Zu$u :ijay. Рижи - мискIинчияссул дандежо. ri$i - misjinxiyaSul dande$o. Рижидолълъ анкьго дару бугеб. ri$ido: anpgo daru bugeb. Рижиххуялълъул иналълъа буниги, бахIарал бетчIого ххутIиняреб. ri$i{uya:ul ina:a bunigi, ba\aral betzogo {uTinyareb. Рак гьечIого, бокь бичуги, бекьчIого хIур бичуги. rak hezogo, bop bixugi, bepzogo \ur bixugi. Ракъи-хьул, ссвак-кIкIвагI. raqi-%ul, Swak-Jwaf. Ракьулълъе рехханиги, месед хIоняро. rapu:e re{anigi, mesed \onyaro. Ракъдала джугIа чIчIенаро, цаххбиниб гIарац чIчIенаро. raqdala Gufa Zenaro, ca{binib farac Zenaro. РакъчIого кунаги, къассд букIаго жибго те. raqzogo kunagi, qaSd bujago $ibgo te. Ракъун кунани квен гьоэлиня, гьимун бицани рагIи гьоэлиня. raqun kunani kwen hoelinya, himun bicani rafi hoelinya. Ракь бижлалълъер рак бижараб. rap bi$la:er rak bi$arab. Ракьол белегьан вуго бекьарав чи. rapol belehan wugo beparaw xi. Ракьол гIанкIкI ракьол гьойцца гурони кконяреб. rapol fanJ rapol hoyCa guroni Konyareb. РакI битIдегIан мацIцI битIиняро. raj biTdefan ma~ biTinyaro. РакI бухIун гIодани, беццаб бадиссаги магIо бачIиня. raj bu\un fodani, beCab badiSagi mafo bazinya. РакI гурхIи гьечIеб хIал - хIанчIун конеб гьан. raj gur\i hezeb \al - \anzun koneb han. РакI гурхIун гъунибе бачараб бул'ур ццин бахъун бачахъиялълъе ккена. raj gur\un vunibe baxarab bul'ur Cin ba]un baxa]iya:e Kena. РакI щваралълъубе хIетI щоня. raj &wara:ube \eT &onya. РакIалълъа бугеб жо бицчIогойила цIцIумагъедо чIчIегIелураб. raja:a bugeb $o biczogoyila ~umavedo Zefelurab. РачIчI ххалатаб гьойдассаги цIуне, гьод ххалатаб чодассаги цIуне. raZ {alatab hoydaSagi `une, hod {alatab xodaSagi `une. РокIедасса рокIеде - кьо. rojedaSa rojede - po. Ралдалаги гел гье (исрап буги). raldalagi gel he (isra_ bugi). Ралдаеги щуб къварагIинеб, щубиеги бакъ къварагIинеб. raldayegi &ub qwarafineb, &ubiyegi baq qwarafineb. Ралдалълъе чIимихх бортанищи, ана нелълъедасса. ralda:e zimi{ bortani&i, ana ne:edaSa. Ралдалълъе лълъинги тIоги, рохьобе илги босуги. ralda:e :ingi Toge, ro%obe ilgi bosugi. Рас хIеренаб бихьинина хIанчIчIаз руз бетIинеб. ras \erenab bi%inina \anZa# ru# beTineb. Балад тIаминедухъ вегьуги, бохх тIаминедухъ вачIа. balad Taminedu] wehugi, bo{ Taminedu] waza. РатIалги щоняро, щигат деги гIенаро. raTalgi &onyaro, &igat degi &enaro. Ролоцца - чи, чоцца - багьадур. roloCa - xi, xoCa - bahadur. РахIараб гъанссиеги буцIцIараб кIалалълъеги рахIат букIиня. ra\arab vanSiyegi bu~arab jala:egi ra\at bujinya. Рахъдал чед барай, чиял чи веэдарай. ra]dal xed baray, xiyal xi weedaray. Рахь баккиняреб гIакдае чури кьоги. ra% baKinyareb fakdaye xuri pogi. Рахь гьечIеб гIакдацца гIартилълъ мал баня. ra% hezeb fakdaCa farTi: mal banya. Рахь хахинелълъул бече хIалакъаб. ra% [a[ine:ul bexe \alaqab. Рахьдал тIанкI гьечIони, бече лълъугьиняреб. ra%dal Tanj hezoni, bexe :uhinyareb. Рахьдалълъ рас ххеххго бихьиня. ra%da: ras {e{go bi%inya. РахIатаб гIурму бокьани, дуццаго чияего буги налгьи, чияда догоги буги. ra\atab furmu bopani, duCago xiyaye bugi nalhi, xiyada dogogi bugi. РахIатгин хIалихьали, захIматгин бахIарчили. ra\atgin \ali%ali, #a\matgin ba\arxili. Раччи бачче черххалълъа ракъараб. raXi baXe xer{a:a raqarab. РачIчI бухьун, хIама чIчIенаро. raZ bu%un, \ama Zenaro. РачIчI къотIун борохь къелълъе биччаги. raZ qoTun boro% qe:e biXagi. РачIчI кIудаб лълъугьдейилан дегIен хьихьун букIарабила, лълъурдул кIудал лълъугьун, чехь бихъде ккарабила. raZ judab :uhdeyilan defen %i%un bujarabila, :urdul judal /uhun :uhun, xe% bi]de Karabila. РачIчIалълъасса чIухIараб хIелеко гIадав. raZa:aSa zu\arab \eleko fadaw. Регьел гIуралълъубе щуб гIенеб. rehel fura:ube &ub feneb. «РегIенаро, щоняро» гIилалун рикIкIиняро. «refenaro, &onyaro» filalun ruJinyaro. Рекьи басандичIони, хIалтIол хIур бахъиняро. repi basandizoni, \alTol \ur ba]inyaro. Рекъав чияссул рагIад рекъаб букIиня. reqaw xiyaSul rafad reqab bujinya. Ракъараб рехъалълъ хъумур речIчIиняро. raqarab re]a: ]umur reZinyaro. Ралълъаралълъа ракъарабила рохьдолълъ хIайван данделинеб. ra:ara:a raqarabila ro%do: \aywan dandelineb. РекъечIеб бицарассда бокьиняреб рагIиня. reqezeb bicaraSda bopinyareb rafinya. Рокъон кунае, къецц бан хIалтIе. roqon kunaye, qeC ban \alTe. Рокъон чIчIикIаре. roqon Zijare. РакIарассда гьелав воххуги. rajaraSda helaw wo{ugi. РакIарассухъ ралагьун ракIа, рещтIарассухъ ралагьун рещтIа. rajaraSu] ralahun raja, re&TaraSu] ralahun re&Ta. РокIее иххтияр кьуни, иххтияр гьечIеб бакIалълъе ккена. rojeye i{tiyar puni, i{tiyar baja:e Kena. РокIел бер балагьчIони, бералълъа канцIа бихьиняро. rojel ber balahzoni, bera:a kan`a bi%inyaro. РокIел гIен гIенеккчIони, гIеналълъа рагIи рагIиняро. rojel fen feneKzoni, fena:a rafi rafinyaro. РокIел хIал хьарав ХIариколоссессда хIатIикь цIа бакарав кIахъияв рекъенаро. rojel \al %araw \arikoloSeSda \aTip `a bakaraw ja]iyaw reqenaro. РокIел хIуби - чехь, чохьол хIуби - чед. rojel \ubi - xe%, xo%ol \ubi - xed. РокIелълъ бугеб гьаняро, гьороб бугеб бихьиняро. roje: bugeb hanyaro, horob bugeb bi%inyaro. РекIкI бурассе хIучч битIиняро. reJ buraSe \uX biTinyaro. РокIон бихьун чу босе, гьумо бихьун кьили босе. rojon bi%un xu bose, humo bi%un pili bose. Ралълъаралълъа ракъарабила ролода рокъи банеб. ra:ara:a raqarabila roloda roqi baneb. Регьеде гурони къоги бегьчIо, регьечIого хIвараб дарайдол горде. rehede guroni qogi behzo, rehezogo \warab daraydol gorde. Рецц бумо гаргадиялълъ бецц руня, гIунгутIаби рициналълъ кантIдеруня. reC bumo gargadiya: beC runya, funguTabi ricina: kanTerunya. РещтIде гьанярев рекIендевуги. re&Tde hanyarew rejendewugi. РекIендеги гьае, рещтIдеги гьае. rejendegi haye, re&Tdegi haye. Ригь богоде, бог радакье. rih bogode, bog radape. Ригьла вега, ригьла вахъа. rihla wega, rihla wa]a. Ригьин чиялгин лълъикIаб, чи нелълъерго лълъикIав. rihin xiyalgin :ijab, xi ne:ergo :ijaw. Ригьинги ригьги ургъун буе. rihingi rihgi urvun buye. Риди меседли гьанебани, нахъеяссухъе щолароан. ridi mesedli hanebani, na]eyaSu]e &olaroan. Рии кьижун арассе кьиндала мискIилиялълъ макьо тенаро. rii pi$un araSe pindala misjiliya: mapo tenaro. Риидала макънал рачиней йикIарай, кьиндала кьурдиней йикIа. riidala maqnal raxiney yijaray, pindala purdiney yija. Риидала борохь бихьарав кьиндала гIарщикьа хIинкъиня. riidala boro% bi%araw pindala far&ipa \inqinya. Риидала гвангвара гьалчIони, кьиндала гереги гьалиняро. riidal gwangwaro halzoni, pindala geregi halinyaro. Риидала гIодобе бегьараб квер чIобого бачIиняро. riidala fodobe beharab kwer zobogo bazinyaro. Риидала гIор те, кьиндала меэр те. riidala for te, pindala meer te. Риидала де гIоло чIвае, кьиндала ножего гIоло чIвае (чол кици). riidala de folo zwaye, pindala no$ego folo zwaye (xol kici). Риидала кьижани, кьиндала гIака х I оня. riidala pi$ani, pindala faka \onya. Риидала риди ххуе, кьиндала нагь коне. riidala ridi {uye, pindala nah kone. Риидала имогъ босе, кьиндала буртина босе. riidala imov bose, pindala burtina bose. Риидала х I ерабги босуги, кьиндала хIалакъабги босуги. riidala \erabgi bosugi, pindala \alaqabgi bosugi. Риидала х I ур бекье, кьиндала кор боркье. riidala \ur bepe, pindala kor borpe. Риидала х I урив х I ва, кьиндала рукъув х I ва. riidala \uriw \wa, pindala ruquw \wa. Риидала черхх берцен буня узданаб ролоцца, кьиндала ххенаб ролоцца. riidala xer{ bercen bunya u#danab roloCa, pindala {enab roloCa. Риидала чIарадичIони, кьиндала гьороб жо букIиняреб. riidala zaradizoni, pindala horob $o bujinyareb. Риидала чIар бучIони, кьиндала гьороб жо букIиняро. riidala zar buzoni, pindala horob $o bujinyaro. Риидала – Ххассбика, кьиндала – къватIулбика. riidala - {aSbika, pindala - qwaTulbika. Риидалил цого х I ур, кьиндала гIасокь къараб, Кьиндалил цого ссугъур, боххиссан ххер баккараб. riidalil cogo \ur, pindala fasop qarab, pindalil cogo Suvur, bo{iSan {er baKarab. Риидалде гьаркал кьиндала къачIае, кьиндалде чанагъ риидала къачIае. riidalde harkal pindala qazaye, pindalde xanav riidala qazaye. Риидалил цого х I ур, кьиндала гIасолълъ къараб. riidal cogo \ur, pindala faso: qarab. Рии-риидала – чIор-чIорол, кьин-кьиндала – гуд-гудуч! rii-riidala - zor-zorol, pin-pindala - gud-gudux! Рикьи банеб къвачIинибе къили баде бегьиняро (рикьинибе къили чIехьеняреб). ripi baneb qwazinibe qili bade behinyaro (ripinibe qili ze%enyareb). Рикьол рурал ххинкIал ригьла конев алазан. ripol rural {injal rihla konew ala#an. Рикьунибе къили баги. ripunibe qili bagi. РикIкIада бугеб меседалълъасса гIагарда бугеб гIарац лълъикIаб. riJada bugeb meseda:aSa fagarda bugeb farac :ijab. РикIкIада бугеб гIагалиялълъасса гъунив вугев мадогьалго лълъикIила. riJada bugeb fagaliya:aSa vuniw wugew madohalgo :ijila. РикIкIадасса квараб къилиялълъасса гIагардасса квараб ссахI лълъикIаб. riJadaSa kwarab qiliya:aSa fagardaSa kwarab Sa\ :ijab. РикIкIада ругел гIагарал чи, унтун рагIлалълъер, х Iомо ратиня, х I омо рагIлалълъер, рукъун рагIиня. riJada rugel fagaral xi, untun rafla:er, \omo ratinya, \omo rafla:er, ruqun rafinya. РикIкIадасса квараб къилиялълъасса гIагардасса квараб ссахI лълъикIаб. riJadaSa kwarab qiliya:aSa fagardaSa kwarab Sa\ :ijab. РикIкIадассан йихьде лълъикIай чиял яс гъуний щомо йихьде жо гурей жо ятиня. riJadaSan yi%de :ijay xiual yas vuniy &omo yi%de $o gurey $o yatinya. РитIохъли ракIараб ххвалчадасса ракIараб. riTo]li rajarab {walxadaSa rajarab. Рихьанжоялълъул жо гIенареб, гургил чед гIенареб. ri%an$oya:ul $o fenareb, gurgil xed fenareb. Родоласса нагь буххуги. rodolaSa nah bu{ugi. Родолълъа бахъараб гел, нагьулълъ гьейгин кьватIарабила. rodo:a ba]arab gel, nahu: heygin pwaTarabila. Рукъалълъасса ххирияб бакI гьечIеб, гьимадасса ххирияб жо гьечIеб. ruqa:aSa {iriyab baj hezeb, himadaSa {iriyab $o hezeb. Рукъуб гьечIеб талихI къватIиб къенаро. ruqub hezeb ta\i[ qwaTib qenaro. Рукъуб къир-къвар бугони, дунял къварилиня. ruqub qir-qwar bugoni, dunyal qwarilinya. Рукъуб кьечIеб талихI рохьоб кьелищи. ruqub pezeb tali\ ro%ob peli&i. Рукъубе рукъгIанаб гьецIцIо босинеб. ruqube ruqfanab he~o bosineb. Рукъуб къадру гьечIессул къватIибги букIиняреб. ruqub qadru hezeSul qwaTibgi bujinyareb. Рукъуб къвакъвадинеб, къватIиб къелинеб. ruqub qwaqwadineb, qwaTib qelineb. Рукъуб къир-къир бугони, дунял къварилиня. ruqub qir-qir bugoni, dunyal qwarilinya. Рукъуб кьечIеб талихI рохьоб кьелищилан абурабила саласселълъ. ruqub pezeb tali\ ro%ob peli&ilan aburabila salaSe:. Рукъуб ххам бугони - ххалатаб горде, ххараб жо бугони - чIахIиял ххинкIал. ruqub {am bugoni - {alatab gorde, {arab $o bugoni - za\iyal {injal. Рукъуб чед бугессда чиял мацIцI гьаняро. ruqub xed bugeSda xiyal ma~ hanyaro. Рукъубго къулгIаги томо, къватIисса лълъин баччарай. ruqubgo qulfagi tomo qwaTiSa :in baXaray. Рукъубе нугь кидаго гIагараб. ruqube nuh kidago fagarab. Рукъув гъалбацI – къватIив гIанкIкI. ruquw valba` - qwaTiw fanJ. Рукъув – дегIен, къватIив – цIцIе. ruquw - defen, qwaTiw - ~e. Рукъув кошасс рохьоб кошаб бачIиня. ruquw ko^aS ro%ob ko^ab bazinya. Рукъув цIцIогьор хIваги, ЦIцIоров дибир хIваги. ruquw ~ohor \wagi, ~orow dibir \wagi. Рукъуй йигей меххалълъ энссол рукъ, рукъуе нахъйуссун – чиял рукъ. ruquy yigey me{a: enSol ruq, ruquye na]yuSun - xiyal ruq. Рукъусса кош арав къватIивги кош ххутIиня. ruquSa ko^ araw qwaTiwgi ko^ {uTinya. Рокьи ккани, кочIохъан яхъиня, чехь бухIани, магIихъан яхъиня. ropi Kani, kozo]an ya]inya, xe% bu\ani, mafi]an ya]inya. Рокьи ккечIей адамалълъа росола нахъа чIчIомо квен буде гьаняреб. ropi Kezey adama:a rosola na]a Zomo kwen bude hanyareb. Рокьи кьерилълъ букIиня. ropi peri: bujinya. Рокьое баги, гьанае бае. ropoye bagi, hanaye baye. Ролълъол чадал рукIаго, бакариги коняро, бугъби ццере рукIаго, бусбиги квегъиняро. ro:ol xadal rujago, bakarigi konyaro, buvbi Cere rujago, busbigi kwevinyaro. Роол къо кьиндалил анкьида бащалинеб. Росдал газа кьурда рекIенеб. rool qo pindalil anpida ba&alineb. rosdal ga#a purda rejeneb. Роол рукъ - буртина, рукъалълъул хIуби - чIчIужу. rool ruq - burtina, ruqa:ul \ubi - Zu$u. Росс-лълъади цолчIони, рукъ беххе балагьиня. roS-:adi colzoni, ruq be{e balahinya. Россассе энде гIурай яцц йигев ваццассда къасси макьо щоняреб. roSaSe ende furay yaC yigew waCaSda qaSi mapo &onyreb. Россассе ани, росс ватиня, чIчIужу ячани, чIчIужу ятиня. roSaSe ani, roS watinya, Zu$u yaxani, Zu$u yatinya. Росдае гIоло бицараб рагIи - росдае гIоло бураб гъулухъ. rosdaye folo bicarab rafi - rosdaye folo burab vulu]. Росдае ххиянат бурав росдал цIецца вухIаги. rosdaye {iyanat buraw rosdal `eCa wu\agi. Росдал гIадат хIвеялълъасса, гIадатаб росо хIвей лълъикIаб. rosdal fadat \weya:aSa, fadatab roso \wey :ijab. Росдацца хIелеко хъуни, хIарпиеги бутIа кьеде ккенеб. rosdaCa \eleko ]uni, \ar_iye buTa pede Keneb. Росо бихьун си боркIадаб бае. roso bi%un si borjadab baye. Росо кIодо, ясал гIемер. roso jodo, yasal femer. Росо томо арав хIоде росолълъе вачIинев. roso tomo araw \ode roso:e wazinew. Росогин дагIбадани, чиякълиня, чIчIужугин дагIбадани, куникълиня. rosogin dafbadani, xiyaqlinya, Zu$ugin dafbadani, kuniqlinya. Росдал анцIилI, бол нусилI. rosdal an`i/, bol nusi/. Росолълъ гьудул вуе, нугьла гьалмагъ ккое. roso: hudul wuye, nuhla halmav Koye. Росолълъе унти я базарганассул гьирицца бачIинеб, я гьардохъанассул къвачIицца бачIинеб. roso:e unti ya ba#arganaSul hiriCa bazineb, ya hardo]anaSul qwaziCa bazineb. Россассда лълъади гьабго къоялълъ юхIинейила, чIчIужуялълъа росс гьабго моцIцIалълъ вухIиневила. roSaSda :adi habgo qoya: yu\iyila, Zu$uya:a roS habgo mo~a: wu\inewila. Россассулал лълъадаре, лълъадолал кIалалълъ. roSaSulal :adare, :adolal jala:. Росолълъе унти я базарганассул гьирицца бачIинеб, я гьардохъанассул къвачIицца бачIинеб. rosu/e unti ya ba#arganaSul hiriCa bazuneb, ya hardo]anaSul qwaziCa bazuneb. Росолълъе щоде рес букIаго, къватIивги чIчIоги, росо рикIкIад букIин гьаняго, къасси нугьлаги вахъуги. roso:e &ode res bujago, qwaTiwgi Zogi, roso riJad bujin hanyago, qaSi nuhlagi wa]ugi. Роххел гIемералълъур кьурдухъаби рахъинел, хIвел гIемералълъур магIихъаби рахъинел. ro{el femera:ur purdu]abi ra]inel, \wel femera:ur mafi]abi ra]inel. Рохъдол чед бурай, чиял чи веэдарай. ro]dol xed buray, xiyal xi weedaray. Рохьалълъ тала босчIого тенаро. ro%a: tala boszogo tenaro. Рохьдолълъ букIиняреб чIухIухъаналълъе чIаргIараб салам дир магьил илалълъул! ro%do: bujinyareb zu\u]ana:e zarfarab salam dir mahil ila:ul! Рохьдолълъ чIчIа, рохьдолълъ хIва. ro%do: Za, ro%do: \wa. Рохьдолълъ чIчIенареб хIайваналълъа ил щоня. ro%do: Zenareb \aywana:e il &onya. Рохьил хIайван рохьоб гурони чIчIенаро. ro%il \aywan ro%ob guroni Zenaro. Рохьоб гъотIолаги кидаго цого хIал букIиняребила. ro%ob voTolagi kidago cogo \al bujinyarebila. Рохьоб хьараб хьодол пайда щибила. ro%ob %arab %odol _ayda &ibila. Рохьоб цидаги данде чIвагеги кIиго эбелцадахъ. ro%ob cidagi dande zwagegi jigo ebelcada]. Рохьоб циги ххутIугеги, цого энчIалълъа божун. ro%ob cigi {uTugegi, cogo enza:a bo$un. Рохьоб чан каминяреб, чорххолълъ унти каминяреб. ro%ob xan kaminyareb, xor{o: unti kaminyareb. Рохьобе кватIи гурони пайда гьечIилан абун буго гъадицца. ro%obe kwaTi guroni _ayda hezilan abun bugo vadiCa. Рохьобе ил босуги, илацца хIур бекьуги. ro%obe il bosugi, ilaCa \ur bepugi. Роццадасса цIцIикIкIун чуги кIанцIиняро. roCadaSa ~iJun xugi jan`inyaro. Рорцен гьечIеб огь хханассулги букIиняреб. rorcen hezeb oh {anaSulgi bujinyareb. РоцIцIагиян цIцIани, цIцIад багиян бул'ал. ro~agiyan ~ani, ~ad bagiyan bul'al. РоцIцIада ракI чIчIоги, гIорцIцIалида божуги. ro~ada raj Zogi, for~alida bo$ugi. Ругьунаб оцалълъ гIадин хIур бекьиняро. ruhunab oca: fadin \ur bepinyaro. Рукъ гьечIессда чи гьаня, чед гьечIессда мацIцI гьаня. ruq hezeSda xi hanya, xed hezeSda ma~ hanya. Рукъ къваридав чи - лълъади кошав чи. ruq qwaridaw xi - :adi ko^aw xi. Рукъ лълъухьараб меххалълъ хIур бахъинеб гIадат. ruq :u%arab me{a: \ur ba]ineb fadat. Рукъалълъ басра вурав, къватIалълъ ццеве ккенаро. ruqa: basra wuraw, qwaTa: Cewe Kenaro. Рукъалълъ белегьанчи гуро берцен вунев, белегьанчиясс рукъин. ruqa: belehanxi guro bercen wunew, belehanxiyaS ruqin. Рукъалълъул къварили къадада гьаня, дир рокIел къварили дидаго гьаня. ruqa:ul qwarili qadada hanya, dir rojel qwarili didago hanya. Рукъалълъул кIудав меххтчIони, бахIарал бетиняро. ruqa:ul judaw me{tzoni, ba\aral betinyaro. Рукъалълъул кIалтIа хIелекоги багьиня. ruqa:ul jalTa \elekogi bahinya. Рукъалълъул хIал гьималазда гьаня, къватIалълъул хIал абдалассда гьаня. ruqa:ul \al himala#da hanya, qwaTa:ul \al abdalaSda hanya. Рокъи бае каратI кIодолалълъер, дару буе унти ххалалалълъер. roqi baye karaT jodola:er, daru buye unti {alala:er. РукIниб букIун гъургъурдамо, ГъалбацIалълъ чан чIваняро. rujnib bujun vurvurdamo, valba`a: xan zwanyaro. Руссун хIелчIони, чу хIелиняро. ruSun \elzoni, xu \elinyaro. Рулби жанире ссверараб, боххдол щинкIил хъахIаб, кумариде бухIи кьурараб, квегIде жал бегараб маарул гIаларча ххадуб ккогеги. rulbi $anire Swerarab, bo{dol &injil ]a\ab, kumaride bu\i purarab, kwefde $al begarab maarul falarxa {adub Kogegi. РухI речIчIлалълъер тушман чIвачIев, рухI рачIчIараб меххалълъ тушманасс чIванев. ru\ reZla:er tu^man zwazew, ru\ raZarab me{a: tu^manaS zwanew. РухIалицца гIадин чи хIелиняро. ru\aliCa fadin xi \erinyaro. РухIел - бакъараб, ццим - гIорцIцIараб. ru\el - baqarab, Cim - for~arab. РухIел куниня, ццин куниняро. ru\el kuninya, Cin kuninyaro. Ручун кIудаб, жаниб рак гьечIеб, ино кIудаб, жаниб мугь гьечIеб. ruxun judab, $anib rak hezeb, ino judab, $anib muh hezeb. Руччабазул базаралълъ рукъ ццебе тIенаро. ruXaba#ul ba#ara: ruq Cebe Tenaro. Рущи щваралълъубе гIанкIо буссиня. ru&i &wara:ube fanjo buSinya. С s Сабаб вагIараб жо - гIажал, адан х I онеб жо - ххиял. sabab wafarab $o - fa$al, adan \oneb $o - {iyal. Саву кьомо кьаву босуги. sawu pomo pawu bosugi. Сагъри кьода бураб, гьима гIурухъ батинеб. savri poda burab, hima furu] batineb. Сапаралълъасса вачIиняго гамачI босунги чIобого вегьуге. sa_ara:aSa wazunyago gamaz bosungi zobogo wehugi. Сордо баде къадар, къо баде гIажал, къватIисса юссарай цIцIар тIамурай яс! sordo bade qadar, qo bade fa$al, qwaTiSa yuSaray ~ar Tamuray yas! (Кицилун лълъугьарал, пашманай эбелалълъул рагIаби). (kicilun :uharal, _a^manay ebela:ul rafabi). Сордо къватIиб, ххинкI рукъуб. sordo qwaTib, {inj ruqub. Сордо сардие те. sordo sardiye te. Сордойилго вачIани, вокьиневги чIаргIиня. sordoyilgo wazani, wopinewgi zarfinya. Суалалълъа рокъон, къокъ бумо кье джаваб. suala:a roqon, qoq bumo pe Gawab. Сумал чIали буги. sumal zali bugi. Сс S Ссабру буй гIенаро, рокIелълъ гIакълу гьечIони. Sabru buy fenaro, roje: faqlu hezoni. Ссабру бурассе пайда кIудаб. Sabru buraSe _ayda judab. Ссабру гьечIев чияссул бумо жо белълъенаро. Sabru hezew xiyaSul bumo $o be:enaro. Ссабру – гIакълуялълъул ххан. Sabru - faqluya:ul {an. Ссабру вагIарассухъа гIад бумо жо босуги. Sabru wafaraSu]a fad bumo $o bosugi. Ссабру ццебе ккедебуе, ццин нахъе ккедебуе. Sabru Cewe Kedebuye, Cim na]e Kedebuye. Ссабруялълъа чIчIарассе пайда каминяреб, ххеххдарухъанассул ххиялал хIорго ххутIинел. Sabruya:a ZaraSe _ayda kaminyareb, {e{daru]anaSul {iyalal \orgo {uTinel. Ссабруялълъ меэр лълъвахъанеб. Sabruya: meer :wa]aneb. Ссабруялълъул иналълъа – багIараб месед. Sabruya:ul ina:a - bafarab mesed. Ссабуралълъул аххада – роххел. Sabura:ul a{ada - ro{el. Ссабурассе бохх, виххарассе рахIа. SaburaSe bo{, wi{araSe ra\a. Ссадакъаги къаде квенги - дагьаб жо. Sadaqagi qade kwengi - dahab $o. СсахIихъ ссахI гурони щоняреб. Sa\i] Sa\ guroni &onyareb. СсахIил рорцен гьаде ккена. Sa\il rorcen hade Kena. СсахIицца къенаро, къолоцца белгьиняро. (Жо гуреб жоялълъул бицуги). Sa\iCa qenaro, qoloCa belhinyaro. ($o gureb $oya:ul bicugi). СсвакачIого чIчIани, чIчIечIого велълъенде ккена. Swakazogo Zani, Zezogo we:ende Kena. Ссверухъе валагьчIого, рагIи кьвагьуги. Sweru]e walahzogo, rafi pwahugi. Т t Тайидол чу лълъугьдегIан, белегьанчияссул гьой лълъугьиня. tayidol xu :uhdefan, belehanxiyaSul hoy :uhunya. Тайпа лълъикIалълъасса жибго лълъикIаб лълъикI. tay_a :ija:aSa $ibgo :ijab :ij. ТалихI бугев чияссул бихьинхIамаги къелинеб. tali\ bugew xiyaSul bi%in\amagi qelineb. ТалихI бугев чияссул чухъил къвал хIулиняро. tali\ bugew xiyaSul xu]il qwal \ulinyaro. ТалихI бугессул оц ияхI бугессухъе ккела. tali\ bugeSul oc iya\ bugeSu]e Kela. ТалихI бугев ригьналасса разилиня. tali\ bugew rihnalaSa ra#ilinya. ТалихI бугессул хIама хIорла къелиня. tali\ bugeSul \ama \orla qelinya. ТалихI къосарассул кверде къо бухIарав ккенев. tali\ qosaraSul kwerde qo bu\araw Kenew. ТалихI къосиналълъасса къо вагIинго лълъикI. tali\ qosina:aSa qo wafingo :ij. ТалихI бугезда ккенаро бицун гIадан божиняреб, гIодун Аллагь гурхIиняреб гьуразул унти. tali\ buge#da Kenaro bicun fadan bo$inyareb, fodun allah gur\inyareb hura#ul unti. ТалихI бугессул бихьинхIамаги къелинебила. tali\ bugeSul bi%in\amagi qelinebila. ТалихI бугессул гвай къаццандинеб. tali\ bugeSul gway qaCandineb. ТалихI бугессул оц ияхI бугессухъе ккела. tali\ bugeSul oc iya\ bugeSu]e Kela. ТалихI бугессул хIама хIорла къелинебила. tali\ bugeSul \ama \orla qelinebila. ТалихI, гьиркил кваркьа гIадин, ссоринеб, цен аде ккенеб, цен гъокье ккенеб. tali\, hirkil kwarpa fadin, Sorineb, cen ade Keneb, cen vope Keneb. ТалихI гIодобе бортон батиняреб, чIобого кьенеб жо букIиняреб. tali\ fodobe borton batinyareb, zobogo peneb $o bujinyareb. ТалихI духъан бугони, адамалги духъан рукIинел, дур талихI къосани, адамазда мунги къосинев. tali\ du]an bugoni, adamalgi du]an rujinel, dur tali\ qosani, adama#da mungi qosinew. ТалихI, кебе бахъараб? Гьудули бугелълъубе. tali\, kebe ba]arab? huduli buge:ube. Талмикьа талмикьеги хьиндалийилан абурабила гIанкIкIицца. talmipa talmipegi %indaliyilan aburabila fanJiCa. ТечIони китиццаги хъат банеб. tezoni kitiCagi ]at baneb. Тирун жо батиняро, цIуххун гурони. tirun $o batinyaro, `u{un guroni. ТуманкI гьечIев чанахъан, чухъа гьечIев багьадур. tumanj hezew xana]an, xu]a hezew bahadur. ТуманкI лълъикIаб – ххалкъалълъ цIураб, рагIи лълъикIаб – киназулго данде ккараб. tumanj :ijab - {alqa: `urab, rafi :ijab - kina#ulgo dande Karab. Тури гьокъон, къеч хьваняреб, дунял кваниги, къухьарав гIорцIцIинярев. turi hoqon, qex %wanyareb, dunyal kwanigi, qu%araw for~inyarew. Турде лълъугьараб гъотIое дару - къотIун реххи. turde :uharab voToye daru - qoTun re{i. Туркидол кири гьечIеб, кочIол хIакъ гьечIеб. turkidol kiri hezeb, kozol \aq hezeb. ТуркIе, дадал Гъазали! turje, dadal va#ali! Туххум лълъикIай дого те, жийго лълъикIай де кье. tu{um :ijay dogo te, $iygo :ijay de pe. Тушманассда бициняреб жо гьудулассдаги бицуги. tu^manaSda bicinyareb $o hudulaSdagi bicugi. Тушманассухъе кумараб рахъ кьоги. tu^manaSu]e kumarab ra] pogi. Тушмали бекьани, бекьарасс гьилгьиня. tu^mali bepani, beparaS hilhinya. Тушманзабаздасса диццаго цIуниня, Аллагь, гьудулзабаздасса дуцца цIуне. tu^man#aba#daSa diCago `uninya, allah, hudul#aba#daSa duCa `une. Тушман вукIа абе, гьобол басра вуги. tu^man quja abe, hobol basra wugi. Тушман вуде бокьани, къарзалълъ гIарац кьейила. tu^man wude bopani, qar#a: farac peyila. ТI T ТIавус зодобе боржиня, гIункIкI ракьулълъе лълъугьиня. Tawus #odobe bor$inya, funJ rapu:e :uhinya. ТIарцIцIаб куялълъасса керчаб гьой лълъикIаб. Tar~ab kuya:aSa kerxab hoy :ijab. ТIегь баняреб гъотIоле наялги руссинярел. Teh banyareb voTole nayalgi ruSinyarel. ТIегь гIемералълъасса гъветI амагь гIемераб лълъикIаб. Teh femera:aSa vweT amah femerab :ijab. ТIегь гIурдала берценаб. Teh furdala bercenab. ТIегьги ххерги бижлалълъер, лълъинги ракги бижарабила. Tehgi {ergi bi$la:er, :ingi rakgi bi$arabila. ТIегьаняреб гъотIола пихъ бижиняреб. Tehanyareb voTola _i] bi$inyareb. ТIегьаняреб гъотIоле най буссиняро. Tehanyareb voTole nay buSinyaro. ТIегьги ххерги бижлалълъер, лълъинги ракьги бижараб. Tehgi {ergi bi$la:er, :ingi rapgi bi$arab. ТIелекье ГIалибулат гIадин. Telepe falibulat fadin. ТIунярев гьудулассда бихIиняреб рагIи абуги. Tunyarew hudulaSda bi\inyareb rafi abugi. ТIогьоле хьвадчIеб найицца гьоцIцIо буняро. Tohole %wadzeb nayiCa ho~o bunyaro. У u Умумузул адаб тарасс, ххалкъалълъул нусцIцIол тена. umumu#ul adab taraS, {alqa:ul nuc~ol tena. Умумузул кици цониги гIодоб ххутIиняро. umumu#ul kici conigi fodob {uTinyaro. Умумузул малълъи - магъилълъе банеб цIцIад. umumu#ul ma:i - mavi:e baneb ~ad. Ункъабго хъахIалълъул ункъабго къотIаги. unqabgo ]a\a:ul unqabgo qoTagi. Унтарав чи меседил таххилассаги разилиняро. untaraw xi mesedil ta{ilaSagi ra#ilinyaro. Унти р охх ноцца чIванебила, т IокIкI ницца бищинебила. unti ro{noCa zwanebila, ToJniCa bi&ulebila. Унтиги, тушманги, цIаги хIакъираблун бихьуги. untigi, tu^mangi, `agi \aqirablun bi%ugi. Унтиняреб черхх букIиняреб, чуриняреб боцIцIи букIиняреб. untinyareb xer{ bujinyareb, xurinyareb bo~i bujinyareb. Унтун ххалалугеги, х Iелун басралугеги (Ххалатаб чIвагеги, чIамучIаб ккогеги). untun {alalugegi, \erun basralugegi ({alatab zwagegi, zamuzab Kogegi). Ургъалида аде тIенкелгIаняй ясги юнила. urvalida ade Tenkelfanyay yasgi yunila. Ургъалицца черхх квараб, чоцца гьор квараб. urvaliCa xer{ kwarab, xoCa hor kwarab. Ургъалицца черхх чIварабила, чоцца гьор кварабила. urvaliCa xer{ zwarabila, xoCa hor kwarabila. Ургъел бегьинярев, багьа кьомо, восинярев. urvel behinyarew, baha pomo, wosinyarew. Ургъел бикьинярев вокьинев х Iваги, рокьул бицинярей йокьиней х Iваги. urvel bipinyarew wopinew \wagi, ropul bicinyarey yopiney \wagi. Ургъел гуребаб ургъелугеги, рухIел гуребаб рухIелугеги. urvel gurebab urvelugegi, ru\el gurebab ru\elugegi. Ургъел гьечIеб жо ракIалълъа чIчIенареб. urvel hezeb $o raja:a Zenareb. Ургъел гьечIеб жоялълъе хьихьари дагьаб. urvel hezeb $oya:e %i%ari dahab. Ургъел гьечIеб жоялълъе щакдари дагьаб. urvel hezeb $oya:e &akdari dahab. Ургъел гьечIеб, рукъ гьечIеб. urvel hezeb, ruq hezeb. Ургъел гьечIев чи ватчIев, чехь бухIчIеб черхх батчIеб. urvel hezew xi watzew, xe% bu\zeb xer{ batzeb. Ургъел гьечIессул гIурму ххалатаб, хIалтIи бокьинярессул гьанта ххалатаб. urvel hezeSul furmu {alatab, \alTi bopinyareSul hanta {alatab. Ургъел гьечIессе ворчIи дагьаб. urvel hezeSe worzi dahab. Ургъел гьечIессул гIагIай кIудаб. urvel hezeSul fafay judab. Ургъел гьечIессул макьо щулияб. urvel hezeSul mapo &uliyab. Ургъел микьигъдинеб, рокьи будинеб. urvel mipivdineb, ropi budineb. УргъчIого борчIараб рагIи — ишан ккочIого реххараб чIор. urvzogo borzarab rafi - i^an Kozogo re{arab zor. УргъчIого кIалгьарав кIицIцIол х Iоня. urvzogo jalharaw ji~ol \onya. Ургъул рагIи гъваридаб, гъвалил гIатIи биццатаб. urvul rafi vwaridab, vwalil faTi biCatab. Ургъун буе, аралълъа ххадуб ракI бухIуги. urvun buye, ara:a {adub raj bu\ugi. Ургъун гьагIеян абун буго игьалиссесс хIамида. urvun hafeyan abun bugo ihaliSeS \amida. Ургьиб бугеб гьаняро, гьороб бугеб бихьларо. urhib bugeb hanyaro, horob bugeb bi%laro. Ургьиб кIекIун, кIалдиб чIамун гурони рагIи бицуги. urhib jejun, jaldib zamun guroni rafi bicugi. Ургьибе борохь биччани, ракIщи хIанчIлеб, тIулилълъ борлълъинебилан гьикъинебила. urhibe boro% biXani, raj&i \anzleb, Tuli: bor:inebilan hiqinebila. Ургьибе ккараб жоялълъе саву ккенареб. urhibe Karab $oya:e sawu Kenareb. Ургьибеги лълъугьинеб, нахъеги бачIинеб борохь. urhibegi :uhineb, na]egi bazineb boro%. Урхъукье вачIа, дадал! ur]upe waza, dadal! Устар гьаня къай бихьун. ustar hanya qay bi%un. Устарассда ралълъараб букIиня хIалтIиги. ustaraSda ra:arab bujinya \alTigi. Устарассул къед кошаб, къебедассул нус кошаб. ustaraSul qed ko^ab, qebedaSul nus ko^ab. Устарассул хьит гьечIеб, къебедассул нус гьечIеб. ustaraSul %it hezeb, qebedaSul nus hezeb. Устарассул роцц-роццго устарабила. ustaraSul roC-roCgo ustarabila. Устарассул хIатIалги устарал. ustaraSul \aTalgi ustaral. Устарги вукIиня, хIургIаустарги вукIиня. ustargi wujinya, \urfaustargi wujinya. Ухьдул абдалзабазе гурелила хъванел. u%dul abdal#aba#e gurelila ]wanel. Учузаб жо лълъикIаб букIиняро. uxu#ab $o :ijab bujinyaro. Хх { Ххабар гIемералълъуб иш дагьаб. {abar femera:ub i^ dahab. Ххабаралълъул лълъикIли - къокъли биццали (ЦIадасса ХIамзат). {abara:ul :ijli - qoqli biCali (`adaSa \am#at). Ххадуб ккараб жо бацIицца чIваня. {adub Karab $o ba`iCa zwanya. Ххадув пашмалиялълъ ххайир щоняро. {aduw _a^maliya: {ayir &onyaro. Ххазинаде гIарац те, гIедал яс россассе кье. {a#inade farac te, fedal yas roSaSe pe. Ххалалуни ххабар чIаргIиня. {alaluni {abar zarfinya. Ххалат бухIаги ччохIол могъзада бакъ. {alat bu\agi Xo\ol mov#ada baq. Ххалатаб жо - ччохIол бакь. {alatab $o - Xo\ol bap. Ххалкъалълъа нугь къосиняро. {alqa:a nuh qosinyaro. Ххалкъалълъул тушман – къаццандохъан. {alqa:ul tu^man - qaCando]an. Ххамиз сордо киняб магIидаян абурабила сордо цIцIарай ясалълъ. {ami# sordo kinyab mafidayan aburabila sordo ~aray yasa:. Ххамил базарган, мусру гьечIого, вукъаравила. {amil ba#argan, musru hezogo, wuqarawila. Ххан нелълъер гьобол гуро. {an ne:er hobol guro. Ххан х I одал вецце, гьимал гIедал рецце. {an \odal weCe, himal fedal reCe. Ххан х I оня, лагъги х I оня – кIиялго бащалиня. {an \onya, lavgi \onya - jiyalgo ba&alinya. Хханазда ад кIусараб гIанкIо гIадин. {ana#da ad jusarab fanjo fadin. Хханасс кьураб чол кIалдире раккинярел. {anaS purab xol jaldire raKinyarel. Хханасс цIияб чухъа рагьани, баркинебила, миск I инчиясс рагьани, гьаб кисса щварабилан гьикъинебила. {anaS `iyab xu]a rahani, barkinebila, misjinxiyaS rahani, hab kiSa &warabilan hiqinebila. Хханассда гъуниб кIиго ламадур квани, цояб маарзухъан бачIинебила. {anaSda vunib jigo lamadur kwani, coyab maar#u]an bazinebila. Хханассде лълъикIав чиян абе, х I абала ххухх-бул'ур гIорцIцIде ххер бижараб меххалълъ. {anaSde :ijaw xiyan abe, \abala {u{-bul'ur for~de {er bi$arab me{a:. Хханассда нич гьечIеб, гьарчида бер гьечIеб. {anaSda nix hezeb, harxida ber hezeb. Хханассда ццевессанги чода нахъассанги волълъонги. {anaSda CeweSangi xoda na]aSangi wo:ongi. Хханжар цIулал бугониги гIена, ракI маххул бугони. {an$ar `ulal bugonigi fena, raj ma{ul bugoni. Ххараб вагIун ххутIугеги. {arab wafun {uTugegi. Ххарахьибго бугеб тIенкел, укъбалго чIвачIеб гIала. {ara%ibgo bugeb Tenkel, uqbalgo zwazeb fala. Ххасалил ххелиялълъаги хханассул чучлиялълъаги божуги. {asalil {inliya:agi {anaSul xuxliya:agi bo$ugi. Ххаслихъе бечелуги. {asli]e bexelugi. Ххаслихъе дагIнида - гьаб гIи лълъилан гьикъараб меххалълъ - гьав бахIарчияссул ругилан абурабила. {asli]e dafnida - hab fi :ilan hiqarab me{a: - haw ba\arxiyaSul rugilan aburabila. Иххдала гьикъараб меххалълъ - белегьабазул батлилан абурабила. i{dala hiqarab me{a: - belehaba#ul batlilan aburabila. Ххаслихъе къараб меххалълъ никIкIиццаги цIакъ хIанчIиня. {asli]e qarab me{a: niJiCagi `aq \anzinya. Ххасало меэр бацIие те. {asalo meer ba`iye te. Ххолчада гурхIел гьечIеб, гулида берал гьечIел. {olxada gur\el hezeb, gulida beral hezel. Ххолчада нахъа гьелълъа ракъараб гъежги къварагIинебила. {olxada na]a he:a raqarab ve$gi qwarafinebila. Ххолчадасса белгьарабги – хIила, тункIидасса гIужилабги – хIила. {olxadaSa belharabgi - \ila, tunjidaSa fu$ilabgi - \ila. Ххеххаб гважуцца беццаб когIо бунебила. {e{ab gwa$uCa beCab kofo bunebila. Ххеххаб гIор ралдале щоняребила. {e{ab for rakdale &onyarebila. Ххеххаб цIцIад ххеххго къотIинеб. {e{ab ~ad {e{go qoTineb. Ххеххго бачIинеб, кватIун энеб жойила къварили. {e{go bazineb, kwaTun eneb $oyila qwarili. Ххеххго гIуцIцIараб ххеххго биххинебила. {e{go fu~arab {e{go bi{inebila. Ххеххго ракIараб цIа ххеххго ссонеб. {e{go rajarab `a {e{go Soneb. Ххеххдари гIайиб буго, гIодов виччай рецц буго. {e{dari fayib bugo, fodow wiXay reC bugo. Ххенаб цIаги, цIияв россги. {enab `agi, `iyaw roSgi. ХхинкI босарасс ор босе. {inj bosaraS or bose. ХхинкIазде – щвартIиххалат, х I уриве – рагIадххалат. {inja#de - &warTi{alat, \uriwe - rafad{alat. Ххиял букIанила х I ераб гIанкIодол, х I анал рулилан, къеларилан. {iyal bujanila \erab fabjodol, \anal rulilan, qelirilan. Ххунзахъ белэр бахъде ккани, гьабго накIкIигъветI уркде ккена. {un#a] bel'er ba]de Kani, habgo naJivweT urqde Kena. Ххунздерил гIадат хI вани, гIандалазул бал хI онеб. {un#deril fadat \wani, fandala#ul bal \oneb. Ххухх кодобе босани, куй гIодобе биччаде ккена. {u{ kodobe bosani, kuy fodobe biXade Kena. Хъ ] Хъабчида ракъараб рокъи каминяро. ]abxida raqarab roqi kaminyaro. Гъазихъего къвакъвадун, къадкил кIал бихъарабила. va#i]ego qwaqwadun, qadkil jal bi]arabila. Хъархъилълъ гIанкIкI букIаго цIеда гереги гьоги. ]ar]i: fanJ bujago `eda geregi hogi. Хъат цIумо цIцIан чIчIикIарасс гел цIумо лълъин гьекъеде ккена. ]at `umo ~an ZijaraS gel `umo :in heqede Kena. ХъахIаб гIарац чIчIегIераб къоялълъе къварагIиня. ]a\ab farac Zeferab qoya:e qwarafinya. ХъахIаб чоццаги, къоролалълъул васассги рагъла къо хIуккуняро. ]a\ab xoCagi, qorola:ul wasaSgi ravla qo \uKunyaro. ХъахIал кверазе хIалтIи бокьиняро. ]a\al kwera#e \alTi bopinyaro. ХъахIал кверазе чиял захIмат бокьиня. ]a\al kwera#e xiyal #a\mat bopinya. Хъоде кьарияб бокьинеб, конде хIалакъаб бокьинеб. \ode pariyab bopineb, konde \alaqab bopineb. Хъизаналълъул гIайибал адамазе гьурщуги. ]i#ana:ul fayibal adama#e hur&ugi. Хъизаналълъул рокьи - рукъалълъул ххазина. ]i#ana:ul ropi - ruqa:ul {a#ina. Хъирисс бараб чу хъирисс бараб чола лълъулълъанеб. ]iriS barab xu ]iriS barab xola :u:aneb. Хъирмила месед гIадин. ]irmila mesed fadin. Хъукь бекьараб бугIаялълъасса ццудун бекьараб богIол накко лълъикI. ]up beparab bufaya:aSa Cudun beparab bofol naKo :ij. Хъукьаб бугIаялълъасса ццудунаб ссуссур лълъикIаб. ]upab bufaya:aSa Cudunab SuSur :ijab. ХI \ ХIайван – ассан чараб, гIадан – жаниссан чарав. \aywan - aSan xarab, fadan - $aniSan xaraw. ХIайван х I вани – ракьа, чи х I вани – ишал. \aywan \wani - rapa, xi \wani - i^al. ХIайван хIайваналълъа ралълъараб, адан адамассда ралълъарав. \aywan \aywana:a ra:arab, adan adamaSda ra:araw. ХIайваналълъа ччехI ккани, риидала кьаралиня, рукъалълъа ччехI кканани, чанги сон къварагIиня. \aywana:a Xe\ Kani, riidala paralinya, ruqa:a Xe\ Kanani, xangi son qwarafinya. ХIажалиялълъ малълъиня, магъалоялълъ квегъиня. \a$aliya: ma:inya, mavaloya: kwevinya. ХIажат гьечIеб ххабаралълъа ххадувги лълъугьуги, ккенареб ишги бололе босуги. \a$at hezeb {abara:a {aduwgi :uhugi, :enareb i^gi bolole bosugi. ХIажияссул ракI ХIавал кIалдиб. \a$iyaSul raj \awal jaldib. ХIайваналцен рагъде тIами Аллагьасс гьукъараб жойила. \aywanalcen ravde Tami allahaS huqarab $oyila. ХIакимассда ццевессанги онги, хIамида нахъассанги онги. \akimaSda CeweSangi ongi, \amida na]aSangi ongi. ХIакимзаби рихьидал, «рорчIами!» – ян вортинев, цогидазда бер чIвайдал, рихьчIеб ххвел бунев. \akim#abi ri%idal, «rorzami!» - yan wortinew, cogida#da ber zwaydal, ri%zeb {wel bunew. ХIакимассул витIи – чи балад вунгутIи. \akimaSul wiTi - xi balad wunguTi. ХIалихьатил хIетIе нахъе ккенеб, квер ццебе ккенеб. \ali%atil \eTe na]e Keneb, kwer Cebe Keneb. ХIалтIарассда гьаня ххинкIазул тIагIам. \alTaraSda hanya {inja#ul Tafam. ХIалтIи бокьинев лълъугьде гьабго сон къварагIинеб, кIкIагIал лълъугьде гьабго къо гIенеб. \alTi bopinew :uhde habgo son qwarafineb, Jwafal :uhde habgo qo feneb. ХIалтIи буго рухI гьечIеб жо. \alTi bugo ru\ hezeb $o. ХIалтIи гьечIессе къо ххалатаб. \alTi hezeSe qo {alatab. ХIалтIи гьечIессул чед гьечIеб. \alTi hezeSul xed hezeb. ХIалтIи гьечIо, лълъикIли гьечIо. \alTi hezo, :ijli hezo. ХIалтIи гьечIони, лълъикIли гьечIо, лълъикIли гьечIони, гIурму гьечIо. \alTi hezoni, :ijli hezo, :ijli hezoni, furmu hezo. ХIалтIи къена, адамал белгьиня. \alTi qena, adamal belhinya. ХIалтIи вагIун чи х I оняро. \alTi wafun xi \onyaro. ХIалтIи рихьарассул гIусал-цаби чIчIена. (Кверал хIалтIчIони, цаби хIалтIиняро.) \alTi ri%araSul fusal-cabi Zena. (kweral \alTzoni, cabi \alTinyaro.) ХIалтIчIони, хIалтIи букIиняро. \alTzoni, \alTi bujinyaro. ХIалтIчIони, чIаминяреб, чIамчIогоги гIенареб. \alTzoni, zaminyareb, zamzogogi fenareb. ХIалтIола маххссаро гьаняреб, маххссароялълъ квен кьенареб. \alTola ma{Saro hanyareb, ma{Saroya: kwen penareb. ХIалтIола ракъарабила мухьги букIинеб. \alTola raqarabila mu%gi bujineb. ХIалтIоласса хIинкъинярессдасса хIалтIи хIинкъинебила. \alTolaSa \inqinyareSdaSa \alTi \inqinebila. ХIалтIоле энелълъул ццевехъан – миск I инчи, бах Iараз е энелълъул ццевехъан – бечедав чи. \alTole ene:ul Cewe]an - misjinxi, ba\ara#e ene:ul Cewe]an - bexedaw xi. ХIалтIое – квалквад, куние – гъалбацI. \alToye - kwalkwad, kuniye - valba`. ХIалтIое – кечI, кинидае – лаилагьа. \alToye - kez, kinidaye - lailaha. ХIалтIое – пахъла, куние – хъанхъра. \alToye - _a]la, kuniye - ]an]ra. ХIалтIоле – хьадар, куние – гIедер. \alTole - %adar, kuniye - feder. ХIалтIол кошли - бунгутIи, гьудулассул кошли - хIалккунгутIи. \alTol ko^li - bunguTi, hudulaSul ko^li - \alKunguTi. ХIалтIол лълъикIли лълъугIидал гьаня, чияссул лълъикIли х I одал гьаня. \alTol :ijli :ufidal hanya, xiyaSul :ijli \odal hanya. ХIалтIол пайда гьечIеб пикри гьечIони. \alTol _ayda hezeb _ikri hezoni. ХIалтIол рагIал эрен ккурав, тIабкIил рагIал биццат ккурав. \alTol rafal eren Kuraw, Tabjil rafal biCat Kuraw. ХIалтIол ссвак хIалтIун гурони бахъиняро. \alTol Swak \alTun guroni ba]inyaro. ХIамида гъунибе гIари бачIиняро, гIорода гъунибе хIама гурони. \amida vunibe fari bazinyaro, foroda vunibe \ama guroni. ХIалтIинев гIурмуялълъго кунарав, хIалтIинярев куначIого ххутIарав. \alTinew furmuya:go kunaraw, \alTinyarew kunazogo {uTaraw. ХIамида кIерт берцен бихьинебила. \amida jert bercen bi%inebila. ХIилаялълъ балагьуги, хIалтIун балагье. \ilaya: balahugi, \alTun balahe. ХIулчIого бана гIака магIида. \ulzogo bana faka mafida. ХIабалълъ джаназа гьедегIанго, гIурай яс россассе кье. \aba: Gana#a hedefango, furay yas roSaSe pe. Ххаххде ракIалълъа бул'ида, лълъутде ракIалълъа цIцIеда. {a{de raja:a bul'ida, :utde raja:a ~eda. ХIоде вокьарав чи кьолбоцца вецце. \ode woparaw xi polboCa weCe. ХIоде гIажалги кIудаб лълъикIаб. \ode fa$algi judab :ijab. ХIерав эмен вугесс рагьла гъазахъ тоги. \eraw emen wugeS rahla va#a] togi. (ГьарагIалълъассан босараб, гьималаз умумул хIалтIдеруялълъа гIайиб чIвараб кици). (harafa:aSan bosarab, himala# umumul \alTderuya:a fayib zwarab kici). ХIерав эмен гъокье реххараб гьегь мунго реххдеги нахъе цIунун те. \eraw emen vope re{arab heh mungo re{degi na]e `unun te. ХIелун ххадуб хъарчигъа анчIацца балълъаргъинеб. \erun {adub ]arxiva anzaCa ba:arvineb. Х I елунилан бацIил цер лълъугьиняро, цаби гъунилан литIучIил багьа х I оняро. \erunilan ba`il cer :uhinyaro, cabi vunilan liTuzil baha \onyaro. Х I елунилан бацIицца бацIил гIамал тенареб. \erunilan ba`iCa ba`il famal tenareb. ХIелунилан оцолги гIалимчияссулги багьа хIоняреб. \erunilan ocolgi falimxiyaSulgi baha \onyareb. Х I велилан давлад энаро, атинилан жо бикъиняро. \welilan dawlad enaro, atinilan $o biqinyaro. Х I вараб г I ака рахьдалаб. \warab faka ra%dalab. Х I вараб бацIицца гIи чIваняро. \warab ba`iCa fi zwanyaro. Х I варав чидай молола вугев, чIагоявдай? \waraw xiday molola wugew, zagoyawday? Х I варав чияссдасса оххол къай лълъикI. \waraw xiyaSdaSa o{ol qay :ij. Х I варазе гурони, россасс риччаразе х I об бухъиняро. \wara#e guroni, roSaS riXara#e \ob bu]inyaro. Х I варал чIчIегIер ракьулълъ, чIагоял багIар бакъукь. \waral Zefer rapu:, zagoyal bafar baqup. Х I об тIупанагIан ракI тIупинеб. \ob Tu_anafan raj Tu_ineb. Х I оно - къурщил, къвакъвай - гъазил. \ono - qur&il, qwaqway - va#il. ХIунссол багьа къого гъурущ. \unSol baha qogo vuru&. Х I ур бухIаниги бакъ, рукъ бухIаниги цIа. \ur bu\anigi baq, ruq bu\anigi `a. Х I ур гуккуги, гъолълъ мун дагьавги цIакъ гуккде гурин. \ur guKuge, vo: mun dahawgi `aq guKde gurin. Х I ур гъокьеххун лълъикIаб, рукъ адеххун лълъикIаб. \ur vope{un :ijab, ruq ade{un :ijab. Х I урги дуццаго бекье, гьибихъеги мунго а. \urgi duCago bepe, hibi]egi mungo a. Х I урде туманкI кьвагьани, гъолълъ нелълъеде гIарада кьвагьиня. \urde tumanj pwahani, vo: ne:ede farada pwahinya. Х I уриб тIепаб, огьла ганжаб гамачI тоги. \urib Te_ab, ohla gan$ab gamaz toge. Х I урибе ккараб хIамицца кIал кIудаб цIена. \uribe Karab \amiCa jal judab `ena. Х I урибе хьон, хьагинибе ххинкI. \uribe %on, %aginibe {inj. Х I урщи бокьлеб, х I урлун дунщи? \ur&i bopleb, [urlun dun&i? Х I урул хьон боцIцIийила, боцIцIул хьон рагIийила. \urul %on bo~iyila, bo~ul %on rafiyila. Х I урулги рукъзабазулги бутIа бакьолълъа босе. \urulgi ruq#aba#ulgi buTa bapo:a bose. Х I урулги хьолболги цIцIино лълъикIаб. \urulgi %olbolgi ~ino :ijab. Ц c Царацца бацIида гьикъарабила, гьадигIан цIакъ дур габур щиби бумо биццалурабилан. caraCa ba`ida hiqarabila, hadifan `aq dur gabur &ibi bumo biCalurabilan. БацIицца джаваб кьурабила, дирго къварагIелалълъ дунго омо биццалунилан. ba`iCa Gawab purabila, dirgo qwarafela: dungo omo biCalunilan. Цаххба адагьлуни гьудулзаби дагьлинел. ca{ba adahluni hudul#abi dahlinel. Цаххбиниб гIарац бугони маардаги агь бунеб. ca{binib farac bugoni maarde ah buneb. Цаххбиниб гIарац бугони, эбелалълъул къвалакьа яхъунги, яс кьенейила. ca{binib farac bugoni, ebela:ul qwalapa ya]ungi, yas peneyila. Цаххбиниб гIарац гьечIого, базаралълъе эндегIан, гIищтIи кодоб гьечIого, рохьове эйго лълъикIаб. ca{binib farac hezogo, ba#ara:e endefan, fi&Ti kodob hezogo, ro%owe eygo :ijab. Цен буде кIкIвагIалуни, кIицIцIол буде ккена. cen bude Jwafaluni, ji~ol bude Kena. Цо гъотIол кьалбал, цо кьолбол адамал. co voTol palbal, co polbol adamal. Цо гIила гьечIого адан миск I илиняро. co fila hezogo adan misjilinyaro. Цо гIила гьечIого нугьла моххмохх гьоларилан абурабила царацца. co fila hezogo nuhla mo{mo{ holarilan aburabila caraCa. Цо гIила гьечIого цIцIад баняреб, цо гIила гьечIого бакъ щоняреб. co fila hezogo ~ad banyareb, co fila hezogo baq &onyareb. Цо гIиялълъажо хъомоги бах Iарал руейила, цIцIалкIо кIутIунги бах Iаразу лълъ роххел загьир буейила. co fiya:a$o ]umogi ba\aral ruyeyila, ~aljo juTungi ba\ara#u: ro{el #ahir buyeyila. Цо гIункIкI цогърокь бунебила, цо гIункIкI авлахъалълъа бунебила. co funJ covrop bunebila, co funJ awla]a:a bunebila. Цо жо бикъарасс кинябго бикъарабиланги ккенеб, цо гьересси бихьарассул кинябго гьерессиянги ккенеб. co $o biqaraS kinyabgo biqarabilangi Keneb, co hereSi bi%araSul kinyabgo hereSiyangi Keneb. Цо жо ракIалълъа гьечIого, гьедигIан гьитIинаб хIалтIохъ гьедигIан кIудаб мухь кьеларин дуццаян абурабила бакьмуччицца бацIида. co $o raja:a hezogo, hedifan huTinyab \alTo] hedifan judab mu% pelarilan duCayan aburabila bapmuXiCa ba`ida. Цо къоялълъ ццебе бекьараб жо анкьицца ццебе бижиня. co qoya: Cebe beparab $o anpiCa Cebe bi$inya. Цо росолълъ цо абдал гIумо вугилан абурабила ХIажимухIума-дибирасс. co roso: co abdal fumo wugilan aburabila \a$imu\uma-dibiraS. Цо-цониги гIайиб хханассул ясалълъаги ккенебила. co-conigi fayib {anaSul yasa:agi Kenebila. Цо-цониги гIакъилаб жо абдалассги бицинеб. co-conigi faqilab $o abdalaSgi bicineb. Цо-цониги гIакъилги мекъи ккеневила. co-conigi faqilgi meqi Kenewila. Цо-цониги оцол багьаябги букIинебила гьересси. co-conigi ocol bahayabgi bujinebila hereSi. Цо-цо чияссул адамли бучIого гIурму эна. co-co xiyaSul adamli buzogo furmu ena. ЦоцIцIол бицани – берценаб, кIицIцIол бицани – мухьучIаб. co~ol bicani - bercenab, ji~ol bicani - mu%uzab. ЦоцIцIол кIодолиневила чи, кIицIцIол гьитIилиневила. co~ol jodolinewila xi, ji~ol hiTilinewila. Цц C Ццебе цIа бакани, нахъа рохъо ккена. Cebe `a bakani, na]a ro]o Kena. ЦцебетIамалълъе ил бигъараб. CebeTama:e il bivarab. Ццин бахъиналълъ гIакълу энеб, гIамал кIодолиялълъ гIакълу х I онеб. Cin ba]ina: faqlu eneb, famal jodoliya: faqlu \oneb. ЦI ` ЦIадаб бачIеб чед конев Бигищ гIадин. `adab bazeb xed konew bigi& fadin. ЦIадабе бегьараб квер бухIчIого ххутIиняро. `adabe beharab kwer bu\zogo {uTinyaro. ЦIадабе нарт тIенареб. `adabe nart Tenareb. ЦIадакьаги ворчIун, гонгикье ккана. `adapagi worzun, gongipe Kana. ЦIадакьаги лълъутун, гонгикь чIчIарав. `adapagi :utun, gongip Zaraw. ЦIадолгин маххссаро те, лълъадалгин божили те. `adolgin ma{Saro te, :adalgin bo$ili te. ЦIакъ ворххани, тIепиня, тIепун чIчIани, ворххиня. `aq wor{ani, Te_inya, Te_un Zani, wor{inya. ЦIакъго чIухIарав чIванев, унти баххчарав хIонев. `aqgo zi\araw zwanew, unti ba{xaraw \onew. ЦIакъго эххеде ворххарав гIодов кош речIчIинев. `aqgo e{ede wor{araw fodow ko^ reZinew. ЦIел хIалтIи цIецца гурони буняреб. `el \alTi `eCa guroni bunyareb. ЦIцI ~ ЦIцIад хIалуни, рукъуве, бакъ хIалуни, гьорове. ~ad \aluni, ruquwe, baq \aluni, horowe. ЦIцIадал барти – буртина, гьорол къолден – къехь. ~adal barti - burtina, horol qolden - qe%. ЦIцIадал къилиялълъасса бакъул ссахI белгьинеб. ~adal qiliya:aSa baqul Sa\ belhineb. ЦIцIадал къоялълъе бакъул къо каминяреб, лабалълъа хIуралълъе цIцIадал къо каминяреб. ~adal qoya:e baqul qo kaminyareb, laba:a \ura:e ~adal qo kaminyareb. ЦIцIадал сон бакъараб, бакъул сон гIорцIцIараб. ~adal son baqarab, baqul son for~arab. ЦIцIадалаб сон ххарилаб, бакъулаб сон хIурулаб. ~adalab son {arilab, baqulab son \urulab. ЦIцIадалабги гьакъана, бакъулабги уркъана. ~adalabgi haqana, baqulabgi urqana. ЦIцIал кьумо гIенарессе, чу кьуниги гIенареб. ~al pumo fenareSe, xu punigi fenareb. ЦIцIалани, гIелму щонеб, хIалтIани, боцIцIи щонеб. ~alani felmu &oneb, \alTani bo~i &oneb. ЦIцIаланщиняв чи Къудукьа Мусалав вукIинярев, кьалде анщиняв ХIажимурад вукIинярев. ~alan&inyaw xi qudupa musalaw wujinyarew, palde an&inyaw \a$imurad wujinyarew. ЦIцIаланщиняв чияссул гIалимчи вахъинярев, цо-цо гIалимчиги вукIинев, цо-цо цIцIалунчиги вукIинев, ххутIарал чIчIинкIилалги рукIинел. ~alan&inyaw xiyaSul falimxi wa]inyarew, co-co falimxigi wujinew, co-co ~alunxigi wujinew, {uTaral Zinjilalgi rujinel. ЦIцIалараб гIенаребила, цIцIалкIдеги ккенебила. ~alarab fenarebila, ~aljdegi Kenebila. ЦIцIаларассда гIелму гьаня, бихьарассда дунял гьаня. ~alaraSda felmu hanya, bi%araSda dunyal hanya. ЦIцIалацца буххугейила жиб, кIалцIуцца буххеян абинебила чоцца. ~alaCa bu{ugeyila $ib, jal`uCa bu{eyan abinebila xoCa. ЦIцIалдохъан лълъикIав вугилан, мекъиссала кьураб джавабалълъе лълъикIаб къимат гьенареб. ~aldo]an :ijaw wugilan, meqiSala purab Gawaba:e :ijab qimat henareb. ЦIцIалкIал рекьаринел, гьаркьал гьилгьаринел. ~aljal reparinel, harpal hilharinel. ЦIцIар кIудав рел'элгьечI. ~ar judaw rel'elhez ЦIцIогьор бечелиняревила, баххил кьаралиняревила. ~ohor bexelinyarewila, ba{il paralinyarewila. ЦIцIогьор гьединя, гъахIба гIодиня. ~ohor hedinya, va\ba fodinya. ЦIцIогьор гIорцIцIинярев, гIалимчи вакъинярев. ~ohor for~inyarew, falimxi waqinyarew. ЦIцIогьор жендерго рагIалалълъукьаги хIинкъинев. ~ohor $endergo rafala:upagi \inqinew. ЦIцIогьор огърол щомелиялълъассанги балад вуде гьаневила. ~ohor ohrol &omeliya:aSangi balad wude hanebila. ЦIцIогьорассул берал могъалълъа нахъаги рукIинелила. ~ohoraSul beral mova:a na]agi rujinelila. ЦIцIогьорасс гурони цIцIогьор веццинярев. ~ohoraS guroni ~ohor weCinyarew. ЦIцIогьорасс жендерго каву щула бунеб. ~ohoraS $endergo kawu &ula buneb. ЦIцIодорассул хIалтIи гIемераб. ~odoraSul \alTi femerab. ЦIцIумагъедо бахъаралълъуб хъок рещтIиня. ~umavedo ba]ara:ub ]ok re&Tinya. Ч x Чан бече бугеб бичассул рохъдолълъ. xan bexe bugeb bixaSul ro]do:. Чаргъедо парххинилан бакъул нур ссоняро. xarvedo _ar{inilan baqul nur Sonyaro. Чарухъаз бумо чакмабаз кунанеб заман бачIун буго. xaru]a# bumo xakmaba# kunaneb #aman bazun. Чарухъида хIур бахъчIони, хIарччида нагь бахъиняро. xaru]ida \ur ba]zoni, \arxida nah ba]inyaro. Чахъаби ругони вехь каминяро. xa]abi rugoni we% kaminyaru. Чахъаби цаххбинир лълъикI. xa]abi ca{binir :ij. Чахъабиги цIунун, бацIалги гIорцIцIун. xa]abigi `unun, ba`algi for~un. Чахъдал къелиялълъасса куйдол багьли белгьинеб. xa]dal qeliya:aSa kuydol bahli belhineb. Чахъдал он рагьараб чакъал гIемераб. xa]dal on raharab xaqal femerab. Чахъдал цIцIули бихьидал, цIцIе боххарабила. xa]dal ~uli bi%idal, ~e bo{arabila. Чахъдацца цIцIараб цIцIеде бачуги. xa]daCa ~arab ~ede buxugi. Чахъу гIорцIцIиняреб, гIорцIен къелиняреб. xa]u for~inyareb, for`en qelinyareb. Чахъу чIваниги, багIарабила бацIил кIал, чIвачIониги багIарабила. xa]u zwanigi bafarabila ba`il jal, zwazonigi bafabila. Чвангида кIулал рарав. xwangida julal raraw. Черххалълъа гIакъуба бихьчIони, чехьалълъа рахIат бихьиняро. xer{a:a faquba bi%zoni, xe%a:a ra\at bi%inyaro. Черххалълъасса гIорцIцIуги, къуваталълъасса чIухIуги. xer{a:aSa for~ugi, quwata:aSa zu\ugi. Черххалълъа ракI чIчIоги, чи данде ккеде гурин! xer{a:a raj Zoge, xi dande Kede gurin! Чи хIоде бегьинев женда чилун вихьинярев чияссдассанги, чи хIоде бегьинев женда жолун бихьиняреб унтиялълъассанги. xi \ode behinew $enda xilun wi%inyarew xiyaSdaSangi, xi \ode behinew $enda $olun bi%inyareb untiya:aSangi. Чияда ццебе хъат кколълъасса хъирул къоно ад байго лълъикIаб. xiyada Cebe ]at Koya:aSa ]irul qono ad baygo :ijab. Чияда ццебе хъат ккурасс черхх бичиня, чияе нако чIварасс намус бичиня. xiyada Cebe ]at KuraS xer{ bixinya, xiyaye zwaraS namus bixinya. Чияда – цедер, дудаго – рокьо. xiyada - ceder, dudago - ropo. Чиядасса окIлурассул тушман гIемер вукIиня, бажари-гьунар бугев ххашаде тушмалиня. xiyadaSa ojluraSul tu^man femer wujinya, ba$ari-hunar bugew {a^ade tu^malinya. Чияде абинелълъул, дурго эбелалълъулги пикри буе. xiyade abine:ul, durgo ebela:ulgi _ikri buye. Чияде хьамураб жендего буссинеб, чияде абураб жендего бачIинеб. xiyade %amurab $endego buSineb, xiyade aburab $endego bazineb. Чияе бухъаралълъуре нилълъго ккенел. xiyaye bu]ara:ure ni:go Kenel. Чияе бураб кумак – дого бураб кумак. xiyaye burab kumak - dogo burab kumak. Чияе гьересси бицарасс дойги бицинеб, чияе ххиянат бурасс дойги бунеб. xiyaye hereSi bicaraS doygi bicineb, xiyaye {iyanat buraS doygi buneb. Чияр кумакалълъе хьул гьоги, хIалтIун балагье. xiyar kumaka:e %ul hogi, \alTun balahe. Чиял куц-бегIалълъул бицлалълъер, цен мунго мутIуялълъуве валагье. xiyal kuc-befa:ul bicla:er, cen mungo muTuya:uwe walahe. Чияссе гьересси бицарасс дойги бицинеб, чияссе ххиянат бурасс дойги бунеб. xiyaSe hereSi bicaraS doygi bicineb, xiyaSe {iyanat buraS doygi buneb. Чорххое рахIат бурав, нахъа разилиняро. xor{oye ra\at buraw, na]a ra#ilinyaro. Чорххол гьава цIцIикIкIарав цо хIалалълъа ххутIларо. xor{ol hawa ~iJaraw co \ala:a {uTlaro. Чорххол хIал гьачIого рагIи бицуги, гьарахъе щочIого хьатал рахъуги. xor{ol \al hazogo rafi bicugi, hara]e &oxogo %atal ra]ugi. Чу кьолокье буссиня, гIор кьодокье. xu polope buSinya, for podope. ЧI z ЧIагого хIомо вегьдегIан, хIочIого ракьолълъ вукъиго лълъикI. zagogo \omo wehdefan, \ozogo rapo/ wuqigo :ij. ЧIагоязе гьиминярев, хIваразухъ гIодинярев. zagoya#e himinyarew, \wara#u] fodinyarew. ЧIагоязул пикри буни, хIваралълъ вуго, хIваразул пикри буни, Багъдадалълъа вуго. zagoya#ul _ikri buni, \wara: wugo, \wara#ul _ikri buni, bavdada:a wugo. ЧIагоязулълъги вукIиня хIварав чи, хIваразулълъги вукIиня чIагояв чи. zagoya#u:gi wujinya \waraw xi, \wara#u:gi wujinya zagoyaw xi. ЧIагоял хIванилан, хIварал рахъинярел. zagoyal \wanilan, \waral ra]inyarel. ЧIваниги хIонярев, хIваниги чIчIенарев. zwanigi \onyarew, \wanigi Zenarew. ЧIобогояб къвачIил къвакъвай кIудаб, чIобогояб болол рецц-бакъ кIудаб. zobogoyab qwazil qwaqway judab, zobogoyab bolol reC-baq judab. ЧIухIараб хIелеко, хIарччулълъ къамо хIонеб. zu\arab \eleko, \arXu: qamo \oneb. ЧIухIарав хIакъилиня, хIалимав кIодолиня. zu\araw \aqilinya, \alimaw jodolinya. ЧIухIарав чияссда цадахъ рокIон эялълъасса, гIадатав чиги ваччун эй лълъикIаб. zu\araw xiyaSda cada] rojon eya:aSa, fadataw xigi waXun ey :ijab. ЧIухIи бичун босде ккенареб. zu\i bixun bosde :enareb. ЧIухIи хIитIикье ккенеб. zu\i \iTipe Keneb. ЧIухIи хIелкие те, хIинкъи гIанкIкIие те. zu\i \elkiye te, \inqi fanJiye te. ЧIухIи хIитIикье ккенеб, бахIарчили ад ккенеб. zu\i \iTipe Keneb, ba\arxili ad Keneb. ЧIухIиялълъа ххадуб хIакъилиги хьвадинеб. zu\iya:a {adub \aqiligi %wadineb. ЧIухIуги, чIчIегIераб ракьалълъайин мун гьеде вугев. zu\uge, Zeferab rapa:ayin mun hede wugew. ЧIухIиялълъги вакъиялълъгийила КъурбангIали хIварав. zu\iya:gi waqiya:giyila qurbanfali \waraw. ЧIчI Z ЧIчIанагIан кIанцIде ккенебилан абурабила гIанкIкIицца. Zanafan jan`de Kenebilan aburabila fanJiCa. ЧIчIужу цIцIодорай яче, гIантаб гIанкIоцца цIцIодораб хIоно буняро. Zu$u ~odoray yaxe, fantab fanjoCa ~odorab \ono bunyaro. ЧIчIужу ячарай гIенареб, чIчIужуялълъе россги къварагIинев, руссунги къварагIинеб. Zu$u yaxaray fenareb, Zu$uya:e roSgi qwarafinew, ruSungi qwarafineb. ЧIчIужу яче, чияе энчIей, чу босе, чияцца рекIенчIеб. Zu$u yaxe, xiyaye enzey, xu bose, xiyaCa rejenzeb. ЧIчIужу ячин – моцIцIрол роххел, гIумруялълъул ургъел. Zu$u yaxin - mo~rol ro{el, fumruya:ul urvel. ЧIчIужу ячде – хIерав, хIоде – бахIарав. Zu$u yaxde - \eraw, \ode - ba\araw. ЧIчIужу ячуги, чодол мучари буней. Zu$u yaxugi, xodol muxari buney. ЧIчIужу ячинелълъулги чу босинелълъулги, бералги къанщун, Аллагьассде божили буе. Zu$u yaxine:ulgi xu bosine:ulgi, beralgi qan&un, allahaSde bo$ili buye. ЧIчIужуги йикIиня, чIчIужукIги йикIиня, щагIил рекелги йикIиня. Zu$ugi yijinya, Zu$ujgi yijinya, &afil rekelgi yijinya. ЧIчIужугин вагъани чехь эрелиня, росугин вагъани, рукъ нахъе ккена. Zu$ugin wavani xe% erelinya, rosugin wavani, ruq na]e Kena. ЧIчIужуадан йигила цIцIорол агIел, чIинкъани рокъи баде бегьиняреб. Zu$uadan yigila ~orol afel, zinqani roqi bade behinyareb. ЧIчIужуаданалълъасса къадарав бихьинчиги вукIинев, бихьинчияссдасса цIакъай чIчIужуаданги ятиней. Zu$uadana:aSa wadaraw bi%inxigi wujinew, bi%inxiyaSdaSa `aqay Zu$uadangi yatiney. ЧIчIужуаданалълъул гIакълу кочIчIела букIинебила, гьей аде яхъингин, бортонги энебила. Zu$uadana:ul faqlu koZela bujinebila, hey ade ya]ingin, bortongi enebila. ЧIчIужуаданалълъухъ ралагьдейила берал рижун ругел. Zu$uadana:u] ralahdeyila beral ri$un rugel. ЧIчIужукошил гьобол разилун вогенарев. Zu$ukwe^il hobol ra#ilun wogenarew. Ш ^ Шагь гIадалун ватани, Дагъистаналълъул ххалкъалълъа данде рагъде виччае. ^ah fadalun watani, davistana:ul {alqa:a dande ravde wiXaye. Шагьи гуронани, гIарацги щочIев, цо гIанкIо гурони, боцIцIиги гьечIев. ^ahi guronani, faracgi &ozew, co fanjo guroni, bo~igi hezew. Шагьи кьумо, барщдеруги, оц кьумо, рекъендеруе. ^ahi pumo, bar&derugi, oc pumo, reqenderuye. Шагьиялълъа бараххщарасс гъурущ бичде ккенеб. ^ahiya:a bara{&araS vuru& bixde Keneb. ШантIулида бадибе чугIанги валагьчIила. ^anTulida badibe xufangi walahzila. Шуша бугев – гьудул, гьан бугев – ацци. ^u^a bugew - hudul, han bugew - aCi. Щ & ЩагIил рекелалълъа чIулгIи бекуги. &afil rekela:a zulfi bekugi. ЩагIицца берал ссурай, ссукIрицца кIал бахъарай. &afiCa beral Suray, SujriCa jal ba]aray. Щай нелълъедего ккенареб хIал гIи бегIералълъе босдеян абурабила гъадицца хIамида. &ay ne:edego Kenareb \al fi befera:e bosdeyan aburabila vadiCa \amida. ЩвартIалълъ нахъа ххутIарав сагIаталълъ ххадув гъенарев. &warTa: na]a {uTaraw safata: {aduw venarew. Щиби цIцIаларабан бицуги, щиби гьарабан бице. &ibi ~alaraban bicugi, &ibi haraban bice. Э e Энареб дадихъ балагьун, энеб бурут Iи тоги. enareb dadi] balahun, eneb buruTi togi. Энаревила хIалихьат рохьове, ани рохьго баччун вачIиневила. enarewila \ali%at ro%owe, ani ro%go baXun wazinewila. Энессе нугь битIаги, чIчIенессе рукъ битIаги. eneSe nuh biTagi, ZeneSe ruq biTagi. Энаро дун хIорихъе, хIатIазде бакъ щочIого, (кIкIвагIалассул кици), хIетIеги бахъиняро, гурга кодоб кьечIого. enaro dun \ori]e, \aTa#de baq &ozogo, (JwafalaSul kici), \eTegi ba]inyaro, gurga kodob pezogo. Энссода малълъаруги, гьесс малълъараб буе. enSoda ma:arugi, heS ma:arab buye. Энссое йокьун васассе ячарайила, эбелалълъе вокьун яс кьурайила. enSoye yopun wasaSe yaxarayila, ebela:e wopun yas purayila. Энссоеги гьимал жендего жо кьенел рокьинел. enSoyegi himal $endego $o penel ropinel. Энссол гьоболги тоги, эбелаб нугьги тоги. enSol hobolgi togi, ebelab nuhgi togi. Энссол рател бичарасс бачаго хIал росиня. enSol ratel bixaraS baxago \al rosinya. Энссол хIатI босинярев вас вукIиняро. enSol \aT bosinyarew was wujinyaro. Энссоцца ххер бичани, васасс хIур бичинеб. enSoCa {er bixani, wasaS \ur bixineb. Энссоцца соно квани, гьималазул цаби секкинел. enSoCa sono kwani, himala#ul cabi seKinel. ЭнчIевани гьаргIиве, гьачIевани Магьдида. enzewani harfiwe, hazewani mahdida. ЭнчIого къоги беццуги, вихьчIого чиги веццуги. enzogo qogi beCugi, wi%zogo xigi weCugi. ЭнчIого ххаселги беццуги, хIочIого нуцалчиги веццуги. enzogo {aselgi beCugi, \ozogo nucalxigi weCugi. ЭнчIого, хIочIого чияссул къимат гьаняребила. enzogo, \ozogo xiyaSul qimat hanyarebila. Эмен гьечIессдасса эбел гьечIев цIцIикIкIун бесст I алавила. emen hezeSdaSa ebel hezew ~iJun beSTalawila. Эмен гьечIессул кIудав эмен валагьуги. emen hezeSul judaw emen walahugi. Эмен гьобол гIадав чи, рукъалълъул хIал эбелалълъа лълъикI гьаня. emen hobol fadaw xi, ruqa:ul \al ebela:a :ij hanya. Эмен къолохъан вугони, вас кьурдохъан вахъиневила. emen qolo]an wugoni, was purdo]an wa]inewila. Эмен къварагIиняреб къо бачIиняреб. emen qwarafinyareb qo bazinyareb. Эмен лълъикIассдасса живго лълъикIав лълъикI, эбел лълъикIалълъасса яс лълъикIай лълъикI. emen :ijaSdaSa $iwgo :ijaw :ij, ebel :ija:aSa yas :ijay :ij. Эмен рихьарав васассда живгоги рихьинев. emen ri%araw wasaSda $iwgogi ri%inew. Эмен х Iо нярев щиви, оц хъонярев щиви! (дуцца деги бучIо, дицца дойги буларо). emen \onyarew &iwi, oc ]onyarew &iwi! (duCa degi buzo, diCa doygi bularo). Эмен цен кунанев, эбел кIицIцIол кунаней, гьимал гьабцIцIол кунанел. emen cen kunanew, ebel ji~ol kunaney, himal hab~ol kunanel. Энссохъачи какуги, эбелалълъухъачи веццун. enSo]axi kakugi, ebela:u]axi weCun. Эххеде валагьарав гIодов ххутIаравила, гIодове валагьарав вахъун ккаравила. e{ede walaharaw fodow {uTarawila, fodowe walaharaw wa]un Karawila. Й y «Юргъа бачани, белегьанчих I вад, мун чияцца рекIиня». «yurva baxani , belehanxi\wad, mun xiyaCa rejinya». Юргъаялълъ – чу, ишалълъ – чи. yurvaya: - xu, i^a: - xi. Я гьанив гурев, я дова гурев. ya haniw gurew, ya dowa gurew. Я гIарцол цаххба цIела, я салул гвангвара цIела. ya farcul ca{ba `ela, ya salul gwangwara `ela. Я гIурул рагIал, я муърул ракьан. ya furul rafal, ya mu'rul rapan. Я зурзур те, я квен те. ya #ur#ur te, ya kwen te. Я къили чIвае, я зурма пуе. ya qili zwaye, ya #urma _uye. Якьадалълъ лълъухьде нусалълъ томо, нусалълъ лълъухьде якьадалълъ томо. yapada: :u%de nusa: tomo, nusa: :u%de yapada: tomo. Я хIама х Iоня , я ххан х Iоня . ya \ama \onya, ya {an \onya. Я мими гурев, я дуду гурев. ya mimi gurew, ya dudu gurew. Яс йокьун, дурцц вокьинев. yas yopun, durC wopinew. ЯхIалълъ къо реххугеги, къуваталълъ некь реххугеги. ya\a: qo re{ugegi, quwata: nep re{ugegi. ЯхIги рухIги – бащадаб жо. ya\gi ru\gi - ba&adab $o. ЯхI-намус гьечIев нусго бечедассдасса намус бугев цо миск I инчиго лълъикI. ya\-namus hezew nusgo bexedaSdaSa namus bugew co misjinxi :ij. Яццалълъул ракI – ваццгин, ваццассул ракI – рохьоб. yaCa:ul raj - waCgin, waCaSul raj - ro%ob. Ячеян дуда гьердеде ккогеги, ячIаян мун гьердеде ккогеги. yaxeyan duda herdede Kogegi, yazayan mun herdede Kogegi. ЯчдегIан «эбелх I вад», ячун ххадуй «мунгох I вад». yaxdefan «ebel\wad», yaxun {aduy «mungo\wad». Ячлалълъер нусалълъ вакьадассда дадайилан абинебила, дагьаб ххадуб дандамадилан абинебила. yaxla:er nusa: wapadaSda dadayilan abinebila, dahab {adub dandamadilan abinebila. Ячун щваралълъасса ячIун щварай лълъикIила. yaxun &wara:aSa yazun &waray :ijila. Ячунги ячиней лълъади, ячIунги ячиней лълъади. yaxungi yaxiney :adi, yazungi yaxiney :adi. ЯчIинелълъул – «далалай», дун тенелълъул – «вабабай». yazine:ul – «dalalay», dun tene:ul – «wababay».

АнцIила анкьабилеб бутIа. РикIкIаде эй. РикIкIаде эй riJade ey СагIат кIигоялълъа рукъусса къватIире рахъун руго Варангал, адбусскIанире щвана кIигоялълъе бащдаб хIалтIараб меххалълъ. Адбусс жеги ццебе эххетун букIчIо, дадацца гьималазе цIцIоролтIагIан босана. Гьималаз абуна - «Гьаб адбусскIаниб бугеб тукада цIцIоролтIагIамалълъул гьоэли щиби!» Баххуцца абуна - «Дада, дой бакьагIанщи неже жеги цIцIоролтIагIан босде?» Дадацца абуна - «Валлагь босла гури». Дадае гьимал рокьиня, гьелълъ гьез гьарараб меххалълъ гьезе цIцIоролтIагIан кидаго босиня. 14-40 (гьабго обаде къого щвартI ххутIараб меххалълъа) гьималаз цIцIоролтIагIанги квана, гьебго заманалълъа адбусс щвана адбусскIанибе. Адбусс щварабго БацIилав жаниве лълъугьана. Гьесс гьеб цогидаздасса ццебе буна. Энссоцца абуна - «Гуро, БацIилав. Мун нежер адбуссалълъе лълъугьчIо. Нежер адбусс жеги рикIкIад буго». Варангазул ххизан ана жодерго адбуссалълъа гIодорчIчIеде, БацIилавни гьезда ххадур гIодов виччачIо, щибидегурелълъул даб адбуссалълъе жанире кIиго хIерай чIчIужуадан рахъде лълъугьана. Нуцаласс вас ахIинев вукIана - «БацIилав, мун вачIинев гьечIищи? Щимо дуцца джаваб кьенареб?» БацIиласс джаваб кьечIо, цо хIерай адамалълъни гьикъун буго - «Васав, мун гъоркьещи энев яги адбуссалълъащи чIчIелев? Дуда рагIанищи, дадацца мун ахIинев вугевали? Щимо дуцца гьессе джаваб кьенареб?» «Асса лълъугьа. - янги абун БацIиласс энссое джаваб кьуна. – Дун вачIинев вуго, дада». ХIерал руччаби адбуссалълъе рахъараб меххалълъ, БацIилав рещтIана. Цогидал гьималги гьезул адбуссалълъе гIагалуна, Баххуцца БацIилассда абун буго - «Гьай, БацIилав, мун оццеве адбуссалълъе жаниве лълъугьдехъине вукIана, гьанджени мун бищун нахъа гьениве щодехъине вуго», - ян. Гьелълъе БацIиласс джаваб кьуна - «Вай-вай, дун гIемер чIанда бицинел гьитIинял ясазда кIалгьаняро», - ян. Варангал аде рахъиндал, Анжий ххутIарай КIилълъилалълъ абуна - «Ноже нугь битIаги», - ян. «Амин», - ян джаваб кьуна гьималаз, энссоццаги эбелалълъги. – Нежецца нугьла гIемераб заман баде гьечIо. Ниж эна 14-45 (гьабго обаде 15 щвартI ххутIараб меххалълъ), ценги щоня 16-20 (щугоялълъе къого щвартI хIалтIараб меххалълъ). Варангазул Нуцалалълъ абуна - «Де цIакъ бокьиня адбуссалълъа рокIон энде». Адбуссги ана, ценги БацIиласс энссода гьикъана - «Дада, щимо нилълъ гьадигIан дагьаб заманалълъ энел ругел?» Варангазул Нуцаласс абуна - «БацIилав, ниж гIемераб заманаялълъ энде гьечIо, щибидегурелълъул 12 сагIаталълъ яги цIцIикIкIун заманалълъ хьвадани, ниж цIакъ ссвакаде руго». Ценги БацIиласс абун буго - «Дун кIудав гIурав меххалълъ, дун гIемерал бакIазде щоде вуго. Дун Иприкъалълъеги, Озалълъеги щоде вуго, дицца кIуда-кIудал ишал руде руго». КиштIайицца абуна - «Лълъицца кIуда-кIудал ишал руде ругел? Дуццащи? Дир гьитIиняв БацIилав...» БацIиласс абуна - «Э, диццахха. Диццаги дир ваццасс Пирххарассги, мун яс йикIиналълъ дуда киданиги буде кIваняреб жо нежецца була». КиштIайицца абуна - «Щибихха дуцца буде бугеб, дир гьитIиняв вацц?» БацIиласс абуна - «Дида жеги гьаняро, …». КиштIайицца абуна - «Вай дир хIалчIахъад, дуда гьанярищи жеги! Гьедин батани, диццаги абде бегьла дуцца гIемераб чIанда бицинеб бугин». Пирххарасс абуна - «БитIараб буго. Гьесс гIемераб чIанда бициня, ценги щибнигиго буняро». БацIиласс абуна - «Дицца щибго бунярогощи бугеб? Араб анкьида лълъицца бураб Баххуе раса? Гъоркьиссалаги, бице, лълъицца бураб гьитIиняб хъахIилаб раса?» Пирххарасс абуна - «Э, дуцца гьал гьитIинял русби руна». Варангазул Нуцалалълъги абуна - «Пирххарав, мунги гIемер кIалгьаня, ценги дуццаги щибго буняро, ххассго цIцIалдокIаниб». Варангазул гьимал цогидал гьимал гIадин руго. БацIилав вуго гьитIиняв вацц, гьесс абинеб буго жендер гьайбатаб гьоркоги кIудаб гамаги букIде бугилан жив кIудав гIедал. Гьединго гьессда ккенеб буго жив Иприкъалълъеги Озалълъеги энде вугин. КIудав вацц ккена Пирххарав. Жив гьитIиняв вугев меххалълъ, хIалхьибакIинире щомо ххадуб, гьессе бокьиняан гъутIбузда аде вагьде. Цо къоялълъ эбел-энссода гьев гъотIола аде вагьун ватана. Гьез гьикъана - «Дуцца гьаниб щиби бунеб бугеб?» Гьесс джаваб кьуна - «Дицца чадир банеб бугин», - ян. ГьитIиняв меххалълъ гьев гьудулзабигун цадахъ хIорил рагIала гьитIиняб росола рокIон лълъадалаан. Энссоцца мун щиб бунев вугевилан гьикъидал, Пирххарасс джаваб кьуна дун гьудулзабигин хьвадинев вугилан. Гьессул букIана гIицIцIго щуго сон, гьудулзабигин цадахъ росола рокIон живго вукIана. КIияйго яс жодерго гIелалълъул ясазда ралълъарал руго. КиштIай кIудай яцц ккена. Гьей жеги кIудай чIчIужуадан гуро, гьабго-щуго соналълъассан йикIде йиго. Гьей Баххуги БацIилавги цадахъ рачун хIалхьибакIире эна, эбелалълъулги КвацIулай адалги заман гьечIеб меххалълъ. Гьейги гIемер эна рогьоле Баххугин цадахъ гьомер-кIал чурде. Гьединго гьелълъ гIемер ахIиня Бахху къасси кунаде. ГьитIиняй Бахху гьитIиняй яс йиго. Гьелълъул энссоцца гIемер абиня - «Дир гьитIиняй Бахху бищун берценай яс йигин», - ян. Ценги Бахху йиго бищунго берценай гурейги, киназдассаго адеххун гьей йиго гьитIиняй яс. Эбелалълъ КиштIайида Баххуе цо жо буе ян абураб меххалълъ, Баххуцца абиня - «Дего бокьун бугин диццаго буде». Бахху кIиго сон баралълъассаго нахъе жийго кунаней йикIана. Эбелалълъ гьей олола гъуний гIодой чIчIедеюде лълъугьараб меххалълъ, Баххуццаги абиняан женццагоги буде бокьун бугин. Гьимал цоцалълъ гьудулзаби рукIиня. Кидаго гурохха гьез абураб жо бунеб, гIемериссеб меххалълъ, Пирххарасс БацIилассда цо жо буе ян абураб меххалълъ, БацIиласс абиняан - «Щимо дуццаго буняреб?» Баххуццаги КиштIайида эбел-энссое цо жо буде гьарараб меххалълъ, КиштIайицаги абиняан, ценгини ххадуб яццалълъа гьикъиняан - «Щимо дуццаго буняреб? Дицца рудал, дуццаги щибго буняроан». Ценги КиштIайиццаги гIемер абиняан - «Дирго гьимал ругеб меххалълъа гьез кинябго цадахъ була. Ясал цадахъ гьомер-кIал чурде энде руго, цадахъ кунадеги гьимадукIаниреги цIцIалдокIаниреги энде руго». «Дур гьимал дуда ралълъарал рукIде гьечIо. – ян абиняан КиштIайида эбелалълъ. – щибидегурелълъул мун дида ралълъарай гьечIелълъул. Мун гьитIиняй йигей меххалълъ мунго цIцIалдокIание эней йикIарайщи?» «ЙикIчIо, дун жийго цIцIалдокIание эней йикIчIо». «Дун жийго цIцIалдокIание энаан», - ян абуна эбелалълъ. Гьималги гьезул эбел-эменги гIемер кIалгьана нугьла энел ругел меххалълъ, 16-20 (щугоялълъе къого щвартI хIалтIарабго) адбусс Шурагьабе щвана. Гьале Варангал ракIараб адбусс гурщи гьеб бугеб? Э, Варангаздассани ццере адбуссалълъасса къватIие яхъиня кIиго хIерай чIчIужуадан. БацIилав рещтIде бокьидалго, цо хIерав чиясс гьессда абун буго - «Ле, гIолохъанчи, кумак буе де!» - ян. Ценги гьессда цадахъ рещтIана. КIиго ясги хIерассда нахъ ана. ГIодоре рещтIун ххадуб, хIерасс васассе баркала кьомо буго. Эбел-эмен сокIкIелалги росун гIодоре рещтIана. КIиго-гьабго къоялълъ Шурагьаре Варангал рачIинел меххалълъ гьезул гIемерал сокIкIелал рукIинягIан, гьандже гIицIцIго кIиго гьитIинаб сокIкIел гурони гьечIо. Киналго Варангал адбуссалълъассаги рещтIана. Лълъицца гьезда абураб - «ЛълъикI щварал» - ян. Гьев вукIана Цидулав ацци. Щуго щвартIалълъассан гьел Кьукьулазул рукъуре щвана. safat jigoya:a ruquSa qwaTire ra]un rugo warangal, adbuSjanjanire &wana jigoya:e ba&dab \alTarab me{a:. adbuS $egi Cebe e{etun bujzo, dadaCa himala#e ~orolTafan bosana. himala# abuna - «hab adbuSjanib bugeb tukada ~orolTafama:ul hoeli &ibi!» ba{uCa abuna - «dada, doy bapafan&i ne$e $egi ~orolTafan bosde?» dadaCa abuna - «walah bosla guri.» dadaye himal ropinya, he: he# hararab me{a: he#e ~orolTafan kidago bosinya. 14-40 (habgo obade qogo &warT {uTarab me{a:a) himala# ~orolTafangi kwana, hebgo #amana:a adbuS &wana adbuSjanibe. adbuS &warabgo ba`ilaw $aniwe :uhana. heS heb cogida#daSa Cebe buna. enSoCa abuna - «guro, ba`ilaw. mun ne$er adbuSa:e :uhzo. ne$er adbuS $egi riJad bugo.» waranga#ul {i#an ana $odergo adbuSa:a fodorZede, ba`ilawni he#da {adur fodow wiXazo, &ibidegure:ul dab adbuSa:e $anire jigo \eray Zu$uadan ra]de :uhana. nucalaS was a\inew wujana - «ba`ilaw, mun wazinew hezi&i? &imo duCa Gawab penareb?» ba`ilaS Gawab pezo, co \eray adama:ni hiqun bugo - «wasaw, mun vorpe&i enew yagi adbuSa:a&i Zelew? duda rafani&i, dadaCa mun a\inew wugewali? &imo duCa heSe Gawab penareb?» «aSa :uha, - yangi abun ba`ilaS enSoye Gawab puna, - dun wazinew wugo, dada.» \eral ruXabi adbuSa:e ra]arab me{a:, ba`ilaw re&Tana. cogidal himalgi he#ul adbuSa:e fagaluna, ba{uCa ba`ilaSda abun bugo - «hay, ba`ilaw, mun oCewe adbuSa:e $aniwe :uhde]ine wujana, hanGeni mun bi&un na]a heniwe &ode]ine wugo» - yan. he:e ba`ilaS Gawab puna - «way-way, dun femer zanda bicinel hiTiNal yasa#da jalhaNaro» - yan. warangal ade ra]indal, an$iy {uTaray ji:ila: abuna - «no$e nuh biTagi» - yan. «amin - yan Gawab puna himala#, enSoCagi ebela:gi, - ne$eCa nuhla femerab #aman bade hezo. ni$ ena 14-45 (habgo obade 15 &warT {uTarab me{a:), cengi &onya 16-20 (&ugoya:e qogo &warT \alTarab me{a:).» waranga#ul nucala: abuna - «de `aq bopiNa adbuSa:a rojon ende.» adbuSgi ana, cengi ba`ilaS enSoda hiqana - «dada, &imo ni: hadifan dahab #amana: enel rugel?» waranga#ul nucalaS abuna - «ba`ilaS, ni$ femerab #amanaya: ende hezo, &ibedegure:ul an`ila jigo safata: yagi ~iJun #amana: %wadani, ni$ `aq Swakade rugo.» cengi ba`ilaS abun bugo - «dun judaw furaw me{a:, dun femeral baja#de &ode wugo. dun i_riqa:egi, o#a:egi &ode wugo, diCa juda-judal i^al rude rugo.» ki^TayiCa abuna - «:iCa juda-juda i^al rude rugel? duCa&i? dir hiTiNaw ba`ilaw ...» ba`ilaS abuna - «e, diCa{a, diCagi dir waCaS _ir{araSgi, mun yas yijina: duda kidanigi bude jwaNareb $o ne$eCa bula.» ki^TayiCa abuna - «&ibi{a duCa bude bugeb, dir hiTinyaw waC?» ba`ilaS abuna - «dida $egi hanyaro, ...» ki^TayiCa abuna - «way dir \alza]ad, duda hanyari&i $egi! hedin batani, diCagi abde behla duCa femerab zanda bicineb bugin.» _ir{araS abuna - «biTatab bugo. heS femerab zanda bicinya, cengi &ibnigigo bunyaro.» ba`ilaS abuna - «diCa &ibgo bunyarogo&i bugeb? arab anpida :iCa burab ba{uye rasa? vorpiSalagi, bice, :iCa burab hiTinyab ]a\ilab rasa?» _ir{araS abuna - «e, duCa hal hiTinyal rusbi.» waranga#ul nucala:gi abuna - «_ir{araw, mungi femer jalhanya, cengi duCagi &ibgo bunyaro, {aSgo ~aldojanib.» waranga#ul himal cogidal himal fadin rugo. ba`ilaw wugo hiTinyaw waC, heS abineb bugo $ender haybatab horkogi judab bujde bugilan $iw judaw fedal. hedingo heSda Keneb bugo $iw i_riqa:egi o#a:egi ende wugin. judaw waC Kena _ir{araw. $iw hiTinyaw wugew me{a:, \al%ibajinire &omo {adub, heSe bopinyaan vuTbu#da ade wahde. co qoya: ebel-enSoda hew voTola ade wahun watana. he# hiqana - «duCa hanib &ibi buneb bugeb?» - yan. heS Gawab puna - «diCa xadir baneb bugin» - yan. hiTinyaw me{a: hew hudul#abigun cada] \oril rafala hiTinyab rosola rojon :adalaan. enSoCa mun &ib bunew wugewilan hiqidal, _ir{araS Gawab puna dun hudul#abigin %wadinew wufilan. heSul bujana fi~go &ugo son, hudul#abigin cada] rosola rojon $iwgo wujana. Jiyaygo yas $odergo fela:ul yasa#da ra:aral rugo. ki^Tay juday yaC Kena. hey $egi juday Zu$uadan guro, habgo-&ugo sona:aSan yijde yigo. hey ba{ugi ba`ilawgi cada] raxun \al%ibajinire ena, ebela:ulgi kwa`ulay adalgi #aman hezeb me{a:. heygi femer ena rohole ba{ugin cada] homer-jal xurde. hedingo he: femer a\inya ba{u qaSi kunade. hiTinyay ba{u hiTinyay yas yigo. he:ul enSoCa femer abinya - «dir hiTinyay ba{u bi&un bercenay yas yigin» - yan. cengi ba{u yigo bi&ungo bercenay gureygi, kinya#daSago ade{un hey hiTinyay yas. ebela: ki^Tayida ba{uye co $o buye yan aburab me{a:, ba{uCa kidago abinya - «dego bopun bugin diCago bude.» ba{u jigo son bara:aSago na]e $iygo kunaney yijana. ebela: hey olola vuniy fodoy Zedeyuna :uharab me{a:, ba{uCa abinyaan $enCagogi bude bopun bugin abun. himal coca: hudul#abi rujinya. kidago guro{a he# aburab $o buneb, femeriSeb me{a:, _ir{araS ba`ilaSda co $o buye yan aburab me{a:, ba`ilaS abinyaan - «&imo duCago bunyareb?» ba{uCagi ki^Tayida ebel-enSoye co $o bude hararab me{a:, ki^TayiCagi abinyaan, cengini {adub yaCa:a hiqinyaan - «&imo duCago bunyareb? diCa rudal, duCagi &ibgo bunyaroan.» cengi ki^TayiCa femer abinyaan - «dirgo himal rugeb me{a:a he# kinyabgo cada] bula. yasal cada] homer-jal xurde ende rugo, cada] kuhadegi himadujaniregi ~aldojaniregi ende rugo.» «dur himal duda ra:aral rujde hezo - yan abinyaan ki^Tayida ebela:, - &ibidegure:ul mun dida ra:aray heze:ul. mun hiTinyay yigey me{a: mungo ~aldojaniye eney jijaray&i?» «yijzo, dun $iygo ~aldojaniye eney yijzo» «dun $iygo ~aldojaniye enaan» - yan abuna ebela:. himalgi he#ul ebel-emengi femer jalhana nuhla enel rugel me{a:, 16-20 (&ugoya:e qogo &warT \alTarabgo) adbuS ^urahabe &wana. hale warangal rajarab adbuS gur&i heb bugeb? e, waranga#daSani Cere adbuSa:aSa qwaTiye ya]inya jigo \eray Zu$uadan. ba`ilaw re&Tde bopidalgo, co \eraw xiyaS heSda abun bugo - «le, folo]anxi, kumak buye de!» - yan. cengi heSda cada] re&Tana. jigo yas \eraSda na] ana. fodore re&Tun {adub, \eraS wasaSe barkala pomo bugo. ebel-emen soJelalgi rosun fodore re&Tana. jigo-habgo qoya: ^urahare waranfal razinel me{a: he#ul femeral soJelal rujinyafan, hanGe fi~go jigo hiTinyab soJel guroni hezo. kinalgo warangal adbuSa:agi re&Tana. :iCa he#da aburab - «:ij &waral» - yan. hew wujana cidulaw aCi. &ugo &warTa:aSan hel pupula#ul ruqure &wana.

ЦIИЯБ КОДЕЛДЕРИЛ АЛИП `iyab kodelderil ali_ a - а b - б _ - п P - пI d - д t - т T - тI n - н $ - ж G - дж x - ч X - чч z - чI Z - чIчI y - й # - з s - с S - сс ^ - ш & - щ r - р h - гь k - к K - кк j - кI J - кIкI g - г v - гъ { - хх l - л m - м w - в ] - хъ q - къ c - ц C - цц ` - цI ~ - цI o - о p - кь : - лълъ % - хь f - гI \ - хI i - и e - э u - у ' - ъ Гьел гурелги, руго «в» - ялълъул кумакалълъалун рихьдерунел лабиалиял, кIутIби цIутIдерумо рахъинел гьаркьал. Гв - gw, гъв - vw, гьв - hw, дв - dw, жв - $w, зв - #w, кв - kw, ккв - Kw, къв - qw, кьв - pw, кIв - jw, кIкIв - Jw, лълъв - :w, тв - tw, тIв - Tw, ххв - {w, хьв - %w, хъв - ]w, хIв - \w, чв - xw, ччв - Xw, чIв - zw, чIчIв - Zw, ссв - Sw, цIцIв - ~w, щв - &w

«Б» хIарпалдасса байбихьулел магIарул кицаби ва абиял ب حارفالداصا بايبێڮۇلېل ماعارۇل كێښابێ وا ابێيال 1. Бавудасса гуребила бугъил хIал лъалеб, бугьудассайила. bawudaSa gurebila buGil \al ;aleb, buhudaSayila. Бавудасса гуребила бугъил хIал гьанеб, бугьудассайила. bawudaSa gurebila buGil \al haneb, buhudaSayila. ۱. باوۇداصا ڬۇرېبێلا بۇغ ێل حال ڸالېب، بۇغۇداصايێلا. 2. Багъарараб гIосое дару – бахъи. baGararab fosoye daru - ba]i. Багъарараб гIосое дару – бахъи. baGararab fosoye daru - ba]i. ۲. باغاراراب عۈسۈيې دارۇ - باڅێ. 3. Багъарараб хIатIида хIарщ рекIунеб. baGararab \aTida \ar? rejuneb, Багъарараб хIитIила хIарчч рекIинеб. baGararab \iTila \arX rejuneb. ۳. باغاراراب حاطێدا حارۺ رېگۇنېب. 4. Багъарулареб кьун, багъарулеб босуге. baGarulareb pun, baGaruleb bosuge. Багъариняреб кьомо, багъаринеб босуги. baGarinyareb pomo, baGarineb bosugi. ۴. باغارۇلارېب ڨۇن، باغارۇلېب بۈسۇڬې. 5. Багъулеб гьой камугеги, бекерулеб чу тIагIунгеги. baGuleb hoy kamugegi, bekeruleb xu Tafungegi. Багъинеб гьой камугеги, бекеринеб чу вагIунгеги. baGineb hoy kamugegi, bekerineb xu wafungegi. ۵. باغۇلېب هۈي كامۇڬېڬێ، بېكېرۇلېب چۇ طاعۇنڬېڬێ. 6. Багъулеб оцол лIурдул хъухъала, нахъассан речIчIулеб гьой раххсида бала, нахъарукъалълъул рахал гьечIев чи ссунда валев? baGuleb ocol `urdul ]u]ala, na]aSan reZuleb hoy ra{Sida bala, na]aruqa'ul ra[al hezew xi Sunda walew& Багъинеб оцол лълъурдул хъухъаня, нахъассан речIчIинеб гьой раххсида баня, нахъарукъалълъул рахӏал гьечIев чи ссунла ванев? baGineb ocol 'urdul ]u]anya, na]aSan reZineb hoy ra{Sida banya, na]aruqa'ul ra\al hezew xi Sunla wanew& ۶. باغۇلېب ئۈښۈل ڷۇردۇل څۇڅالا، ناڅاصان رېڄۇلېب هۈي راخسێدا بالا، ناڅارۇقاڷۇل راځال هېڃېو چێ صۇندا والېو؟ 7. Багъун чIалгIунареб тIехI бараб бече гIадин, диваналълъ къун чIчIоларев Ххучбар гIадин. baGun zalfunareb Te\ barab bexe fadin, diwana' qun Zolarew {uxbar fadin. Багъун чIаргIиняреб эхI бараб бече гIадин, диваналълъ къумо чIчIенарев Ххучбар гIадин. baGun zarfinyareb e\ barab bexe fadin, diwana' qumo Zenarew {uxbar fadin. ۷. باغۇن ڃالعۇنارېب طېح باراب بېچې عادێن، دێواناڷ قۇن ڄۈلارېو خۇچبار عادێن. Ххучбар вукIун вуго тIехI бараб бачида рагъгIанги дагIба чIалгIунарев, жагьилав, рагIуени маххщел бугев – кIалкъолав чи. Ххучбарихъе гIадамал рачIунел рукIун руго, бахъизе кIвараб боцIцIул цо бутIа, яги тIолабго дуе телин, мурад бергьенлъи бугилан… Къулизеги къулун, мугъзада нахъа кIиябго кверги лъун, гьев унев вукIун вуго битIухъего Шурагьаве, рахъ-мухъалълъул бетIерассухъе. Диванрукъалълъул кIалтIассанго байбихьулеб букIун буго рахъ-мухъалълъул бетIерассда гаргадизеги. Дицца рахъ-мухъалълъул бетIерассда гьадин … абила. БегьичIо. Гьеб меххалълъ гъосс дидаги гьадин … абила. Гьеб куцалда, жинццаго бицун, жинццаго жаваб кьун, инарал къезавичIого, Ххучбарицца Щура-лъар бахунеб букIун гьечIо. Бицен буго, Авар рахъ-мухъалълъул диваналда разилъичIого Щурагьаве унев меххалълъ къотIараб лъабкъого тIил букIанила Ххучбарил царгъитIа. {uxbar wujun wugo Te\ barab baxida raGfangi dafba zalfunarew, Dahilaw, rafuyeni ma{?el bugew - jalqolaw xi. {uxbari]e fadamal razunel rujun rugo, ba]iRe jwarab biVul co buTa, yagi Tolabgo duye telin, murad berhen;i bugilan ... quliRegi qulun, muGRada na]a jiyabgo kwergi ;un, hew unew wujun wugo biTu]ego /arahawe, ra]-mu]a'ul beTeraSu]e. diwanruqa'ul jalTaSango baybiFuleb bujun bugo ra]-mu]a'ul beTeraSda hadin .... abila. behizo. heb me{a' GoS didagi hadin .... abila. heb kucalda, DinCago bicun, DinCago Dawab pun, inaral qeRawizogo, {uxbariCa /ura-;ar ba[uneb bujun hezo. bicen bugo, awar ra]-mu]a'ul diwanalda raRi;izogo /urahawe unew me{a' qoTarab ;abqogo Til bujanila {uxbaril carGiTa. Ххучбар вукIун вуго эхI бараб бачида рагъгIанги дагIба чIаргIинярев, жагьилав, рагIоени маххщел бугев – кIалкъенав чи. Ххучбарихъе адамал рачIинел рукIун руго, бахъде кIвараб боцIцIол цо бутIа, яги олабго дой телин, мурад белгьели бугилан… Къулдеги къулун, могъзала нахъа кIиябго кверги гьумо, гьев энев вукIун вуго битIахъего Шурагьаве, рахъ-нухъалълъул бел~эрассухъе. Диванрукъалълъул кIалассанго байбихьинеб букIун буго рахъ-нухъалълъул бел~эрассда гаргададеги. Дицца рахъ-нухъалълъул бел~эрассда гьадин … абла. БегьчIо. Гьеб меххалълъ гъасс дидаги гьадин … абла. Гьеб куцалълъа, женццаго бицун, женццаго джаваб кьомо, инарал къедевучIого, Ххучбарицца Щура-гьар бахъинеб букIун гьечIо. Бицен буго, Авар рахъ-нухъалълъул диваналда разилчIого Щурагьаве энев меххалълъ къотIараб гьабкъого ил букIанила Ххучбарил цоргъола. {uxbar wujun wugo e\ barab baxida raGfangi dafba zarfinyarew, Dahilaw, rafoyeni ma{?el bugew - jalqenaw xi. {uxbari]e adamal razinel rujun rugo, ba]de jwarab biVol co buTa, yagi olabgo doy telin, murad belheli bugilan ... quldegi qulun, moGRala na]a jiyabgo kwergi humo, hew enew wujun wugo biTa]ego /arahawe, ra]-nu]a'ul bel~eraSu]e. diwanruqa'ul jalaSango baybiFineb bujun bugo ra]-nu]a'ul bel~eraSda hadin .... abla. behzo. heb me{a' GaS didagi hadin .... abla. heb kuca'a, DenCago bicun, DenCago Hawab pomo, inaral qedewuzogo, {uxbariCa /ura-har ba[ineb bujun hezo. bicen bugo, awar ra]-nu]a'ul diwanalda raRilzogo /urahawe enew me{a' qoTarab habqogo il bujanila {uxbaril corGola. خۇچبار وۇگۇن وۇڬۈ طېح باراب باچێدا راغعانڬێ داعبا ڃالعۇنارېو، جاهێلاو، راعۇيېنێ ماخۺېل بۇڬېو - گالقۈلاو چێ. خۇچبارێڅې عادامال راڃۇنېل رۇگۇن رۇڬۈ، باڅێزې گواراب بۈڞۇل ښۈ بۇطا ياڬێ طۈلابڬۈ دۇيې تېلێن، مۇراد بېرهېنڸێ بۇڬێلان. قۇلێزېڬێ قۇلۇن، مۇغزادا ناڅا گێيابڬۈ كوېرڬێ ڸۇن، هېو ئۇنېو وۇگۇن وۇڬۈ بێطۇڅېڬۈ شۇراهاوې راڅ - موڅاڷول بېطېراصۇڅې. دێوانرۇقاڷۇل گالطاصانڬۈ بايبێڮۇلېب بۇگۇن بۇڬۈ را څ - مو څ ا ڷ ول ب ې ط ې راصدا ڬارڬادێزې. دێڛا را څ - مو څ ا ڷ ول ب ې ط ې راصدا هادێن ... ابێلا. بېهێڃۈ. هېب مېخاڷ غۈص دێداڬێ هادێن ... ابێلا. هېب كۇښالدا جێنڛاڬۈ بێښۇن، جێنڛاڬۈ جاواب ڨۇن، ئێنارال قېزاوێڃۈڬۈ خۇچبارێڛا شۇرا ڸار باځۇنېب بۇگۇن هېڄۈ. بێښېن بۇڬۈ، اوار را څ - مو څ ا ڷ ول دێوانالدا رازێڸێڃۈڬۈ شۇراهاوې ئۇنېو مېخاڷ قۈطاراب ڸابقۈڬۈ طێل بۇگانێلا خۇچبارێل ښارغێطا. 8. Багьа гьечIеб гьанал гьагIу лълъикIаб букIунареб. baha hezeb hanal hafu 'ijab bujunareb. Багьа гьечIеб гьанал гьагIо лълъикIаб букIиняреб. baha hezeb hanal hafo 'ijab bujinyareb. ۸. باها هېڃېب هانال هاعۇ ڷێگاب بۇگۇنارېب. 9. Багьа кьолареб рагIи кIалдибго бакъвазе те, къимат кьолареб къалам гIодоб лъуралълъубго те. baha polareb rafi jaldibgo baqwaRe te, qimat polareb qalam fodob ;ura'ubgo te. Багьа кьенареб рагIи кIалдибго бакъваде те, къимат кьенареб къалам гIодоб гьуралълъубго те. baha penareb rafi jaldibgo baqwade te, qimat penareb qalam fodob hura'ubgo te. ۹. باها ڨۈلارېب راعێ گالدێـبڬۈ تې، قێمات ڨۈلارېب قالام عۈدۈب ڸۇراڷۇبڬۈ تې. 10. Багьадур къо ккедал лъала. bahadur qo Kedal ;ala. Багьадур къо ккедал гьаня. bahadur qo Kedal hanya. ۱۰. باهادۇر قۈ ڭېدال ڸالا. 11. Багьана батизе бигьаяб жо буго, гважи, гIеретI къватIибе босе. bahana batiRe bihayab Do bugo, gwaDi, fereT qwaTibe bose. Багьана батде бигьаяб жо буго, гважи, дад къватIибе босе. bahana batde bihayab Do bugo, gwaDi, dad qwaTibe bose. ۱۱. باهانا باتێزې بێهاياب جۈ بۇڬۈ، ڬواجێ، عېرېط قواطێبې بۈسې. 12. Багьана батизе лъалареб кIалалълъ гьересси бицунареб. bahana batiRe ;alareb jala' hereSi bicunareb. Багьана батде гьаняреб кIалалълъ гьересси бициняреб. bahana batde hanyareb jala' hereSi bicinyareb. ۱۲. باهانا باتێزې ڸالارېب گالاڷ هېرېصێ بێښۇنارېب. 13. Багьана батун, гьан кьеги! – ян гьарулебила дибирасс. bahana batun, han pegi! - yan harulebila dibiraS. Багьана батун, гьан кьеги! – ян гьаринебила дибирасс. bahana batun, han pegi! - yan harinebila dibiraS. ۱۳. باهانا باتۇن، هان ڨېڬێ! - يان هارۇلېبێلا دێـبێراص. 14. Багьана батун кьеги боцIцIи, багьана батун чуругеги. bahana batun pegi boVi, bahana batun xurugegi. Багьана батун кьеги боцIцIи, багьана батун чуругеги. bahana batun pegi boVi, bahana batun xurugegi. ۱۴. باهانا باتۇن ڨېڬێ بۈڞێ، باهانا باتۇن چۇرۇڬېڬێ. 15. Багьана батун щолебила боцIцIи, багьана батун чурулебила. bahana batun ?olebila boVi, bahana batun xurulebila. Багьана батун щонебила боцIцIи, багьана батун чуринебила. bahana batun ?onebila boVi, bahana batun xurinebila. ۱۵. باهانا باتۇن ۺۈلېبێلا بۈڞێ، باهانا باتۇن چۇرۇلېبێلا. 16. Багьана гьечIого барщарав, мухь кьечIого рекъолев. bahana hezogo bar?araw, muF pezogo reqolew. Багьана гьечIого барщарав, мухь кьечIого рекъенев. bahana hezogo bar?araw, muF pezogo reqenew. ۱۶. باهانا هېڃۈڬۈ بارۺاراو، مۇڮ ڨېڃۈڬۈ رېقۈلېو. 17. Багьана – Гьолокье, жийго – ЦIцIолокье. bahana - holope, Diygo - Volope. Багьана – Гьолокье, жийго – ЦIцIолокье. bahana - holope, Diygo - Volope. ۱۷. باهانا - هۈلۈڨې، جێيڬۈ - ڞۈرۇڨې. 18. Багьана жидеццаго батилин, рухI бахъеян абулебила Аллагьасс. bahana DideCago batilin, ru\ ba]eyan abulebila allahaS. Багьана жодеццаго батлин, рухI бахъеян абинебила Аллагьасс. bahana DodeCago batlin, ru\ ba]eyan abinebila allahaS. ۱۸. باهانا جێدېڛاڬۈ باتێلێن، رۇح باڅېيان ابۇلېبێلا الاهاص. 19. Багьаралда лълъимараб бани, лъеберго къо тIокIаб балеб. baharalda 'imarab bani, ;ebergo qo Tojab baleb. Багьаралълъа лълъимараб бани, гьеберго къо окIаб банеб. bahara'a 'imarab bani, hebergo qo ojab baneb. ۱۹. باهارالدا ڸێماراب بانێ، ڸېبېرڬۈ قۈ طۈگاب بالېب. 20. Багьаяб жо – лълъикIаб жо, учузаб жо – квешаб жо. bihayab Do - 'ijab Do, uxuRab Do - kwe/ab Do. Багьаяб жо – лълъикIаб жо, учузаб жо – кошаб жо. bihayab Do - 'ijab Do, uxuRab Do - ko/ab Do. ۲۰. باهاياب جۈ - ڷێگاب جۈ، ئۇچۇزاب جۈ - كوېشاب جۈ. 21. БагIараб гIакдаццаги чIчIегIераб бече гьабулеб. bafarab fakdaCagi Zeferab bexe habuleb. БагIараб гIакдаццаги чIчIегIераб бече бунеб. bafarab fakdaCagi Zeferab bexe buneb. ۲۱. باعاراب عاكداڛاڬێ ڄېعېراب بېچې هابۇلېب. 22. БагIараб меседалълъ гIор бахунареб, ГIамал гьечIей ясалълъ росу толареб. БагIараб меседалълъ гIорги бахунеб, Меседихъ кьолеб жо росулI гьечIони. ГIамал гьечIей ясалълъ росуги толеб, Ясалда рекъарав данделъичIони. bafarab meseda' for ba[unareb, famal hezey yasa' rosu tolareb. bafarab meseda' forgi ba[uneb, mesedi] poleb Do rosu` hezoni. famal hezey yasa' rosugi toleb, yasalda reqaraw dande;izoni. БагIараб меседалълъ гIор бахъиняреб, ГIамал гьечIей ясалълъ росо тенареб. БагIараб меседалълъ гIорги бахъинеб, Меседихъ кьенеб жо росолълъ гьечIони. ГIамал гьечIей ясалълъ росоги тенеб, Ясалълъа ракъарав данделчIони. bafarab meseda' for ba]inyareb, famal hezey yasa' roso tenareb. bafarab meseda' forgi ba]ineb, mesedi] peneb Do roso' hezoni. famal hezey yasa' rosogi teneb, yasa'a raqaraw dandelzoni. ۲۲. باعاراب مېسېداڷ عۈر باځۇنارېب، عامال هېڃېي ياساڷ رۈسۇ تۈلارېب. باعاراب مېسېداڷ عۈر باځۇنېب، مېسېدێڅ ڨۈلېب جۈ رۈسۇڶ هېڃۈنێ. عامال هېڃېي ياساڷ رۈسۇڬێ تۈلېب، ياسالدا رېقاراو داندېڸێڃۈنێ. 23. БагIараб меседалълъ росу толаро, гIайиб гьечIей ясалълъ гIор бахунаро. bafarab meseda' rosu tolaro, fayib hezey yasa' for ba[unaro. БагIараб меседалълъ росо тенаро, гIайиб гьечIей ясалълъ гIор бахъиняро. bafarab meseda' roso tenaro, fayib hezey yasa' for ba]inyaro. ۲۳. باعاراب مېسېداڷ رۈسۇ تۈلارۈ، عايـێب هېڃېي ياساڷ عۈر باځۇنارۈ. 24. БагIараб кколебилан, нихьваяб борчIизе гурин. bafarab Kolebilan, niFwayab borziRe gurin. БагIараб кконебилан, нихьваяб борчIде гурин. bafarab Konebilan, niFwayab borzde gurin. ۲۴. باعاراب ڭۈلېبێلان، نێڮواياب بۈرڃێزې ڬۇرێن. 25. БагIарцIцIвайилI хасел бигъани, их бигъараб бачIунеб. bafarVwayi` {asel biGani, i[ biGarab bazuneb. БагIарцIцIвайилълъ ххасел бигъани, ихх бигъараб бачIинеб. bafarVwayi' {asel biGani, i{ biGarab bazineb. ۲۵. باعارڞوايێڶ خاسېل بێغانێ، ئێځ بێغاراب باڃۇنېب. 26. Бадиб балеб берцинлъи булбулалълъулги гьечIеб. badib baleb bercin;i bulbula'ulgi hezeb. Бадиб банеб берцели булбулалълъулги гьечIеб. badib baneb berceli bulbula'ulgi hezeb. ۲۵. بادێب بالېب بېرښێنڸێ بۇلبۇلاڷۇلڬێ هېڃېب. 27. Бадиб кьер гурев, кьандиб рухI гурев. badib per gurew, pandib ruz gurew. Бадиб кьер гурев, кьандиб рухI гурев. badib per gurew, pandib ruz gurew. ۲۷. بادێب ڨېر ڬۇرېو، ڨاندێب رۇح ڬۇرېو. 28. Бадиб щвезегIан кьонссрода щвейго лълъикI. badib ?weRefan ponSroda ?weygo 'ij. Бадиб щодегIан кьинссрида щойго лълъикI. badib ?odefan pinSrida ?oygo 'ij. ۲۸. بادێب ۺوېزېعان ڨۈنصرۈدا ۺوېيڬۈ ڷێگ. 29. Бадибе абурав – гIадамазул тушман, нахъассан абурав – Аллагьассул тушман. badibe aburaw - fadamaRul tu/man, na]aSan aburaw - alahaSul tu/man. Бадибе абурав – адамазул тушман, нахъассан абурав – Аллагьассул тушман. badibe aburaw - adamaRul tu/man, na]aSan aburaw - alahaSul tu/man. ۲۹. بادێبې ابۇراو - عادامازۇل تۇشمان، ناڅاصان ابۇراو - الاهاصۇل تۇشمان. 30. Бадибе беццаризе ругьунаб мацIцI ругънаде цIцIан щвазеги хIадур букIунеб. badibe beCariRe ruhunab maV ruGnade Van ?waRegi \adur bujuneb. Бадибе беццарде ругьунаб мацIцI ругънаде цIцIамо щвадеги хIадур букIинеб. badibe beCarde ruhunab maV ruGnade Vamo ?wadegi \adur bujineb. ۳۰. بادێبې بېڛارێزې رۇهۇناب ماڞ رۇغنادې ڞان ۺوازېڬێ حادۇر بۇگۇنېب. 31. Бадибе «салам гIалайкум», нахъассан «ГIалицца мун вакун». badibe «salam falaykum», na]aSan «faliCa mun wakun» Бадибе «салам гIалайкум», нахъассан «ГIалицца мун вакун». badibe «salam falaykum», na]aSan «faliCa mun wakun» ۳۱. بادێبې سالام عالايكۇم، ناڅاصان "عالێڛا مۇن واكۇن" 32. Бадибе туниги, цIцIад балеб бугилан чIчIолев. badibe tunigi, Vad baleb bugilan Zolew. Бадибе туниги, цIцIад банеб бугилан чIчIенев. badibe tunigi, Vad baneb bugilan Zenew. ۳۲. بادێـبې تۇنێڬێ ڞاد بالېب بۇڬێلان ڄۈلېو. 33. Бадиве веццуге, нахъассан какуге. badibe weCuge, na]aSan kakuge. Бадиве веццуги, нахъассан какуги. badibe weCugi, na]aSan kakugi. ۳۳. بادێبې وېڛۇڬې، ناڅاصان كاكۇڬې. 34. Бадиве веццун, нахъассан какун. badiwe weCun, na]aSan kakun. Бадиве веццун, нахъассан какун. badiwe weCun, na]aSan kakun. ۳۴. بادێوې وېڛۇن، ناڅاصان كاكۇن. 35. Бадие елъулей, нахъассан хьандолей. badiye ye;uley, na]aSan Fandoley. Бадие йоххиней, нахъассан хьандиней. badiye yo{iney, na]aSan Fandiney. ۳۵. بادێـيې يېڸۇلېي، ناڅاصان ڮاندۈلېي. 36. Бадиб рецц гьабулев ракIчIчIегIерицца Мугъзада кьабулеб загьруяб ххвалчен. badib reC habulew rajZeferiCa muGRada pabuleb Rahruyab {walxen. Бадиб рецц бунев ракIчIчIегIерицца Могъзала кьапIинеб загьруяб ххолчен. badib reC bunew rajZeferiCa moGRala paPineb Rahruyab {olxen. ۳۶. باڃۇنېب رېڛ هابۇلېو راگڄېعېرێڛا مۇغزادا ڨابۇلېب زاهرياب خوالچېن. 37. Бажарулареб жо гьабичIого те. baDarulareb Do habizogo te. Бажалиняреб жо бучIого те. baDalinyareb Do buzogo te. ۳۷. باجارۇلارېب جۈ هابێڃۈڬۈ تې. 38. Базаралда хIамил гIин къотIуге. baRaralda \amil fin qoTuge. Базаралълъа хIамил гIен къотIуги. baRara'a \amil fen qoTugi. ۳۸. بازارالدا حامێل عێن قۈطۇڬې. 39. Базаралде унеб меххалълъ нухда «лълъикIав чи» ватиялдасса чвантиниб гIарац букIин лълъикIаб. baRaralde uneb me{a' nu[da «'ijaw xi» watiyaldaSa xwantinib farac bujin 'ijab. Базаралълъе энеб меххалълъ нугьла «лълъикIав чи» ватиялълъасса цаххбиниб гIарац букIин лълъикIаб. baRara'e eneb me{a' nuhla «'ijaw xi» watiya'aSa ca{binib farac bujin 'ijab. ۳۹. بازارالدې ئۇنېب مېخاڷ نۇځدا "ڷێگاو چێ" واتێيالداصا چوانتێنێب عاراښ بۇگێن ڷێگاب. 40. Базаргабазул щегI гъуричIессда хабал гIазаб щибила лъалеб. baRargabaRul ?ef GurizeSda [abal faRab ?ibila ;aleb. Базаргабазул щегI гъурчIессда хIабал гIазаб щибила гьанеб. baRargabaRul ?ef GurzeSda \abal faRab ?ibila haneb. ۴۰. بازارڬابازۇل ۺېع غۇرێڃېصدا ځابال عازاب ۺێبێلا ڸالېب. 41. Базарганассул мискинлъи-бечелъи хведал лъалеб. baRarganaSul miskin;i-bexe;i [wedal ;aleb. Базарганассул мискIили-бечели хIведал гьанеб. baRarganaSul misjili-bexeli \wedal haneb. ۴۱. بازارڬاناصۇل مێسكێنڸێ- بېچېڸێ ځوېدال ڸالېب. 42. Байбихьи – бигьаяб, лIугIел – захIматаб. baybiFi - bihayab, `ufel - Ra\matab. Байбихьи – бигьаяб, лълъугIел – захIматаб. baybiFi - bihayab, 'ufel - Ra\matab. ۴۲. بايـبێڮێ - بێهاياب، ڶۇعېل - زاحماتاب. 43. Байбихьуда гIелму загьругIан кьогIабила, аххиралда гьоцIцIогIан гьуинабила. baybiFuda felmu Rahrufan pofabila, a{iralda hoVofan huinabila. Байбихьола гIелму загьругIан кьогIабила, аххиралълъа гьоцIцIогIан гьоэнабила. baybiFola felmu Rahrufan pofabila, a{ira'a hoVofan hoenabila. ۴۳. بايـبێڮۇدا عېلمۇ زاهرۇعان ڨۈعابێلا، اخێرالدا هۈڞۈعان هۇئێنابێلا. 44. Байрахъ (парпаро) парпадулеб гьорода рекъон. bayra] (un judiyab munah - ebel-inSul adab habunguTi. Бищун кIудаб мунагь – эбел-энссол адаб бучIого тей. bi>un judiyab munah - ebel-enSol adab buzogo tey. ۶۶۰. بێۺۇن گۇدێياب مۇناه - ئېبېل- ئێنصۇل اداب هابۇنڬۇطێ. 661. Бищун кIудияб талихI гьечIолъи – духъ гIенеккуларел лъимал лIугьин. bi?un judiyab tali\ hezo;i - du] feneKularel ;imal `uhin. Бищун кIудаб талихI гьечIоли – дуда гIенеккинярел гьимал лълъугьин. bi?un judab tali\ hezoli - duda feneKinyarel himal 'uhin. ۶۶۱. بێۺۇن گۇدێياب تالێح هېڃۈڸێ - دۇڅ عېنېڭۇلارېل ڸێمال ڶۇهێن. 662. Бищун лебалаб ярагъ – къо ккедал кодоб бугеб ярагъ. bi?un lebalab yaraG - qo Kedal kodob bugeb yaraG. Бищун лебалаб ярагъ – къо ккедал кодоб бугеб ярагъ. bi?un lebalab yaraG - qo Kedal kodob bugeb yaraG. ۶۶۲. بێۺۇن لېبالاب ياراغ - قۈ ڭېدال كۈدۈب بۇڬېب ياراغ. 663. Бищун лълъикIаб калам – кваназе рачIаян аби. bi?un 'ijab kalam - kwanaRe razayan abi. Бищун лълъикIаб калам – кунаде рачIаян аби. bi?un 'ijab kalam - kunade razayan abi. ۶۶۳. بێۺۇن ڷێگاب كالام - كوانازې راڃايان ابێ. 664. «Бищун лълъикIав багьадур» – кьалде ккечIев Майиндур. «bi?un 'ijaw bahadur» - palde Kezew mayindur. «Бищун лълъикIав багьадур» – кьалде ккечIев Майиндур. «bi?un 'ijaw bahadur» - palde Kezew mayindur. ۶۶۴. "بێۺۇن ڷێگاو باهادۇر" - ڨالدې ڭېڃېو مايێندۇر. 665. – Бищун лълъикIав щивила& – Дие лълъикIлъи гьабурав. bi?un 'ijaw ?iwila& - diye 'ij;i haburaw. – Бищун лълъикIав щивила& – Де лълъикIли бурав. bi?un 'ijaw ?iwila& - de 'ijli buraw. ۶۶۵. - بێۺۇن ڷێگاو ۺێوێلا؟ - دێيې ڷێگڸێ هابۇراو. 666. Бищун лълъикIалълъа хъирщарай, хъахIазулIа йищарай – бищун квешай ятарай. bi?un 'ija'a ]ir?aray, ]a\aRu`a yi?aray - bi?un kwe/ay yataray. Бищун лълъикIалълъа хъирщарай, хъахIазулълъа йищарай – бищун кошай ятарай. bi?un 'ija'a ]ir?aray, ]a\aRu'a yi?aray - bi?un ko/ay yataray. ۶۶۶. بێۺۇن ڷێگاڷا څێرۺاراي، څاحازۇڶا يێۺاراي - بێۺۇن كوېشاي ياتاراي. 667. Бищун ххадув ккарассе – хераб гIакдал тIеренчехь. bi?un {aduw KaraSe - [erab fakdal TerenxeF. Бищун ххадув ккарассе – хIераб гIакдал эренчехь. bi?un {aduw KaraSe - \erab fakdal erenxeF. ۶۶۷. بێۺۇن خادۇو ڭاراصې - ځېراب عاكدال طېرېنچېڮ. 668. Бищун ххалатаб жо – мацIцI, бищун чIухIараб жо – хIелеко. bi?un {alatab Do - maV, bi?un zu\arab Do - \eleko. Бищун ххалатаб жо – мацIцI, бищун чIухIараб жо – хIелеко. bi?un {alatab Do - maV, bi?un zu\arab Do - \eleko. ۶۶۸. بێۺۇن خالاتاب جۈ - ماڞ، بێۺۇن ڃۇحاراب جۈ - حېلېكۈ. 669. Бищун ххатIа гIемерав чи – бищун калам гIемерав чи. bi?un {aTa femeraw xi - bi?un kalam femeraw xi. Бищун ххатIа гIемерав чи – бищун калам гIемерав чи. bi?un {aTa femeraw xi - bi?un kalam femeraw xi. ۶۶۹. بێۺۇن خاطا عېمېراو چێ - بێۺۇن كالام عېمېراو چێ. 670. Бищун ххирияб ххазина – яхI-намусила. bi?un {iriyab {aRina - ya\-namusila. Бищун ххирияб ххазина – яхI-намусила. bi?un {iriyab {aRina - ya\-namusila. ۶۷۰. بێۺۇن خێرێياب خازێنا - ياح - نامۇسێلا. 671. Бищун хIикматал хIаял гIумруялълъулги къисматалълъулгийила рукIунел. bi?un \ikmatal \ayal fumruya'ulgi qismata'ulgiyila rujunel. Бищун хIикматал хIаял гIумруялълъулги къисматалълъулгийила рукIинел. bi?un \ikmatal \ayal fumruya'ulgi qismata'ulgiyila rujinel. ۶۷۱. بێۺۇن حێكماتال حايال عۇمرۇياڷۇلڬێ قێسماتاڷۇلڬێيێلا. 672. Бищунго баркала гьечIеб хIалтIи – гьоркьохъанлъийила. bi?ungo barkala hezeb \alTi - horpo]an;iyila. Бищунго баркала гьечIеб хIалтIи – гьоркьохъалийила. bi?ungo barkala hezeb \alTi - horpo]aliyila. ۶۷۲. بێۺۇنڬۈ باركالا هېڃېب حالطێ - هۈرڨۈڅانڸێيێلا. 673. Бищунго бахIарчияв чи – хханассда ццевеги битIараб бицун кIалъазе кIварав чи. bi?ungo ba\arxiyaw xi - {anaSda Cewegi biTarab bicun ja;aRe jwaraw xi. Бищунго бахIарчияв чи – хханассда ццевеги битIараб бицун кIалгьаде кIварав чи. bi?ungo ba\arxiyaw xi - {anaSda Cewegi biTarab bicun jalhade jwaraw xi. ۶۷۳. بێۺۇنڬۈ باحارچێياو چێ - خاناصدا ڛېوېڬێ بێطاراب بێښۇن گاڸازې گواراو چێ. 674. – Бищунго бечедав чи щив кколев& – Сахлъи бугев чи. – Гьессдассаги бечедав чи щив кколев& – Кверда маххшел бугев чи. - bi?ungo bexedaw xi ?iw Kolew& - sa[;i bugew xi. - heSdaSagi bexedaw xi ?iw Kolew& - kwerda ma{?el bugew xi. – Бищунго бечедав чи щиви ккенев& – Сагъли бугев чи. – Гьессдассаги бечедав чи щиви ккенев& – Кверда маххшел бугев чи. - bi?ungo bexedaw xi ?iwi Kenew& - saGli bugew xi. - heSdaSagi bexedaw xi ?iwi Kenew& - kwerda ma{?el bugew xi. ۶۷۴. - بێۺۇنڬۈ بېچېداو چێ ۺێو ڭۈلېو؟ - ساځڸێ بۇڬېو چێ. - هېصداصاڬێ بېچېداو چێ ۺێو ڭۈلېو؟ - كوېردا ماخۺېل بۇڬېو. 675. Бищунго бигьаяб хIалтIийила хIама квегъиги кIвекьмахх чарххида кквейги. bi?ungo bihayab \alTiyila \ama kweGigi jwepma{ xar{ida Kweygi. Бищунго бигьаяб хIалтIийила хIама квегъиги кIвецIцIмахх чарххила кквейги. bi?ungo bihayab \alTiyila \ama kweGigi jweVma{ xar{ila Kweygi. ۶۷۵. بێۺۇنڬۈ بێهاياب حالطێيێلا حاما كوېغێڬێ، گوېڨماخ چارخێدا ڭوېيڬێ 676. Бищунго бухIизабулеб цIцIал жамагIаталълъулила. bi?ungo bu\iRabuleb Val Damafata;ulila. Бищунго бухIдебунеб цIцIал джамагIаталълъулила. bi?ungo bu\debuneb Val Hamafata;ulila. ۶۷۶. بێۺۇنڬۈ بۇحێزابۇلېب ڞال جاماعاتاڷۇلێلا. 677. Бищунго гьуинаб жо – макьу, бищунго кьогIаб жо – бокьулареб жо. bi?ungo huinab Do - mapu, bi?ungo pofab Do - bopulareb Do. Бищунго гьоэнаб жо – макьо, бищунго кьогIаб жо – бокьиняреб жо. bi?ungo hoenab Do - mapo, bi?ungo pofab Do - bopinyareb Do. ۶۷۷. بێۺۇنڬۈ هۇئێناب جۈ - ماڨۇ، بێۺۇنڬۈ ڨۈعاب جۈ - بۈڨۇلارېب جۈ. 678. Бищунго гьуинаб хIухьел – лъимадул хIухьел, бищунго берцинаб калам – лъимадул калам. bi?ungo huinab \uFel - ;imadul \uFel, bi?ungo bercinab kalam - ;imadul kalam. Бищунго гьоэнаб хIохьел – гьимадол хIохьел, бищунго берценаб калам – гьимадол калам. bi?ungo hoenab \oFel - himadol \oFel, bi?ungo bercenab kalam - himadol kalam. ۶۷۸. بێۺۇنڬۈ هۇئێناب حۇڮېل - ڸێمادۇل حێڮېل، بێۺۇنڬۈ بېرښێناب كالام - ڸێمادۇل كالام. 679. Бищунго гIакъилав чи – бищунго гIадатав чи. bi?ungo faqilaw xi - bi?ungo fadataw xi. Бищунго гIакъилав чи – бищунго гIадатав чи. bi?ungo faqilaw xi - bi?ungo fadataw xi. ۶۷۹. بێۺۇنڬۈ عاقێلاو چێ - بێۺۇنڬۈ عاداتاو چێ. 680. Бищунго гIакъилавги – гIадан, бищунго гIадалавги – гIадан. bi?ungo faqilawgi - fadan, bi?ungo fadalawgi - fadan. Бищунго гIакъилавги – адан, бищунго гIадалавги – адан. bi?ungo faqilawgi - adan, bi?ungo fadalawgi - adan. ۶۸۰. بێۺۇنڬۈ عاقێلاوڬێ - عادان، بێۺۇنڬۈ عادالاوڬێ - عادان. 681. Бищунго гIемер хIетIе тункулеб гамачI – жагьиллъийила. bi?ungo femer \eTe tunkuleb gamaz - Dahil;iyila. Бищунго гIемер хIетIе тункинеб гамачI – жагьилийила. bi?ungo femer \eTe tunkineb gamaz - Hahiliyila. ۶۸۱. بێۺۇنڬۈ عېمېر حېطې تۇنكۇلېب ڬاماڃ - جاهێلڸێيێلا. 682. Бищунго квешав гьудул – бечелъидал мун цIунулев, мискинлъидал мун реххун толев чи. bi?ungo kwe/aw hudul - bexe;idal mun vunulew, miskin;idal mun re{un tolew xi. Бищунго кошав гьудул – бечелун мун цIунинев, мискIилун мун реххун тенев чи. bi?ungo ko/aw hudul - bexelun mun vuninew, misjilun mun re{un tenew xi. ۶۸۲. بێۺۇنڬۈ كوېشاو هۇدۇل - بېچېڸێدال مۇن ڝۇنۇلېو، مێسكێنڸێدال مۇن رېخۇن تۈلېو چێ. 683. Бищунго квешав чи – хварав чи какулев чи. bi?ungo kwe/aw xi - [waraw xi kakulew xi. Бищунго кошав чи – хIварав чи какинев чи. bi?ungo ko/aw xi - \waraw xi kakinew xi. ۶۸۳. بێۺۇنڬۈ كوېشاو چێ - ځواراو چێ كاكۇلېو چێ. 684. Бищунго кутакав чи – жиндирго ццин къвинабизе кIолев чи. bi?ungo kutakaw xi - Dindirgo Cin qwinabiRe jolew xi. Бищунго кутакав чи – жендерго ццин къондебуде кIванев чи. bi?ungo kutakaw xi - Dendergo Cin qondebude jwanew xi. ۶۸۴. بێۺۇنڬۈ كۇتاكاو چێ - جێندێرڬۈ ڛێن قوێنابێزې گۈلېو چێ. 685. Бищунго къабихIаб жо – живго жинццаго вецци, бищунго къадараб жо – жиндиего бокьулареб жо чияе гьаби. bi?ungo qabi\ab Do - Diwgo DinCago weCi, bi?ungo qadarab Do - Dindiyego bopulareb Do xiyaye habi. Бищунго къабихIаб жо – живго женццаго вецци, бищунго къадараб жо – жендего бокьиняреб жо чияе буй. bi?ungo qabi\ab Do - Diwgo DenCago weCi, bi?ungo qadarab Do - Dendego bopinyareb Do xiyaye buy. ۶۸۵. بێۺۇنڬۈ قابێحاب جۈ - جێوڬۈ جێنڛاڬۈ وېڛێ، بێۺۇنڬۈ قاداراب جۈ - جێندێيېڬۈ بۈڨۇلارېب جۈ چێيايې هابێ. 686. Бищунго кьарияб жо – рии, бищунго бечедаб жо – ххасалихълъи. bi?ungo pariyab Do - rii, bi?ungo bexedab Do - {asali];i. Бищунго кьарияб жо – рии, бищунго бечедаб жо – ххасел. bi?ungo pariyab Do - rii, bi?ungo bexedab Do - {asel. ۶۸۶. بێۺۇنڬۈ ڨارێياب جۈ - رێئێ، بێۺۇنڬۈ بېچېداب جۈ - خاسالێڅڸێ 687. Бищунго лълъикIав чи – балъголъи цIунулев чи. bi?ungo 'ijaw xi - ba;go;i vunulew xi. Бищунго лълъикIав чи – балголи цIунинев чи. bi?ungo 'ijaw xi - balgoli vuninew xi. ۶۸۷. بێۺۇنڬۈ ڷێگاو چێ - باڸڬۈڸێ ڝۇنۇلېو چێ. 688. Бищунго лълъикIав чи – битIаралда битIарабилан, тIекъалда тIекъабилан абизе кIолев чи. bi?ungo 'ijaw xi - biTaralda biTarabilan, Teqalda Teqabilan abiRe jolew xi. Бищунго лълъикIав чи – битIаралълъа битIарабилан, тIекъалълъа тIекъабилан абде кIванев чи. bi?ungo 'ijaw xi - biTara'a biTarabilan, Teqa'a Teqabilan abde jwanew xi. ۶۸۸. بێۺۇنڬۈ ڷێگاو چێ - بێطارالدا بێطارابێلان، طېقالدا طېقابێلان ابێزې گۈلېو چێ. 689. Бищунго лълъикIав чи – хъизан-рукъ разияв чи. bi?ungo 'ijaw xi - ]iRan-ruq raRiyaw xi. Бищунго лълъикIав чи – ххизан-рукъ разияв чи. bi?ungo 'ijaw xi - {iRan-ruq raRiyaw xi. ۶۸۹. بێۺۇنڬۈ ڷێگاو چێ - څێزان- رۇق رازێياو چێ. 690. Бищунго лълъикIал ахихъаби – ракги лълъимги. bi?ungo 'ijal a[i]abi - rakgi 'imgi. Бищунго лълъикIал агьихъаби – ракги лълъинги. bi?ungo 'ijal ahi]abi - rakgi 'ingi. ۶۹۰. بێۺۇنڬۈ ڷێگال اځێڅابێ - راكڬێ ڷێمڬێ. 691. Бищунго рахIатаб мехх бугилан абурабила царацца, дида бахIриги бихьулареб, бахIриялда дунги бихьулареб мехх. bi?ungo ra\atab me{ bugilan aburabila caraCa, dida ba\rigi biFulareb, ba\riyalda dungi biFulareb me{. Бищунго рахIатаб мехх бугилан абурабила царацца, дида бахIриги бихьиняреб, бахIриялълъа дунги бихьиняреб мехх. bi?ungo ra\atab me{ bugilan aburabila caraCa, dida ba\rigi biFinyareb, ba\riya'a dungi biFinyareb me{. ۶۹۱. بێۺۇنڬۈ راحاتاب مېخ بۇڬێلان ابۇرابێلا ښاراڛا، دێدا باحرێڬێ بێڮۇلارېب، باحرێيالدا دۇنڬێ بێڮۇلارېب مېخ. 692. Бищунго рахIатаб мехх – гIадамазулI лълъикI вугеб мехх. bi?ungo ra\atab me{ - fadamaRu` 'ij wugeb me{. Бищунго рахIатаб мехх – гIадамазулълъ лълъикI вугеб мехх. bi?ungo ra\atab me{ - fadamaRu' 'ij wugeb me{. ۵۹۲. بێۺۇنڬۈ راحاتاب مېخ - عادامازۇڶ ڷێگ وۇڬېب مېخ. 693. Бищунго рикIкIадаб сапаралълъ унев чи – ункъабго бокIон битIарав гьудул валагьизе унев чи. bi?ungo riJadab sa