﷽
دۇن ماعارۇلاو وۇڬۈ
ДУН МАГIАРУЛАВ ВУГО
dun mafarulaw wugo
«Б» хIарпалдасса байбихьулел магIарул кицаби ва абиял
ب حارفالداصا بايبێڮۇلېل ماعارۇل كێښابێ وا ابێيال
1. Бавудасса гуребила бугъил хIал лъалеб, бугьудассайила.
bawudaSa gurebila buGil \al ;aleb, buhudaSayila.
Бавудасса гуребила бугъил хIал гьанеб, бугьудассайила.
bawudaSa gurebila buGil \al haneb, buhudaSayila.
۱. باوۇداصا ڬۇرېبێلا بۇغێل حال ڸالېب، بۇغۇداصايێلا.
2. Багъарараб гIосое дару – бахъи.
baGararab fosoye daru - ba]i.
Багъарараб гIосое дару – бахъи.
baGararab fosoye daru - ba]i.
۲. باغاراراب عۈسۈيې دارۇ - باڅێ.
3. Багъарараб хIатIида хIарщ рекIунеб.
baGararab \aTida \ar? rejuneb,
Багъарараб хIитIила хIарчч рекIинеб.
baGararab \iTila \arX rejuneb.
۳. باغاراراب حاطێدا حارۺ رېگۇنېب.
4. Багъарулареб кьун, багъарулеб босуге.
baGarulareb pun, baGaruleb bosuge.
Багъариняреб кьомо, багъаринеб босуги.
baGarinyareb pomo, baGarineb bosugi.
۴. باغارۇلارېب ڨۇن، باغارۇلېب بۈسۇڬې.
5. Багъулеб гьой камугеги, бекерулеб чу тIагIунгеги.
baGuleb hoy kamugegi, bekeruleb xu Tafungegi.
Багъинеб гьой камугеги, бекеринеб чу вагIунгеги.
baGineb hoy kamugegi, bekerineb xu wafungegi.
۵. باغۇلېب هۈي كامۇڬېڬێ، بېكېرۇلېب چۇ طاعۇنڬېڬێ.
6. Багъулеб оцол лIурдул хъухъала, нахъассан речIчIулеб гьой раххсида бала, нахъарукъалълъул рахал гьечIев чи ссунда валев?
baGuleb ocol `urdul ]u]ala, na]aSan reZuleb hoy ra{Sida bala, na]aruqa'ul ra[al hezew xi Sunda walew&
Багъинеб оцол лълъурдул хъухъаня, нахъассан речIчIинеб гьой раххсида баня, нахъарукъалълъул рахӏал гьечIев чи ссунла ванев?
baGineb ocol 'urdul ]u]anya, na]aSan reZineb hoy ra{Sida banya, na]aruqa'ul ra\al hezew xi Sunla wanew&
۶. باغۇلېب ئۈښۈل ڷۇردۇل څۇڅالا، ناڅاصان رېڄۇلېب هۈي راخسێدا بالا، ناڅارۇقاڷۇل راځال هېڃېو چێ صۇندا والېو؟
7. Багъун чIалгIунареб тIехI бараб бече гIадин, диваналълъ къун чIчIоларев Ххучбар гIадин.
baGun zalfunareb Te\ barab bexe fadin, diwana' qun Zolarew {uxbar fadin.
Багъун чIаргIиняреб эхI бараб бече гIадин, диваналълъ къумо чIчIенарев Ххучбар гIадин.
baGun zarfinyareb e\ barab bexe fadin, diwana' qumo Zenarew {uxbar fadin.
۷. باغۇن ڃالعۇنارېب طېح باراب بېچې عادێن، دێواناڷ قۇن ڄۈلارېو خۇچبار عادێن.
Ххучбар вукIун вуго тIехI бараб бачида рагъгIанги дагIба чIалгIунарев, жагьилав, рагIуени маххщел бугев – кIалкъолав чи. Ххучбарихъе гIадамал рачIунел рукIун руго, бахъизе кIвараб боцIцIул цо бутIа, яги тIолабго дуе телин, мурад бергьенлъи бугилан…
Къулизеги къулун, мугъзада нахъа кIиябго кверги лъун, гьев унев вукIун вуго битIухъего Шурагьаве, рахъ-мухъалълъул бетIерассухъе. Диванрукъалълъул кIалтIассанго байбихьулеб букIун буго рахъ-мухъалълъул бетIерассда гаргадизеги.
Дицца рахъ-мухъалълъул бетIерассда гьадин … абила.
БегьичIо. Гьеб меххалълъ гъосс дидаги гьадин … абила.
Гьеб куцалда, жинццаго бицун, жинццаго жаваб кьун, инарал къезавичIого, Ххучбарицца Щура-лъар бахунеб букIун гьечIо.
Бицен буго, Авар рахъ-мухъалълъул диваналда разилъичIого Щурагьаве унев меххалълъ къотIараб лъабкъого тIил букIанила Ххучбарил царгъитIа.
{uxbar wujun wugo Te\ barab baxida raGfangi dafba zalfunarew, Dahilaw, rafuyeni ma{?el bugew - jalqolaw xi. {uxbari]e fadamal razunel rujun rugo, ba]iRe jwarab biVul co buTa, yagi Tolabgo duye telin, murad berhen;i bugilan ...
quliRegi qulun, muGRada na]a jiyabgo kwergi ;un, hew unew wujun wugo biTu]ego /arahawe, ra]-mu]a'ul beTeraSu]e. diwanruqa'ul jalTaSango baybiFuleb bujun bugo ra]-mu]a'ul beTeraSda hadin .... abila.
behizo. heb me{a' GoS didagi hadin .... abila.
heb kucalda, DinCago bicun, DinCago Dawab pun, inaral qeRawizogo, {uxbariCa /ura-;ar ba[uneb bujun hezo.
bicen bugo, awar ra]-mu]a'ul diwanalda raRi;izogo /urahawe unew me{a' qoTarab ;abqogo Til bujanila {uxbaril carGiTa.
Ххучбар вукIун вуго эхI бараб бачида рагъгIанги дагIба чIаргIинярев, жагьилав, рагIоени маххщел бугев – кIалкъенав чи. Ххучбарихъе адамал рачIинел рукIун руго, бахъде кIвараб боцIцIол цо бутIа, яги олабго дой телин, мурад белгьели бугилан…
Къулдеги къулун, могъзала нахъа кIиябго кверги гьумо, гьев энев вукIун вуго битIахъего Шурагьаве, рахъ-нухъалълъул бел~эрассухъе. Диванрукъалълъул кIалассанго байбихьинеб букIун буго рахъ-нухъалълъул бел~эрассда гаргададеги.
Дицца рахъ-нухъалълъул бел~эрассда гьадин … абла.
БегьчIо. Гьеб меххалълъ гъасс дидаги гьадин … абла.
Гьеб куцалълъа, женццаго бицун, женццаго джаваб кьомо, инарал къедевучIого, Ххучбарицца Щура-гьар бахъинеб букIун гьечIо.
Бицен буго, Авар рахъ-нухъалълъул диваналда разилчIого Щурагьаве энев меххалълъ къотIараб гьабкъого ил букIанила Ххучбарил цоргъола.
{uxbar wujun wugo e\ barab baxida raGfangi dafba zarfinyarew, Dahilaw, rafoyeni ma{?el bugew - jalqenaw xi. {uxbari]e adamal razinel rujun rugo, ba]de jwarab biVol co buTa, yagi olabgo doy telin, murad belheli bugilan ...
quldegi qulun, moGRala na]a jiyabgo kwergi humo, hew enew wujun wugo biTa]ego /arahawe, ra]-nu]a'ul bel~eraSu]e. diwanruqa'ul jalaSango baybiFineb bujun bugo ra]-nu]a'ul bel~eraSda hadin .... abla.
behzo. heb me{a' GaS didagi hadin .... abla.
heb kuca'a, DenCago bicun, DenCago Hawab pomo, inaral qedewuzogo, {uxbariCa /ura-har ba[ineb bujun hezo.
bicen bugo, awar ra]-nu]a'ul diwanalda raRilzogo /urahawe enew me{a' qoTarab habqogo il bujanila {uxbaril corGola.
خۇچبار وۇگۇن وۇڬۈ طېح باراب باچێدا راغعانڬێ داعبا ڃالعۇنارېو، جاهێلاو، راعۇيېنێ ماخۺېل بۇڬېو - گالقۈلاو چێ. خۇچبارێڅې عادامال راڃۇنېل رۇگۇن رۇڬۈ، باڅێزې گواراب بۈڞۇل ښۈ بۇطا ياڬێ طۈلابڬۈ دۇيې تېلێن، مۇراد بېرهېنڸێ بۇڬێلان.
قۇلێزېڬێ قۇلۇن، مۇغزادا ناڅا گێيابڬۈ كوېرڬێ ڸۇن، هېو ئۇنېو وۇگۇن وۇڬۈ بێطۇڅېڬۈ شۇراهاوې
راڅ - موڅاڷول بېطېراصۇڅې.
دێوانرۇقاڷۇل گالطاصانڬۈ بايبێڮۇلېب بۇگۇن بۇڬۈ راڅ - موڅاڷول بېطېراصدا ڬارڬادێزې.
دێڛا راڅ - موڅاڷول بېطېراصدا هادێن ... ابێلا.
بېهێڃۈ. هېب مېخاڷ غۈص دێداڬێ هادێن ... ابێلا.
هېب كۇښالدا جێنڛاڬۈ بێښۇن، جێنڛاڬۈ جاواب ڨۇن، ئێنارال قېزاوێڃۈڬۈ خۇچبارێڛا شۇرا ڸار باځۇنېب بۇگۇن هېڄۈ.
بێښېن بۇڬۈ، اوار راڅ - موڅاڷول دێوانالدا رازێڸێڃۈڬۈ شۇراهاوې ئۇنېو مېخاڷ قۈطاراب ڸابقۈڬۈ طێل بۇگانێلا خۇچبارێل ښارغێطا.
8. Багьа гьечIеб гьанал гьагIу лълъикIаб букIунареб.
baha hezeb hanal hafu 'ijab bujunareb.
Багьа гьечIеб гьанал гьагIо лълъикIаб букIиняреб.
baha hezeb hanal hafo 'ijab bujinyareb.
۸. باها هېڃېب هانال هاعۇ ڷێگاب بۇگۇنارېب.
9. Багьа кьолареб рагIи кIалдибго бакъвазе те, къимат кьолареб къалам гIодоб лъуралълъубго те.
baha polareb rafi jaldibgo baqwaRe te, qimat polareb qalam fodob ;ura'ubgo te.
Багьа кьенареб рагIи кIалдибго бакъваде те, къимат кьенареб къалам гIодоб гьуралълъубго те.
baha penareb rafi jaldibgo baqwade te, qimat penareb qalam fodob hura'ubgo te.
۹. باها ڨۈلارېب راعێ گالدێـبڬۈ تې، قێمات ڨۈلارېب قالام عۈدۈب ڸۇراڷۇبڬۈ تې.
10. Багьадур къо ккедал лъала.
bahadur qo Kedal ;ala.
Багьадур къо ккедал гьаня.
bahadur qo Kedal hanya.
۱۰. باهادۇر قۈ ڭېدال ڸالا.
11. Багьана батизе бигьаяб жо буго, гважи, гIеретI къватIибе босе.
bahana batiRe bihayab Do bugo, gwaDi, fereT qwaTibe bose.
Багьана батде бигьаяб жо буго, гважи, дад къватIибе босе.
bahana batde bihayab Do bugo, gwaDi, dad qwaTibe bose.
۱۱. باهانا باتێزې بێهاياب جۈ بۇڬۈ، ڬواجێ، عېرېط قواطێبې بۈسې.
12. Багьана батизе лъалареб кIалалълъ гьересси бицунареб.
bahana batiRe ;alareb jala' hereSi bicunareb.
Багьана батде гьаняреб кIалалълъ гьересси бициняреб.
bahana batde hanyareb jala' hereSi bicinyareb.
۱۲. باهانا باتێزې ڸالارېب گالاڷ هېرېصێ بێښۇنارېب.
13. Багьана батун, гьан кьеги! – ян гьарулебила дибирасс.
bahana batun, han pegi! - yan harulebila dibiraS.
Багьана батун, гьан кьеги! – ян гьаринебила дибирасс.
bahana batun, han pegi! - yan harinebila dibiraS.
۱۳. باهانا باتۇن، هان ڨېڬێ! - يان هارۇلېبێلا دێـبێراص.
14. Багьана батун кьеги боцIцIи, багьана батун чуругеги.
bahana batun pegi boVi, bahana batun xurugegi.
Багьана батун кьеги боцIцIи, багьана батун чуругеги.
bahana batun pegi boVi, bahana batun xurugegi.
۱۴. باهانا باتۇن ڨېڬێ بۈڞێ، باهانا باتۇن چۇرۇڬېڬێ.
15. Багьана батун щолебила боцIцIи, багьана батун чурулебила.
bahana batun ?olebila boVi, bahana batun xurulebila.
Багьана батун щонебила боцIцIи, багьана батун чуринебила.
bahana batun ?onebila boVi, bahana batun xurinebila.
۱۵. باهانا باتۇن ۺۈلېبێلا بۈڞێ، باهانا باتۇن چۇرۇلېبێلا.
16. Багьана гьечIого барщарав, мухь кьечIого рекъолев.
bahana hezogo bar?araw, muF pezogo reqolew.
Багьана гьечIого барщарав, мухь кьечIого рекъенев.
bahana hezogo bar?araw, muF pezogo reqenew.
۱۶. باهانا هېڃۈڬۈ بارۺاراو، مۇڮ ڨېڃۈڬۈ رېقۈلېو.
17. Багьана – Гьолокье, жийго – ЦIцIолокье.
bahana - holope, Diygo - Volope.
Багьана – Гьолокье, жийго – ЦIцIолокье.
bahana - holope, Diygo - Volope.
۱۷. باهانا - هۈلۈڨې، جێيڬۈ - ڞۈرۇڨې.
18. Багьана жидеццаго батилин, рухI бахъеян абулебила Аллагьасс.
bahana DideCago batilin, ru\ ba]eyan abulebila allahaS.
Багьана жодеццаго батлин, рухI бахъеян абинебила Аллагьасс.
bahana DodeCago batlin, ru\ ba]eyan abinebila allahaS.
۱۸. باهانا جێدېڛاڬۈ باتێلێن، رۇح باڅېيان ابۇلېبێلا الاهاص.
19. Багьаралда лълъимараб бани, лъеберго къо тIокIаб балеб.
baharalda 'imarab bani, ;ebergo qo Tojab baleb.
Багьаралълъа лълъимараб бани, гьеберго къо окIаб банеб.
bahara'a 'imarab bani, hebergo qo ojab baneb.
۱۹. باهارالدا ڸێماراب بانێ، ڸېبېرڬۈ قۈ طۈگاب بالېب.
20. Багьаяб жо – лълъикIаб жо, учузаб жо – квешаб жо.
bihayab Do - 'ijab Do, uxuRab Do - kwe/ab Do.
Багьаяб жо – лълъикIаб жо, учузаб жо – кошаб жо.
bihayab Do - 'ijab Do, uxuRab Do - ko/ab Do.
۲۰. باهاياب جۈ - ڷێگاب جۈ، ئۇچۇزاب جۈ - كوېشاب جۈ.
21. БагIараб гIакдаццаги чIчIегIераб бече гьабулеб.
bafarab fakdaCagi Zeferab bexe habuleb.
БагIараб гIакдаццаги чIчIегIераб бече бунеб.
bafarab fakdaCagi Zeferab bexe buneb.
۲۱. باعاراب عاكداڛاڬێ ڄېعېراب بېچې هابۇلېب.
22. БагIараб меседалълъ гIор бахунареб,
ГIамал гьечIей ясалълъ росу толареб.
БагIараб меседалълъ гIорги бахунеб,
Меседихъ кьолеб жо росулI гьечIони.
ГIамал гьечIей ясалълъ росуги толеб,
Ясалда рекъарав данделъичIони.
bafarab meseda' for ba[unareb,
famal hezey yasa' rosu tolareb.
bafarab meseda' forgi ba[uneb,
mesedi] poleb Do rosu` hezoni.
famal hezey yasa' rosugi toleb,
yasalda reqaraw dande;izoni.
БагIараб меседалълъ гIор бахъиняреб,
ГIамал гьечIей ясалълъ росо тенареб.
БагIараб меседалълъ гIорги бахъинеб,
Меседихъ кьенеб жо росолълъ гьечIони.
ГIамал гьечIей ясалълъ росоги тенеб,
Ясалълъа ракъарав данделчIони.
bafarab meseda' for ba]inyareb,
famal hezey yasa' roso tenareb.
bafarab meseda' forgi ba]ineb,
mesedi] peneb Do roso' hezoni.
famal hezey yasa' rosogi teneb,
yasa'a raqaraw dandelzoni.
۲۲. باعاراب مېسېداڷ عۈر باځۇنارېب،
عامال هېڃېي ياساڷ رۈسۇ تۈلارېب.
باعاراب مېسېداڷ عۈر باځۇنېب،
مېسېدێڅ ڨۈلېب جۈ رۈسۇڶ هېڃۈنێ.
عامال هېڃېي ياساڷ رۈسۇڬێ تۈلېب،
ياسالدا رېقاراو داندېڸێڃۈنێ.
23. БагIараб меседалълъ росу толаро, гIайиб гьечIей ясалълъ гIор бахунаро.
bafarab meseda' rosu tolaro, fayib hezey yasa' for ba[unaro.
БагIараб меседалълъ росо тенаро, гIайиб гьечIей ясалълъ гIор бахъиняро.
bafarab meseda' roso tenaro, fayib hezey yasa' for ba]inyaro.
۲۳. باعاراب مېسېداڷ رۈسۇ تۈلارۈ، عايـێب هېڃېي ياساڷ عۈر باځۇنارۈ.
24. БагIараб кколебилан, нихьваяб борчIизе гурин.
bafarab Kolebilan, niFwayab borziRe gurin.
БагIараб кконебилан, нихьваяб борчIде гурин.
bafarab Konebilan, niFwayab borzde gurin.
۲۴. باعاراب ڭۈلېبێلان، نێڮواياب بۈرڃێزې ڬۇرێن.
25. БагIарцIцIвайилI хасел бигъани, их бигъараб бачIунеб.
bafarVwayi` {asel biGani, i[ biGarab bazuneb.
БагIарцIцIвайилълъ ххасел бигъани, ихх бигъараб бачIинеб.
bafarVwayi' {asel biGani, i{ biGarab bazineb.
۲۵. باعارڞوايێڶ خاسېل بێغانێ، ئێځ بێغاراب باڃۇنېب.
26. Бадиб балеб берцинлъи булбулалълъулги гьечIеб.
badib baleb bercin;i bulbula'ulgi hezeb.
Бадиб банеб берцели булбулалълъулги гьечIеб.
badib baneb berceli bulbula'ulgi hezeb.
۲۵. بادێب بالېب بېرښێنڸێ بۇلبۇلاڷۇلڬێ هېڃېب.
27. Бадиб кьер гурев, кьандиб рухI гурев.
badib per gurew, pandib ruz gurew.
Бадиб кьер гурев, кьандиб рухI гурев.
badib per gurew, pandib ruz gurew.
۲۷. بادێب ڨېر ڬۇرېو، ڨاندێب رۇح ڬۇرېو.
28. Бадиб щвезегIан кьонссрода щвейго лълъикI.
badib ?weRefan ponSroda ?weygo 'ij.
Бадиб щодегIан кьинссрида щойго лълъикI.
badib ?odefan pinSrida ?oygo 'ij.
۲۸. بادێب ۺوېزېعان ڨۈنصرۈدا ۺوېيڬۈ ڷێگ.
29. Бадибе абурав – гIадамазул тушман, нахъассан абурав – Аллагьассул тушман.
badibe aburaw - fadamaRul tu/man, na]aSan aburaw - alahaSul tu/man.
Бадибе абурав – адамазул тушман, нахъассан абурав – Аллагьассул тушман.
badibe aburaw - adamaRul tu/man, na]aSan aburaw - alahaSul tu/man.
۲۹. بادێبې ابۇراو - عادامازۇل تۇشمان، ناڅاصان ابۇراو - الاهاصۇل تۇشمان.
30. Бадибе беццаризе ругьунаб мацIцI ругънаде цIцIан щвазеги хIадур букIунеб.
badibe beCariRe ruhunab maV ruGnade Van ?waRegi \adur bujuneb.
Бадибе беццарде ругьунаб мацIцI ругънаде цIцIамо щвадеги хIадур букIинеб.
badibe beCarde ruhunab maV ruGnade Vamo ?wadegi \adur bujineb.
۳۰. بادێبې بېڛارێزې رۇهۇناب ماڞ رۇغنادې ڞان ۺوازېڬێ حادۇر بۇگۇنېب.
31. Бадибе «салам гIалайкум», нахъассан «ГIалицца мун вакун».
badibe «salam falaykum», na]aSan «faliCa mun wakun»
Бадибе «салам гIалайкум», нахъассан «ГIалицца мун вакун».
badibe «salam falaykum», na]aSan «faliCa mun wakun»
۳۱. بادێبې سالام عالايكۇم، ناڅاصان "عالێڛا مۇن واكۇن"
32. Бадибе туниги, цIцIад балеб бугилан чIчIолев.
badibe tunigi, Vad baleb bugilan Zolew.
Бадибе туниги, цIцIад банеб бугилан чIчIенев.
badibe tunigi, Vad baneb bugilan Zenew.
۳۲. بادێـبې تۇنێڬێ ڞاد بالېب بۇڬێلان ڄۈلېو.
33. Бадиве веццуге, нахъассан какуге.
badibe weCuge, na]aSan kakuge.
Бадиве веццуги, нахъассан какуги.
badibe weCugi, na]aSan kakugi.
۳۳. بادێبې وېڛۇڬې، ناڅاصان كاكۇڬې.
34. Бадиве веццун, нахъассан какун.
badiwe weCun, na]aSan kakun.
Бадиве веццун, нахъассан какун.
badiwe weCun, na]aSan kakun.
۳۴. بادێوې وېڛۇن، ناڅاصان كاكۇن.
35. Бадие елъулей, нахъассан хьандолей.
badiye ye;uley, na]aSan Fandoley.
Бадие йоххиней, нахъассан хьандиней.
badiye yo{iney, na]aSan Fandiney.
۳۵. بادێـيې يېڸۇلېي، ناڅاصان ڮاندۈلېي.
36. Бадиб рецц гьабулев ракIчIчIегIерицца
Мугъзада кьабулеб загьруяб ххвалчен.
badib reC habulew rajZeferiCa
muGRada pabuleb Rahruyab {walxen.
Бадиб рецц бунев ракIчIчIегIерицца
Могъзала кьапIинеб загьруяб ххолчен.
badib reC bunew rajZeferiCa
moGRala paPineb Rahruyab {olxen.
۳۶. باڃۇنېب رېڛ هابۇلېو راگڄېعېرێڛا
مۇغزادا ڨابۇلېب زاهرياب خوالچېن.
37. Бажарулареб жо гьабичIого те.
baDarulareb Do habizogo te.
Бажалиняреб жо бучIого те.
baDalinyareb Do buzogo te.
۳۷. باجارۇلارېب جۈ هابێڃۈڬۈ تې.
38. Базаралда хIамил гIин къотIуге.
baRaralda \amil fin qoTuge.
Базаралълъа хIамил гIен къотIуги.
baRara'a \amil fen qoTugi.
۳۸. بازارالدا حامێل عێن قۈطۇڬې.
39. Базаралде унеб меххалълъ нухда «лълъикIав чи» ватиялдасса чвантиниб гIарац букIин лълъикIаб.
baRaralde uneb me{a' nu[da «'ijaw xi» watiyaldaSa xwantinib farac bujin 'ijab.
Базаралълъе энеб меххалълъ нугьла «лълъикIав чи» ватиялълъасса цаххбиниб гIарац букIин лълъикIаб.
baRara'e eneb me{a' nuhla «'ijaw xi» watiya'aSa ca{binib farac bujin 'ijab.
۳۹. بازارالدې ئۇنېب مېخاڷ نۇځدا "ڷێگاو چێ" واتێيالداصا چوانتێنێب عاراښ بۇگێن ڷێگاب.
40. Базаргабазул щегI гъуричIессда хабал гIазаб щибила лъалеб.
baRargabaRul ?ef GurizeSda [abal faRab ?ibila ;aleb.
Базаргабазул щегI гъурчIессда хIабал гIазаб щибила гьанеб.
baRargabaRul ?ef GurzeSda \abal faRab ?ibila haneb.
۴۰. بازارڬابازۇل ۺېع غۇرێڃېصدا ځابال عازاب ۺێبێلا ڸالېب.
41. Базарганассул мискинлъи-бечелъи хведал лъалеб.
baRarganaSul miskin;i-bexe;i [wedal ;aleb.
Базарганассул мискIили-бечели хIведал гьанеб.
baRarganaSul misjili-bexeli \wedal haneb.
۴۱. بازارڬاناصۇل مێسكێنڸێ- بېچېڸێ ځوېدال ڸالېب.
42. Байбихьи – бигьаяб, лIугIел – захIматаб.
baybiFi - bihayab, `ufel - Ra\matab.
Байбихьи – бигьаяб, лълъугIел – захIматаб.
baybiFi - bihayab, 'ufel - Ra\matab.
۴۲. بايـبێڮێ - بێهاياب، ڶۇعېل - زاحماتاب.
43. Байбихьуда гIелму загьругIан кьогIабила, аххиралда гьоцIцIогIан гьуинабила.
baybiFuda felmu Rahrufan pofabila, a{iralda hoVofan huinabila.
Байбихьола гIелму загьругIан кьогIабила, аххиралълъа гьоцIцIогIан гьоэнабила.
baybiFola felmu Rahrufan pofabila, a{ira'a hoVofan hoenabila.
۴۳. بايـبێڮۇدا عېلمۇ زاهرۇعان ڨۈعابێلا، اخێرالدا هۈڞۈعان هۇئێنابێلا.
44. Байрахъ (парпаро) парпадулеб гьорода рекъон.
bayra] (<ar<aro) <ar<aduleb horoda reqon.
Байрахъ (парпаро) парпадинеб гьорола рокъон.
bayra] (<ar<aro) <ar<adineb horola roqon.
۴۳. بايراڅ فارفادۇلېب هۈرۈدا رېقۈن.
45. Бакарассул цIадухъ, цIурассул лълъадахъ.
bakaraSul vadu], vuraSul 'ada].
Бакарассул цIадухъ, цIурассул лълъадахъ.
bakaraSul vadu], vuraSul 'ada].
۴۵. باكاراصۇل ڝادۇڅ، ڝۇراصۇل ڷاداڅ.
46. Баккудасса ххинлъичIеб бакъалълъ нахъа ххинлъуларел.
baKudaSa {in;izeb baqa' na]a {in;ularo.
Баккудасса ххелчIеб бакъалълъ нахъа ххелинярел.
baKudaSa {elzeb baqa' na]a {elinyarel.
۴۶. باڭۇداصا خێنڸێڃېب باقاڷ ناڅا خێنڸۇلارېل.
47. Баккудассаго бегIераб букIуна заз.
baKudaSago beferab bujuna RaR.
Баккудассаго бегIераб букIиня заз.
baKudaSago beferab bujinya RaR.
۴۷. باڭۇداصا بېعېراب بۇگۇنا زاز.
48. Бакрулав гIадин вуххун рехханила.
Бакрулав вуго, МухIамад аварагассде хьандонилан, тIоццебе ислам къабул гьабурал гIарабаз вуххун хвезавурав, МухIамад аварагассдаги Абусупян ханассдаги гьоркьоб кIудияб риценаб (тариххияб) рагъ ккеялълъе гIилалъун вукIарав чи.
bakrulaw fadin wu{un re{anila.
bakrulaw wugo, mu\amad awaragaSde Fandonilan, ToCebe islam qabul habural farabaR wu{un [weRawuraw, mu\amad awaragaSdagi abusu<yan {anaSdagi horpob judiyab ricenab raG Keya'e fila;un wujaraw xi.
Бакрулав гIадин вуххун рехханила.
Бакрулав вуго, МухIамад аварагассде хьандонилан, оццебе ислам къабул бурал гIарабаз вуххун хIодевурав, МухIамад аварагассдаги Абусупян хханассдаги гьоркьоб кIудаб риценаб (тариххияб) рагъ ккеялълъе гIилалун вукIарав чи.
bakrulaw fadin wu{un re{anila.
bakrulaw wugo, mu\amad awaragaSde Fandonilan, oCebe islam qabul bural farabaR wu{un \odewuraw, mu\amad awaragaSdagi abusu<yan {anaSdagi horpob judab ricenab raG Keya'e filalun wujaraw xi.
۴۸. باكرۇلاو عادێن وۇخۇن رېخانێلا.
باكرۇلاو وۇڬۈ مۇحاماد اواراڬاصدې ڮاندۈنێلان، طۈڛېبې ئێسلام قابۇل هابۇرال عاراباز وۇخۇن ځوېزاوۇراو، ، مۇحاماد اواراڬاصداڬێ ابۇسۇفيان خاناصداڬێ هۈرڨۈب گۇدێياب تارێخێياب راغ ڭېياڷې عێلاڸۇن وۇگاراو چێ.
49. Бакулареб кан, кваналареб квен.
bakulareb kan, kwanalareb kwen.
Бакиняреб кан, коняреб квен.
bakinyareb kan, konyareb kwen.
۴۹. باكۇلارېب كان، كوانالارېب كوېن.
50. Бакъ аги, къо аги, къоабилелълъ ххарж щваги.
baq agi, qo agi, qoabile' {arD ?wagi.
Бакъ аги, къо аги, къоабилелълъ ххарж щваги.
baq agi, qo agi, qoabile' {arD ?wagi.
۵۰. باق اڬێ، قۈ اڬێ، قۈئابێلېڷ خارج ۺواڬێ.
51. Бакъ агиян – къулун, къо агиян – ворхун.
baq agiyan - qulun, qo agiyan - wor[un.
Бакъ агиян – къулун, къо агиян – воркIун.
baq agiyan - qulun, qo agiyan - worjun.
۵۱. باق اڬێيان - قۇلۇن، قۈ اڬێيان - وۈرځۇن.
52. Бакъ баккани – моцIцI тIагIунеб, моцIцI баккани – цIцIваби тIагIунел.
baq baKani - moV Tafuneb, moV baKani - Vwabi Tafunel.
Бакъ баккани – моцIцI вагIинеб, моцIцI баккани – цIцIваби вагIинел.
baq baKani - moV wafineb, moV baKani - Vwabi wafinel.
۵۲. باق باڭانێ - مۈڞ طاعۇنېب، باڭانێ - ڞوابێ طاعۇنېل.
53. Бакъ баккигун, моцIцI тIерхьине ккола.
baq baKigun, moV TerFine Kola.
Бакъ баккигун, моцIцI тIерхьде ккена.
baq baKigun, moV TerFde Kena.
۵۳. باق باڭێڬۇن، مۈڞ طېرڮـێنې.
54. Бакъ бокьарал – ракьанда, рокьи ккарал – рагIалда.
baq boparal - rapanda, ropi Karal - rafalda.
Бакъ бокьарал – ракьанда, рокьи ккарал – рагIала.
baq boparal - rapanda, ropi Karal - rafala.
۵۴. باق بۈڨارال - راڨاندا، رۈڨێ ڭارال - راعالدا.
55. Бакъ бухIуларелълъуб ракь ххинлъулареб.
baq bu\ulare'ub rap {in;ulareb.
Бакъ бухIинярелълъуб ракь ххелиняреб.
baq bu\inyare'ub rap {elinyareb.
۵۵. باق بۇحۇلارېڷۇب راڨ خێنڸۇلارېب.
56. Бакъ гьечIони, моцIцIги гвангъулеб.
baq hezoni, moVgi gwanGuleb.
Бакъ гьечIони, моцIцIги гвангъинеб.
baq hezoni, moVgi gwanGineb.
۵۶. باق هېڃۈنێ، مۈڞڬێ ڬوانغۇلېب.
57. Бакъ лIугьунареб рокъове лъилъухъан (тоххтир) лIугьунев.
baq `uhunareb roqowe ;i;u]an `uhunew.
Бакъ лълъугьиняреб рукъуве гьилгьухъан (тоххтир) лълъугьинев.
baq 'uhinyareb ruquwe hilhu]an 'uhinew.
۵۷. باق ڶۇهۇنارېب رۈقۈوې تۈځتێر ڶۇهۇنېو.
58. Бакъ-моцIцI тIерхьараб меххалълъ, цIцIваби раккулел.
baq-moV TerFarab me{a', Vwabi raKulel.
Бакъ-моцIцI тIерхьараб меххалълъ, цIцIваби раккинел.
baq-moV TerFarab me{a', Vwabi raKinel.
۵۸. باق- مۈڞ طېرڮاراب مېخاڷ، ڞوابێ راڭۇلېل.
59. Бакъ тIерхьунелълъул, рагьдул кIалтIа гIодор чIчIоларел.
baq TerFune'ul, rahdul jalTa fodor Zolarel.
Бакъ тIерхьинелълъул, рагьла кIала гIодор чIчIенарел.
baq TerFine'ul, rahla jala fodor Zenarel.
۵۹. باق طېرڮۇنېڷۇل، راهدۇل گالطا عۈدۈر ڄۈلارېل.
60. Бакъ тIерхьун ххадуб рукъ лълъухьулареб.
baq TerFun {adub ruq 'uFulareb.
Бакъ тIерхьун ххадуб рукъ лълъухьиняреб.
baq TerFun {adub ruq 'uFinyareb.
۶۰. باق طېرڮۇن خادۇب رۇق ڷۇڮۇلارېب.
61. Бакъ щолареб бакIалда хIучч цIцIай.
baq ?olareb bajalda \uX Vay.
Бакъ щоняреб бакIалълъа хIучч цIцIай.
baq ?onyareb baja'a \uX Vay.
۶۱. باق ۺۈلارېب باگالدې حۇڿ ڞاي.
Авараз гьаб аби абула, абулаго рортун ун, кIкIуйдул тIалаялда жаниб хIуччги хъвала, гьабуларев чиясс гIаданлъи гьабураб, лIугьинчIев гIадав чияссул гьумер хъахIаб хIалтIи лIугьараб меххалълъ.
awaraR hab abi abula, abulago rortun un, Juydul Talayalda Danib ziXgi ]wala, habularew xiyaS fadan;i haburab, `uhinzew fadaw xiyaSul humer ]azab zalTi `uharab me{a'.
Авараз гьаб аби абиня, абиняго рортон омо, кIкIуйдул алаялълъа жаниб хIуччги хъваня, бунярев чиясс аданли бураб, лълъугьчIев гIадав чияссул гьомер хъахIаб хIалтIи лълъугьараб меххалълъ.
awaraR hab abi abinya, abinyago rorton omo, Juydul alaya'a Danib ziXgi ]wanya, bunyarew xiyaS adanli burab, 'uhzew fadaw xiyaSul homer ]azab zalTi 'uharab me{a'.
اواراز هاب ابێ ابۇلا، ابۇلاڬۈ رۈرتۇن ئۇن، ڴۇيدۇل طالايالدا جانێب حۇڿڬێ څوالا، هابۇلارېو چێياص عادانڸێ هابۇراب، ڶۇهێنڃېو عاداو چێياصۇل هۇمېر څاحاب حالطێ ڶۇهاراب مېخاڷ.
62. Бакъан лълъикIаб буго цIцIалулеб жо къуръан батани.
baqan 'ijab bugo Valuleb Do qur~an batani.
Макъан лълъикIаб буго цIцIалинеб жо къуръан батани.
maqan 'ijab bugo Valineb Do qur~an batani.
۶۲. باقان ڷێگاب بۇڬۈ ڞالۇلېب جۈ قۇرئان باتانێ.
63. Бакъан лълъикIаб бугоан, цIцIалулеб жо къулгьу батичIони.
baqan 'ijab bugoan, Valuleb Do qulhu batizoni.
Макъан лълъикIаб бугоан, цIцIалинеб жо къулгьу батчIони.
maqan 'ijab bugoan, Valineb Do qulhu batzoni.
۶۳. باقان ڷێگاب بۇڬۈئان، ڞالۇلېب جۈ قۇلهۇ باتێڃۈنێ.
64. Бакъараб гьой гIадинан кваналелълъул хъантIуге.
baqarab hoy fadinal kwanale'ul ]anTuge.
Бакъараб гьой гIадинан кунанелълъул хъантIуги.
baqarab hoy fadinal kunane'ul ]anTugi.
۶۴. باقاراب هۈي عادێنان كوانالېڷۇل څانطۇڬې.
65. Бакъараб гьойцца гьусун бацI кквеларо.
baqarab hoyCa husun bav Kwelaro.
Бакъараб гьойцца гьусун бацI кконяро.
baqarab hoyCa husun bav Kwelaro.
۶۵. باقاراب هۈيڛا هۇسۇن باڝ ڭوېلارۈ.
66. Бакъараб гIанкIуялда макьилI муч бихьулебила.
baqarab fanjuyalda mapi` mux biFulebila.
Бакъараб гIанкIоялълъа микьилълъ муч бихьинебила.
baqarab fanjoya'a mipi' mux biFinebila.
۶۶. باقاراب عانگۇيالدا ماڨێڶ مۇچ
67. Бакъалда ххинлъун букIунеблъи лълъидаго лъалеб.
baqalda {in;un bujuneb;i 'idago ;aleb.
Бакъалълъа ххелун букIинебли лълъидаго гьанеб.
baqa'a {elun bujinebli 'idago haneb.
۶۷. باقالدا خێنڸۇن بۇگۇنېبڸێ ڷێداڬۈ ڸالېب.
68. Бакъараб хъумур гIадав, хъантIараб гьой гIадинав.
baqarab ]umur fadaw, ]anTarab hoy fadinaw.
Бакъараб хъумур гIадав, хъантIараб гьой гIадиняв.
baqarab ]umur fadaw, ]anTarab hoy fadinyaw.
۶۸. باقاراب څۇمۇر عاداو، څانطاراب هۈي عادێناو.
69. БакъванбугIаялда мацIцI бахъарал, цIцIороссоролIил ххинкIида убач гьабурал.
baqwanbufayalda maV ba]aral, VoroSo`il {injida ubax habural.
БакъванбугIаялълъа мацIцI бахъарал, цIцIороссоролълъил ххинкIида пIач бурал.
baqwanbufaya'a maV ba]aral, VoroSo'il {injida Pax bural.
۶۹. باقوانبۇعايالدا ماڞ باڅارال، ڞۈرۈصۈرۈڶێل خێنگێدا ئۇباچ هابۇرال.
70. Бакъвараб бугониги, дурго квер дур ккола.
baqwarab bugonigi, durgo kwer dur Kola.
Бакъвараб бугониги, дурго квер дур кконя.
baqwarab bugonigi, durgo kwer dur Konya.
۷۰. باقواراب بۇڬۈنێڬێ، دۇرڬۈ كوېر دۇر ڭۈلا.
71. Бакъвараб гъотIое дару – къотIун реххи.
baqwarab GoToye daru - qoTun re{i.
Бакъвараб гъотIое дару – къотIун реххи.
baqwarab GoToye daru - qoTun re{i.
۷۱. باقواراب غۈطۈيې دارۇ - قۈطۇن رېخێ.
72. Бакъвараб гъотIое хъулухъ гьабулареб.
baqwarab GoToye ]ulu] habulareb.
Бакъвараб гъотIое гъулухъ буняреб.
baqwarab GoToye Gulu] bunyareb.
۷۲. باقواراب غۈطۈيې څۇلۇڅ هابۇلارېب.
73. Бакъвараб цIулал цIадаб биччарабги рекIунеб.
baqwarab vulal vadab biXarabgi rejuneb.
Бакъвараб цIулал цIадаб биччарабги рекIинеб.
baqwarab vulal vadab biXarabgi rejineb.
۷۳. باقواراب ڝۇلال ڝاداب بێڿارابڬێ رېگۇنېب.
74. Бакъги моцIцIги гIун буго гIахьалаб жо.
baqgi moVgi fun bugo faFalab Do.
Бакъги моцIцIги гIумо буго гIахьалаб жо.
baqgi moVgi fumo bugo faFalab Do.
۷۴. باقڬێ مۈڞڬێ عۇن بۇڬۈ عاڮالاب جۈ.
75. Бакъидал бацI цIадабеги кIанцIулеб.
baqidal bav vadabegi janvuleb.
Бакъидал бацI цIадабеги кIанцIинеб.
baqidal bav vadabegi janvineb.
۷۵. باقێدال باڝ ڝادابې گانڝۇلېب.
76. Бакълъухъа оц босе, Аргъванисса куй босе.
baq;u]a oc bose, arGwaniSa kuy bose.
Бакълухъа оц босе, Аргъванисса куй босе.
baqlu]a oc bose, arGwaniSa kuy bose.
۷۶. باقڸۇڅا ئۈښ بۈسې، ارغوانێصا كۇي بۈسې.
77. Бакъуцца бухIун ххадуб лълъалъан хур бачIунареб.
baquCa bu\un {adub 'a;an [ur bazunareb.
Бакъуцца бухIун ххадуб лълъалан хIур бачIиняреб.
baquCa bu\un {adub 'alan \ur bazinyareb.
۷۷. باقۇڛا بۇحۇن خادۇب ڷاڸان ځۇر باڃۇنارېب.
78. БакьулIа зоб роцIцIиналдасса жиндие цIцIиналдасса чехь унтизе бокьулилан абулебила царацца.
bapu`a Rob roVinaldaSa Dindiye VinaldaSa xeF untiRe bopulilan abulebila caraCa.
Бакьолълъа зоб роцIцIиналълъасса женде цIцIиналълъасса чехь унтде бокьинилан абинебила царацца.
bapo'a Rob roVina'aSa Dende Vina'aSa xeF untde bopinilan abinebila caraCa.
۷۸. باڨۇڶا زۈب رۈڞێنالداصا جێندێـيې ڞێنالداصا چېڮ ئۇنتێزې بۈڨۇلێلان ابۇلېبێلا ښاراڛا.
79. БакьулIа роцIцIараб зобалдассаги цIунаги, нуцIцIида нахъе ялагьарай чIчIужуялдассаги цIунаги.
bapu`a roVarab RobaldaSagi vunagi, nuVida na]e yalaharay ZuDuyaldaSagi vunagi.
Бакьолълъа роцIцIараб зобалълъассаги цIунаги, нуцIцIида нахъе ялагьарай чIчIужуялълъассаги цIунаги.
bapo'a roVarab Roba'aSagi vunagi, nuVida na]e yalaharay ZuDuya'aSagi vunagi.
۷۹. باڨۇڶا رۈڞاراب زۈبالداصاڬێ ڝۇناڬێ، نۇڞێدا ناڅې يالاهاراي ڄۇجۇيالداصاڬێ ڝۇناڬێ.
80. БакI бихьун – рагIи, чи вихьун – хIурмат.
baj biFun - rafi, xi wiFun - \urmat.
БакI бихьун – рагIи, чи вихьун – хIурмат.
baj biFun - rafi, xi wiFun - \urmat.
۸۰. باگ بـێڮۇن - راعێ، چێ وێڮۇن - حۇرمات.
81. БакI бихьун, чи вихьун тIамулеб жойила кици.
baj biFun, xi wiFun Tamuleb Doyila kici.
БакI бихьун, чи вихьун тIаминеб жойила кици.
baj biFun, xi wiFun Tamineb Doyila kici.
۸۱. باگ بێڮۇن، چێ وێڮۇن طامۇلېب جۈيـێلا كێښێ.
82. БакI гуреб бакIалда гIодовги чIчIоге, гьикъичIеб жоги бицунге.
Цо магIаруласс гьобол берталълъе вачун вуго. Гьобол щвалде щварав гьечIолъиялда щаклъарав гьесс гьоболассда малълъун буго - «Дуда бихьизабичIеб бакIалда гIодовги чIчIоге, гьикъичIеб жоги бицунге, дуда кьеян абичIеб жоги кьоге».
Щун руго берталълъе. ГIедегIун гьоболасс живго гIодов чIчIезе бищун лълъикIаб бакI балагьун буго. «Огь, инссул рукъ бухIад!» – ан бетIер кIибикIун буго магIаруласс.
ВачIун вуго бахIарав. Хъурщизе гьавулаго-гьавулаго, гьобол ккун вуго нуцIцIида нахъе. ТIарамагъадаги, гьикъичIеб жо бицуниланги, хIара къотIизе нус кьуниланги гьобол, гIадаталда рекъон, хIобода вухьине ккун вуго.
baj gureb bajalda fodowgi Zoge, hiqizeb Dogi bicunge.
co mafarulaS hobol berta'e waxun wugo. hobol ?walde ?waraw hezo;iyalda
?ak;araw heS hobolaSda ma'un bugo - «duda biFiRabizeb bajalda fodowgi Zoge, hiqizeb Dogi bicunge, duda peyan abizeb Dogi poge».
?un rugo berta'e. fedefun hobolaS Diwgo fodow ZeRe bi?un 'ijab baj balahun bugo. «oh, inSul ruq bu\ad!» - an beTer jibijun bugo mafarulaS.
wazun wugo ba\araw. ]ur?iRe hawulago-hawulago, hobol Kun wugo nuVida na]e.
TaramaGadagi, hiqizeb Do bicunilangi, \ara qoTiRe nus punilangi hobol, fadatalda reqon, \oboda wuFine Kun wugo.
БакI гуреб бакIалълъа гIодовги чIчIоге, гьикъчIеб жоги бицуги.
Цо мааруласс гьобол бахIаразулълъе вачун вуго. Гьобол щвалде щварав гьечIолиялълъа щаклурав гьесс гьоболассда малълъун буго - «Дуда бихьдебучIеб бакIалълъа гIодовги чIчIоги, гьикъчIеб жоги бицуги, дуда кьеян абчIеб жоги кьоги».
Щомо руго бахӏаразулълъе. ГIедегIун гьоболасс живго гIодов чIчIеде бищун лълъикIаб бакI балагьун буго. «Огь, энссол рукъ бухIад!» – ан бел~эр кIибикIун буго мааруласс.
ВачIун вуго бахIарав. Хъурщде вулаго-вулаго, гьобол ккомо вуго нуцIцIида нахъе. Арамугъадаги, гьикъчIеб жо бицуниланги, хIара къотIде нус кьуниланги гьобол, гIадаталълъа рокъон, хIобола вухьде ккомо вуго.
baj gureb baja'a fodowgi Zoge, hiqzeb Dogi bicuge.
co maarulaS hobol ba\araRu'e waxun wugo. hobol ?walde ?waraw hezoliya'a
?akluraw heS hobolaSda ma'un bugo - «duda biFdebuzeb baja'a fodowgi Zogi, hiqzeb Dogi bicugi, duda peyan abzeb Dogi pogi».
?omo rugo ba\araRa'e. fedefun hobolaS Diwgo fodow Zede bi?un 'ijab baj balahun bugo. «oh, enSol ruq bu\ad!» - an bel~er jibijun bugo maarulaS.
wazun wugo ba\araw. ]ur?de wulago-wulago, hobol Komo wugo nuVida na]e.
aramuGadagi, hiqzeb Do bicunilangi, \ara qoTde nus punilangi hobol, fadata'a roqon, \obola wuFde Komo wugo.
۸۲. باگ ڬۇرېب باگالدا عۈدۈوڬێ ڄۈڬې، هێقێڃېب جۈڬێ بێښۇنڬې.
ښۈ ماعارۇلاص هۈبۈل بېرتاڷې واچۇن وۇڬۈ. هۈبۈل ۺوالدې ۺواراو هېڃۈڸێيالدا ۺاكڸاراو هېص هۈبۈلاصدا ماڷۇن بۇڬۈ: "دۇدا بێڮێزابێڃېب باگالدا عۈدۈوڬێ ڄۈڬې، هێقێڃېب جۈڬێ بێښۇنڬې، دۇدا ڨېيان ابێڃېب جۈڬێ ڨۈڬې".
ۺۇن رۇڬۈ بېرتاڸې. څاتاماسان هۈبۈلاص جێوڬۈ عۈدۈو ڄېزې بێۺۇن ڷێگاب باگ بالاهۇن بۇڬۈ. "ئۈه ئێنصۇل رۇق بۇحاد!" - ان بېطېر گێبێگۇن بۇڬۈ ماعارۇلاص.
واڃۇن وۇڬۈ باحاراو. څۇرۺێزې هاوۇلا- هاوۇلاڬۈ هۈبۈل ڭۇن وۇڬۈ نۇڞێدا ناڅې. طاراماغاداڬێ هێقێزې بێښۇنێلانڬێ حارا قۈطێزې نۇس ڨۇنێلانڬێ هۈبۈل عاداتالدا رېقۈن حۈبۈدا وۇڮێنې ڭۇن وۇڬۈ.
83. БакI ккезегIан нахъе лъун тараб рагIи – гъанссиниб лъураб месед.
baj KeRefan na]e ;un tarab rafi - GanSinib ;urab mesed.
БакI ккедегIан нахъе гьумо тараб рагIи – гъанссиниб гьураб месед.
baj Kedefan na]e humo tarab rafi - GanSinib hurab mesed.
۸۳. باگ ڭېزېعان ناڅې ڸۇن تاراب راعێ - غانصێنێب ڸۇراب مېسېد.
84. БакI къватIиб беццейила, роцц рокъоб лъейила.
Цо иццул хIориниб букIарабила кIиго къверкъ.
Цо нухалълъ гьел тира-ссверизе рахъанила. Батанила гьезда нухда цо цIцIадал хIор. Ххинаб лълъимги бугила гьениб, кигIан бокьаниги кваназе жоги бугила. РачIайила гьаниб гIумру гьабизеян чIчIанила цояб къверкъ. Цогиялълъ абунила, валлагьин, жиндие жибго гьабураб, жибго гIураб, жиндаго хIал лъалеб иццул хIоринибго бокьилилан.
Гьалмагъги цIцIадал хIориниб тун, гьаб рокъобе билълъанила.
Анила чанго къо. Иццул хIориниб бугеб къверкъалълъул гьалмагъалде ракI щванила. ГIедегIанила гьеб цIцIадал хIорихъе. ГьечIила дунялалдаго доб цIцIадал хIорги, кьварун бакъвараб хIарулI, чехьатIадеги ккун, хун гьалълъул гьалмагъги бугила.
Гьеб меххалълъ ракIалде щванила гьалда бакI къватIиб беццейин, роцц рокъоб лъеян абураб умумузул кици.
baj qwaTib beCeyila, roC roqob ;eyila.
co iCul \orinib bujarabila jigo qwerq.
co nu[a' hel tira-SweriRe ra]anila. batanila heRda nu[da co Vadal \or. {inab 'imgi bugila henib, kifan bopanigi kwanaRe Dogi bugila. razayila hanib fumru habiReyan Zanila coyab qwerq. cogiya' abunila, walahin, Dindiye Dibgo haburab, Dibgo furab, Dindago \al ;aleb iCul \orinibgo bopililan.
halmaGgi Vadal \orinibgi tun, roqobe bi'anila.
anila xango qo. iCul \orinib bugeb qwerqa'ul halmaGalde raj ?wanila. fedefanila heb Vadal \orini]e. hezila dunyalaldago dob Vadal \orgi, pwarun baqwarab \aru`, xeFaTadegi Kun, [un ha'ul halmaGgi bugila.
heb me{a' rajalde ?wanila halda baj qwaTib beCeyila, roC roqob ;eyan aburab umumuRul kici.
БакI къватIиб беццейила, роцц рукъуб гьейила.
Цо иццул хIориниб букIарабила кIиго къверкъ.
Цо нугьалълъ гьел тира-ссверде рахъанила. Батанила гьезда нугьла цо цIцIадал хIор. Ххенаб лълъинги бугила гьениб, кагIан бокьаниги конде жоги бугила. РачIайила гьаниб гIумру будеян чIчIанила цояб къверкъ. Цогиялълъ абунила, валлагьин, женде жибго бураб, жибго гIураб, жендаго хIал гьанеб иццул хIоринибго бокьилилан.
Гьалмагъги цIцIадал хIориниб томо, гьаб рукъубе билълъанила.
Анила чанго къо. Иццул хIориниб бугеб къверкъалълъул гьалмагъалълъе ракI щванила. ГIедегIанила гьеб цIцIадал хIорихъе. ГьечIила дунялалдаго даб цIцIадал хIорги, кьварун бакъвараб хIарулълъ, чохьолаги ккомо, хIомо гьалълъул гьалмагъги бугила.
Гьеб меххалълъ ракIалълъе щванила гьалълъа бакI къватIиб беццейин, роцц рукъуб гьеян абураб умумузул кици.
baj qwaTib beCeyila, roC ruqub heyila.
co iCul \orinib bujarabila jigo qwerq.
co nuha' hel tira-Swerde ra]anila. batanila heRda nuhla co Vadal \or. {enab 'ingi bugila henib, kafan bopanigi konde Dogi bugila. razayila hanib furmu budeyan Zanila coyab qwerq. cogiya' abunila, walahin, Dende Dibgo burab, Dibgo furab, Dendago \al haneb iCul \orinibgo bopililan.
halmaGgi Vadal \orinibgi tomo, ruqube bi'anila.
anila xango qo. iCul \orinib bugeb qwerqa'ul halmaGa'e raj ?wanila. fedefanila heb Vadal \orini]e. hezila dunyalaldago dab Vadal \orgi, pwarun baqwarab \aru', xoFolagi Komo, \omo ha'ul halmaGgi bugila.
heb me{a' raja'e ?wanila ha'a baj qwaTib beCeyila, roC ruqub heyan aburab umumuRul kici.
ښۈ ئێڛۇل حۈرێنێب بۇگارابێلا گێڬۈ قوېرق.
ښۈ نۇځاڷ هېل تێرا- صوېرێزې راڅانێلا. باتانێلا هېزدا نۇځدا ښۈ ڞادال حۈر. خێناب ڷێمڬۇ بۇڬێلا هېنێب، كێعان بۈڨانێڬێ كوانازې جۈڬێ بۇڬێلا. راڃايێلا هانێب عۇمرۇ هابێزېيان ڄانێلا ښۈياب قوېرق. ښۈڬێياڷ ابۇنێلا: والاهێن، جێندێيې جێبڬۈ هابۇراب، جێبڬۈ عۇراب، جێنداڬۈ حال ڸالېب ئێڛۇل حۈرێنێبڬۈ بۈڨێلێلان.
هالماغڬێ ڞادال حۈرێنێب تۇن، هاب رۈقۈبې بێڷانێلا. انێلا چانڬۈ قۈ. ئێڛۇل حۈرێنێب بۇڬېب قوېرقاڷۇل هالماغالدې راگ ۺوانێلا. عېدېعانێلا هېب ڞادال حۈرێڅې. هېڃێلا دۇنيالالداڬۈ دۈب ڞادال حۈرڬێ، ڨوارۇن باقواراب حارۇڶ ، چېڮاطېڬێ ڭۇن ، ځۇن هاڷۇل هالماغڬێ بۇڬێلا.
هېب مېخاڷ راگالدې ۺوانێلا هالدا باگ قواطێب بېڛېيێن، رۈڛ رۈقۈب ڸېيان ابۇراب ئۇمۇمۇزۇل كێښێ.
85. БакI ххинлъизабизе гуревила хIаким вищулев.
baj {in;iRabiRe gurewila \akim wi?ulew.
БакI ххелдебуде гуревила хIаким вищинев.
baj {eldebude gurewila \akim wi?inew.
۸۵. باگ خێنڸێزابێزې ڬۇرېوێلا حاكێم وێۺۇلېو.
86. БакI чияр бугониги, чи нилIерго вуго.
baj ziyar bugonigi, xi ni`ergo wugo.
БакI чиял бугониги, чи нелълъерго вуго.
baj ziyal bugonigi, xi ne'ergo wugo.
۸۶. باگ چێيار بۇڬۈنێڬێ، چێ نێڶېرڬۈ وۇڬۈ.
87. Бал хвараб гIощтIоцца канахIехь бичIуларо.
bal [warab fo?ToCa kana\eF bizularo.
Бал хIвараб гIищтIицца канахIехь бичIиняро.
bal \warab fi?TiCa kana\eF bizinyaro.
۸۷. بال ځواراب عۈۺطۈڛا كاناحېڮ بێڃۇلارۈ.
88. Бал холареб ххвалчен букIунареб, малълъ кIутIулареб чу букIунареб.
bal [olareb {walxen bujunareb, ma' juTulareb xu bujunareb.
Бал хIоняреб ххолчен букIиняреб, малълъ кIутIиняреб чу букIиняреб.
bal \onyareb {olxen bujinyareb, ma' juTinyareb xu bujinyareb.
۸۸. بال ځۈلارېب خوالچېن بۇگۇنارېب، ماڷ گۇطۇلارېب چۇ بۇگۇنارېب.
89. Бал тIутIураб гIащтIиялълъ канахIехь бичIуларо, ияхI гьечIев бахIарчи кьалда бажаруларо.
bal TuTurab fa?Tiya' kana\eF bizuraro, iya\ hezew ba\arxi palda baDarularo.
Бал тIутIураб гIищтIиялълъ канахIехь бичIиняро, ияхI гьечIев бахIарчи кьалда бажалиняро.
bal TuTurab fi?Tiya' kana\eF bizinyaro, iya\ hezew ba\arxi palda baDalinyaro.
۸۹. بال طۇطۇراب عاۺطێياڷ كاناحېڮ بێڃۇلارۈ، ئێياح هېڃېو باحارچێ ڨالدا باجارۇلارۈ.
90. Балагь бачIиндал гьудул кIочон тоге.
balah bazindal hudul joxon toge.
Балагь бачIиндал гьудул кIочон тоге.
balah bazindal hudul joxon toge.
۹۰. بالاه باڃێندال هۇدۇل گۈچۈن تۈڬې.
91. Балагь букIунебила бачIарабги бачарабги.
balah bujunebila bazarabgi baxarabgi.
Балагь букIинебила бачIарабги бачарабги.
balah bujinebila bazarabgi baxarabgi.
۹۱. بالاه بۇگۇنېبێلا باڃارابڬێ باچارابڬێ.
92. Балагь гьикъун бачIунареб, талихI бичун босулареб.
balah hiqun bazunareb, tali\ bixun bosulareb.
Балагь гьикъун бачIиняреб, талихI бичун босиняреб.
balah hiqun bazinyareb, tali\ bixun bosinyareb.
۹۲. بالاه هێقۇن باڃۇنارېب، تالێح بێچۇن بۈسۇلارېب.
93. Балагь къо цIеххон гуребила рещтIунеб.
balah qo ve{on gurebila re?Tuneb.
Балагь къо цIуххун гуребила рещтIинеб.
balah qo vu{un gurebila re?Tineb.
۹۳. بالاه قۈ ڝېخۈن ڬۇرېبێلا رېۺطۇنېب.
94. Балагьаз квер бан ххадуб зигардун жо кколаро.
balahaR kwer ban {adub Rigardun Do Kolaro.
Балагьаз квер бамо ххадуб зигардун жо ккенаро.
balahaR kwer bamo {adub Rigardun Do Kenaro.
۹۴. بالاهاز كوېر بان خادۇب زێڬاردۇن جۈ ڭۈلارۈ.
95. Балагьаздасса хан гIакъиласс цIунулевила. Ханассда кколебила гIакъилги живгоги жинцца цIунулелилан.
balahaRdaSa {an faqilaS vunulewila. {anaSda Kolebila faqilgi Diwgogi DinCa vunulelilan.
Балагьаздасса хан гIакъиласс цIуниневила. Ханассда ккенебила гIакъилги живгоги женцца цIунинелилан.
balahaRdaSa {an faqilaS vuninewila. {anaSda Kenebila faqilgi Diwgogi DenCa vuninelilan.
۹۵. بالاهازداصا خان عاقێلاص ڝۇنۇلېوێلا. خاناصدا ڭۈلېبێلا عاقێلڬێ جێوڬۈڬێ جێنڛا ڝۇنۇلېلێلا.
96. Балагьалде гъедал цIцIунцIцIраялълъ куркьбал рорхулелила, эххеде бахъингун хIанчIчIицца хъамунги унебила.
balahalde Gedal VunVraya' kurpbal ror[ulelila, e{ede ba]ingun \anZiCa ]amungi unebila.
Балагьалълъе гъедал цIцIунцIцIраялълъ куркьбал роркIинелила, эххеде бахъингун хIанчIчIицца хъамунги энебила.
balaha'e Gedal VunVraya' kurpbal rorjinelila, e{ede ba]ingun \anZiCa ]amungi enebila.
۹۶. بالاهالدې غېدال ڞۇنڞراياڷ كۇرڨبال رۈرځۇلېلێلا، ئېخېدې باڅێنڬۇن حانڄێڛا څامۇنڬێ ئۇنېبێلا.
97. Балагьалълъул нуцIцIби къаги, нигIматалълъул каваби рагьаги.
balaha'ul nuVbi qagi, nifmata'ul kawabi rahagi.
Балагьалълъул нуцIцIби къаги, нигIматалълъул каваби рагьаги.
balaha'ul nuVbi qagi, nifmata'ul kawabi rahagi.
۹۷. بالاهاڷۇل نۇڞبێ قاڬێ، نێعماتاڷۇل كاوابێ راهاڬێ.
98. Балагьана – батана, букарана – хъасана.
balahana - batana, bukarana - ]asana.
Балагьана – батана, букарана – хъасана.
balahana - batana, bukarana - ]asana.
۹۸. بالاهانا - باتانا، بۇكارانا - څاسانا.
99. Балагьидал кIал чIварай, кIалъайдал бер чIварай.
balahidal jal zwaray, ja;aydal ber zwaray.
Балагьидал кIал чIварай, кIалгьайдал бер чIварай.
balahidal jal zwaray, jalhaydal ber zwaray.
۹۹. بالاهێدال گال ڃواراي، گاڸايدال بېر ڃواراي.
100. БалагьичIого беццав лъаларо, кIалъачIого гIинкъав лъаларо.
balahizogo beCaw ;alaro, ja;azogo finqaw ;alaro.
БалагьчIого беццав гьаняро, кIалгьачIого гIинкъав гьаняро.
balahzogo beCaw hanyaro, jalhazogo finqaw hanyaro.
۱۰۰. بالاهێڃۈڬۈ بېڛاو ڸالارۈ، گاڸاڃۈڬۈ عێنقاو ڸالارۈ.
101. Балай балъго гьабе, бертин тIатун гьабе.
balay ba;go habe, bertin Tatun habe.
Рокьи балго буе, бахIарал атун руе.
ropi balgo buye, ba\aral atun ruye.
۱۰۱. بالاي باڸڬۈ هابې، بېرتێن طاتۇن هابې.
102. Балъго бицараб лъадго тIатунебила.
ba;go bicarab ;adgo Tatunebila.
Балго бицараб гьадго атинебила.
balgo bicarab hadgo atinebila.
۱۰۲. باڸڬۈ بێښاراب ڸادڬۈ طاتۇنېبێلا.
103. Балъго рахь босани, тIатун къинлъулебила.
ba;go raF bosani, Tatun qin;ulebila.
Балго рахь босани, атун къелинебила.
balgo raF bosani, atun qelinebila.
۱۰۳. باڸڬۈ راڮ بۈسانێ، طاتۇن قێنڸۇلېبێلا.
104. Балъго рохьдочани, тIатун рахь босулеб.
ba;go roFdoxani, Tatun raF bosuleb.
Балго рохьдочани, атун рахь босинеб.
balgo roFdoxani, atun raF bosineb.
۱۰۴. باڸڬۈ رۈڮدۈچانێ، طاتۇن راڮ بۈسۇلېب.
105. Балъгояб тIатIиялдасса тIатараб гьуэрго лълъикI.
ba;goyab TaTiyaldaSa Tatarab huergo 'ij.
Балгояб гIатIиялълъасса атараб гьоэрго лълъикI.
balgoyab faTiya'aSa atarab hoergo 'ij.
۱۰۵. باڸڬۈياب طاطێيالداصا طاتاراب هۇئېرڬۈ ڷێگ.
106. Балъда нахъа – хIалихьат, хIарччда нахъа – багьадур.
ba;da na]a - \aliFat, \arXda na]a - bahadur.
Балда нахъа – хIалихьат, тIабкIила нахъа – багьадур.
balda na]a - \aliFat, Tabjila na]a - bahadur.
۱۰۶. باڸدا ناڅا - حالێڮات، حارڿدا ناڅا - باهادۇر.
107. Бараб ахIулI гурев, ахIараб болI гурев.
barab a\u` gurew, a\arab bo` gurew.
Бараб ахIулълъ гурев, ахIараб болълъ гурев.
barab a\u' gurew, a\arab bo' gurew.
۱۰۷. باراب احۇڶ ڬۇرېو، احاراب بۈڶ ڬۇرېو.
108. Бараб ахIулIги, ахIараб болIгийила бихьинчи лъалев.
barab a\u`gi, a\arab bo`giyila biFinxi ;alew.
Бараб ахIулълъги, ахIараб болълъгийила бихьинчи гьанев.
barab a\u'gi, a\arab bo'giyila biFinxi hanew.
۱۰۸. باراب احۇڶـڬێ، احاراب بۈڶـڬێيێلا بێڮێنچێ ڸالېو.
109. Бараб лIар борхуларесс, ккараб къоги борхулареб.
barab `ar bor[ulareS, Karab qogi bor[ulareb.
Бараб лълъар боркIиняресс, ккараб къоги боркIиняреб.
barab 'ar borjinyareS, Karab qogi borjinyareb.
۱۰۹. باراب ڷار بۈرخۇلارېص، ڭاراب قۈڬێ بۈرخۇلارېب.
110. Баракат гьечIеб даранги, давлат гьечIеб ригьинги.
barakat hezeb darangi, dawlat hezeb hezeb rihingi.
Баркат гьечIеб даранги, давлат гьечIеб ригьинги.
barkat hezeb darangi, dawlat hezeb hezeb rihingi.
۱۱۰. باراكات هېڃېب دارانڬێ، داولات هېڃېب رێهێنڬێ.
111. Баракат лъуни, цоги гIемераб лъечIони, нусгоги дагьаб.
barakat ;uni, cogi femerab ;ezoni, nucgogi dahab.
Баркат гьуни, цоги гIемераб гьечIони, нусгоги дагьаб.
barkat huni, cogi femerab hezoni, nucgogi dahab.
۱۱۱. باراكات ڸۇنێ، ݭۈڬێ عېمېراب ڸېڃۈنێ، نۇسڬۈڬێ داهاب.
112. Бараххщарассул боцIцIи саххаватасс кваналеб.
bara{?araSul boVi sa{awataS kwanaleb.
Бараххщарассул боцIцIи саххаватасс кунанеб.
bara{?araSul boVi sa{awataS kunaneb.
۱۱۲. باراخۺاراصۇل بۈڞێ ساخاواتاص كوانالېب.
113. Бараххщарассул къайи къавул гьойцца кваналебила.
bara{?araSul qayi qawul hoyCa kwanalebila.
Бараххщарассул къайи къавул гьойцца конебила.
bara{?araSul qayi qawul hoyCa konebila.
۱۱۳. باراځۺاراصۇل قايێ قاوۇل هۈيڛا كوانالېبێلا.
114. Бараххщарассул – чияе, чехь квешассул – жиндиего.
bara{?araSul - xiyaye, xeF kwe/aSul Dindiyego.
Бараххщарассул – чияе, чехь кошассул – жендего.
bara{?araSul - xiyaye, xeF ko/aSul Dendego.
۱۱۴. باراځۺاراصۇل - چێيايې، چېڮ كوېشاصۇل - جێندێيېڬۈ.
115. Баргъичал рокьила – мун вокьиларо, кьураб жо босила – мун восиларо.
barGixal ropila - mun wopilaro, purab Do bosila - mun wosilaro.
Баргъичал рокьла – мун вокьларо, кьураб жо босла – мун восларо.
barGixal ropla - mun woplaro, purab Do bosla - mun woslaro.
۱۱۵. بارغێچال رۈڨێلا - مۇن وۈڨێلارۈ، ڨۇراب جۈ بۈسێلا - مۇن وۈسێلارۈ.
Кицилъун лIугьарал гьал рагIаби абун руго херав гIарцул къебедассе йокьарай гIолохъанай ясалълъ. МагIарулаз гьаб кици хIалтIизабула вас маххссараде кколей ясалълъул, маххссараде ккун дурцц кваналей якьадалълъул, рекIелI рокьи гьечIев жиндиего жо цIакъ бокьулев гьудул-гьалмагъассул, вацц-васассул хIакъалълъулI.
kici;un `uharal hal rafabi abun rugo [eraw farcul qebedaSe yoparay folo]anay yasa'. mafarulaR hab kici \alTiRabula was ma{Sarade Koley yasa'ul, ma{Sarade Kun durC kwanaley yapada'ul, reje` ropi hezew Dindiyego Do vaq bopulew hudul-halmaGaSul, waC-wasaSul \aqa'u`.
Кицилун лълъугьарал гьал рагIаби абун руго хIерав гIарцол къебедассе йокьарай гIолохъанай ясалълъ. Маарулаз гьаб кици хIалтIдебуня вас маххссароде кконей ясалълъул, маххссароде ккумо дурцц коней якьадалълъул, рокIелълъ рокьи гьечIев жендего жо цIакъ бокьинев гьудул-гьалмагъассул, вацц-васассул хIакъалълъулълъ.
kicilun 'uharal hal rafabi abun rugo \eraw farcol qebedaSe yoparay folo]anay yasa'. maarulaR hab kici \alTdebunya was ma{Sarode Koney yasa'ul, ma{Sarode Kumo durC koney yapada'ul, roje` ropi hezew Dendego Do vaq bopinew hudul-halmaGaSul, waC-wasaSul \aqa'u'.
كێښێڸۇن ڶۇهارال هال راعابێ ابۇن رۇڬۈ ځېراو عارښۇل قېبېداصې يۈڨاراي عۈلۈڅاناي ياساڷ. ماعارۇلاز هاب كێښێ حالطێزابۇلا واس ماخصارۈدې ڭۈلېي ياساڷۇل، ماخصارۈدې ڭۇن دۇرڛ كوانالېي ياڨاداڷۇل، رېگېڶ رۈڨێ هېڃېو جێندێيېڬۈ جۈ ڝاق بۈڨۇلېو هۇدۇل- هالماغاصۇل، واڛ- واساصۇل حاقاڷۇڶ.
116. Баркала гьечIеб кечI – кири гьечIеб лаила.
barkala hezeb kez - kiri hezeb laila.
Баркала гьечIеб кечI – кири гьечIеб лаила.
barkala hezeb kez - kiri hezeb laila.
۱۱۶. باركالا هېڃېب كېڃ - كێرێ هېڃېب لائێلا.
117. Баркат гьечIеб боцIцIудассаги цIунаги, гьуинлъи гьечIеб ригьнадассаги цIунаги.
barkat hezeb boVudaSagi vunagi, huin;i hezeb rihnadaSagi vunagi.
Баркат гьечIеб боцIцIудассаги цIунаги, гьоэли гьечIеб ригьнадассаги цIунаги.
barkat hezeb boVudaSagi vunagi, hoeli hezeb rihnadaSagi vunagi.
۱۱۷. باركات هېڃېب بۈڞۇداصاڬێ ڝۇناڬێ، هۇئێنڸێ هېڃېب رێهناداصاڬێ ڝۇناڬێ.
118. Баркат гьечIеб боцIцIиялдассан баркат бахунареб.
barkat hezeb boViyaldaSan barkat ba[unareb.
Баркат гьечIеб боцIцIиялълъассан баркат бахъиняреб.
barkat hezeb boViya'aSan barkat ba]inyareb.
۱۱۸. باركات هېڃېب بۈڞێيالداصانڬێ باركات باځۇنارېب.
119. Бартигун хIур чIчIикIи лълъикI, хIамагун кIалцIи квинегIан.
bartigun \ur Ziji 'ij, \amagun jalvi kwinefan.
Бартигун хIур чIчIикIи лълъикI, хIамагун кIалцIи кондегIан.
bartigun \ur Ziji 'ij, \amagun jalvi kondefan.
۱۱۹. بارتێڬۇن حۇر ڄێگێ ڷێگ، حاماڬۇن گالڝێ كوێنېعان.
120. Бархъалиссесс хъабида гIоркь бокьаралълъуб гъолеб.
bar]aliSeS ]abida forp bopara'ub Goleb.
Бархъалиссесс хъабида гIоркь бокьаралълъуб гъенеб.
bar]aliSeS ]abida forp bopara'ub Geneb.
۱۲۰. بارڅالێصېص څابێدا عۈرڨ بۈڨاراڷۇب غۈلېب.
121. Барщараб меххалълъ пихъги жибго бортулеб, гIураб меххалълъ васасс чIчIужу ячеян чагъанаги жинццаго хъвалеб.
bar?arab me{a' <i]gi Dibgo bortuleb, furab me{a' wasaS ZuDu yaxeyan xaGanagi DinCagi ]waleb.
Барщараб меххалълъ пихъги жибго бортинеб, гIураб меххалълъ васасс чIчIужу ячеян чагъанаги женццаго хъванеб.
bar?arab me{a' <i]gi Dibgo bortineb, furab me{a' wasaS ZuDu yaxeyan xaGanagi DenCagi ]waneb.
۱۲۱. بارۺاراب مېخاڷ فێڅڬێ جێبڬۈ بۈرتۇلېب، عۇراب مېخاڷ واساص ڄۇجۇ ياچېـيان چاغاناڬێ جێنڛاڬۈ څوالېب.
122. Барщараб пихъалълъе дару – кванай.
bar?arab <i]a'e daru - kwanay.
Барщараб пихъалълъе дару – кунай.
bar?arab <i]a'e daru - kunay.
۱۲۲. بارۺاراب فێڅاڷې دارۇ - كواناي.
123. Барщарал рекъолел къварилъи ккейгун.
bar?aral reqolel qwari;i Keygun.
Барщарал рекъенел къварили ккейгун.
bar?aral reqenel qwarili Keygun.
۱۲۳. بارۺارال رېقۈلېل قوارێڸێ ڭېيڬۇن.
124. Барщарассе кьей гьечIеб, кьижарассе тей гьечIеб.
bar?araSe pey hezeb, piDaraSe tey hezeb.
Барщарассе кьей гьечIеб, кьижарассе тей гьечIеб.
bar?araSe pey hezeb, piDaraSe tey hezeb.
۱۲۴. بارۺاراصې ڨېي هېڃېب، ڨێجاراصې تېي هېڃېب.
125. Барщарассе – щинкIил, щинкIарассе – ратIа.
bar?araSe - ?injil, ?injaraSe - raTa.
Барщарассе – щенкIел, щенкIарассе – рал~а.
bar?araSe - ?enjel, ?enjaraSe - ral~a.
۱۲۵. بارۺاراصې - ۺێنگێل، ۺێنگاراصې - راطا.
126. Барщидал кваначIеб гIеч гIодобе бортун хола.
bar?idal kwanazeb fex fodobe bortun [ola.
Барщидал кончIеб гIеч гIодобе бортон хIоня.
bar?idal konzeb fex fodobe borton \onya.
۱۲۶. بارۺێدال كواناڃېب عېچ عۈدۈبې بۈرتۇن ځۈلا.
127. БарщичIого пихъ кванаге, бежичIого чед кванаге.
bar?izogo <i] kwanage, beDizogo xed kwanage.
БарщчIого пихъ конги, бежчIого чед конги.
bar?zogo <i] kongi, beDzogo xed kongi.
۱۲۷. بارۺێڃۈڬۈ فێڅ كواناڬې، بېجێڃۈڬۈ چېد كواناڬې.
128. Барщуларевги хIама, барщун рекъезе лъаларевги хIама.
bar?ularewgi \ama, bar?un reqeRe ;alarewgi \ama.
Барщиняревги хIама, барщун рекъенде гьаняревги хIама.
bar?inyarewgi \ama, bar?un reqende hanyarewgi \ama.
۱۲۸. بارۺۇلارېوڬێ حاما، بارۺۇن رېقېزې ڸالارېوڬێ حاما.
129. Баси беццейила, оц байила.
basi beCeyila, oc bayila.
Баси беццейила, оц байила.
basi beCeyila, oc bayila.
۱۲۹. باسێ بېڛېيێلا، ئۈښ بايـێلا.
130. Баси лълъил кIанцIаниги щиб, бече нилIер бугелълъул.
basi 'il janvanigi ?ib, bexe ni`er buge'ul.
Баси лълъили кIанцIаниги щиби, бече нелълъер бугелълъул.
basi 'ili janvanigi ?ibi, bexe ne'er buge'ul.
۱۳۰. باسێ ڷێل گانڝانێڬێ ۺێب، بېچې نێڶېر بۇڬېڷۇل.
131. Басиялълъ гIощтIогIоркь хъуб гьабун батанила.
basiya' fo?Toforp ]ub habun batanila.
Басиялълъ гIищтIигIоркь хъуб бумо батанила.
basiya' fi?Tiforp ]ub bumo batanila.
۱۳۱. باسێياڷ عۈۺطۈعۈرڨ څۇب هابۇن باتانێلا.
Маххул къебедассдаги цо бечедав чияссдаги гьоркьоб дагIба-къецц ккун буго. КIияссдаго гьоркьоб шаргIалълъул хIукму къотIизе гьел дибирассухъе ине кколел рукIун руго. Маххул къебедасс дибирассе ришваталълъе цо лълъикIаб гIащтIи щвезабун буго. Бечедав чияссги дибирассул рагьде баси щвезабун буго.
Дибир хIукму къотIизехъин вугеб меххалълъ маххул къебедасс абун буго - «Дуцца, дибир, хIукму гIощтIоцца гIадин къотIе», – ян.
Дибирасс данде жаваб кьун буго - «Басиялълъ гIощтIогIоркь хъуб гьабун буго», – ян.
ma{ul qebedaSdagi co bexedaw xiyaSdagi horpob dafba-qeC Kun bugo. jiyaSdago horpob /arfa'ul \ukmu qoTiRe hel dibiraSu]e ine Kolel rujun rugo. ma{ul qebedaS dibiraSe ri/wata'e co 'ijab fa?Ti ?weRabun bugo. bexedaw xiyaSgi dibiraSul rahde basi ?weRabun bugo.
dibir \ukmu qoTiRe]in wugeb me{a' ma{ul qebedaS abun bugo - «duCa, dibir, \ukmu fo?ToCa fadin qoTe», - yan.
dibiraS dande Dawab pun bugo - «basiya' fo?Toforp ]ub habun bugo», - yan.
Маххул къебедассдаги цо бечедав чияссдаги гьоркьоб дагIба-къецц ккомо буго. КIияссдаго гьоркьоб шаргIалълъул хIукму къотIде гьел дибирассухъе энде ккенел рукIун руго. Маххул къебедасс дибирассе рушбаталълъе цо лълъикIаб гIищтIи щодебумо буго. Бечедав чияссги дибирассул рагьле баси щодебумо буго.
Дибир хIукму къотIдехъине вугеб меххалълъ маххул къебедасс абун буго - «Дуцца, дибир, хIукму гIищтIицца гIадин къотIе», – ян.
Дибирасс данде джаваб кьумо буго - «Басиялълъ гIищтIигIоркь хъуб бумо буго», – ян.
ma{ul qebedaSdagi co bexedaw xiyaSdagi horpob dafba-qeC Komo bugo. jiyaSdago horpob /arfa'ul \ukmu qoTde hel dibiraSu]e ende Kenel rujun rugo. ma{ul qebedaS dibiraSe ru/bata'e co 'ijab fi?Ti ?odebumo bugo. bexedaw xiyaSgi dibiraSul rahle basi ?odebumo bugo.
dibir \ukmu qoTde]ine wugeb me{a' ma{ul qebedaS abun bugo - «duCa, dibir, \ukmu fi?TiCa fadin qoTe», - yan.
dibiraS dande Hawab pumo bugo - «basiya' fi?Tiforp ]ub bumo bugo», - yan.
ماخۇل قېبېداصداڬێ ښۈ بېچېداو چێياصداڬێ هۈرڨۈب داعبا- قېڛ ڭۇن بۇڬۈ. گێياصداڬۈ هۈرڨۈب شارعاڷۇل حۇكمۇ قۈطێزې هېل دێـبێراصۇڅې ئێنې ڭۈلېل رۇگۇن رۇڬۈ. ماخۇل قېبېداص دێـبێراصې رێشواتاڷې ښۈ ڷێگاب عاۺطێ ۺوېزابۇن بۇڬۈ. بېچېداو چێياصڬێ دێـبێراصۇل راهدې باسێ ۺوېزابۇن بۇڬۈ.
دێـبێر حۇكمۇ قۈطێزېڅێن مېخاڷ ماخۇل قېبېداص ابۇن بۇڬۈ: "دۇڛا، دێبێر، حۇكمۇ عۈۺطۈڛا عادێن قۈطې"، - يان.
دێبێراص داندې جاواب ڨۇن بۇڬۈ: "باسێياڷ عۈۺطۈعۈرڨ څۇب هابۇن بۇڬۈ"، - يان.
132. Басиялълъухъ оц кьоге.
basiya'u] oc poge.
Басиялълъухъ оц кьоги.
basiya'u] oc pogi.
۱۳۲. باسێياڷۇڅ ئۈښ ڨۈڬې.
133. Басрияб алаталълъ бо гIуцIцIуларо.
basriyab alata' bo fuVularo.
Басрияб алаталълъ бо гIуцIцIиняро.
basriyab alata' bo fuVinyaro.
۱۳۳. باسرێـياب الاتاڷ بۈ عۇڞۇلارۈ.
134. Басрияб гордида цIияб къвал гъуни, къоролалълъе гьебги гъвел буго.
basriyab gordida viyab qwal Guni, qorola'e hebgi Gwel bugo.
Басрияб гурдила цIияб къвал гъуни, къоролалълъе гьебги гъвел буго.
basriyab gurdila viyab qwal Guni, qorola'e hebgi Gwel bugo.
۱۳۴. باسرێـياب ڬۈردێدا ڝێياب قوال غۇنێ، قۈرۈلاڷې هېبڬێ غوېل بۇڬۈ.
135. Басрияб наккдалълъа цIияб бугIаги бахъуге, ссвараб питнаялда гъоркь цIаги бакуге.
basriyab naKda'a viyab bufagi ba]uge, Swarab <itnayalda Gorp vagi bakuge.
Басрияб наккдалълъа цIияб бугIаги бахъуги, ссвараб питнаялълъа гъокь цIаги бакуги.
basriyab naKda'a viyab bufagi ba]ugi, Swarab <itnaya'a Gop vagi bakugi.
۱۳۵. باسرێـياب ناڭداڷا ڝێياب بۇعاڬێ باڅۇڬې، صواراب فێتنايالدا غۈرڨ ڝاڬێ باكۇڬې.
136. Басрияб пандридаги чанги лълъикIаб бакъан бачине бегьула.
basriyab <andridagi xangi 'ijab baqan baxine behula.
Басрияб тIармилаги чанги лълъикIаб макъан бачде бегьиня.
basriyab Tarmilagi xangi 'ijab maqan baxde behinya.
۱۳۶. باسرێـياب فاندرێداڬێ چانڬێ ڷێگاب باقان باچێنې بېهۇلا.
137. Басрияб ретIине чIухIарассе цIияб щолареб.
basriyab reTine zu\araSe viyab ?olareb.
Басрияб регьеде чIухIарассе цIияб щоняреб.
basriyab rehede zu\araSe viyab ?onyareb.
۱۳۷. باسرێـياب رېطێنې ڃۇحاراصې ڝێياب ۺۈلارېب.
138. Басрияб холаро цIиялълъ жиндиего бакI бахъичIого.
basriyab [olaro viya' Dindiyego baj ba]izogo.
Басрияб хIоняро цIиялълъ жендего бакI бахъчIого.
basriyab \onyaro viya' Dendego baj ba]zogo.
۱۳۸. باسرێـياب ځۈلارۈ ڝێياڷ جێندێـيېڬۈ باگ باڅێڃۈڬۈ.
139. Басрияб цIулалълъул цIияб гъалдибер, цIияй бахIаралълъул херав бахIарав.
basriyab vula'ul viyab Galdiber, viyay ba\ara'ul [eraw ba\araw.
Басрияб цIулалълъул цIияб гъалдибер, цIияй бахIаралълъул хIерав бахIарав.
basriyab vula'ul viyab Galdiber, viyay ba\ara'ul \eraw ba\araw.
۱۳۹. باسرێياب ڝۇلاڷۇل ڝێياب غالدێبېر، ڝێياي باحاراڷۇل ځېراو باحاراو.
140. Басриябги цIуне, цIиябги лъай.
basriyabgi vune, viyabgi ;ay.
Басриябги цIуне, цIиябги гьае.
basriyabgi vune, viyabgi haye.
۱۴۰. باسرێـياب ڝۇنې، ڝێياب ڸاي.
141. Бассарун коралдасса кванан эбел бергьана, ххенон гьобоялдасса гьанщун лъимал бергьана.
baSarun koraldaSa kwanan ebel berhana, {enon hoboyaldaSa han?un ;imal berhana.
Бассарун коралълъасса кунан эбел белгьана, ххенон гьибиялълъасса гьанщун гьимал белгьана.
baSarun kora'aSa kunan ebel belhana, {enon hibiya'aSa han?un himal belhana.
۱۴۱. باصارۇن كۈرالداصا كوانان ئېبېل بېرهانا، خېنۈن هۈبۈيالداصا هانۺۇن ڸێمال بېرهانا.
142. Батаралълъуб батараб те, босаралълъуб босараб лъе.
batara'ub batarab te, bosara'ub bosarab ;e.
Батаралълъуб батараб те, босаралълъуб босараб гье.
batara'ub batarab te, bosara'ub bosarab he.
۱۴۲. باتاراڷۇب باتاراب تې، بۈساراڷۇب بۈساراب ڸې.
143. Батун бечелъула, бихьун цIцIодорлъула.
batun bexe;ula, biFun Vodor;ula.
Батун бечелиня, бихьун цIцIодолиня.
batun bexelinya, biFun Vodolinya.
۱۴۳. باتۇن بېچېڸۇلا، بێڮۇن ڞۈدۈرڸۇلا.
144. БатIаргьаде тIи бан бугилан абурабила Мала Нассрудиницца.
baTarhade Ti ban bugilan aburabila mala naSrudiniCa.
Рохьеналълъа и бамо бугилан абурабила Мала Нассрудиницца.
roFena'a i bamo bugilan aburabila mala naSrudiniCa.
۱۴۴. باطارهادې طێ بان بۇڬێلان ابۇرابێلا مالا ناصرۇدێنێڛا.
Мала Нассрудинида асскIове вачIаравила мадугьал хурибе босизе батIаргьин кьейилан. Малацца абурабила батIаргьаде тIи бан бугилан. ВахIин, гьелдегийищин тIи балебан гIажаиблъаравила мадугьал. Чияхъе кьезе бокьичIеб меххалълъ балилан абурабила Мала Нассрудиницца.
mala naSrudinida aSjowe wazarawila maduhal [uribe bosiRe baTarhin peyilan. malaCa aburabila baTarhade Ti ban bugilan. wa\in, heldegiyi?in Ti baleban faDaib;arawila maduhal. xiya]e peRe bopizeb me{a' balilan aburabila mala naSrudiniCa.
Мала Нассрудинида гъуниве вегьаравила мадогьал хIурибе босде рохьен кьейилан. Малацца абурабила рохьеналълъа и бамо бугилан. ВахIин, гьелълъагищин и банебан гIажаиблуравила мадогьал. Чияхъе кьеде бокьчIеб меххалълъ балилан абурабила Мала Нассрудиницца.
mala naSrudinida Guniwe weharawila madohal \uribe bosde roFen peyilan. malaCa aburabila roFena'a i bamo bugilan. wa\in, he'agi?in i baneban faDaiblurawila madohal. xiya]e pede bopzeb me{a' balilan aburabila mala naSrudiniCa.
مالا ناصرۇدێنێدا اصگۈوې واڃاراوێلا مادۇهال ځۇرێبې بۈسێزې باطارهێن ڨېيێلان. مالاڛا ابۇرابێلا باطارهادې طێ بان بۇكێلان. واحێن، هېلدېكێيێش طێ بالېبان عاجائێبڸاراوێلا مادۇهال. چێياڅې ڨېزې بۈڨێڃېب مېخاڷ بالێلان ابۇرابێلا مالا ناصرودێنێڛا.
145. БатIиял хвеялдасса воххарав, ххадувго цун, живгоги хвезе бегьулев.
baTiyal [weyaldaSa wo{araw, {aduwgo cun, Diwgogi [weRe behulew.
Баладал хIвеялълъасса разилурав, ххадувго цумо, живгоги хIоде бегьинев.
baladal \weya'aSa raRiluraw, {aduwgo cumo, Diwgogi [ode behinew.
۱۴۵. باطێيال ځوېيالداصا وۈخاراو، خادۇوڬۈ ݭۇن، جێوڬۈڬێ ځوېزې بېهۇلېو.
146. Баххилав чияссулгун гьудуллъи гьабуни, бищунго дуе къваригIараб бакIалда живго гIодов чIчIола.
ba{ilaw xiyaSulgun hudul;i habuni, bi?ungo duye qwarifarab bajalda Diqgo fodow Zola.
Баххилав чияссулгун гьудули буни, бищунго дой къварагIараб бакIалълъа живго гIодов чIчIена.
ba{ilaw xiyaSulgun huduli buni, bi?ungo doy qwarafarab baja'a Diqgo fodow Zena.
۱۴۶. باخێلاو چێياصۇلڬۇن هۇدۇلڸێ هابۇنێ، بێۺۇنڬې دۇيې قوارێعاراب باگالدا جێوڬۈ عۈدۈو ڄۈلا.
147. Баххиласс кваналарищан гьикъулеб, саххаватасс кьолеб.
ba{ilaS kwanalari?an hiquleb, sa{awataS poleb.
Баххиласс куналищилан гьикъинеб, саххаватасс кьенеб.
ba{ilaS kunali?ilan hiqineb, sa{awataS peneb.
۱۴۷. باخێلاص كوانالارێۺان هێقۇلېب، ساخاواتاص ڨۈلېب.
148. Баххиллъи – бацIцIадаб рекIелIан, жахIда – хъубаб рекIелIан.
ba{il;i - baVadab reje`an, Da\da - ]ubab reje`an.
Баххили – бацIцIадаб рокIелълъан, джахIда – хъубаб рокIелълъан.
ba{ili - baVadab roje'an, Ha\da - ]ubab roje'an.
۱۴۸. باخێلڸێ - باڞاداب رېگېڶان، جاحدا - څۇباب رېگېڶان.
149. Баххиллъиги намусги цо рекIелI букIунаро.
ba{il;igi namusgi co reje` bujunaro.
Баххилиги намусги цо рокIелълъ букIиняро.
ba{iligi namusgi co roje' bujinyaro.
۱۴۹. باخێلڸێڬێ نامۇسڬێ ښۈ رېگېڶ بۇگۇنارۈ.
150. Баххчун квине кколеб гьанадасса, тIатун квине бегьулеб мочоххинкI лълъикIаб.
ba{xun kwine Koleb hanadaSa, Tatun kwine behuleb moxo{inj 'ijab.
Баххчун конде ккенеб гьаналасса, атун конде бегьинеб мочоххинкI лълъикIаб.
ba{xun konde Keneb hanalaSa, atun konde behineb moxo{inj 'ijab.
۱۵۰. باخچۇن كوێنې ڭۈلېب هاناداصا، طاتۇن كوێنې بېهۇلېب مۈچۈخێنگ ڷێگاب.
151. Бахъаги кIиго бер, чIахъаги ункъго беран абулебила бацIицца.
ba]agi jigo ber, za]agi unqgo beran abulebila baviCa.
Бахъаги кIиго бер, чIахъаги ункъго беран абинебила бацIицца.
ba]agi jigo ber, za]agi unqgo beran abinebila baviCa.
۱۵۱. باڅاڬێ گێڬۈ بېر، ڃاڅاڬێ ئۇنقڬۈ بېران ابۇلېبێلا باڝێڛا.
152. Бахъараб бералда хъат чIван щибилеб.
ba]arab beralda ]at zwan ?ibileb.
Бахъараб бералълъа хъат чIвамо щибулеб.
ba]arab bera'a ]at zwamo ?ibuleb.
۱۵۲. باڅاراب بېرالدا څات ڃوان ۺێبێلېب.
153. Бахъараб хьит реххизеги нилIерго бокIон лълъикIила.
ba]arab Fit re{iRegi ni`ergo bojon 'ijila.
Бахъараб хьете реххдеги нелълъерго бокIон лълъикIила.
ba]arab Fete re{degi ne'ergo bojon 'ijila.
۱۵۳. باڅاراب ڮێت رېخێزېڬێ نێڶېرڬۈ بۈگۈن ڷێگێلا.
154. Бахъаралълъуб бихъе ццин.
ba]ara'ub bi]e Cin.
Бахъаралълъуб бихъе ццин.
ba]ara'ub bi]e Cin.
۱۵۴. باڅاراڷۇب بێڅې ڛێن.
155. Бахъизеги гали ццебе бахъараб лълъикIаб.
ba]iRegi gali Cebe ba]arab 'ijab.
Бахъдеги гали ццебе бахъараб лълъикIаб.
ba]degi gali Cebe ba]arab 'ijab.
۱۵۵. باڅێزېڬێ ڬالێ ڛېبې باڅاراب ڷێگاب.
156. Бахьи къосарай лълъадуда данде чIваялдасса гIалхул хъурмида данде чIвай нусцIцIул лълъикIаб.
baFi qosaray 'aduda dande zwayaldaSa fal[ul ]urmida dande zway nusVul 'ijab.
Бахьи къосарай лълъадода данде чIваялълъасса гIалгьул хъурмида данде чIвай нусцIцIол лълъикIаб.
baFi qosaray 'adoda dande zwaya'aSa falhul ]urmida dande zway nusVol 'ijab.
۱۵۶. باڮێ قۈساراي ڷادۇدا داندې ڃوايالداصا عالځۇل څۇرمێدا داندې ڃواي نۇسڞۇل ڷێگاب.
157. Бахьинаб надалдасса гьоко богIол цIоларо,
Ххалатаб гарбидасса къвал ххарил бахъуларо.
baFinab nadaldaSa hoko bofol volaro,
{alatab garbidaSa qwal {aril ba]ularo.
Бахьинаб надаласса гьорко богIол цIенаро,
Ххалатаб горболасса къвал ххерил бахъиняро.
baFinab nadalaSa horko bofol venaro,
{alatab gorbolaSa qwal {eril ba]inyaro.
۱۵۷. باڮێناب نادالداصا هۈكۈ بۈعۈل ڝۈلارۈ،
خالاتاب ڬاربێداصا قوال خارێل باڅۇلارۈ.
158. БахIараб гIумру анищ, гьанжессеб гIакълу анищ.
ba\arab fumru ani?, hanDeSeb faqlu ani?.
БахIараб гIурму анищ, гьанджессеб гIакълу анищ.
ba\arab furmu ani?, hanHeSeb faqlu ani?.
۱۵۸. باحاراب عۇمرۇ انێۺ، هانجېصېب عاقلۇ انێۺ.
159. БахIараб меххалълъ – аххтачу гIадин, херлъараб меххалълъ – гьагIдолеб хIама гIадин.
ba\arab me{a' - a{taxu fadin, [er;arab me{a' - hafdoleb \ama fadin.
БахIараб меххалълъ – аххтачу гIадин, хIелураб меххалълъ – гьагIденеб хIама гIадин.
ba\arab me{a' - a{taxu fadin, \elurab me{a' - hafdeneb \ama fadin.
۱۵۹. باحاراب مېخاڷ - اختاچۇ عادێن، ځېرڸاراب مېخاڷ - هاعدۈلېب حاما عادێن.
160. БахIараб меххалълъ гьабичIеб херлъидал батуларо.
ba\arab me{a' habizeb [er;idal batularo.
БахIараб меххалълъ бучIеб хIелун батиняро.
ba\arab me{a' buzeb \elun batinyaro.
۱۶۰. باحاراب مېخاڷ هابێڃېب ځېرڸێدال باتۇلارۈ.
161. БахIараб меххалълъ хIалтIизе кIухIаллъарав, херлъидал кIицIцIул хIалтIизе ккола.
ba\arab me{a' \alTiRe ju\al;araw, [er;idal jiVul \alTiRe Kola.
БахIараб меххалълъ хIалтIде кIвагIалурав, хIелураб меххалълъ кIицIцIол хIалтIде ккенев.
ba\arab me{a' \alTde jwafaluraw, \elurab me{a' jiVol \alTde Kenew.
۱۶۱. باحاراب مېخاڷ حالطێزې گۇحالڸاراو ځېرڸێدال گێڞۇل حالطێزې ڭۈلا.
162. БахIарайгIан кIалъаге, кIал ккурабгIан кванаге.
ba\arayfan ja;age, jal Kurabfan kwanage.
БахIарайгIан кIалгьаги, кIал ккурабгIан кунаги.
ba\arayfan jalhagi, jal Kurabfan kunagi.
۱۶۲. باحارايعان گاڸاڬې، گال ڭۇرابعان كواناڬې.
163. БахIарго херлъугеги, херлъун хъарцинлъугеги.
ba\argo [er;ugegi, [er;un ]arcin;ugegi.
БахIарго хIелугеги, хIелун хъарцилугеги.
ba\argo \elugegi, [elun ]arcilugegi.
۱۶۳. باحارڬۈ ځېرڸۇڬېڬێ، ځېرڸۇن څارښێنڸۇڬېڬێ.
164. БахIаргоги хогеги, херлъун дабагъ лIугьинегIанги ххутIугеги.
ba\argogi [ogegi, [er;un dabaG `uhinefangi {uTugegi.
БахIаргоги хIогеги, хIелун дабагъ лълъугьдегIанги ххутIугеги.
ba\argogi \ogegi, [elun dabaG 'uhdefangi {uTugegi.
۱۶۴. باحارڬۈڬێ ځۈڬېڬێ، ځېرڸۇن داباغ ڶۇعێنېعانڬێ خۇطۇڬېڬێ.
165. БахIаргойин гъветI гьетIулеб.
ba\argoyin GweT heTuleb.
БахIаргойин гъветI гьетIинеб.
ba\argoyin GweT heTineb.
۱۶۵. باحارڬۈيێن غوېط هېطۇلېب.
166. БахIарлъуда – кополчи, харадунив – чIандачи.
ba\ar;uda - ko<olxi, [araduniw - zandaxi.
БахIалуда – кополчи, хIарадунив – чIандачи.
ba\aluda - ko<olxi, \araduniw - zandaxi.
۱۶۶. باحارڸۇدا - كۈلۈلچێ، ځارادۇنێو - ڃانداچێ.
167. БахIарчи къинлъулаго гуревила холев, рагъдайила.
ba\arxi qin;ulago gurewila [olew, raGdayila.
БахIарчи къелиняго гуревила хIонев, рагълайила.
ba\arxi qelinyago gurewila \onew, raGlayila.
۱۶۷. باحارچێ قێنڸۇلاڬۈ ڬۇرېوێلا ځۈلېو، راغدايێلا.
168. БахIарчи кьалда хола, хIалихьат боснов хола.
ba\arxi palda [ola, \aliFat bosnow [ola.
БахIарчи кьала хIоня, хIалихьат боснов хIоня.
ba\arxi pala \onya, \aliFat bosnow \onya.
۱۶۸. باحارچێ ڨالدا ځۈلا، حالێڮات بۈسنۈو ځۈلا.
169. БахIарчи лъала хIинкъи ккараб бакIалда, гIакъил лъала чара хвараб ишалда гьоркьов.
ba\arxi ;ala \inqi Karab bajalda, faqil ;ala xara [warab i/alda horpow.
БахIарчи гьаня хIинкъи ккараб бакIалълъа, гIакъил гьаня чара хIвараб ишалда гьоркьов.
ba\arxi hanya \inqi Karab baja'a, faqil hanya xara \warab i/alda horpow.
۱۶۹. باحارچێ ڸالا حێنقێ ڭاراب باگالدا، عاقێل ڸالا چارا ځواراب ئێشالدا هۈرڨۈو.
170. БахIарчи хъабчилIги ватула, чу гьирикьги батула.
ba\arxi ]abxi`gi watula, xu hiripgi batula.
БахIарчи хъабчилълъги ватиня, чу гьирикьги батиня.
ba\arxi ]abxi'gi watinya, xu hiripgi batinya.
۱۷۰. باحارچێ څابچێڶـڬێ واتۇلا، چۇ هێرێڨڬێ باتۇلا.
171. БахIарчи хIинкъи бугеб къоялълъ чучуларев.
ba\arxi \inqi bugeb qoya' xuxularew.
БахIарчи хIинкъи бугеб къоялълъ чучинярев.
ba\arxi \inqi bugeb qoya' xuxinyarew.
۱۷۱. باحارچێ حێنقێ بۇڬېب قۈياڷ چۇچۇلارېو.
172. БахIарчи цин хола, хIалихьат анцIцIцIул хола.
ba\arxi cin [ola, \aliFat anvVul [ola.
БахIарчи цен хIоня, хIалихьат анцIцIцIол хIоня.
ba\arxi cen [onya, \aliFat anvVol [onya.
۱۷۲. باحارچێ ښێن ځۈلا، حالێڮات انڝڞۇل ځۈلا.
173. БахIарчи цIакъав кьалда, кьибил кIудияв росулI.
ba\arxi vaqaw palda, pibil judiyaw rosu`.
БахIарчи цIакъав кьала, кьибил кIудав росолълъ.
ba\arxi vaqaw pala, pibil judaw roso'.
۱۷۳. باحارچێ ڝاقاو ڨالدا، ڨێبێل گۇدێياو رۈسۇڶ.
174. БахIарчи цIакъав – ЧIондокьа ХIажияв, цIцIар – ХIажимурадие (ХIажимурадил кици).
ba\arxi vaqaw - zondopa \aDiyaw, Var - \aDimuradiye (\aDimuradil kici).
БахIарчи цIакъав – ЧIондокьа ХIажияв, цIцIар – ХIажимурадие (ХIажимурадил кици).
ba\arxi vaqaw - zondopa \aDiyaw, Var - \aDimuradiye (\aDimuradil kici).
۱۷۴. باحارچێ ڝاقاو - ڃۈندۈڨا حاجێياو، ڞار - حاجێمۇرادێيې (حاجێمۇرادێل كێښێ).
ХIажимурадицца кидаго гьадинаб къимат кьолеб букIун буго ЧIондокьа ХIажияссе. ЧIондокьа ХIажияв вукIана ХIажимурадил чукъа, мухъилав рагъухъан, ХIажимурадие бика хъамулеб сордоялълъ тIоццеве галаналде вахарав, бика кодое щвезе киназего нухги рагьарав чи.
\aDimuradiCa kidago hadinab qimat poleb bujun bugo zondopa \aDiyaSe.
zondopa \aDiyaw wujana \aDimuradil xuqa, mu]ilaw raGu]an, \aDimuradiye bika ]amuleb sordoya' ToCewe galanalde wa[araw, bika kodoye ?weRe kinaRego nu[gi raharaw xi.
ХIажимурадицца кидаго гьадиняб къимат кьенеб букIун буго ЧIондокьа ХIажияссе. ЧIондокьа ХIажияв вукIана ХIажимурадил чукъа, нухъилав рагъухъан, ХIажимурадие бика хъаминеб сордоялълъ оццеве галаналълъе вахъарав, бика кодое щоде кинязего нугьги рагьарав чи.
\aDimuradiCa kidago hadinyab qimat peneb bujun bugo zondopa \aDiyaSe.
zondopa \aDiyaw wujana \aDimuradil xuqa, nu]ilaw raGu]an, \aDimuradiye bika ]amineb sordoya' oCewe galana'e wa]araw, bika kodoye ?ode kinyaRego nuhgi raharaw xi.
حاجێمۇرادێڛا كێداڬۈ هادێناب قێمات ڨۈلېب بۇگۇن بۇڬۈ ڃۈندۈڨا حاجێياصې. ڃۈندۈڨا حاجێياو وۇگانا حاجێمۇرادێل چۇڅا، مۇڅێلاو راغۇڅان، حاجێمۇرادێيې بێكا څامۇلېب سۈردۈياڷ طۈڛېوې ڬالانالدې واځاراو، بێكا كۈدۈيې ۺوېزې كێنازېڬۈ نۇځڬێ راهاراو چێ.
175. БахIарчи чарангIан гьетIуларев, хIалихьат пахь гIадин хьетIарулев.
ba\arxi xaranfan heTarulew, \aliFat <aF fadin FeTarulew.
БахIарчи чарангIан гьетIинярев, хIалихьат пахь гIадин хьетIаринев.
ba\arxi xaranfan heTinyurew, \aliFat <aF fadin FeTarunew.
۱۷۵. باحارچێ چارانعان هېطۇلارېو، حالێڮات فاڮ عادێن ڮېطارۇلېو.
176. БахIарчи чол кьолонив холев.
ba\arxi xol poloniw [olew.
БахIарчи чол кьолонив хIонев.
ba\arxi xol poloniw \onew.
۱۷۶. باحارچێ چۈل ڨۈلۈنێو ځۈلېو.
177. БахIарчилъи яхIалълъулIила букIунеб (яхI гьечIелълъуб бахIарчилъи букIунареб).
ba\arxi;i ya\a'u`ila bujuneb (ya\ heze'ub ba\arxi;i bujunareb).
БахIарчили яхIалълъулълъила букIинеб (яхI гьечIелълъуб бахIарчили букIиняреб).
ba\arxili ya\a'u'ila bujineb (ya\ heze'ub ba\arxili bujinyareb).
۱۷۷. باحارچێڸێ ياحاڷۇڶێلا بۇگۇنېب (ياح هېڃېڷۇب باحارچێڸێ بۇگۇنارېب).
178. БахIарчилъиги намусги цадахъ букIунеб, цояб билани, цоябги билулеб.
ba\arxi;igi namusgi cada] bujuneb, coyab bilani, coyabgi biluleb.
БахIарчилиги намусги цадахъ букIинеб, цояб бил~ани, цоябги бил~инеб.
ba\arxiligi namusgi cada] bujineb, coyab bil~ani, coyabgi bil~ineb.
۱۷۸. باحارچێڸێڬێ نامۇسڬێ ښاداڅ بۇگۇنېب، ښۈياب بێلانێ، ښۈيابڬێ بێلۇلېب.
179. БахIарчилъи рагъда гуребги бихьизабизе бегьулебила.
ba\arxi;i raGda gurebgi biFiRabiRe behulebila.
БахIарчили рагъла гуребги бихьдебуде бегьинебила.
ba\arxili raGla gurebgi biFdebude behinebila.
۱۷۹. باحارچێڸێ راغدا ڬۇرېبڬێ بێڮێزابێزې بېهۇلېبێلا.
180. БахIарчилъиялда цадахъ хIилаги букIине кколеб.
ba\arxi;iyalda cada] \ilagi bujine Koleb.
БахIарчилиялълъа цадахъ хIилаги букIде ккенеб.
ba\arxiliya'a cada] \ilagi bujde Keneb.
۱۸۰. باحارچێڸێيالدا ښاداڅ حێلاڬێ بۇگێنې ڭۈلېب.
МагIарулаз гьаб кици ХIажимурадиде гIунтIизабула. Гьесс гIемер абулел рукIун руго гьал рагIаби.
mafarulaR hab kici \aDimuradide funTiRabula. heS femer abulel rujun rugo hal rafabi.
Маарулаз гьаб кици ХIажимурадиде гIунтIдебуня. Гьесс гIемер абинел рукIун руго гьал рагIаби.
maarulaR hab kici \aDimuradide funTdebunya. heS femer abinel rujun rugo hal rafabi.
ماعارۇلاز هاب كێښێ حاجێمۇرادێدې عۇنطێزابۇلا. هېص عېمېر ابۇلېل رۇگۇن رۇڬۈ هال راعابێ.
181. БахIарчиясс бадибе абула, хIалихьат нахъассан кIалъала.
ba\arxiyaS badibe abula, \aliFat na]aSan ja;ala.
БахIарчиясс бадибе абиня, хIалихьат нахъассан кIалгьаня.
ba\arxiyaS badibe abunya, \aliFat na]aSan jalhanya.
۱۸۱. باحارچێياص بادێـبې ابۇلا، حلێڮات ناڅاصان گاڸالا.
182. БахIарчиясс балъголъи хабалIе босулеб.
ba\arxiyaS ba;go;i [aba`e bosuleb.
БахIарчиясс балголи хIабалълъе босинеб.
ba\arxiyaS balgoli \aba'e bosineb.
۱۸۲. باحارچێياص باڸڬۈڸێ ځاباڶې بۈسۇلېب.
183. БахIарчиясс бахIарчияссе зарал гьабулареб.
ba\arxiyaS ba\arxiyaSe Raral habulareb.
БахIарчиясс бахIарчияссе зарал буняреб.
ba\arxiyaS ba\arxiyaSe Raral bunyareb.
۱۸۳. باحارچێياص باحارچێياصې زارال هابۇلارېب.
184. БахIарчиясс гIайиб жиндаго чIвала, хIалихьатасс гIайиб чияде реххула.
ba\arxiyaS fayib Dindago zwala, \aliFataS fayib xiyade re{ula.
БахIарчиясс гIайиб жендаго чIваня, хIалихьатасс гIайиб чияде реххиня.
ba\arxiyaS fayib Dendago zwanya, \aliFataS fayib xiyade re{inya.
۱۸۴. باحارچێياص عايێب جێنداڬۈ ڃوالا، حالێڮاتاص عايێب چێيادې رېخۇلا.
185. БахIарчиясс загIипассдасса рецIел босулареб.
ba\arxiyaS Rafi<aSdaSa revel bosulareb.
БахIарчиясс загIипассдасса рецIел босиняреб.
ba\arxiyaS Rafi<aSdaSa revel bosinyareb.
۱۸۵. باحارچێياص زاعێفاصداصا رېڝېل بۈسۇلارېب.
186. БахIарчиясс къо хIехьола, хIалихьатасс мугъ реххула.
ba\arxiyaS qo \eFola, \aliFataS muG re{ula.
БахIарчиясс къо хIеккена, хIалихьатасс могъ реххиня.
ba\arxiyaS qo \eKena, \aliFataS moG re{inya.
۱۸۶. باحارچێياص قۈ حېڮۈلا، حالێڮاتاص مۇغ رېخۇلا.
187. БахIарчияссдасса хIинкъуге, хIалихьатав гьудулассдасса хIинкъа.
ba\arxiyaSdaSa \inquge, \aliFataw hudulaSdaSa \inqa.
БахIарчияссдасса хIинкъуги, хIалихьатав гьудулассдасса хIинкъа.
ba\arxiyaSdaSa \inqugi, \aliFataw hudulaSdaSa \inqa.
۱۸۷. باحارچێياصداصا حێنقۇڬې، حالێڮاتاو هۇدۇلاصداصا حێنقا.
188. БахIарчияссе рагIи хвей – живго хвей гIадаб жо.
ba\arxiyaSe rafi [wey - Diwgo [wey fadab Do.
БахIарчияссе рагIи хIвей – живго хIвей гIадаб жо.
ba\arxiyaSe rafi \wey - Diwgo \wey fadab Do.
۱۸۸. باحارچێياصې راعێ ځوېي - جێوڬۈ ځوېي عاداب جۈ.
189. БахIарчияссул бахIарчилъи носол балада бараб жойила.
ba\arxiyaSul ba\arxi;i nosol balada barab Doyila.
БахIарчияссул бахIарчили носол балада бараб жойила.
ba\arxiyaSul ba\arxili nosol balada barab Doyila.
۱۸۹. باحارچێياصۇل باحارچێڸێ نۈسۈل بالادا باراب جۈيێلا.
190. БахIарчияссул кIиго рагIи букIунареб.
ba\arxiyaSul jigo rafi bujunareb.
БахIарчияссул кIиго рагIи букIиняреб.
ba\arxiyaSul jigo rafi bujinyareb.
۱۹۰. باحارچێياصۇل گێڬۈ راعێ بۇگۇنارېب.
191. БахIарчияссул кIиго рачел букIунеб, цоябниги чучани, чилъи холеб.
ba\arxiyaSul jigo raxel bujuneb, coyabnigi xuxani, xi;i [oleb.
БахIарчияссул кIиго рочен букIинеб, цоябниги чучани, чили хIонеб.
ba\arxiyaSul jigo roxen bujineb, coyabnigi xuxani, xili \oneb.
۱۹۱. باحارچێياصۇل گێڬۈ راچېل بۇگۇنېب، ښۈيابنێڬێ چۇچانێ، چێڸێ ځۈلېب.
192. БахIарчияссул надалда – меседил мугьру, цIцIукIаяссул мугъалда – карпиталълъул дангъва.
ba\arxiyaSul nadalda - mesedil muhru, VujayaSul muGalda - kar<ita'ul danGwa.
БахIарчияссул надала – меседил мугьру, цIцIукIаяссул могъзала – карпиталълъул дангъва.
ba\arxiyaSul nadala - mesedil muhru, VujayaSul moGRala - kar<ita'ul danGwa.
۱۹۲. باحارچێياصۇل نادالدا - مېسېدێل مۇهرۇ، ڞۇگاياصۇل مۇغالدا - كارفێتاڷۇل دانغوا.
193. БахIарчияссул цIцIар кибего рагIула.
ba\rxiyaSul Var kibego rafula.
БахIарчияссул цIцIар кебего рагIиня.
ba\rxiyaSul Var kebego rafinya.
۱۹۳. باحارچێياصۇل ڞار كێبېڬۈ راعۇلا.
194. БахIарчияссул чIухIи – кьалда бергьин, хIалихьатав чияссул чIухIи – кванан бергьин.
ba\arxiyaSul zu\i - palda berhin, \aliFataw xiyaSul zu\i - kwanan berhin.
БахIарчияссул чIухIи – кьала белгьин, хIалихьатав чияссул чIухIи – кунан белгьин.
ba\arxiyaSul zu\i - pala belhin, \aliFataw xiyaSul zu\i - kunan belhin.
۱۹۴. باحارچێياصۇل ڃۇجێ - ڨالدا بېرهێن، حالێڮاتاو چێياصۇل - كوانان بېرهێن.
195. БахIри гьечIев чанахъан – чухъа гьечIев нуцалчи.
ba\ri hezew xana]an - xu]a hezew nucalxi.
БахIри гьечIев чанахъан – чухъа гьечIев нуцалчи.
ba\ri hezew xana]an - xu]a hezew nucalxi.
۱۹۵. باحرێ هېڃېو چاناڅان - چۇڅا هېڃېو نۇښالچێ.
196. БахIриялълъул хIал лъачIого, ручниб гIанкIкI къинлъулареб.
ba\riya'ul \al ;azogo, ruxnib fanJ qin;ulareb.
БахIриялълъул хIал гьачIого, ручниб гIанкIкI къелиняреб.
ba\riya'ul \al hazogo, ruxnib fanJ qelinyareb.
۱۹۶. باحرێياڷۇل حال ڸاڃۈڬۈ، رۇچنێب عانڴ قێنڸۇلارېب.
197. Бацизе кIолареб кIалтIуги рагьуге, кIалалълъ бичизе кIолареб гарацIцIги баге.
baciRe jolareb jalTugi rahuge, jala' bixiRe jolareb garaVgi bage.
Бацде кIваняреб кIалтIуги рагьуги, кIалалълъ бичде кIваняреб гарацIцIги баги.
bacde jwanyareb jalTugi rahugi, jala' bixde jwanyareb garaVgi bagi.
۱۹۷. باښێزې گۈلارېب گالطۇڬێ راهۇڬې، گالاڷ بێچێزې گۈلارېب ڬاراڞڬێ باڬې.
198. БацI бихьараб хIама хIохьокьаги хIинкъулебила.
bav biFarab \ama \oFopagi \inqulebila.
БацI бихьараб хIама хIохьокьаги хIинкъинебила.
bav biFarab \ama \oFopagi \inqinebila.
۱۹۸. باڝ بێڮاراب حاما حۈڮۈڨاڬێ حێنقۇلېبـێلا.
199. БацI гьечIеб кIкIалахъ гIанкIкIги хханила.
bav hezeb Jala] fanJgi {anila.
БацI гьечIеб кIкIалахъ гIанкIкIги хханила.
bav hezeb Jala] fanJgi {anila.
۱۹۹. باڝ هېڃېب ڴالاڅ عانڴـڬێ خانێلا.
200. БацI гьечIеб рохь букIунареб, вехь гьечIеб гIи букIунареб.
bav hezeb roF bujunareb, weF hezeb fi bujunareb.
БацI гьечIеб рохь букIиняреб, вехь гьечIеб гIи букIиняреб.
bav hezeb roF bujinyareb, weF hezeb fi bujinyareb.
۲۰۰. باڝ هېڃېب رۈڮ بۇگۇنارېب، وېڮ هېڃېب عێ بۇگۇنارېب.
201. БацI унтуе кьижулеб, кьалуе борчIулеб.
bav untuye piDuleb, paluye borzuleb.
БацI унтое кьижинеб, кьалое борчIинеб.
bav untoye piDineb, paloye borzineb.
۲۰۱. باڝ ئۇنتۇيې ڨێجۇلېب، ڨالۇيې بۈرڃۇلېب.
202. БацI хIинкъизе хIамицца гIундул кIорокIулелила.
bav \inqiRe \amiCa fundul jorojulelila.
БацI хIинкъде хIамицца гIундул кIорокIинелила.
bav \inqde \amiCa fundul jorojinelila.
۲۰۲. باڝ حێنقێزې حامێڛا عۇندۇل گۈرۈگۇلېلێلا.
203. БацI цIцIахIилаб букIунилан гуребила чIвалеб, гIиялълъ речIчIулелълъулила.
bav Va\ilab bujunilan gurebila zwaleb, fiya' reZule'ulila.
БацI цIцIихIилаб букIинилан гуребила чIванеб, гIиялълъ речIчIинелълъулила.
bav Vi\ilab bujinilan gurebila zwaneb, fiya' reZine'ulila.
۲۰۳. باڝ ڞاحێلاب بۇگۇنێلان ڬۇرېـبـێلا ڃوالېب، عێياڷ رېڄۇلېڷۇلێلا.
204. БацIги циги багъулди – царацца би чIчIикIулди.
bavgi cigi baGuldi - caraCa bi Zijuldi.
БацIги циги багъулди – царацца би чIчIикIулди.
bavgi cigi baGuldi - caraCa bi Zijuldi.
۲۰۴. باڝڬێ ښێڬێ باغۇلدێ - ښاراڛا بێ ڄێگۇلدێ.
205. БацIгун багъун чахъу бергьинаро, чугун бекерун хIама бергьинаро.
bavgun baGun xa]u berhinaro, xugun bekerun \ama berhinaro.
БацIгун багъун чахъу белгьиняро, чугун бекерун хIама белгьиняро.
bavgun baGun xa]u belhinyaro, xugun bekerun \ama belhinyaro.
۲۰۵. باڝڬۇن باغۇن چاڅۇ بېرهێنارۈ، چۇڬۇن بېكېرۇن حاما بېرهێنارۈ.
206. БацIида гурони бецIцIаб сардил хIал лъаларебила.
bavida guroni beVab sardil \al ;alarebila.
БацIида гурони бецIцIаб сардил хIал гьаняребила.
bavida guroni beVab sardil \al hanyarebila.
۲۰۶. باڝێدا ڬۇرۈنێ بېڞاب ساردێل حال ڸالارېبێلا.
207. БацIида кIалдибе кьегIер реххуге, моххмоххида нах бахунге.
bavida jaldibe pefer re{uge, mo{mo{ida na[ ba[unge.
БацIида кIалдибе кьегIер реххуги, моххмоххида нагь багьуги.
bavida jaldibe pefer re{ugi, mo{mo{ida nah bahugi.
۲۰۷. باڝێدا گالدێـبې ڨېعېر رېخۇڬې، مۈخمۈخێدا ناځ باځۇنڬې.
208. БацIида кIалдисса тIинчIчI бахъулареб.
bavida jaldiSa TinZ ba]ulareb.
БацIида кIалдисса энчIчI бахъиняреб.
bavida jaldiSa enZ ba]inyareb.
۲۰۸. باڝێدا گالدێصا طێنڄ باڅۇلارېب.
209. БацIида макьилI гIи бихьулебила, катида макьилI гIункIкI бихьулебила.
bavida mapi` fi biFulebila, katida mapi` funJ biFulebila.
БацIида микьилълъ гIи бихьинебила, китида микьилълъ гIункIкI бихьинебила.
bavida mipi' fi biFinebila, kitida mipi' funJ biFinebila.
۲۰۹. باڝێدا ماڨێڶ عێ بێڮۇلېبێلا، كاتێدا ماڨێڶ عۇنڴ بێڮۇلېبێلا.
210. БацIида ракIалда – чахъу, чанахъанассда ракIалда – бацI.
bavida rajalda - xa]u, xana]anaSda rajalda - bav.
БацIида ракIалълъа – чахъу, чанахъанассда ракIалълъа – бацI.
bavida raja'a - xa]u, xana]anaSda raja'a - bav.
۲۱۰. باڝێدا راگالدا - چاڅۇ، چاناڅاناصدا - باڝ.
211. БацIида щибила лъалеб бетIергьанчияссе чахъдал ххиралъи.
bavida ?ibila ;aleb beTerhanxiyaSe xa]dal {ira;i.
БацIида щибила гьанеб белегьанчияссе чахъдал ххирали.
bavida ?ibila haneb belehanxiyaSe xa]dal {irali.
۲۱۱. باڝێدا ۺێبێلا ڸالېب بېطېرهانچێياصې چاڅدال خێراڸێ.
212. БацIикьа хIинкъарасс гIи гьабулареб.
bavipa \inqaraS fi habulareb.
БацIикьа хIинкъарасс гIи буняреб.
bavipa \inqaraS fi bunyareb.
۲۱۲. باڝێڨا حێنقاراص عێ هابۇلارېب.
213. БацIикьа хIинкъун, гъотIоде вахаравила, гъотIода ци батарабила.
bavipa \inqun, GoTode wa[arawila, GoToda ci batarabila.
БацIикьа хIинкъун, гъотIоле вагьаравила, гъотIола ци батарабила.
bavipa \inqun, GoTole waharawila, GoTola ci batarabila.
۲۱۳. باڝێڨا حێنقۇن غۈطۈدې واځاراوێلا، غۈطۈدا ښێ باتارابێلا.
214. БацIил анищ – пуй-чIвай, цIцIогьорассул мурад – гьорол сордо.
bavil ani? - <uy-zway, VohoraSul murad - horol sordo.
БацIил анищ – пуй-чIвай, цIцIогьорассул мурад – гьорол сордо.
bavil ani? - <uy-zway, VohoraSul murad - horol sordo.
۲۱۴. باڝێل انێۺ - فۇي- ڃواي، ڞۈهۈراصۇل مۇراد - هۈرۈل سۈردۈ.
215. БацIил бетIер тарщидаго чIчIинтIе.
bavil beTer tar?idago ZinTe.
БацIил бел~эр тарщидаго чIчIинтIе.
bavil bel~er tar?idago ZinTe.
۲۱۵. باڝێل بېطېر تارۺێداڬۈ ڄێنطې.
216. БацIил гIамал гьечIеб тIинчIчI букIунареб.
bavil famal hezeb TinZ bujunareb.
БацIил гIамал гьечIеб энчIчI букIиняреб.
bavil famal hezeb enZ bujinyareb.
۲۱۶. باڝێل عامال هېڃېب طێنڄ بۇگۇنارېب.
217. БацIил кьер хисула, ххассият цо букIуна.
bavil per [isula, {aSiyat co bujuna.
БацIил кьер хъисиня, ххассият цо букIиня.
bavil per ]isinya, {aSiyat co bujinya.
۲۱۷. باڝێل ڨېر ځێسۇلا، خاصێيات ښۈ بۇگۇنا.
218. БацIил кIал гъуни, ракьа гъадиццаги букъулеб.
bavil jal Guni rapa, GadiCagi buquleb.
БацIил кIал гъуни, ракьа гъедиццаги букъинеб.
bavil jal Guni rapa, GediCagi buqineb.
۲۱۸. باڝێل گال غۇنێ، راڨ غادێڛاڬێ بۇقۇلېب.
219. БацIил кIал цIцIоройги, цIцIогьорассул бохх бекаги.
bavil jal Voroygo, VohoraSul bo{ bekagi.
БацIил кIал цIцIоройги, цIцIогьорассул бохх бекаги.
bavil jal Voroygo, VohoraSul bo{ bekagi.
۲۱۹. باڝێل گال ڞۈرۈيڬێ، ڞۈهۈراصۇل بۈخ بېكاڬێ.
220. БацIил макруялдассаги, царал хIилаялдассаги цIунаги.
bavil makruyaldaSagi, caral \ilayaldaSagi vunagi.
БацIил макруялълъассаги, царал хIилаялълъассаги цIунаги.
bavil makruya'aSagi, caral \ilaya'aSagi vunagi.
۲۲۰. باڝێل ماكرۇيالداصاڬێ، ښارال حێلايالداصاڬێ ڝۇناڬێ.
221. БацIилгун гьудуллъиги гьабуге, гьойдулгун маххссараги гьабуге.
bavilgun hudul;igi habuge, hoydulgun ma{Saragi habuge.
БацIилгин гьудулиги буги, гьойдолгин маххссароги буги.
bavilgin huduligi bugi, hoydolgin ma{Sarogi bugi.
۲۲۱. باڝێلڬۇن هۇدۇلڸێڬێ هابۇڬې، هۈيدۇلڬۇن ماخصاراڬێ هابۇڬې.
222. БацIицца бацI чIваларебила, гIадан гIадамассда гурхIуларевила.
baviCa bav zwalarebila, fadan fadamSda gur\ularewila.
БацIицца бацI чIваняребила, адан адамассда гурхIиняревила.
baviCa bav zwanyarebila, adan adamSda gur\inyarewila.
۲۲۲. باڝێڛا باڝ ڃوالارېبێلا، عادان عاداماصدا ڬۇرحۇلارېوێلا.
223. БацIицца гурони цIцIе чIваларо, цIцIецца гурони бурутI гьабуларо.
baviCa guroni Ve zwalaro, VeCa guroni buruT habularo.
БацIицца гурони цIцIе чIваняро, цIцIецца гурони бул~ур буняро.
baviCa guroni Ve zwanyaro, VeCa guroni bur~ur bunyaro.
۲۲۳. باڝێڛا ڬۇرۈنێ ڞې ڃوالارۈ، ڞېڛا ڬۇرۈنێ بۇرۇط هابۇلارۈ.
224. БацIицца гьабураб, гьвецца кваналеб.
baviCa haburab, hweCa kwanaleb.
БацIицца бураб, гьойцца конеб.
baviCa burab, hoyCa koneb.
۲۲۴. باڝێڛا هابۇراب، هوېڛا كوانالېب.
225. БацIун хIамил чу лIугьинаро, чурун болъон бацIцIалъиларо.
bavun \amil xu `uhinaro, xurun bo`on baVa;ilaro.
БацIун хIамил чу лълъугьиняро, чурун болгьон бацIцIалиняро.
bavun \amil xu 'uhinyaro, xurun bolhon baValinyaro.
۲۲۵. باڝۇن حامێل چۇ ڶۇهێنارۈ، چۇرۇن بۈڷۈن باڞاڸێلارۈ.
226. БацIун хIамил чу лIугьунаро, вуххун гIабдал цIцIодорлъуларо.
bavun \amil xu `uhunaro, wu{un fabdal Vodor;ularo.
БацIун хIамил чу лълъугьиняро, вуххун абдал цIцIодолиняро.
bavun \amil xu 'uhinyaro, wu{un abdal Vodolinyaro.
۲۲۶. باڝۇن حامێل چۇ ڶۇهۇنارۈ، وۇخۇن عابدال ڞۈدۈرڸۇلارۈ.
227. БацIцIадаб иццул лълъимги, тун ганщал жанир регараб хIорил лълъим гьекъолареб.
baVadab iCul 'imgi tun, gan?al Danir regarab \oril 'im heqolareb.
БацIцIадаб иццул лълъинги, томо ганщал жанир регараб хIорил лълъин гьекъенареб.
baVadab iCul 'ingi tomo, gan?al Danir regarab \oril 'in heqenareb.
۲۲۷. باڞاداب ئێڛۇل ڷێمڬێ تۇن، ڬانۺال جانێر رېڬاراب حۈرێل ڷێم هېقۈلارېب.
228. БацIцIадаб меседил багьа холаро, ракI бацIцIадаб хIалтIул къимат холаро.
baVadab mesedil baha [olaro, raj baVadab \alTul qimat [olaro.
БацIцIадаб меседил багьа хIоняро, ракI бацIцIадаб хIалтIол къимат хIоняро.
baVadab mesedil baha \onyaro, raj baVadab \alTol qimat \onyaro.
۲۲۸. باڞاداب مېسېدێل باها ځۈلارۈ، راگ باڞاداب حالطۇل قێمات ځۈلارۈ.
229. БацIцIадаб меседалълъ гIор бахунареб, гIамал гьечIей ясалълъ росу толареб.
baVadab meseda' for ba[unareb, famal hezey yasa' rosu tolareb.
БацIцIадаб меседалълъ гIор бахъиняреб, гIамал гьечIей ясалълъ росо тенареб.
baVadab meseda' for ba]inyareb, famal hezey yasa' roso tenareb.
۲۲۹. باڞاداب مېسېداڷ عۈر باځۇنارېب، عامال هېڃېي ياساڷ رۈسۇ تۈلارېب.
230. Бачани хIежалде хIамаги уна, хIежалде ан щинав хIажи кколаро.
baxani, \eDalde \amagi una, \eDalde an ?inaw \aDi Kolaro.
Бачани хIежалълъе хIамаги эна, хIежалълъе омо щиняв хIажи ккенаро.
baxani, \eDa'e \amagi ena, \eDa'e omo ?inyaw \aDi Kenaro.
۲۳۰. باچانێ حېجالدې حاماڬێ ئۇنا، حېجالدې ان ۺێناو حاجێ ڭۈلارۈ.
231. Бачалълъ чудук гIадин.
baxa' xuduk fadin.
Бачалълъ чудук гIадин.
baxa' xuduk fadin.
۲۳۱. باچاڷ چۇدۇك عادێن.
232. Бачидаго лъалебила оц лIугьунеб жо.
baxidago ;alebila oc `uhuneb Do.
Бачидаго гьанебила оц лълъугьинеб жо.
baxidago hanebila oc 'uhineb Do.
۲۳۲. باچێداڬۈ ڸالېبێلا ئۈښ ڶۇهۇنېب جۈ.
233. Бачидасса гIадалаб жо гьечIеб, гIорцIмадасса капураб жо гьечIеб.
baxidaSa fadalab Do hezeb, forvmadaSa ka<urab Do hezeb.
Бачидасса гIантаб жо гьечIеб, гIорцIмадасса капураб жо гьечIеб.
baxidaSa fantab Do hezeb, forvmadaSa ka<urab Do hezeb.
۲۳۳. باچێداصا عادالاب جۈ هېڃېب، عۈرڝماداصا كافۇراب جۈ هېڃېب.
234. Бачил жаваб – гIакдацца.
baxil Dawab - fakdaCa.
Бачил джаваб – гIакдацца.
baxil Hawab - fakdaCa.
۲۳۴. باچێل جاواب - عاكداڛا.
235. Бачида босараб гIамал гIакдада толареб.
baxida bosarab famal fakdada tolareb.
Бачида босараб гIамал гIакдада тенареб.
baxida bosarab famal fakdada tenareb.
۲۳۵. باچێدا بۈساراب عامال عاكدادا تۈلارېب.
236. БачитIа бечелъиги гьабе, оцотIа оцлъиги гьабе.
baxiTa bexe;igi habe, ocoTa oc;igi habe.
Бачила бечелиги буе, оцола оцлиги буе.
baxila bexeligi buye, ocola ocligi buye.
۲۳۶. باچێطا بېچېڸـێڬێ هابې، ئۈښۈطا ئۈښڸـێڬێ هابې.
237. БачIанила дард – давуданила дир лал, бакканила багIарбакъ – бокъанила дир лал.
bazanila dard - dawudanila dir lal, baKanila bafarbaq - boqanila dir lal.
БачIанила дард – давуданила дир лал, бакканила багIарбакъ – бокъанила дир лал.
bazanila dard - dawudanila dir lal, baKanila bafarbaq - boqanila dir lal.
۲۳۷. باڃانێلا دارد - داوۇنێلا دێر لال، باڭانێلا باعارباق - بۈقانێلا دێر لال.
238. БачIиналълъул хIисаб ххаслихъе гьабе, ххутIаралълъул хIисаб ихдал гьабе.
bazina'ul \isab {asli]e habe, {uTara'ul \isab i[dal habe.
БачIиналълъул хIисаб ххаслихъе буе, ххутIаралълъул хIисаб иххдал буе.
bazina'ul \isab {asli]e buye, {uTara'ul \isab i{dal buye.
۲۳۸. باڃێناڷۇل حێساب خاسلێڅې هابې، خۇطاراڷۇل حێساب ئێځدال هابې.
239. БачIинеб-бачIинареб лъалареб гIурус, бачIинчIого букIунареб ххасел.
bazineb-bazinareb ;alareb furus, bazinzogo bujunareb {asel.
БачIинеб-бачIиняреб гьаняреб гIурус, бегьчIого букIиняреб ххасел.
bazineb-bazinyareb hanyareb furus, behzogo bujinyareb {asel.
۲۳۹. باڃێنېب - باڃێنارېب ڸالارېب عۇرۇس، باڃێنڃۈڬۈ بۇگۇنارېب خاسېل.
Кици бижун буго Шамилил кIвен (къуват) дагьлъизе лIугьараб, магIарухъе гIурус гIагарлъараб заманалда. ГIурусаз щущахъ биххизабизе магIишатго щай гьабилебан, ххасалие хIадурлъи гьабиялде ракIго баларого, рукIун руго росабазул гIадамал. Гьеб меххалълъ цо гIакъилав херав чиясс абун буго, букIинебищ-букIинаребищали лъалареб жоялда бан, букIинчIого чара гьечIеб жо гьабичIого тоге абураб магIнаялда кицилъун тIиритIарал гьадал рагIаби.
kici biDun bugo /amilil jwen (quwat) dah;iRe `uharab, mafaru]e furus fagar;arab Ramanalda. furusaR ?u?a] bi{iRabiRe mafi/atgo ?ay habileban, {asaliye \adur;i habiyalde rajgo balarogo, rujun rugo rosabaRul fadamal. heb me{a' co faqilaw [eraw xiyaS abun bugo, bujinebi?-bujinarebi?ali ;alareb Doyalda ban, bujinzogo xara hezeb Do habizogo toge aburab mafnayalda kici;un TiriTaral hadal rafabi.
Кици бижун буго Шамилил кIвен (къуват) дагьде лълъугьараб, маарухъе гIурус гIагалураб заманалълъа. ГIурусаз щущахъ биххдебуде магIишатго щимо бунебан, ххасалие хIадули буялълъе ракIго банярого, рукIун руго росабазул адамал. Гьеб меххалълъ цо гIакъилав хIерав чиясс абун буго, букIинебщи-букIиняребщили гьаняреб жоялълъа бамо, букIчIого чара гьечIеб жо бучIого тоги абураб магIнаялълъа кицилун тIиритIарал гьадал рагIаби.
kici biDun bugo /amilil jwen (quwat) dahde 'uharab, maaru]e furus fagalurab Ramana'a. furusaR ?u?a] bi{debude mafi/atgo ?imo bineban, {asaliye \aduli buya'e rajgo banyarogo, rujun rugo rosabaRul adamal. heb me{a' co faqilaw \eraw xiyaS abun bugo, bujineb?i-bujinyareb?ili hanyareb Doya'a bamo, bujzogo xara hezeb Do buzogo togi aburab mafnaya'a kicilun TiriTaral hadal rafabi.
كێښێ بێجۇن بۇڬۈ شامێلێل قۇوات داهڸێزې ڶۇهاراب، ماعارۇڅې عۇرۇس عاڬارڸاراب زامانالدا. عۇرۇساز ۺۇۺاڅ بێخێزابێزې ماعێشاتڬۈ ۺاي هابێلېبان، خاسالێيې حادۇرڸێ هابێيالدې راگڬۈ بالارۈڬۈ، رۇگۇن رۇڬۈ رۈسابازۇل عادامال. هېب مېخاڷ ښۈ عاقێلاو ځېراو چێياص ابۇن رۇڬۈ، بۇگێنېبێۺ- بۇگۇنارېبێۺالێ ڸالارېب جۈيالدا بان، بۇگێنڃۈڬۈ چارا هېڃېب جۈ هابێڃۈڬۈ تۈڬې ابۇراب ماعنايالدا كێښێڸۇن طێرێطارال هادال راعابێ.
240. БачIинилан къо бачIунареб, ккелилан чияде кколарел.
bazinilin qo bazunarin, Kelilan xiyade Kolarel.
БачIинилан къо бачIиняреб, ккелилан чияде ккенарел.
bazinilin qo bazunyarin, Kelilan xiyade Kenarel.
۲۴۰. باڃێنێلان قۈ باڃۇنارېب، ڭېلێلان چێيادې ڭۈلارېل.
241. БачIинищан гьикъун унти бачIунаребила, бегьилищан гьикъун хвел бачIунаребила.
bazini?an hiqun unti bazunarebila, behili?an hiqun [wel bazunarebila.
БачIинищан гьикъун унти бачIиняребила, бегьлищан гьикъун хIвел бачIиняребила.
bazini?an hiqun unti bazinyarebila, behli?an hiqun \wel bazinyarebila.
۲۴۱. باڃێنێۺان هێقۇن ئۇنتێ باڃۇنارېبێلا، بېهێلێۺان هێقۇن ځوېل باڃۇنارېبێلا.
242. БачIунаго лIар кквечIони, лIутун унаго рачIчI кквезе щолареб.
bazunago `ar Kwezoni, `utun unago raZ KweRe ?olareb.
БачIиняго лълъар кквечIони, лълъутун энаго рачIчI ккоде щоняреб.
bazinyago 'ar Kwezoni, 'utun enago raZ Kode ?onyareb.
۲۴۲. باڃۇناڬۈ ڷار ڭوېڃۈنێ، ڷۇتۇن ئۇناڬۈ راڄ ڭوېزې ۺۈلارېب.
243. БачIунилан накIкI инчIого букIунареб.
bazunilan naJ inzogo bujunareb.
БачIинилан накIкI энчIого букIиняреб.
bazinilan naJ enzogo bujinyareb.
۲۴۳. باڃۇنێلان ناڴ ئێنڃۈڬۈ بۇگۇنارېب.
244. БачIун чIчIараб гьой лълъикIаб, бачIун чIчIараб кету лълъикIаб.
bazun Zarab hoy 'ijab, bazun Zarab ketu 'ijab.
БачIун чIчIараб гьой лълъикIаб, бачIун чIчIараб кето лълъикIаб.
bazun Zarab hoy 'ijab, bazun Zarab keto 'ijab.
۲۴۴. باڃۇن ڄاراب هۈي ڷێگاب، باڃۇن ڄاراب كېتۇ ڷێگاب.
245. БачIунеб – гIагарда, унеб – рикIкIада.
bazuneb - fagarda, uneb - riJada.
БачIинеб – гIагарда, энеб – рикIкIада.
bazineb - fagarda, eneb - riJada.
۲۴۵. باڃۇنېب - عاڬاردا، ئۇنېب - رێڴادا.
246. БачIунебги борце, унебги борце.
bazunebgi borce, unebgi borce.
БачIинебги борце, энебги борце.
bazinebgi borce, enebgi borce.
۲۴۶. باڃۇنېبڬێ بۈرښې، ئۇنېبڬێ بۈرښې.
247. БачIунелълъул (кколелълъул) пикру гьабулев бахIарчи вахъунарев.
bazune'ul (Kole'ul) <ikru habulew ba\arxi wa]unarew.
БачIинелълъул (ккенелълъул) пикри бунев бахIарчи вахъинярев.
bazine'ul (Kene'ul) <ikri bunew ba\arxi wa]inyarew.
۲۴۷. باڃۇنېڷۇل (ڭۈلېڷۇل) فێكرۇ هابۇلېو باحارچێ واڅۇنارېو.
248. БачIухъе бо букIунареб, кьерхахъе зоб букIунареб.
bazu]e bo bujunareb, per[a]e Rob bujunareb.
БачIухъе бо букIиняреб, кьергьахъе зоб букIиняреб.
bazu]e bo bujinyareb, perha]e Rob bujinyareb.
۲۴۸. باڃۇڅې بۈ بۇگۇنارېب، ڨېرځاڅې زۈب بۇگۇنارېب.
249. Бащадаб гIамал-ххассият – щулияб рокьи.
ba?adab famal-{aSiyat - ?uliyab ropi.
Бащадаб гIамал-ххассият – щулияб рокьи.
ba?adab famal-{aSiyat - ?uliyab ropi.
۲۴۹. باۺاداب عامال- خاصێيات - ۺۇلێياب رۈڨێ.
250. Бащадаб ххинкIги бекизе кколеб мадугьалассе.
ba?adab {injgi bekiRe Koleb maduhalaSe.
Бащадаб ххинкIги бекде ккенеб мадогьалассе.
ba?adab {injgi bekde Keneb madohalaSe.
۲۵۰. باۺاداب خێنگڬێ بېكێزې ڭۈلېب مادۇهالاصې.
251. Бащдаб бугIа бичун, дандежо босе.
ba?dab bufa bixun, dandeDo bose.
Бащдаб бугIа бичун, дандежо босе.
ba?dab bufa bixun, dandeDo bose.
۲۵۱. باۺداب بۇعا بێچۇن داندې جۈ بۈسې.
252. Бащдаб гьабун тараб хIалтIи – гьабизего гьабичIеб хIалтIи.
ba?dab habun tarab \alTi - habiRego habizeb \alTi.
Бащдаб бумо тараб хIалтIи – будего бучIеб хIалтIи.
ba?dab bumo tarab \alTi - budego buzeb \alTi.
۲۵۲. باۺداب هابۇن تاراب حالطێ - هابێزېڬۈ هابێڃېب حالطێ.
253. Бегараб бацI бакъараб, бахъараб бацI гIорцIцIараб.
begarab bav baqarab, ba]arab bav forVarab.
Бегараб бацI бакъараб, бахъараб бацI гIорцIцIараб.
begarab bav baqarab, ba]arab bav forVarab.
۲۵۳. بېڬاراب باڝ باقاراب، باڅاراب باڝ عۈرڞاراب.
254. Бегараб кьабурав, бал~араб чIварав (Бегараб буххизеги хварав чIвазеги кIолев “бахIарчи”).
begarab paburaw, bal~arab zwaraw (begarab bu{iRegi [waraw zwaRegi jolew ba\arxi).
Бегараб кьапIарав, бал~араб чIварав (Бегараб буххизеги хIварав чIвазеги кIванев “бахIарчи”).
begarab paParaw, bal~arab zwaraw (begarab bu{iRegi \waraw zwaRegi jwanew ba\arxi).
۲۵۴. بېڬاراب ڨابۇراو، بالئاراب ڃواراو (بېڬاراب بۇخێزېڬێ ځواراو ڃوازېڬێ گۈلېو "باحارچێ".
255. Бегараб маххуда кьаву чIвалеб.
begarab ma{uda pawu zwaleb.
Бегараб маххуда кьаву чIванеб.
begarab ma{uda pawu zwaneb.
۲۵۵. بېڬاراب ماخۇدا ڨاوۇ ڃوالېب.
256. Бегун унеб гьакида Аллагьасс щиб гьабилеб.
begun uneb hakida alahaS ?ib habileb.
Бегун энеб гьиркила Аллагьасс щиби булеб.
begun eneb hirkila alahaS ?ibi buleb.
۲۵۶. بېڬۇن ئۇنېب هاكێدا الاهاص ۺێب هابێلېب.
257. Бегун хвараб гъалбацIалдасса бахъун хвараб гьой лълъикIаб.
begun [warab Galba\aldaSa ba]un [warab hoy 'ijab.
Бегун хIвараб гъалбацIалълъасса бахъун хIвараб гьой лълъикIаб.
begun \warab Galba\a'aSa ba]un \warab hoy 'ijab.
۲۵۷. بېڬۇن ځواراب غالباڝالداصا باڅۇن ځواراب هۈي ڷێگاب.
258. Бегун чIчIараб бакъун хвараб, бахъун чIчIараб гIорцIцIун хвараб.
begun Zarab baqun [warab, ba]un Zarab forVun [warab.
Бегун чIчIараб бакъун хIвараб, бахъун чIчIараб гIорцIцIун хIвараб.
begun Zarab baqun \warab, ba]un Zarab forVun \warab.
۲۵۸. بېڬۇن ڄاراب باقۇن ځواراب، باڅۇن ڄاراب عۈرڞۇن ځواراب.
259. Бегьулебани, гьобол, гьеб ражи нижеццаги ххвилаан.
behulebani, hobol, heb raDi niDeCagi {wilaan.
Бегьинебани, гьобол, гьеб рижи нежеццаги ххвилаан.
behinebani, hobol, heb riDi neDeCagi {wilaan.
۲۵۹. بېهۇلېبانێ، هۈبۈل، هېب راجێ نێجېڛاڬێ خوێلائان.
Кици буго къарумай гIадан маххссараде ккураб. Гьоболасс ххинкIазда данде ражи гIемер ххулеб букIун буго. БитIахъего ражи ххугеян абизеги кIвечIого, гьелълъ гьадинаб ссверел гьабун буго. Гьаб кици тIамула бегьулареб жо гьабурав ялъуни гьабизе къассдалда вугев чияссе.
kici bugo qarumay fadan ma{Sarade Kurab. hobolaS {injaRda dande raDi femer {uleb bujun bugo. biTa]ego raDi {ugeyan abiRegi jwezogo, he' hadinab Swerel habun bugo. hab kici Tamula behulareb Do haburaw ya;uni habiRe qaSdalda wugew xiyaSe.
Кици буго къарумай адан маххссароде ккураб. Гьоболасс ххинкIазда данде рижи гIемер ххунеб букIун буго. БитIахъего рижи ххугиян абдеги кIвечIого, гьелълъ гьадинаб ссверел бумо буго. Гьаб кици тIаминя бегьиняреб жо бурав яги буде къассдалълъа вугев чияссе.
kici bugo qarumay adan ma{Sarode Kurab. hobolaS {injaRda dande riDi femer {uneb bujun bugo. biTa]ego riDi {ugiyan abdegi jwezogo, he' hadinab Swerel bumo bugo. hab kici Taminya behinyareb Do buraw yagi bude qaSda'a wugew xiyaSe.
كێښێ بۇڬۈ قارۇماي عادان ماځصارۈدې ڭۇراب. هۈبۈلاص خێنگازدا داندې راجێ عېمېر خۇلېب بۇگۇن بۇڬۈ. بێطاڅېڬۈ راجێ خۇڬېيان ابێزېڬێ گوېڃۈڬۈ، هېڷ هادێناب صوېرېل هابۇن بۇڬۈ.
هاب كێښێ طامۇلا بېهۇلارېب جۈ هابۇراو ياڸۇنێ هابێزې قاصدالدا وۇڬېو چێياصې.
260. БегIераб рагIи носодассаги рекIараб букIунебила.
beferab rafi nosodaSagi rejarab bujunebila.
БегIераб рагIи носолассаги ракIараб букIинебила.
beferab rafi nosolaSagi rajarab bujinebila.
۲۶۰. بېعېراب راعێ نۈسۈداصاڬێ رېگاراب بۇگۇنېبێلا.
261. Бежилеб-бежилареб лъалареб Тамарил гурга, ссвараб рохъдолI тIамураб, ссвартIун вакъун вугев дун.
beDileb-beDilareb ;alareb tamaril gurga, Swarab ro]do` Tamurab, SwarTun waqun wugew dun.
Бежинеб-бежиняреб гьаняреб Тамарил гурга, ссвараб рохъдолълъ тIамураб, ссвартIун вакъун вугев дун.
beDineb-beDinyareb hanyareb tamaril gurga, Swarab ro]do' Tamurab, SwarTun waqun wugew dun.
۲۶۱. بېجێلېب - بېجێلارېب ڸالارېب تامارێل ڬۇرڬا، صواراب رۈڅدۈڶ طامۇراب صوارطۇن وۇڬېو دۇن.
262. БежичIеб чед кунелълъул Бигищ гIадин, гъурудалълъул ххинкIал кунелълъул Таймасххан гIадин.
beDizeb xed kune'ul bigi? fadin, Guruda'ul {injal kune'ul taymas{an fadin.
БежчIеб чед конелълъул Бигищ гIадин, гъурудалълъул ххинкIал конелълъул Таймасххан гIадин.
beDzeb xed kone'ul bigi? fadin, Guruda'ul {injal kone'ul taymas{an fadin.
۲۶۲. بېجێڃېب چېد كۇنېڷۇل بێڬێۺ عادێن، غۇرۇداڷۇل خێنگال كۇنېڷۇل تايماسخان عادێن.
263. Бежун ияхI кварав, бухIун нич кварав.
beDun iya\ kwaraw, bu\un nix kwaraw.
Бежун ияхI кварав, бухIун нич кварав.
beDun iya\ kwaraw, bu\un nix kwaraw.
۲۶۳. بېجۇن ئێياح كواراو، بۇحۇن نێچ كواراو.
264. Бежун яхI кварассул керен бухIаги.
beDun ya\ kwaraSul keren bu\agi.
Бежун яхI кварассул керен бухIаги.
beDun ya\ kwaraSul keren bu\agi.
۲۶۴. بېجۇن ياح كواراصۇل كېرېن بۇحاڬێ.
265. Бежунги белъунгийищила бацIицца гьан кваналеб.
beDungi be;ungiyi?ila baviCa han kwanaleb.
Бежунги белгьунгищила бацIицца гьан конеб.
beDungi belhungi?ila baviCa han koneb.
۲۶۵. بېجۇنڬێ بېڸۇنڬێيێۺێلا باڝێڛا هان كوانالېب.
266. Бекани бохх я ххалалъулеб, я къокълъулеб.
bekani bo{ ya {ala;uleb, ya qoq;uleb.
Бекани бохх я ххалалинеб, я къокълинеб.
bekani bo{ ya {alalineb, ya qoqlineb.
۲۶۶. بېكانێ بۈخ يا خالاڸۇلېب، يا قۈقڸۇلېب.
267. Беканиги кьоларев чияссулгун хоно чIваге.
bekanigi polarew xiyaSulgun [ono zwage.
Беканиги кьенарев чияссулгин хIоно чIваги.
bekanigi penarew xiyaSulgin \ono zwagi.
۲۶۷. بېكانێڬێ ڨۈلارېو چێياصۇلڬۇن ځۈنۈ ڃواڬې.
268. Бекараб мугъалда михир бачунге, къураб оцалде цIцIайи бахъуге.
bekarab muGalda mi[ir baxunge, qurab ocalde Vayi ba]uge.
Бекараб могъалълъа мигъир бачуги, къураб оцалълъе цIцIай бахъуги.
bekarab moGa'a miGir baxugi, qurab oca'e Vay ba]ugi.
۲۶۸. بېكاراب مۇغالدا مێځێر باچۇنڬې، قۇراب ئۈښالدې ڞايێ باڅۇڬې.
269. Бекараб ххвалчадасса ххутIараб лъелго лълъикI.
bekarab {walxadaSa {uTarab ;elgo 'ij.
Бекараб ххолчадасса ххутIараб гьелдго лълъикI.
bekarab {olxadaSa {uTarab heldgo 'ij.
۲۶۹. بېكاراب خوالچاداصا خۇطاراب ڸېلڬۈ ڷێگ.
Гьаб буго чияцца чIван хварав чияссул хIакъалълъулI. Бидул хIакъалдасса хварассул гIагарлъи тIасса лIугьаян гьарулеб меххалълъ, маслигIатчагIаз гьезда ццебе лъолеб букIун буго гьаб суал.
hab bugo xiyaCa zwan [waraw xiyaSul \aqa'u`. bidul \aqaldaSa [waraSul fagar;i TaSa `uhayan haruleb me{a', maSlifatxafaR heRda Cebe ;oleb bujun bugo hab sual.
Гьаб буго чияцца чIвамо хIварав чияссул хIакъалълъулълъ. Бидол хIакъалълъасса хIварассул гIагали асса лълъугьаян гьаринеб меххалълъ, масслихIатчияз гьезда ццебе гьенеб букIун буго гьаб суал.
hab bugo xiyaCa zwamo \waraw xiyaSul \aqa'u'. bidol \aqa'aSa \waraSul fagali aSa 'uhayan harineb me{a', maSli\atxiyaR heRda Cebe heneb bujun bugo hab sual.
هاب بۇڬۈ چێياڛا ڃوان ځواراو چێياصۇل حاقاڷۇڶ. بێدۇل حاقالداصا ځواراصۇل عاڬارڸێ طاصا ڶۇهايان هارۇلېب مېخاڷ، ماسلێحاتچاعاز هېزدا ڛېبې ڸۈلېب بۇگۇن بۇڬۈ هاب سۇئال.
270. Бекаралълъухъ бекулеб жо буго чед, цIуралълъухъ цIолеб жо буго парччи.
bekara'u] bekuleb Do bugo xed, vura'u] voleb Do bugo <arXi.
Бекаралълъухъ бекинеб жо буго чед, цIуралълъухъ цIенеб жо буго бурутIи.
bekara'u] bekineb Do bugo xed, vura'u] veneb Do bugo buruTi.
۲۷۰. بېكاراڷۇڅ بېكۇلېب جۈ بۇڬۈ چېد، ڝۇراڷۇڅ ڝۈلېب جۈ بۇڬۈ فارڿێ.
271. Бекарасс кварххи кье, кварасс гIакIа кье.
bekaraS kwar{i pe, kwaraS faja pe.
Бекарасс кваххи кье, кварасс гIакIа кье.
bekaraS kwa{i pe, kwaraS faja pe.
۲۷۱. بېكاراص كوارخێ ڨې، كواراص عاگا ڨې.
272. Бекарассда гурони боххдул унти лъалареб, бихьарассда гурони гIосол хIара лъалареб.
bekaraSda guroni bo{dul unti ;alareb, biFaraSda guroni fosol \ara ;alareb.
Бекарассда гурони боххдол унти гьаняреб, бихьарассда гурони гIосол хIара гьаняреб.
bekaraSda guroni bo{dol unti hanyareb, biFaraSda guroni fosol \ara hanyareb.
۲۷۲. بېكاراصدا ڬۇرۈنێ بۈخدۇل ئۇنتێ ڸالارېب، بێڮاراصدا ڬۇرۈنێ عۈسۈل حارا ڸالارېب.
273. Бекун зоб кьейиланги лIугьунелила лъимал.
bekun Rob peyilangi `uhunelila ;imal.
Бекун зоб кьейиланги лълъугьинелила гьимал.
bekun Rob peyilangi 'uhinelila himal.
۲۷۳. بېكۇن زۈب ڨېيێلانڬێ ڶۇهۇنېلێلا ڸێمال.
Вас гIодун вуго жиндихъе нус кьеян. Эбелалълъги кьун буго. Лъимал бекун зоб кьеянги лIугьине бегьулин, нилIеццани лъималазухъе гьезие бокьан щинаб жо кьезе кколарилан гIакъилай мадугьалалълъ малълъигун, эбелалълъ васассухъа нус нахъе босун буго. Цинги вас - “Бекун зоб кье! Бекун зоб кье!” – ян гIодизе лIугьун вуго.
was fodun wugo Dindi]e nus peyan. ebela'gi pun bugo. ;imal bekun Rob peyangi `uhine behulin, ni`eCani ;imalaRu]e heRiye bopan ?inab Do peRe Kolarilan faqilay maduhala' ma'igun, ebela' wasaSu]a nus na]e bosun bugo. cingi was - "bekun Rob pe! bekun Rob pe!" - yan fodiRe `uhun wugo.
Вас гIодун вуго жендехъе нус кьеян. Эбелалълъги кьумо буго. Гьимал бекун зоб кьеянги лълъугьде бегьинин, нелълъеццани гьималазухъе гьезе бокьан щинаб жо кьеде ккенарилан гIакъилай мадогьалалълъ малълъигин, эбелалълъ васассухъа нус нахъе босун буго. Ценги вас - “Бекун зоб кье! Бекун зоб кье!” – ян гIодте лълъугьун вуго.
was fodun wugo Dende]e nus peyan. ebela'gi pumo bugo. himal bekun Rob peyangi 'uhde behinin, ne'eCani himalaRu]e heRe bopan ?inab Do pede Kenarilan faqilay madohala' ma'igin, ebela' wasaSu]a nus na]e bosun bugo. cengi was - "bekun Rob pe! bekun Rob pe!" - yan fodte 'uhun wugo.
واس عۈدۇن وۇڬۈ جێندێڅې نۇس ڨېيان. ئېبېلاڷـڬێ ڨۇن بۇڬۈ. ڸێمال بېكۇن زۈب ڨېيانڬێ ڶۇهێنې بېهۇلێن، نێڶېڛانێ ڸێمالازۇڅې هېزێيې بۈڨان ۺێناب جۈ ڨېزې ڭۈلارێلان عاقێلاي مادۇهالاڷ ماڷێڬۇن، ئېبېلاڷ واساصۇڅا نۇس ناڅې بۈسۇن بۇڬۈ. ښێنڬێ واس: "بېكۇن زۈب ڨې! بېكۇن زۈب ڨې!" - يان عۈدێزې ڶۇهۇن وۇڬۈ.
274. Бекьараб гурони бижулареб.
beparab guroni biDulareb.
Бекьараб гурони бижиняреб.
beparab guroni biDinyareb.
۲۷۴. بېڨاراب ڬۇرۈنێ بێجۇلارېب.
275. Бекьараб гурони хурисса бачIунареб.
beparab guroni [uriSa bazunareb.
Бекьараб гурони хIурисса бачIиняреб.
beparab guroni \uriSa bazinyareb.
۲۷۵. بېڨاراب ڬۇرۈنێ ځۇرێصا باڃۇنارېب.
276. Бекьан щинаб хурги бачIунареб, гьаран щинай ясги кьоларей.
bepan ?inab [urgi bazunareb, haran ?inay yasgi polarey.
Бекьан щинаб хIурги бачIиняреб, гьаран щинай ясги кьенарей.
bepan ?inab \urgi bazinyareb, haran ?inay yasgi penarey.
۲۷۶. بېڨان ۺێناب ځۇرڬێ باڃۇنارېب، هاران ۺێناي ياسڬێ ڨۈلارېي.
277. Бекьизе хур гурев, гIунтIизе оц гурев.
bepiRe [ur gurew, funTiRe oc gurew.
Бекьде хIур гурев, гIунтIде оц гурев.
bepde \ur gurew, funTde oc gurew.
۲۷۷. بېڨێزې ځۇر ڬۇرېو، عۇنطێزې ئۈښ ڬۇرېو.
278. БекьичIесс хур лъилъуларо.
bepizeS [ur ;i;ularo.
БекьчIесс хIур гьилгьиняро.
bepzeS \ur hilhunyaro.
۲۷۸. بېڨێڃېص ځۇر ڸێڸۇلارۈ.
279. БекIкIулеб ганчIихъги ралагьуге, бичIулеб цIулахъги ралагьуге.
beJuleb ganzi]gi ralahuge, bizuleb vula]gi ralahuge.
БекIкIинеб ганчIихъги ралагьуги, бичIинеб цIулахъги ралагьуги.
beJineb ganzi]gi ralahugi, bizineb vula]gi ralahugi.
۲۷۹. بېڴۇلېب ڬانڃێڅڬێ رالاهۇڬې، بێڃۇلېب ڝۇلاڅڬێ رالاهۇڬې.
280. Белъараб бежунги кванаге, бежараб белъунги кванаге.
be;arab beDungi kwanage, beDarab be;ungi kwanage.
Белгьараб бежунги конги, бежараб белгьунги конги.
belharab beDungi kongi, beDarab belhungi kongi.
۲۸۰. بېڸاراب بېجۇنڬێ كواناڬې، بېجاراب بېڸۇنڬێ كواناڬې.
ГIиял бетIергьанасс жиндирго вехь вегIерун вуго - «Воре, дуцца белъараб бежунги кванаге, бежараб белъунги кванаге», – ян.
Цо жого гьечIого гIиял бетIергьанасс дида гьадин абиларилан, вехьасс хIал бихьун буго. Белъараб бежунги бежараб белъунги квараб меххалълъ, гьанал тIагIам цIакъ тIокIаб батун буго. Цинги вехьасс, гьаб гьадин хвана, доб додин тIагIанаян, гIиял ох инабун буго.
fiyal beTerhanaS Dindirgo weF weferun wugo - «wore, duCa be;arab beDungi kwanage, beDarab be;ungi kwanage», - yan.
co Dogo hezogo fiyal beTerhanaS dida hadin abilaroan, weFaS \al biFun bugo. be;arab beDungi beDarab be;ungi kwarab me{a', hanal Tafam vaq Tojab batun bugo. cingi weFaS, hab hadin [wana, dob dodin Tafanayan, fiyal o[ inabun bugo.
ГIиял белегьанасс жендерго вехь вегIерун вуго - «Воре, дуцца белгьараб бежунги конги, бежараб белгьунги конги», – ян.
Цо жого гьечIого гIиял белегьанасс дида гьадин абларилан, вехьасс хIал бихьун буго. Белгьараб бежунги бежараб белгьунги квараб меххалълъ, гьанал тIагIам цIакъ окIаб батун буго. Ценги вехьасс, гьаб гьадин хIвана, доб додин вагIанаян, гIиял обан вагIун буго.
fiyal belehanaS Dendergo weF weferun wugo - «wore, duCa belharab beDungi kongi, belharab belhungi kongi», - yan.
co Dogo hezogo fiyal belehanaS dida hadin ablaroan, weFaS \al biFun bugo. belharab beDungi belharab belhungi kwarab me{a', hanal Tafam vaq ojab batun bugo. cingi weFaS, hab hadin zwana, dob dodin wafanayan, fiyal oban wafun bugo.
عێيال بېطېرهاناص جێندێرڬۈ وېڮ وېعېرۇن وۇڬۈ: "وۈرې، دۇڛا بېڸاراب بېجۇنڬێ كواناڬې، بېجاراب بېڸۇنڬێ كواناڬې"، - يان.
ښۈ جۈڬۈ هېڃۈڬۈ عێيال بېطېرهاناص دێدا هادێن ابێلارێلان، وېڮاص حال بێڮۇن بۇڬۈ. بېڸاراب بېجۇنڬێ بېجاراب بېڸۇنڬێ كواراب مېخاڷ، هانال طاعام ڝاق طۈگاب باتۇن بۇڬۈ. ښێنڬێ وېڮاص، هاب هادێن ځوانا، دۈب دۈدێن طاعانايان، عێيال ئۈځ ئێنابۇن بۇڬۈ.
281. Бер бакъарав, чехь бакъарав, чияр хIарччда саххаватав.
ber baqaraw, xeF baqaraw, xiyar \arXda sa{awataw.
Бер бакъарав, чехь бакъарав, чиял тIабкIида саххаватав.
ber baqaraw, xeF baqaraw, xiyar Tabjida sa{awataw.
۲۸۱. بېر باقاراو، چېڮ باقاراو، چێيار حارڿدا ساخاواتاو.
282. Бер баххилаб ххер гуро, ххер керчаб мегIер гуро.
ber ba{ilab {er guro, {er kerxab mefer guro.
Бер баххилаб ххер гуро, ххер керчаб меэр гуро.
ber ba{ilab {er guro, {er kerxab meer guro.
۲۸۲. بېر باخێلاب خېر ڬۇرۈ، خېر كېرچاب مېعېر ڬۇرۈ.
283. Бер бахъарассдасса нич бахъарав ссурарав.
ber ba]araSdaSa nix ba]araw Suraraw.
Бер бахъарассдасса нич бахъарав ссурарав.
ber ba]araSdaSa nix ba]araw Suraraw.
۲۸۳. بېر باڅاراصداصا نێچ باڅاراو صۇراراو.
284. Бер бугессда йихьаги, ракI лълъикIассда ятаги (бахьи бугесс ячаги).
ber bugeSda yiFagi, raj 'ijaSda yatagi (baFi bugeS yaxagi).
Бер бугессда йихьаги, ракI лълъикIассда ятаги (бахьи бугесс ячаги).
ber bugeSda yiFagi, raj 'ijaSda yatagi (baFi bugeS yaxagi).
۲۸۴. بېر بۇڬېصدا يێڮاڬێ، راگ ڷێگاصدا ياتاڬێ (باڮێ بۇڬېص ياچاڬێ).
285. Бер къанщарассда бакъул нур бихьулареб, черхх унтарассда кванил тIагIам лъалареб.
ber qan?araSda baqul nur biFulareb, xer{ untaraSda kwanil Tafam ;alareb.
Бер къанщарассда бакъул нур бихьиняреб, черхх унтарассда кванил тIагIам гьаняреб.
ber qan?araSda baqul nur biFinyareb, xer{ untaraSda kwanil Tafam hanyareb.
۲۸۵. بېر قانۺاراصدا باقۇل نۇر بێڮۇلارېب، چېرخ ئۇنتاراصدا كوانێل طاعام ڸالارېب.
286. Бер гIункIкIрукьалълъ бацIцIе.
ber funJrupa: baVe.
Бер гIункIкIрукьалълъ бацIцIе.
ber funJrupa: baVe.
۲۸۶. بېر عۇنڴرۇڨاڷ باڞې.
Бер унтарав чияссе лъилъухъанасс (тоххтирасс) малълъун буго, воре, гьеб гIункIкIрукьалълъ гурони бацIцIунгеян. Гьев нахъеги лъилъухъанассухъе вачIун вуго, гIункIкIрукь бералде гIунтIуларилан. Лъилъухъанасс абун буго - «ЦIакъ лълъикI рагIула. ГIунтIулареб батани, бацIцIинчIого те».
ber untaraw xiyaSe ;i;u]anaS ma'un bugo, wore, heb funJrupa' guroni baVungeyan. hew na]egi ;i;u]anaSu]e wazun wugo, funJrup beralde funTularin. ;i;u]anaS abun bugo - «vaq 'ij rafula. funTulareb batani, baVinzogo te».
Бер унтарав чияссе гьилгьухъанасс (тоххтирасс) малълъун буго, воре, гьеб гIункIкIрукьалълъ гурони бацIцIугиян. Гьев нахъеги гьилгьухъанассухъе вегьун вуго, гIункIкIрукь бералълъе гIунтIинярилан. Гьилгьухъанасс абун буго - «ЦIакъ лълъикI рагIиня. ГIунтIиняреб батани, бацIцIчIого те».
ber untaraw xiyaSe hilhu]anaS ma'un bugo, wore, heb funJrupa' guroni baVugiyan. hew na]egi hilhu]anaSu]e wehun wugo, funJrup bera'e funTinyarilan. hilhu]anaS abun bugo - «vaq 'ij rafinya. funTinyareb batani, baVzogo te».
بېر ئۇنتاراو چێياصې ڸێڸۇڅاناص ماڷۇن بۇڬۈ، وۈرې، هېب عۇنڴرۇڨاڷ ڬۇرۈنێ باڞۇنڬېيان. هېو ناڅېڬێ ڸێڸۇڅاناصۇڅې واڃۇن وۇڬۈ عۇنڴرۇڨ بېرالدې عۇنطۇلارێلان. ڸێڸۇڅاناص ابۇن بۇڬۈ: «ڝاق ڷێگ راعۇلا. عۇنطۇلارېب باتانێ، باڞێنڃۈڬۈ تې».
287. Бер къанщизегIан заманалълъ яхI гьабе, мунго бахIарчи вахъине.
ber qan?iRefan Ramana' ya\ habe, mungo ba\arxi wa]ine.
Бер къанщдегIан заманалълъ яхI буе, мунго бахIарчи вахъде.
ber qan?defan Ramana' ya\ buye, mungo ba\arxi wa]de.
۲۸۷. بېر قانۺێزېعان زاماناڷ ياح هابې، مۇنڬۈ باحارچێ واڅێنې.
288. Бер хъантIуге, боцIцIудасса чIухIуге.
ber ]anTuge, boVudaSa zu\uge.
Бер хъантIуги, боцIцIоласса чIухIуги.
ber ]anTugi, boVolaSa zu\ugi.
۲۸۸. بېر څانطۇڬې، بۈڞۇداصا ڃۇجۇڬې.
289. Бер щваралълъубе хIетI щвезабулев.
ber ?wara'ube \eT ?weRabulew.
Бер щваралълъубе хIетIе щодебунев.
ber ?wara'ube \eTe ?odebunew.
۲۸۹. بېر ۺواراڷۇبې حېط ۺوېزابۇلېو.
290. Бераз берцинлъи балагьулебила, ракIалълъ гIакълу балагьулебила.
beraR bercin;i balahulebila, raja' faqlu balahulebila.
Бераз берцели балагьинебила, ракIалълъ гIакълу балагьинебила.
beraR berceli balahinebila, raja' faqlu balahinebila.
۲۹۰. بېراز بېرښێنڸێ بالاهۇلېبێلا، راگاڷ عاقلۇ بالاهۇلېبێلا.
291. Беразе макьу ххирияб, рокьуе ссвади ххирияб.
beraRe mapu {iriyab, ropuye Swadi {iriyab.
Беразе макьу ххирияб, рокьуе ссвади ххирияб.
beraRe mapu {iriyab, ropuye Swadi {iriyab.
۲۹۱. بېرازې ماڨۇ خێرێياب، رۈڨۇيې صوادێ خێرێياب.
292. Берал ругила рекIел матIаби.
beral rugila rejel maTabi.
Берал ругила рокIел мутIаби.
beral rugila rojel muTabi.
۲۹۲. بېرال رۇڬێلا رېگېل ماطابێ.
293. Берал рукIаго канлъи щибали пикру гьабулареб.
beral rujago kan;i ?ibila <ikru habulareb.
Берал рукIаго канцIа щибали пикри буняреб.
beral rujago kanva ?ibila <ikri bunyareb.
۲۹۳. بېرال رۇگاڬۈ كانڸێ ۺێبالێ فێكرۇ هابۇلارېب.
294. Берал чIахIад, канлъи гьечI.
beral za]ad, kan;i hez.
Берал чIахIад, канцIа гьечI.
beral za]ad, kanva hez.
۲۹۴. بېرال ڃاحاد، كانڸێ هېڃ.
295. Бералда бихьараб – битIараб, гIиналда рагIараб – гьересси.
beralda biFarab - biTarab, finalda rafarab - hereSi.
Бералълъа бихьараб – битIараб, гIеналълъа рагIараб – гьересси.
bera'a biFarab - biTarab, fena'a rafarab - hereSi.
۲۹۵. بېرالدا بێڮاراب - بێطاراب، عێنالدا راعاراب - هېرېصێ.
Росдае дибирлъи гьабизе иххтияр кьеялълъул имтихIаналда цо гIалимчияссда гьикъун буго
- БитIаралдаги гьерессиялдаги гьоркьоб кигIанассеб манзил букIунеб&
- Ункъго килищ букIуна, – ян абун буго гIалимчиясс, бералдаги гIиналдаги гьоркьоб кверги чIван.
- Кин&
- Кин гурого, гьаб ункъго килщил манзилалда ццебеххун бугеб бералда бихьараб жо битIараб букIунелълъул, нахъеххун бугеб гIиналда рагIараб жо гьересси букIунелълъул.
Мажлисалълъ хIукму гьабун буго гIакъилаб жавабалълъе гIоло гьев росдал дибирлъун тезе.
rosdaye dibir;i habiRe i{tiyar peya'ul imti\analda co falimxiyaSda hiqun bugo
- biTaraldagi hereSiyaldagi horpob kifanaSeb manRil bujuneb&
- unqgo kili? bujuna, - yan abun bugo falimxiyaS, beraldagi finaldagi horpob kwergi zwan.
- kin&
- kin gurogo, hab unqgo kil?il manRilalda Cebe{un bugeb beralda biFarab Do biTarab bujune'ul, na]e{un bugeb finalda rafarab Do hereSi bujune'ul.
maDlisa' \ukmu habun bugo faqilab Dawaba'e folo hew rosdal dibir;un teRe.
Росдае дибирли буде иххтияр кьеялълъул имтихIаналълъа цо гIалимчияссда гьикъун буго
- БитIаралълъаги гьерессиялълъаги гьоркьоб кагIанассеб манзил букIинеб&
- Ункъго кирищ букIиня, – ян абун буго гIалимчиясс, бералълъаги гIеналълъаги гьоркьоб кверги чIвамо.
- Кини&
- Кини гурого, гьаб ункъго кирщил манзилалълъа ццебеххун бугеб бералълъа бихьараб жо битIараб букIинелълъул, нахъеххун бугеб гIеналълъа рагIараб жо гьересси букIинелълъул.
Мажлисалълъ хIукму бумо буго гIакъилаб джавабалълъе гIоло гьев росдал дибирлун теде.
rosdaye dibirli bude i{tiyar peya'ul imti\ana'a co falimxiyaSda hiqun bugo
- biTara'agi hereSiya'agi horpob kafanaSeb manRil bujineb&
- unqgo kiri? bujinya, - yan abun bugo falimxiyaS, bera'agi fena'agi horpob kwergi zwamo.
- kini&
- kini gurogo, hab unqgo kir?il manRila'a Cebe{un bugeb bera'a biFarab Do biTarab bujine'ul, na]e{un bugeb fina'a rafarab Do hereSi bujine'ul.
maDlisa' \ukmu bumo bugo faqilab Hawaba'e folo hew rosdal dibirlun tede.
رۈسدايې دێبێرڸێ هابێزې ئێختێيار ڨېياڷۇل ئێمتێحانالدا ښۈ عالێمچێياصدا هێقۇن بۇڬۈ:
- بێطارالداڬێ هېرېصێيالداڬێ هۈرڨۈب گێعاناصېب مانزێل بۇگۇنېب؟
- ئۇنقڬۈ كێلێۺ بۇگۇنا، - يان ابۇن بۇڬۈ عالێمچێياص، بېرالداڬێ عێنالداڬێ هۈرڨۈب كوېرڬێ ڃوان.
- كێن؟
- كێن ڬۇرۈڬۈ، هاب ئۇنقڬۈ كێلۺێل مانزێلالدا ڛېبېخۇن بۇڬېب بېرالدا بێڮاراب جۈ بێطاراب بۇگۇنېڷۇل، ناڅېخۇن بۇڬېب عێنالدا راعاراب جۈ هېرېصێ بۇگۇنېڷۇل.
ماجلێساڷ حۇكمۇ هابۇن بۇڬۈ عاقێلاب جاواباڷې عۈلۈ هېو رۈسدال دێبێرڸۇن تېزې.
296. Бералда бихьараб гIадаб даран букIунареб.
beralda biFarab fadab daran bujunareb.
Бералълъа бихьараб гIаняб даран букIиняреб.
bera'a biFarab fanyab daran bujinyareb.
۲۹۶. بېرالدا بێڮاراب عاداب داران بۇگۇنارېب.
297. Бералда бихьулареб ракIалда бихьулебила.
beralda biFulareb rajalda biFulebila.
Бералълъа бихьиняреб ракIалълъа бихьинебила.
bera'a biFinyareb raja'a biFilebila.
۲۹۷. بېرالدا بێڮۇلارېب راگالدا بێڮۇلېبێلا.
298. Бералда бихьулеб гурони боцIцIи букIунаребани, мискинчи вакъуцца хвелаан.
beralda biFuleb guroni boVi bujunarebani, miskinxi waquCa [welaan.
Бералълъа бихьинеб гурони боцIцIи букIиняребани, мискIинчи вакъоцца хIвелаан.
bera'a biFineb guroni boVi bujunyarebani, misjinxi waqoCa \welaan.
۲۹۸. بېرالدا بێڮۇلېب ڬۇرۈنێ بۈڞێ بۇگۇنارېبانێ، مێسكێنچێ واقۇڛا ځوېلائان.
299. Бералда гуребила бихьулеб, ракIалдайила.
beralda gurebila biFuleb, rajaldayila.
Бералълъа гуребила бихьинеб, ракIалълъайила.
bera'a gurebila biFineb, raja'ayila.
۲۹۹. بېرالدا ڬۇرېبێلا بێڮۇلېب، راگالدايێلا.
300. Берални берцинал ругоан тIом хъазхъил гьечIебани.
beralni bercinal rugoan Tom ]aR]il hezebani.
Берални берценал ругоан он гъазхъил гьечIебани.
beralni bercenal rugoan on GaR]il hezebani.
۳۰۰. بېرالنێ بېرښێنال رۇڬۈئان طۈم څازڅێل هېڃېبانێ.
301. Берацца бицунеб рекIелI бугеб жо.
beraCa bicuneb reje` bugeb Do.
Берацца бицинеб рокIелI бугеб жо.
beraCa bicineb roje` bugeb Do.
۳۰۱. بېراڛا بێښۇنېب رېگېڶ بۇڬېب جۈ.
302. Бералълъул гIадаб унтиги гьечIеб, налъулгIан кIудияб ургъелги гьечIеб.
bera'ul fadab untigi hezeb, na;ulfan judiyab urGelgi hezeb.
Бералълъул гIаняб унтиги гьечIеб, налгьолгIан кIудаб ургъелги гьечIеб.
bera'ul fanyab untigi hezeb, nalholfan judab urGelgi hezeb.
۳۰۲. بېراڷۇل عاداب ئۇنتێڬێ هېڃېب، ناڸۇلعان گۇدێياب ئۇرغېلڬێ هېڃېب.
303. Бергьараб гIорцIцIичIого, къуралълъе бутIа щолареб.
berharab forVizogo, qura'e buTa ?olareb.
Белгьараб гIорцIцIчIого, къуралълъе бутIа щоняреб.
belharab forVzogo, qura'e buTa ?onyareb.
۳۰۳. بېرهاراب عۈرڞێڃۈڬۈ، قۇراڷې بۇطا ۺۈلارېب.
304. Бергьараб цIцIуяб жоялдассаги цIунаги, бугьараб мегIералдассаги цIунаги.
berharab Vuyab DoyaldaSagi vunagi, buharab meferaldaSagi vunagi.
Белгьараб цIцIуяб жоялълъассаги цIунаги, богьараб меэралълъассаги цIунаги.
belharab Vuyab Doya'aSagi vunagi, boharab meera'aSagi vunagi.
۳۰۴. بېرهاراب ڞۇياب جۈيالداصا ڝۇناڬێ، بۇهاراب مېعېرالداصاڬێ ڝۇناڬێ.
305. Бергьарав – къавутIа, къурав – гIияда.
berharaw - qawuTa, quraw - fiyada.
Белгьарав – къавола, къурав – гIияда.
belharaw - qawola, quraw - fiyada.
۳۰۵. بېرهاراو - قاوۇطا، قۇراو - عێيادا.
306. Бергьарав – тIад, тIамурав – гъоркь.
berharaw - Tad, Tamuraw - Gorp.
Белгьарав – ад, тIамурав – гъоркь.
belharaw - ad, Tamuraw - Gorp.
۳۰۶. بېرهاراو - طاد، طامۇراو - غۈرڨ.
307. Бергьаравги къуравги къаденахъе лъала.
berharawgi qurawgi qadena]e ;ala.
Белгьаравги къуравги къаденахъе гьаня.
belharawgi qurawgi qadena]e hanya.
۳۰۷. بېرهاراوڬێ قۇراوڬێ قادېناڅې ڸالا.
308. Бергьарай чIчIужу – чIчIинтIараб балагь.
berharay ZuDu - ZinTarab balah.
Белгьарай чIчIужу – чIчIинтIараб балагь.
belharay ZuDu - ZinTarab balah.
۳۰۸. بېرهاراي ڄۇجۇ - ڄێنطاراب بالاه.
309. Бергьарай чIчIужуялдассаги цIунаги, чIчIун букIунеб хIамаялдассаги цIунаги.
berharay ZuDuyaldaSagi vunagi, Zun bujuneb \amayaldaSagi vunagi.
Белгьарай чIчIужуялълъассаги цIунаги, чIчIомо букIинеб хIамаялълъассаги цIунаги.
belharay ZuDuya'aSagi vunagi, Zomo bujineb \amaya'aSagi vunagi.
۳۰۹. بېرهاراي ڄۇجۇيالداصاڬێ ڝۇناڬێ، ڄۇن بۇگۇنېب حامايالداصاڬێ ڝۇناڬێ.
310. Бергьаралълъе – кIиго бутIа, кIарччамалълъе – лъабго бутIа.
berhara'e - jigo buTa, jarXama'e - ;abgo buTa.
Белгьаралълъе – кIиго бутIа, кIарччамалълъе – гьабго бутIа.
belhara'e - jigo buTa, jarXama'e - habgo buTa.
۳۱۰. بېرهاراڷې - گێڬۈ بۇطا، گارڿاماڷې - ڸابڬۈ بۇطا.
311. Бергьарасс гьабуларебги, къурасс хIехьоларебги жо гьечIеб.
berharaS habularebgi, quraS \eFolarebgi Do hezeb.
Белгьарасс буняребги, къурасс хIуккуняребги жо гьечIеб.
belharaS bunyarebgi, quraS \uKunyarebgi Do hezeb.
۳۱۱. بېرهاراص هابۇلارېبڬێ، قۇراص حېڮۈلارېبڬێ جۈ هېڃېب.
312. Бергьарассда гъоркьаги вахъунарев, къурассда тIассаги вахъунарев.
berharaSda Gorpagi wa]unarew, quraSda TaSagi wa]unarew.
Белгьарассда гъокьаги вахъинярев, къурассда ассаги вахъинярев.
belharaSda Gopagi wa]inyarew, quraSda aSagi wa]inyarew.
۳۱۲. بېرهاراصدا غۈرڨاڬێ واڅۇنارېو، قۇراصدا طاصاڬێ واڅۇنارېو.
313. Бергьарассдасса къалев, къурассде тIаделъулев.
berharaSdaSa qalew, quraSde Tade;ulew.
Белгьарассдасса къанев, къурассде адлинев.
belharaSdaSa qanew, quraSde adlinew.
۳۱۳. بېرهاراصداصا قالېو، قۇراصدې طادۇڸۇلېو.
314. Бергьарассде – къулун, къурассде – рортун.
berharaSde - qulun, quraSde - rortun.
Белгьарассде – къулун, къурассде – рортон.
belharaSde - qulun, quraSde - rorton.
۳۱۴. بېراراصدې - قۇلۇن، قۇراصدې - طادېڸۇلېو.
315. Бергьарассул – къо, къурассул – сордо.
berharaSul - qo, quraSul - sordo.
Белгьарассул – къо, къурассул – сордо.
belharaSul - qo, quraSul - sordo.
۳۱۵. بېرهاراصۇل - قۈ، قۇراصۇل - سۈردۈ.
316. Бергьарассул ярагъ магIида букIаго, къурассул ярагъ чвархъулеб.
berharaSul yaraG mafida bujago, quraSul yaraG xwar]uleb.
Белгьарассул ярагъ магIида букIаго, къурассул ярагъ чвархъинеб.
belharaSul yaraG mafida bujago, quraSul yaraG xwar]ineb.
۳۱۶. بېرهاراصۇل ياراغ ماعێدا بۇگاڬۈ، قۇراصۇل ياراغ چوارڅۇلېب.
317. Бергьун чIчIоларев къун чIчIолев.
berhun Zolarew qun Zolew.
Белгьун чIчIенарев къумо чIчIенев.
belhun Zenarew qumo Zenew.
۳۱۷. بېرهۇن ڄۈلارېو قۇن ڄۈلېو.
318. Бергьунгеги гIищкъу къадар хъвачIезул, къун унгеги рокьи рукъ цолъаразул.
berhungegi fi?qu qadar ]wazeRul, qun ungegi ropi ruq co;araRul.
Белгьунгеги гIищкъу къадар хъвачIезул, къумо онгеги рокьи рукъ цолуразул.
belhungegi fi?qu qadar ]wazeRul, qumo ongegi ropi ruq coluraRul.
۳۱۸. بېرهۇنڬېڬێ عێشقۇ قادار څواڃېزۇل، قۇن ئۇنڬېڬێ رۈڨێ رۇق ݭۈڸازارۇل.
319. Бергьунгеги, къогеги, къаццандулел чIчIогеги! (тушманзабазде).
berhungegi, qogegi, qaCandulel Zogegi! (tu/manRabaRde).
Белгьунгеги, къогеги, къаццандинел чIчIогеги! (тушбабазде).
belhungegi, qogegi, qaCandinel Zogegi! (tu/mabaRde).
۳۱۹. بېرهۇنڬېڬێ، قۈڬېڬێ، قاڛاندۇلېل ڄۈڬېڬێ! (تۇشمانزابازې).
320. Бергьунессул къуваталдасса къолессул хIила бергьунеб.
berhuneSul quwataldaSa qoleSul \ila berhuneb.
Белгьинессул къуваталълъасса къенессул хIила белгьинеб.
belhineSul quwata'aSa qeneSul \ila belhineb.
۳۲۰. بېرهۇنېصۇل قۇواتالداصا قۈلېصۇل حێلا بېرهۇنېب.
321. БергIанассеб гьан кьуни, бахъизе бер кьелилан абулебила гIанкIуялълъ.
berfanaSeb han puni, ba]iRe ber pelilan abulebila fanjuya'.
БергIанассеб гьан кьуни, бахъде бер кьелилан абинебила гIанкIоялълъ.
berfanaSeb han puni, ba]de ber pelilan abinebila fanjoya'.
۳۲۱. بېرعاناصېب هان ڨۇنێ، باڅێزې بېر ڨېلێلان ابۇلېبێلا عانگۇياڷ.
322. Берзуе гIолареб черхх бугони щиб, чидай рокьи кьолеб ракI гьечIелдасса.
berRuye folareb xer{ bugoni ?ib, xiday ropi poleb raj hezeldaSa.
Берзуе гIенареб черхх бугони щиби, чидай рокьи кьенеб ракI гьечIелълъасса.
berRuye fenareb xer{ bugoni ?ibi, xiday ropi peneb raj heze'aSa.
۳۲۲. بېرزۇيې عۈلارېب چېرخ ۺێب، چێداي رۈڨێ ڨۈلېب راگ هېڃېلداصا.
323. Бертаде гурони чед бекизе ккогеги, бокьун гурони тIутI лъезе ккогеги.
bertade guroni xed bekiRe Kogegi, bopun guroni TuT ;eRe Kogegi.
БахIаразулълъе гурони чед бекде ккогеги, бокьун гурони тIутI гьеде ккогеги.
ba\areaRu'e guroni xed bekde Kogegi, bopun guroni TuT hede Kogegi.
۳۲۳. بېرتادې ڬۇرۈنێ چېد بېكێزې ڭۈڬېڬێ، بۈڨۇن ڬۇرۈنێ طۇط ڸېزې ڭۈڬېڬێ.
324. Бертаде гурони чедги бекичIей, чурпаде гурони цIцIанги хIуличIей.
bertade guroni xedgi bekizey, xur<ade guroni Vangi \ulizey.
БахIаразулълъе гурони чедги бекчIей, чурпаде гурони цIцIанги хIулчIей.
ba\areaRu'e guroni xedgi bekzey, xur<ade guroni Vangi \ulzey.
۳۲۴. بېرتادې ڬۇرۈنێ چېدڬێ بېكێڃېي، چۇرفادې ڬۇرۈنێ ڞانڬێ حۇلێڃېي.
325. Берталълъе аниги, хIамие хIалтIийила.
berta'e anigi, \amiye \alTiyila.
БахIаразулълъе аниги, хIамие хIалтIийила.
ba\areaRu'e anigi, \amiye \alTiyila.
۳۲۵. بېرتاڷې انێڬێ، حامێيې حالطێيێلا.
326. Берталълъеги кванан а, гIурухъеги гьекъон а.
berta'egi kwanan a, furu]egi heqon a.
БахIаразулълъе кунан а, гIурухъеги гьокъон а.
ba\areaRu'e kunan a, furu]egi hoqon a.
۳۲۶. بېرتاڷېڬێ كوانان ا، عۇرۇڅېڬێ هېقۈن ا.
327. Бертин гьабулелълъул – тула Тамари, мегъел гьабулелълъул – гIагарай чIчIужу.
bertin habule'ul - tula tamari, meGel habule'ul - fagaray ZuDu.
БахIарал бунелълъул – тула Тамари, мегъел бунелълъул – гIагарай чIчIужу.
ba\aral bune'ul - tula tamari, meGel bune'ul - fagaray ZuDu.
۳۲۷. بېرتێن هابۇلېڷۇل - تۇلا تامارێ، مېغېل هابۇلېڷۇل - عاڬاراي ڄۇجۇ.
328. Бертин гьабуни – нусго гIайиб, гьабичIони – цо гIайиб.
bertin habuni - nusgo fayib, habizoni - co fayib.
БахIарал руни – нусго гIайиб, ручIони – цо гIайиб.
ba\aral runi - nusgo fayib, ruzoni - co fayib.
۳۲۸. بېرتێن هابۇنێ - نۇسڬۈ عايێب، هابێڃۈنێ - ښۈ عايێب.
329. Бертин гьабурассе баркалаги гьечIеб, гьабичIого тарассе нагIанаги гьечIеб.
bertin haburaSe barkalagi hezeb, habizogo taraSe nafanagi hezeb.
БахIарал рурассе баркалаги гьечIеб, ручIого тарассе нагIанаги гьечIеб.
ba\aral ruraSe barkalagi hezeb, ruzogo taraSe nafanagi hezeb.
۳۲۹. بېرتێن هابۇراصې باركالاڬێ هېڃېب، هابێڃۈڬۈ تاراصې ناعاناڬێ هېڃېب.
330. Берцин бихьи гIадаб берцинлъи гьечIеб.
bercin biFi fadab bercin;i hezeb.
Берцен бихьи гIаняб берцели гьечIеб.
bercen biFi fanyab berceli hezeb.
۳۳۰. بېرښێن بێڮێ عاداب بېرښێنڸێ هېڃېب.
331. Берцинаб бихъиялдасса сурукъаб букъи лълъикIаб.
bercinab bi]iyaldaSa suruqab buqi 'ijab.
Берценаб бихъиялълъасса сурукъаб бокъи лълъикIаб.
bercenab bi]iya'aSa suruqab boqi 'ijab.
۳۳۱. بېرښێناب بێڅێيالداصا سۇرۇقاب بۇقێ ڷێگاب.
332. Берцинаб гьерессиялдасса сурукъаб битIарабго лълъикIила.
bercinab hereSiyaldaSa suruqab biTarabgo 'ijila.
Берценаб гьерессиялълъасса сурукъаб битIарабго лълъикIила.
bercenab hereSiya'aSa suruqab biTarabgo 'ijila.
۳۳۲. بېرښێناب هېرېصێيالداصا سۇرۇقاب بێطارابڬۈ ڷێگێلا.
333. Берцинаб жо гуребила берцинаб, берцин бихьарабила.
bercinab Do gurebila bercinab, bercin biFarabila.
Берценаб жо гуребила берценаб, берцен бихьарабила.
bercenab Do gurebila bercenab, bercen biFarabila.
۳۳۳. بېرښێناب جۈ ڬۇرېبێلا بېرښێناب، بېرښێن بێڮارابێلا.
Гьаб кици гIунтIизабула гIакъилав, гьелдаго цадахъ бахIарчияв нухлулассде.
Къапила унеб букIанила лълъим гьечIеб авлахъалдассан. Гьеб авлахъалълъул цого-цо бугеб иццул бетIерги ккун букIанила гьенив, борхатаб сиги бан, чIчIарав цо нухал къотIулев чиясс – хъачагъасс. Гьессул гIадат букIанила лълъадал рахълъен цIезе вачIарав нухлулассда цо щиб бугониги гьикъулеб, лъани, гьессие лълъимги кьолеб, лъачIони, гьевги чIван, давла босулеб.
ГIагарлъухъ рещтIараб къапилаялда гьоркьосса цо бахIарчи анила гьалмагъзабазе лълъим босун вачIине къотIиялда. Вакканила сивул гордухъан хъачагъ. Цо цIакъ берцинай, цо цIакъ сурукъай – кIиго гIаданги цоги гордухъан яккизаюн, гьесс гIолохъанчияссе къотIи гьабунила, гьикъараб жоялълъе жаваб кьезе кIвани, лълъим кьезе, кIвечIони, чIвазе.
- Гьай кIияйго гIаданалълъул кинай берцинай& – абун гьикъанила хъачагъасс.
- Дуда берцин йихьарай берцинай йиго, - ян жаваб кьунила нухлуласс.
- ТIад квер чIван, ругIун цIе, гьудул, дурго рахълъаби. БитIараб буго, – ян ахIанила хъачагъасс.
hab kici funTiRabula faqilaw, heldago cada] ba\arxiyaw nu[lulaSde.
qa<ila uneb bujanila 'im hezeb awla]aldaSan. heb awla]a'ul cogo-co bugeb iCul beTergi Kun bujanila heniw, bor[atab sigi ban, Zaraw co nu[al qoTulew xiyaS-]axaGaS. heSul fadat bujanila 'adal ra];en veRe wazaraw nu[lulaSda co
?ib bugonigi hiquleb, ;ani, heSiye 'imgi poleb, ;azoni, hewgi zwan, dawla bosuleb. fagar;u] re?Tarab qa<ilayalda horpoSa co ba\arxi anila halmaGRabaRe 'im bosun wazine qoTiyalda. waKabila siwul gordu]an ]axaG. co vaq bercinay, co vaq suruqay jigo fadangi cogi gordu]an yaKiRayun, heS folo]anxiyaSe qoTi habunila, hiqarab Doya'e Dawab peRe jwani, 'im peRe, jwezoni, zwaRe.
- hay jiyaygo fadana'ul kinay bercinay& - abun hiqanila ]axaGaS.
- duda bercin yiFaray bercinay yigo, - yan Dawab punila nu[lulaS.
- Tad kwer zwan, rufun ve, hudul, durgo ra];abi. biTarab bugo, - yan a\anila ]axaGaS.
Гьаб кици гIунтIдебуня гIакъилав, гьелълъаго цадахъ бахIарчияв нугьлулассде.
КъапIила энеб букIанила лълъин гьечIеб авлахъалълъассан. Гьеб авлахъалълъул цого-цо бугеб иццол бел~эрги ккомо букIанила гьенив, боркIадаб сиги бамо, чIчIарав цо нугьал къотIинев чиясс – гъачагъасс. Гьессул гIадат букIанила лълъадал рахъгьен цIеде вегьарав нугьлулассда цо щиби бугониги гьикъинеб, гьани, гьессе лълъинги кьенеб, гьачIони, гьевги чIвамо, давла босинеб.
ГIагалъихъ рещтIараб къапIилаялълъа гьоркьосса цо бахIарчи анила гьалмагъзабазе лълъин босун вегьде къотIиялълъа. Вакканила сивул гордохъан гъачагъ. Цо цIакъ берценай, цо цIакъ сурукъай – кIиго аданги цоги гордохъан яккдеюмо, гьесс гIолохъанчияссе къотIи бунила, гьикъараб жоялълъе жаваб кьеде кIвани, лълъин кьеде, кIвачIони, чIваде.
- Гьай кIияйго адамалълъул киняй берценай& – абун гьикъанила гъачагъасс.
- Дуда берцен йихьарай берценай йиго, - ян джаваб кьунила нугьлуласс.
- Ад квер чIвамо, рогIун цIе, гьудул, дурго рахъгьаби. БитIараб буго, – ян ахIанила гъачагъасс.
hab kici funTdebunya faqilaw, he'ago cada] ba\arxiyaw nuhlulaSde.
qaPila eneb bujanila 'in hezeb awla]a'aSan. heb awla]a'ul cogo-co bugeb iCol bel~ergi Komo bujanila heniw, borjadab sigi bamo, Zaraw co nuhal qoTinew xiyaS-GaxaGaS. heSul fadat bujanila 'adal ra]hen vede weharaw nuhlulaSda co
?ibi bugonigi hiqineb, hani, heSe 'ingi peneb, hazoni, hewgi zwamo, dawla bosineb.
fagali] re?Tarab qa<ilaya'a horpoSa co ba\arxi anila halmaGRabaRe 'in bosun wehne qoTiya'a. waKabila siwul gordo]an GaxaG. co vaq bercenay, co vaq suruqay jigo adangi cogi gordo]an yaKdeyumo, heS folo]anxiyaSe qoTi bunila, hiqarab Doya'e Hawab pede jwani, 'in pede, jwazoni, zwade.
- hay jiyaygo adama'ul kinay bercenay& - abun hiqanila GaxaGaS.
- duda bercen yiFaray bercenay yigo, - yan Hawab punila nuhlulaS.
- ad kwer zwamo, rofun ve, hudul, durgo ra]habi. biTarab bugo, - yan a\anila GaxaGaS.
هاب كێښێ عۇنطێزابۇلا عاقێلاو، هېلداڬۈ ښاداڅ باحارچێياو نۇځلۇلاصدې.
قافێلا ئۇنېب بۇگانێلا ڷێم هېڃېب اولاڅالداصان. هېب اولاڅاڷۇل ښۈڬۈ- ښۈ بۇڬېب ئێڛۇل بېطېرڬێ ڭۇن بۇگانێلا هېنێو، بۈرځاتاب سێڬێ بان، ڄاراو ښۈ نۇځال قۈطۇلېو چێياص - څاچاغاص.
هېصۇل عادات بۇگانێلا ڷادال راڅڸېن ڝېزې واڃاراو نۇځلۇلاصدا ښۈ ۺێب بۇڬۈنێڬێ هێقۇلېب، ڸانێ، هېصێيې ڷێمڬێ ڨۈلېب، ڸاڃۈنێ، هېوڬێ ڃوان، داولا بۈسۇلېب.
عاڬارڸۇڅ رېۺطاراب قافێلايالدا هۈرڨۈصا ښۈ باحارچێ انێلا هالماغزابازې ڷێم بۈسۇن واڃێنې قۈطێيالدا. واڭانێلا سێوۇل ڬۈردۇڅان څاچاغ. ښۈ ڝاق بېرښێناي، ښۈ ڝاق سۇرۇقاي - گێڬۈ عادانڬێ ښۈڬێ ڬۈردۇڅان ياڭێزايۇن، هېص عۈلۈڅانچێياصې قۈطێ هابۇنێلا، هێقاراب جۈياڷې جاواب ڨېزې گوانێ، ڷێم ڨېزې، گوېڃۈنێ، ڃوازې.
- هاي گێيايڬۈ عاداناڷۇل كێناي بېرښێناي؟ - ابۇن هێقانێلا څاچاغاص.
- دۇدا بېرښێن يێڮاراي بېرښێناي يێڬۈ، - يان جاواب ڨۇنێلا نۇځلۇلاص.
- طاد كوېر ڃوان، رۇعۇن ڝې، هۇدۇل، دۇرڬۈ راڅڸابێ. بێطاراب بۇڬۈ، - يان احانێلا څاچاغاص.
334. Берцинаб кIалалълъе – кIиго бутIа.
bercinab jala'e - jigo buTa.
Берценаб кIалалълъе – кIиго бутIа.
bercenab jala'e - jigo buTa.
۳۳۴. بېرښێناب گالاڷې - گێڬۈ بۇطا.
335. Берцинаб мацIцIалълъила чIчIужугIадан гъоркье реххулей.
bercinab maVa'ila ZuDufadan Gorpe re{uley.
Берценаб мацIцIалълъила чIчIужуадан гъокье реххиней.
bercenab maVa'ila ZuDuadan Gope re{iney.
۳۳۵. بېرښێناب ماڞاڷێلا ڄۇجۇعادان غۈرڨې رېخۇلېي.
336. Берцинаб рагIи – рекIелIе бугеб нух.
bercinab rafi - reje`e bugeb nu[.
Берценаб рагIи – рокIелълъе бугеб нугь.
bercenab rafi - roje'e bugeb nuh.
۳۳۶. بېرښێناب راعێ - رېگېڶې بۇڬېب نۇځ.
337. Берцинаб рагIуцца мегIерги лълъухъур гьабулеб.
bercinab rafuCa mefergi 'u]ur habuleb.
Берценаб рагIоцца меэрги лълъухъур бунеб.
bercenab rafoCa meergi 'u]ur buneb.
۳۳۷. بېرښێناب راعۇڛا مېعېرڬێ ڷۇڅۇر هابۇلېب.
338. Берцинаб рагIуцца маххул каву рагьулеб.
bercinab rafuCa ma{ul kawu rahuleb.
Берценаб рагIоцца маххул каву рагьинеб.
bercenab rafoCa ma{ul kawu rahineb.
۳۳۸. بېرښێناب راعۇڛا ماخۇل كاوۇ راهۇلېب.
339. Берцинаб рагIуцца ХIоццомегIер бегулебила.
bercinab rafuCa \oComefer begulebila.
Берценаб рагIоцца ХIоццомеэр бегинебила.
bercenab rafoCa \oComefer beginebila.
۳۳۹. بېرښێناب راعۇڛا حۈڛۈمېعېر بېڬۇلېبێلا.
340. Берцинаб тIогьол гIумру къокъабила.
bercinab Tohol fumru qoqabila.
Берценаб тIогьол гIурму къокъабила.
bercenab Tohol furmu qoqabila.
۳۴۰. بېرښێناب طۈهۈل عۇمرۇ قۈقابێلا.
341. Берцинай – беразе, цIцIодорай – рекIее.
bercinay - beraRe, Vodoray - rejeye.
Берценай – беразе, цIцIодорай – рокIее.
bercenay - beraRe, Vodoray - rojeye.
۳۴۱. بېرښێناي - بېرازې، ڞۈدۈراي - رېگېـيې.
342. Берцинай гIаданалда гIемерав чи кIалъала.
bercinay fadanalda femeraw xi ja;ala.
Берценай адамалълъа гIемерав чи кIалгьаня.
bercenay adama'a femeraw xi jalhanya.
۳۴۲. بېرښێناي عادانالدا عېمېراو چێ گاڸالا.
343. Берцинай къачIалалде, къолое хур лъилъарай, къунщбиххалат щвелалде, гьарщун кIущтIа баччарай.
bercinay qazalalde, qoloye [ur ;i;aray, qun?bi{alat ?welalde, har?un ju?Ta baXaray.
Берценай къачIалалълъер, къилие хIур гьилгьарай, къунщбиххалат щолалълъер, гьарщун цигьил баччарай.
bercenay qazala'er, qiliye \ur hilharay, qun?bi{alat ?ola'er, har?un cihil baXaray.
۳۴۳. بېرښێناي قاڃالالدې، قۈلۈيې ځۇر ڸێڸاراي، قۇنۺبال خالات ۺوېلالدې، هارۺۇن گۇشطا باڿاراي.
344. Берцинай чIчIужу мадугьалассул лълъикIайила.
bercinay ZuDu maduhalaSul 'ijayila.
Берценай чIчIужу мадогьалассул лълъикIайила.
bercenay ZuDu madohalaSul 'ijayila.
۳۴۴. بېرښێناي ڄۇجۇ مادۇهالاصۇل ڷێگايێلا.
345. Берцинай яс йикIунарей цониги гIайиб гьечIей.
bercinay yas yijunarey conigi fayib hezey.
Берценай яс йикIинярей цониги гIайиб гьечIей.
bercenay yas yijinyarey conigi fayib hezey.
۳۴۵. بېرښێناي ياس يێگۇنارېي ښۈنێڬێ عايێب هېڃېي.
346. Берцинай яс – нухда бугеб гьалил хур.
bercinay yas - nu[da bugeb halil [ur.
Берценай яс – нугьла бугеб гьолол хIур.
bercenay yas - nuhda bugeb holol \ur.
۳۴۶. بېرښێناي ياس - نۇځدا بۇڬېب هالێځۇر.
347. Берцинай яс, хIамитIенкел гIадатIа бан йигониги, йихьула.
bercinay yas, \amiTenkel fadaTa ban yigonigi, yiFula.
Берценай яс, хIамитIенкел гIадала бамо йигониги, йихьиня.
bercenay yas, \amiTenkel fadala bamo yigonigi, yiFinya.
۳۴۷. بېرښێناي ياس، حامێطېنكېل عاداطا بان يێڬۈنێڬێ، يێڮۇلا.
348. Берцинай ясалълъул гьумералдасса кIудияв чияссул гIакълу лълъикIабила.
bercinay yasa'ul humeraldaSa judiyaw xiyaSul faqlu 'ijabila.
Берценай ясалълъул гьомералълъасса кIудав чияссул гIакълу лълъикIабила.
bercenay yasa'ul homera'aSa judaw xiyaSul faqlu 'ijabila.
۳۴۸. بېرښێناي ياساڷۇل هۇمېرالداصا گۇدێياو چێياصۇل عاقلۇ ڷێگابێلا.
349. Берцинайги лълъикIайги лълъиегоги йокьула, сурукъайги йокьула рокьул дангъва бугони.
bercinaygi 'ijaygi 'iyegogi yopula, suruqaygi yopula ropul danGwa bugoni.
Берценайги лълъикIайги лълъеегоги йокьиня, сурукъайги йокьиня рокьол дангъва бугони.
bercenaygi 'ijaygi 'eyegogi yopinya, suruqaygi yopinya ropol danGwa bugoni.
۳۴۹. بېرښێنايڬێ ڷێگايڬێ ڷێيېڬۈڬێ يۈڨۇلا، سۇرۇقايڬێ يۈڨۇلا رۈڨۇل دانغوا بۇڬۈنێ.
350. Берцинайги лълъикIайги лълъиегоги йокьула, сурукъайги квешайги рокьи ккарасс ячуна.
bercinaygi 'ijaygi 'iyegogi yopula, suruqaygi kwe/aygi ropi KaraS yaxuna.
Берценайги лълъикIайги лълъеегоги йокьиня, сурукъайги кошайги рокьи ккарасс ячиня.
bercenaygi 'ijaygi 'eyegogi yopinya, suruqaygi ko/aygi ropi KaraS yaxinya.
۳۵۰. بېرښێنايڬێ ڷێگايڬێ ڷێيېڬۈڬێ يۈڨۇلا، سۇرۇقايڬێ كوېشايڬێ رۈڨێ ڭاراص ياچۇنا.
351. Берцинайни йигоанила гогьай гьечIеяни, бахIарчини вугоанила гIантав гьечIевани.
bercinaygi yigoanila gohay hezeyani, ba\arxini wugoanila fantaw hezewani.
Берценайни йигоанила гогьай гьечIеяни, бахIарчини вугоанила гIантав гьечIевани.
bercenaygi yigoanila gohay hezeyani, ba\arxini wugoanila fantaw hezewani.
۳۵۱. بېرښێناينێ يێڬۈئانێلا ڬۈهاي هېڃېيانێ، باحارچێنێ وۇڬۈئانێلا عانتاو هېڃېوانێ.
352. Берцинал ясазде чан гьабулаго, чарухъалги холел, мунги херлъулев.
bercinal yasaRde xan habulago, xaru]algi [olel, mungi [er;ulew.
Берценал ясазде чан буняго, чарухъалги хIонел, мунги хIелинев.
bercenal yasaRde xan bunyago, xaru]algi \onel, mungi \elinew.
۳۵۲. بېرښێنال ياسازدې چان هابۇلاڬۈ، چارۇڅالڬێ ځۈلېل، مۇنڬێ ځېرڸۇلېو.
353. Берциналги ссурула ссанагIалъи гьечIони, ссураралги рокьула рокьул дангъва бугони.
bercinalgi Surula Sanafa;i hezoni, Suraralgi ropula ropul danGwa bugoni.
Берценалги ссуриня ссанагIали гьечIони, ссураралги рокьиня рокьол дангъва бугони.
bercenalgi Surinya Sanafali hezoni, Suraralgi ropinya ropol danGwa bugoni.
۳۵۳. بېرښێنالڬێ صۇرۇلا صاناعاڸێ هېڃۈنێ، صۇرارالڬێ رۈڨۇلا رۈڨۇل دانغوا بۇڬۈنێ.
354. Берциналълъа хъамурай, хъахIазулълъа йищарай бищун квешай ятарай.
bercina'a ]amuray, ]a\aRu'a yi?aray bi?un kwe/ay yataray.
Берценалълъа хъамурай, хъахIазулълъа йищарай бищун кошай ятарай.
bercena'a ]amuray, ]a\aRu'a yi?aray bi?un ko/ay yataray.
۳۵۴. بېرښێناڷا څامۇراي، څاحازۇڷا يێۺاراي بێۺۇن كوېشاي ياتاراي.
355. Берциналълъухъ ххал гьабе, лълъикIалълъухъ рокьи гьабе.
bercina'u] {al habe, 'ija'u] ropi habe.
Берценалълъухъ ххал буе, лълъикIалълъухъ рокьи буе.
bercena'u] {al buye, 'ija'u] ropi buye.
۳۵۵. بېرښێناڷۇڅ خال هابې، ڷێگاڷۇڅ رۈڨێ هابې.
356. Берцинассде – кIкIуй, кIкIуяссде – цIа.
bercinaSde - Juy, JuyaSde - va.
Берценассде – кIкIуй, кIкIуяссде – цIа.
bercenaSde - Juy, JuyaSde - va.
۳۵۶. بېرښێناصدې - ڴۇي، ڴۇياصدې - ڝا.
357. Берцинго чодасса вортизегIан, сурукъго вукIаниги, гьелда тIадго лълъикIила.
bercingo xodaSa wortiRefan, suruqgo wujanigi, helda Tadgo 'ijila.
Берценго чоласса вортдегIан, сурукъго вукIаниги, гьелълъа адго лълъикIила.
bercengo xolaSa wortdefan, suruqgo wujanigi, he'a adgo 'ijila.
۳۵۷. بېرښێنڬۈ چۈداصا وۈرتێزېعان، سۇرۇڨڬۈ وۇگانێڬێ، هېلدا طادڬۈ ڷێگێلا.
358. Берцинго цIеххезе лъалессе жаваб камулареб.
bercingo ve{eRe ;aleSe Dawab kamulareb.
Берценго цIуххуде гьанессе джаваб каминяреб.
bercengo vu{ude haneSe Hawab kaminyareb.
۳۵۸. بېرښێنڬۈ ڝېخېزې ڸالېصې جاواب كامۇلارېب.
359. Берцинлъи балагьуге, лълъикIлъи балагье.
bercin;i balahuge, 'ij;i balahe.
Берцели балагьуги, лълъикIли балагье.
berceli balahugi, 'ijli balahe.
۳۵۹. بېرښێنڸێ بالاهۇڬې، ڷێگڸێ بالاهې.
360. Берцинлъи бахъуларо, бахьинлъи баркуларо.
bercin;i ba]ularo, baFin;i barkularo.
Берцели бахъиняро, бахьили баркиняро.
berceli ba]inyaro, baFili barkinyaro.
۳۶۰. بېرښێنڸێ باڅۇلارۈ، باڮێنڸێ باركۇلارۈ.
361. Берцинлъи лълъикIаб цIцIекIлъи гъорлI гьечIеб, гIадатлъи лълъикIаб чIухIи гъорлI гьечIеб.
bercin;i 'ijab Vej;i Gor` hezeb, fadat;i 'ijab zu\i Gor` hezeb.
Берцели лълъикIаб цIцIекIли гъорлълъ гьечIеб, гIадатли лълъикIаб чIухIи гъорлълъ гьечIеб.
berceli 'ijab Vejli Gor' hezeb, fadatli 'ijab zu\i Gor' hezeb.
۳۶۱. بېرښێنڸێ ڷێگاب ڞېگڸێ غۈرڶ هېڃېب، عاداتڸێ ڷێگاب ڃۇحێ غۈرڶ هېڃېب.
362. Берцинлъиялдасса чIухIуге, гIакълуялдасса чIухIа.
bercin;iyaldaSa zu\uge, faqluyaldaSa zu\a.
Берцелиялълъасса чIухIуги, гIакълуялълъасса чIухIа.
berceliya'aSa zu\ugi, faqluya'aSa zu\a.
۳۶۲. بېرښێنڸێيالداصا ڃۇحۇڬې، عاقلۇيالداصا ڃۇحا.
363. Берцинлъиялълъ цIцIар тIибитIарай, цIцIодорлъиялълъ росу баххилай.
bercin;iya' Var TibiTaray, Vodor;iya' rosu ba{ilay.
Берцелиялълъ цIцIар тIибитIарай, цIцIодолиялълъ росо баххилай.
berceliya' Var TibiTaray, Vodoliya' roso ba{ilay.
۳۶۳. بېرښێنڸێياڷ ڞار طێبێطاراي، ڞۈدۈرڸێياڷ رۈسۇ باخێلاي.
364. Бессдал лъимал ццере ккелел ратани, дир яс къадар гьечIейлъун йижун ятагиян абурабила эбелалълъ.
beSdal ;imal Cere Kelel ratani, dir yas qadar hezey;un yiDun yatagiyan aburabila ebela'.
БесстIал гьимал ццере ккенел ратани, дир яс къадар гьечIейлун йижун ятагиян абурабила эбелалълъ.
beSTal himal Cere Kenel ratani, dir yas qadar hezeylun yiDun yatagiyan aburabila ebela'.
بېصدال ڸێمال ڛېرې ڭېلېل راتانێ، دێر ياس قادار هېڃېيڸۇن يێجۇن ياتاڬێيان ابۇرابێلا ئېبېلاڷ.
365. Бессдал эбелалълъе алжанги бессдал лъималазе гьабураб лълъикIлъиялълъухъила, жужахIги гьезие гьабураб квешлъиялълъухъила.
beSdal ebela'e alDangi beSdal ;imalaRe haburab 'ij;iya'u]ila, DuDa\gi heRiye haburab kwe/;iya'u]ila.
БесстIал эбелалълъе алжанги бесстIал гьималазе бураб лълъикIлиялълъухъила, джуджахIги гьезе бураб кошлиялълъухъила.
beSTal ebela'e alDangi beSTal himalaRe burab 'ijliya'u]ila, HuHa\gi heRe burab ko/liya'u]ila.
۳۶۵. بېصدال ئېبېلاڷې الجانڬێ بېصدال ڸێمالازې هابۇراب ڷێگڸێياڷۇڅێلا، جۇجاحڬێ هېزێيې هابۇراب كوېشڸێياڷۇڅێلا.
366. БетIер батIияссул гIакълу батIияб, щекъер батIияссул гьаракь батIияб.
beTer baTiyaSul faqlu baTiyab, ?eqer baTiyaSul harap baTiyab.
Бел~эр баладассул гIакълу баладаб, щукъур баладассул гьаракь баладаб.
bel~er baladaSul faqlu baladab, ?uqur baladaSul harap baladab.
۳۶۶. بېطېر باطێياصۇل عاقلۇ باطێياب، ۺېقېر باطێياصۇل هاراڨ باطێياب.
367. БетIер бекарабго бухье, ругъун рецIцI ккелалде бухье.
beTer bekarabgo buFe, ruGun reV Kelalde buFe.
Бел~эр бекарабго бухье, ругъун рецIцI ккелалълъер бухье.
bel~er bekarabgo buFe, ruGun reV Kela'er buFe.
۳۶۷. بېطېر بېكارابڬۈ بۇڮې، رۇغۇن رېڞ ڭېلالدې بۇڮې.
368. БетIер бекилалде къай, рукъи багьилалде бай.
beTer bekilalde qay, ruqi bahilalde bay.
Бел~эр беклалълъер къае, рокъи багьлалълъер бае.
bel~er bekla'er qaye, roqi bahla'er baye.
۳۶۸. بېطېر بېكێلالدې قاي، رۇقێ باهێلالدې باي.
369. БетIер бичун чед босуге.
beTer bixun xed bosuge.
Бел~эр бичун чед босуги.
bel~er bixun xed bosugi.
۳۶۹. بېطېر بێچۇن چېد بۈسۇڬې.
370. БетIер бичун чед босулеб хIалалде ккезеги чIчIогейила, чол жалилан ккун хIамил рачIчIги ккогейила.
beTer bixun xed bosuleb \alalde KeRegi Zogeyila, xol Dalilan Kun \amil raZgi Kogeyila.
Бел~эр бичун чед босинеб хIалалълъе ккедеги чIчIогийила, чол жалилан ккумо хIамил рачIчIги ккогийила.
bel~er bixun xed bosineb \ala'e Kedegi Zogiyila, xol Dalilan Kumo \amil raZgi Kogiyila.
۳۷۰. بېطېر بێچۇن بۈسۇلېب حالالدې ڭېزېڬێ ڄۈڬېيێلا، چۈل جالێلان ڭۇن حامێل راڄڬێ ڭۈڬېيێلا.
371. БетIер бокьани, гьа, хIатIал!
beTer bopani, ha, \aTal!
Бел~эр бокьани, гьа, хIатIал!
bel~er bopani, ha, \aTal!
۳۷۱. بېطېر بۈڨانێ، ها، حاطال.
372. БетIер бугев чияссул тIагъур гьечIеб дуниял, тIагъур бугев чияссул бетIер гьечIеб дуниял.
beTer bugew xiyaSul TaGur hezeb duniyal, TaGur bugew xiyaSul beTer hezeb duniyal.
Бел~эр бугев чияссул угъур гьечIеб дунял, угъур бугев чияссул бел~эр гьечIеб дунял.
bel~er bugew xiyaSul uGur hezeb dunyal, uGur bugew xiyaSul bel~er hezeb dunyal.
۳۷۲. بېطېر بۇڬېو چێياصۇل طاغۇر هېڃېب دۇنێيال، طاغۇر بۇڬېو چێياصۇل بېطېر هېڃېب دۇنێيال.
373. БетIер бугони тIагъур камулареб, тIажу бугони рухьен камулареб.
beTer bugoni TaGur kamulareb, TaDu bugoni ruFen kamulareb.
Бел~эр бугони угъур каминяреб, ажу бугони рохьен каминяреб.
bel~er bugoni uGur kaminyareb, aDu bugoni roFen kaminyareb.
۳۷۳. بېطېر بۇڬۈنێ طاغۇر كامۇلارېب، طاجۇ بۇڬۈنێ رۇڮېن كامۇلارېب.
374. БетIер гьечIеб бо биххулеб, бетIергьанлъи гьечIеб боцIцIи щущалеб.
beTer hezeb bo bi{uleb, beTerhan;i hezeb boVi ?u?aleb.
Бел~эр гьечIеб бо биххинеб, белегьали гьечIеб боцIцIи щущанеб.
bel~er hezeb bo bi{ineb, belehali hezeb boVi ?u?aneb.
۳۷۴. بېطېر هېڃېب بۈ بێخۇلېب، بېطېرهانچێ هېڃېب بۈڞێ ۺۇۺالېب.
375. БетIер гьечIеб бодуе рагъда талихI кьолареб.
beTer hezeb boduye raGda tali\ polareb.
Бел~эр гьечIеб бодое рагъла талихI кьенареб.
bel~er hezeb bodoye raGla tali\ penareb.
۳۷۵. بېطېر هېڃېب بۈدۇيې راغدا تالێح ڨۈلارېب.
376. БетIер гьечIессул гьури-муч кIудияб, жаниб месеххо гьечIеб цIулакьодул гъвар-гъвар кIудияб.
beTer hezeSul huri-mux judiyab, Danib mese{o hezeb vulapodul Gwar-Gwar judiyab.
Бел~эр гьечIессул гьури-муч кIудаб, жаниб месеххо гьечIеб икил гъвар-гъвар кIудаб.
bel~er hezeSul huri-mux judab, Danib mese{o hezeb ikil Gwar-Gwar judab.
۳۷۶. بېطېر هېڃېصۇل هۇرێ- مۇچ گۇدێياب، جانێب مېسېخۈ هېڃېب غوار- غوار گۇدێياب.
377. БетIер гьогьомун хьихье, хIатIал ххинлъун хьихье.
beTer hohomun FiFe, \aTal {in;un FiFe.
Бел~эр гьогьомун хьихье, хIатIал ххелун хьихье.
bel~er hohomun FiFe, \aTal {elun FiFe.
۳۷۷. بېطېر هۈهۈمۇن ڮێڮې، حاطال خێنڸۇن ڮێڮې.
378. БетIер жагъалав гьудул – кьалбал жагъалаб гъветI.
beTer DaGalaw hudul - palbal DaGalab GweT.
Бел~эр жагъалав гьудул – кьалбал жагъалаб гъветI.
beTer DaGalaw hudul - palbal DaGalab GweT.
۳۷۸. بېطېر جاغالاو هۇدۇل - ڨالبال جاغالاب غوېط.
379. БетIер къотIаниги как бачIого чIчIоларев, кверал къотIаниги бикъичIого чIчIоларев.
beTer qoTanigi kak bazogo Zolarew, kweral qoTanigi biqizogo Zolarew.
Бел~эр къотIаниги как бачIого чIчIенарев, кверал къотIаниги бикъчIого чIчIенарев.
bel~er qoTanigi kak bazogo Zenarew, kweral qoTanigi biqzogo Zenarew.
۳۷۹. بېطېر قۈطانێڬێ كاك باڃۈڬۈ ڄۈلارېو، كوېرال قۈطانێڬێ بێقێڃۈڬۈ ڄۈلارېو.
380. БетIер къотIаниги къуркьичIев.
beTer qoTanigi qurpizew.
Бел~эр къотIаниги къуркьчIев.
bel~er qoTanigi qurpzew.
۳۸۰. بېطېر قۈطانێڬێ قۇرڨێڃېو.
381. БетIер радалисса батулелълъуб лъейила.
beTer radaliSa batule'ub ;eyila.
Бел~эр рогьоле батинелълъуб гьейила.
bel~er rohole batine'ub heyila.
۳۸۱. بېطېر رادالێصا باتۇلېڷۇب ڸېيێلا.
382. БетIер рикIкIун – чи, чи рикIкIун – ххассият.
beTer riJun - xi, xi riJun - {aSiyat.
Бел~эр рикIкIун – чи, чи рикIкIун – ххассият.
bel~er riJun - xi, xi riJun - {aSiyat.
۳۸۲. بېطېر رێڴۇن - چێ، چێ رێڴۇن - خاصێيات.
383. БетIер росс ватани, габур лълъади йиго.
beTer roS watani, gabur 'adi yigo.
Бел~эр росс ватани, габур лълъади йиго.
bel~er roS watani, gabur 'adi yigo.
۳۸۳. بېطېر رۈص واتانێ، ڬابۇر ڷادێ يێڬۈ.
384. БетIер тIадагьаб бугони, мугъ щулияб къваригIуна.
beTer Tadahab bugoni, muG ?uliyab qwarifuna.
Бел~эр адагьаб бугони, могъ щулияб къварагIиня.
bel~er adahab bugoni, moG ?uliyab qwarafinya.
۳۸۴. بېطېر طاداهاب بۇڬۈنێ، مۇغ ۺۇلێياب قوارێعۇنا.
385. БетIер хIалтIичIони, хIатIал ссвакала (БотIрода гIакълу гьечIони, хIатIазда къо бихьула).
beTer \alTizoni, \aTal Swakala (boTroda faqlu hezoni, \aTaRda qo biFula).
Бел~эр хIалтIчIони, хIатIал ссваканя (Болола гIакълу гьечIони, хIатIазда къо бихьиня).
beTer \alTzoni, \aTal Swakanya (bolola faqlu hezoni, \aTaRda qo biFinya).
۳۸۵. بېطېر حالطێڃۈنێ، حاطال صواكالا (بۈطرۈدا عاقلۇ هېڃۈنێ، حاطازدا قۈ بێڮۇلا).
386. БетIер тIогърокь букIуна, габур цIцIвакизабе.
beTer ToGrop bujuna, gabur VwakiRabe.
Бел~эр огърокь букIиня, габур цIцIвакдебуе.
bel~er oGrop bujinya, gabur Vwakdebuye.
۳۸۶. بېطېر طۈغرۈڨ بۇگۇنا، ڬابۇر ڞواكێزابې.
387. БетIер хIалакъассул гьури гьарзаяб.
beTer \alaqaSul huri harRayab.
Бел~эр хIалакъассул гьури гьарзаяб.
bel~er \alaqaSul huri harRayab.
۳۸۷. بېطېر حالاقاصۇل هۇرێ هارزاياب.
388. БетIер ххинлъизе тIагъур лъурав, тIагIел-гIучI баххчизе шарбал ретIарав.
beTer {in;iRe TaGur ;uraw, Tafel-fuz ba{xiRe /arbal reTaraw.
Бел~эр ххелде угъур гьурав, агIел-гIучI баххчде ажу рагьарав.
bel~er {elde uGur huraw, afel-fuz ba{xde aDu raharaw.
۳۸۸. بېطېر خێنڸێزې طاغۇر ڸۇراو، طاعېل- عۇڃ باخچێزې شاربال رېطاراو.
389. БетIер хIалтIуларев хIакимлъун тоге.
beTer \alTularew \akim;un toge.
Бел~эр хIалтIинярев хIакимлун тоги.
bel~er \alTinyarew \akimlun togi.
۳۸۹. بېطېر حالطۇلارېو حاكێمڸۇن تۈڬې.
390. БетIер цIакъав вукIиналълъул пайда щиб, бо цIакъаб гьечIони.
beTer vaqaw wujina'ul <ayda ?ib, bo vaqab hezoni.
Бел~эр цIакъав вукIиналълъул пайда щиби, бо цIакъаб гьечIони.
bel~er vaqaw wujina'ul <ayda ?ibi, bo vaqab hezoni.
۳۹۰. بېطېر ڝاقاو وۇگێناڷۇل فايدا ۺێب، بۈ ڝاقاب هېڃۈنێ.
391. БетIер цIцIодорлъани, ретIел цIилъула.
beTer Vodor;ani, reTel vi;ula.
Бел~эр цIцIодолуни, рел~эл цIилиня.
bel~er Vodoluni, rel~el vilinya.
۳۹۱. بېطېر ڞۈدۈرڸانێ، رېطېل ڝێڸۇلا.
392. БетIер цIунулеб меххалълъ, черххги кIочене бегьулареб.
beTer vunuleb me{a', xer{gi joxene behulareb.
Бел~эр цIунинеб меххалълъ, черххги кIочон теде бегьиняреб.
bel~er vunineb me{a', xer{gi joxon tede behinyareb.
۳۹۲. بېطېر ڝۇنۇلېب مېخاڷ، چېرخڬێ گۈچېنې بېهۇلارېب.
393. БетIер хIалтIизабе чIчIужу ячиналде.
beTer \alTiRabe ZuDu yaxinalde.
Бел~эр хIалтIдебуе чIчIужу ячлалълъер.
bel~er \alTdebuye ZuDu yaxla'er.
۳۹۳. بېطېر حالطێزابې ڄۇجۇ ياچێنالدې.
394. БетIералда лъезе тажалдасса гъоркь лъезе бакI лълъикIаб (бечедалдасса мискинай ячун лълъикIан абураб магIна).
beTeralde ;eRe taDaldaSa Gorp ;eRe baj 'ijab (bexedaldaSa miskinay yaxun 'ijan aburab mafna).
Болола гьеде тажалълъасса гъокь гьеде бакI лълъикIаб (бечедалълъасса мискIинай ячун лълъикIан абураб магIна).
bolola hede taDa'aSa Gop heRe baj 'ijab (bexeda'aSa misjinay yaxun 'ijan aburab mafna).
۳۸۴. بېطېرالدا ڸېزې تاجالداصا غۈرڨ ڸېزې باگ ڷێگاب (بېچېدالداصا مێسكێناي ياچۇن ڷێگان ابۇراب ماعنا).
395. БетIералдассан тIокIкIинчIеб лълъим аххадассан тIокIкIунареб.
beTeraldaSan ToJinzeb 'im a{adaSan ToJunareb.
Бололассан окIкIчIеб лълъин аххадассан окIкIиняреб.
bololaSan oJzeb 'in a{adaSan oJinyareb.
۳۹۵. بېطېرالداصان طۈڴێنڃېب ڷێم اخاداصان طۈڴۇنارېب.
396. БетIералълъ бикъичIони, хIатIацца бикъулареб, рукъ тIад рекъечIони, лъималаз бикъулареб.
beTera' biqizoni, \aTaCa biqulareb, ruq Tad reqezoni, ;imalaR biqulareb.
Бел~эралълъ бикъчIони, хIитIицца бикъиняреб, рукъ ад рекъенчIони, гьималаз бикъиняреб.
bel~era' biqzoni, \iTiCa biqinyareb, ruq ad reqenzoni, himalaR biqinyareb.
۳۹۶. بېطېراڷ بێقێڃۈنێ، حاطاڛا بێقۇلارېب؛ رۇق طاد رېقېڃۈنێ، ڸێمالاز بێقۇلارېب.
397. БетIералълъ къурщихоно бикъани, хIатIаз хъазихоно бикъулеб.
beTera' qur?i[ono biqani, \aTaR ]aRi[ono biquleb.
Бел~эралълъ къурщихIоно бикъани, хIатIаз гъазихIоно бикъинеб.
bel~era' qur?i\ono biqani, \aTaR GaRi\ono biqineb.
۳۹۷. بېطېراڷ قۇرۺێځۈنۈ بێقانێ، حاطاز څازێځۈنۈ بێقۇلېب.
398. БетIералълъ малълъараб гьабилалде, рекIедаги гьикъейила.
beTera' ma'arab habilalde, rejedagi hiqeyila.
Бел~эралълъ малълъараб булалълъер, рокIелаги гьикъейила.
bel~era' ma'arab bila'er, rojelagi hiqeyila.
۳۹۸. بېطېراڷ ماڷاراب هابێلالدې، رېگېداڬێ هێقېيێلا.
399. БетIералълъе рахIат течIони, хIатIал ссвакала, черххалълъе рахIат течIони, унти гIемерлъула.
beTera'e ra\at tezoni, \aTal Swakala, xer{a'e ra\at tezoni, unti femer;ula.
Бел~эралълъ рахIат течIони, хIатIал ссваканя, черххалълъе рахIат течIони, унти гIемелиня.
bel~era'e ra\at tezoni, \aTal Swakanya, xer{a'e ra\at tezoni, unti femelinya.
۳۹۹. بېطېراڷې راحات تېڃۈنێ، حاطال صواكال، چېرخاڷې راحات تېڃۈنێ، ئۇنتێ عېمېرڸۇلا.
400. БетIералълъул гIакълу – багIараб месед (БетIералълъул гIакълу – чирахъалълъул нур).
beTera'ul faqlu - bafarab mesed (beTera'ul faqlu - xira]a'ul nur).
Бел~эралълъул гIакълу – багIараб месед (Бел~эралълъул гIакълу – чирахъалълъул нур).
bel~era'ul faqlu - bafarab mesed (bel~era'ul faqlu - xira]a'ul nur).
۴۰۰. بېطېراڷۇل عاقلۇ - باعاراب مېسېد (بېطېراڷۇل عاقلۇ - چێراڅاڷۇل نۇر).
401. БетIергьабазул гIин гIинкъаб.
beTerhabaRul fin finqab.
Белегьабазул гIен гIинкъаб.
belehabaRul fen finqab.
۴۰۱. بېطېرهابازۇل عێن عێنقاب.
402. БетIергьанассде хIал ккечIони, хIалтIул ккен (хIассил) кколареб.
beTerhanaSde \al Kezoni, \alTul Ken (\aSil) Kolareb.
Белегьанассде хIал ккечIони, хIалтIол ккен (хIассил) ккенареб.
belehanaSde \al Kezoni, \alTol Ken (\aSil) Kenareb.
۴۰۲. بېطېرهاناصدې حال ڭېڃۈنێ، حالطۇل حاصێل ڭۈلارېب.
403. БетIергьанассул ракI – хIалтIуда, хIалтIухъанассул ракI – богорокъоб.
beTerhanaSul raj - \alTuda, \alTu]anaSul raj - bogoroqob.
Белегьанассул ракI – хIалтIола, хIалтIухъанассул ракI – богорукъуб.
belehanaSul raj - \alTola, \alTu]anaSul raj - bogoruqub.
۴۰۳. بېطېرهاناصۇل راگ - حالطۇدا، حالطۇڅاناصۇل راگ - بۈڬۈرۈقۈب.
404. БетIергьанчи асскIов вугони, катицца гьойги къезабулеб.
beTerhanxi aSjow wugoni, katiCa hoygi qeRabuleb.
Белегьанчи гъунив вугони, китицца гьойги къедебунеб.
belehanxi Guniw wugoni, kitiCa hoygi qedebuneb.
۴۰۴. بېطېرهانچێ اصگۈو وۇڬۈنێ، كاتێڛا هۈيڬێ قېزابۇلېب.
405. БетIергьанчи анцIцIцIул ургъула, чияр чи цоцIцIул ургъула.
beTerhanxi anvVul urGula, xiyar xi coVul urGula.
Белегьанчи анцIцIцIол ургъиня, чиял чи цоцIцIол ургъиня.
belehanxi anvVol urGinya, xiyal xi coVol urGinya.
۴۰۵. بېطېرهانچێ انڝڞۇل ئۇرغۇلا، چێيار چێ ښۈڞۇل ئۇرغۇلا.
406. БетIергьанчи хвадан чодеги абуге, чияцца чIван вачIадан васассдеги абуге.
beTerhanxi [wadan xodegi abuge, xbyaCa zwan wazadan wasaSdegi abuge.
Белегьанчи хIвадан чолеги абуги, чияцца чIвамо вачIадан васассдеги абуги.
belehanxi \wadan xolegi abugi, xbyaCa zwamo wazadan wasaSdegi abugi.
۴۰۶. بېطېرهانچێ ځوادان چۈدېڬێ ابۇڬې، چێياڛا ڃوان واڃادان واساصدېڬێ ابۇڬې.
407. БетIергьанчи хвадилан гIакдае чуриги кьун, чIаго ххутIадилан оцое накку баге.
beTerhanxi [wadilan fakdaye xurigi pun, zago {uTadilan ocoye naKu bage.
Белегьанчи хIвадилан гIакдае чуриги кьумо, чIаго ххутIадилан оцое накко баги.
belehanxi \wadilan fakdaye xurigi pumo, zago {uTadilan ocoye naKo bage.
۴۰۷. بېطېرهانچێ ځوادێلان عاكدايې چۇرێڬێ ڨۇن، ڃاڬۈ خۇطادێلان ئۈښۈيې ناڭۇ باڬې.
408. БетIергьанчи хIалтIани черхх чIвалеб, чияцца гьабуни рукъ чIвалеб.
beTerhanxi \alTani xer{ zwaleb, xiyaCa habuni ruq zwaleb.
Белегьанчи хIалтIани черхх чIванеб, чияцца буни рукъ чIванеб.
belehanxi \alTani xer{ zwaneb, xiyaCa buni ruq zwaneb.
۴۰۸. بېطېرهانچێ حالطانێ چېرخ ڃوالېب، چێياڛا هابۇنێ رۇق ڃوالېب.
409. БетIергьанчиясс бухьаралълъуб чIвагийила хIама бацIицца.
beTerhanxiyaS buFara'ub zwagiyila \ama baviCa.
Белегьанчиясс бухьаралълъуб чIвагийила хIама бацIицца.
belehanxiyaS buFara'ub zwagiyila \ama baviCa.
۴۰۹. بېطېرهانچێياص بۇڮاراڷۇب ڃواڬێيێلا حاما باڝێڛا.
Кици хIалтIизабула бетIергьанчиясс жиндиего бокьухъе гьабураб жоялда тIад кIалъаге, ай кколареб ишалда гьоркьоре лIугьунгеян абураб магIнаялда.
kici \alTiRabula beTerhanxiyaS Dindiyego bopu]e haburab Doyalda Tad ja;age, ay Kolareb i/alda horpore `uhungeyan aburab mafnayalda.
Кици хIалтIдебуня белегьанчиясс жендего бокьухъе бураб жоялълъа ад кIалгьаги, ай ккенареб ишалълъа гьоркьоре лълъугьугиян абураб магIнаялълъа.
kici \alTdebunya belehanxiyaS Dendego bopu]e burab Doya'a ad jalhagi, ay Kenareb i/a'a horpore 'uhugiyan aburab mafnaya'a.
كێښێ حالطێزابۇلا بېطېرهانچێياص جێندێيېڬۈ بۈڨۇڅې هابۇراب جۈيالدا طاد گاڸاڬې، اي ڭۈلارېب ئێشالدا هۈرڨۈرې ڶۇهۇنڬېيان ابۇراب ماعنايالدا.
410. БетIергьанчиясс рахь хахани, бече букIунаро.
beTerhanxiyaS raF [a[ani, bexe bujunaro.
Белегьанчиясс рахь гьагьани, бече букIиняро.
belehanxiyaS raF hahani, bexe bujinyaro.
۴۱۰. بېطېرهانچێياص راڮ ځاځانێ، بېچې بۇگۇنارۈ.
411. БетIергьанчияссда асскIоб гьойдасса кетуги бергьунеб.
beTerhanxiyaSda aSjob hoydaSa ketugi berhuneb.
Белегьанчияссда гъуниб гьойдасса кетоги белгьинеб.
belehanxiyaSda Gunib hoydaSa ketogi belhineb.
۴۱۱. بېطېرهانچێياصدا اصگۈب هۈيداصا كېتۇڬێ بېرهۇنېب.
412. БетIергьанчияссда тIад речIчIулеб гьой гIадав, чури-ххинкI кьуралде багъулеб гIака гIадав.
beTerhanxiyaSda Tad reZuleb hoy fadaw, xuri-{inj puralde baGuleb faka fadaw.
Белегьанчияссда ад речIчIенеб гьой гIадав, чури-ххинкI кьуралълъер багъинеб гIака гIадав.
belehanxiyaSda ad reZeneb hoy fadaw, xuri-{inj pura'er baGineb faka fadaw.
۴۱۲. بېطېرهانچێياصدا طاد رېڄۇلېب هۈي عاداو، چۇرێ- خێنگ ڨۇرالدې باغۇلېب عاكا عاداو.
413. БетIергьанчияссе бокьараб бакIалда бухьараб хIама чIванилан бацIида гIайиб букIунаро.
beTerhanxiyaSe boparab bajalda buFarab \ama zwanilan bavida fayib bujunaro.
Белегьанчияссе бокьараб бакIалълъа бухьараб хIама чIванилан бацIида гIайиб букIиняро.
belehanxiyaSe boparab baja'a buFarab \ama zwanilan bavida fayib bujinyaro.
۴۱۳. بېطېرهانچێياصې بۈڨاراب باگالدا بۇڮاراب حاما ڃوانێلان باڝێدا عايێب بۇگۇنارۈ.
414. БетIергьанчияссе – хIалтIул ургъел, хIалтIухъанассе – кванил ургъел.
beTerhanxiyaSe - \alTul urGel, \alTu]anaSe - kwanil urGel.
Белегьанчияссе – хIалтIол ургъел, хIалтIухъанассе – кванил ургъел.
belehanxiyaSe - \alTol urGel, \alTu]anaSe - kwanil urGel.
۴۱۴. بېطېرهانچێياصې - حالطۇل ئۇرغېل، حالطۇڅاناصې - كوانێل ئۇرغېل.
415. БетIергьанчияссул бер тIад гьечIеб хIама бацIицца чIвалеб.
beTerhanxiyaSul ber Tad hezeb \ama baviCa zwaleb.
Белегьанчияссул бер ад гьечIеб хIама бацIицца чIванеб.
belehanxiyaSul ber ad hezeb \ama baviCa zwaneb.
۴۱۵. بېطېرهانچێياصۇل بېر طاد هېڃېب حاما باڝێڛا ڃوالېب.
416. БетIергьанчияссул боцIцIи берда ццебе лълъикIилан, Мала Нассрудиницца ссакъисс магIарзул къалазда чIварабила.
beTerhanxiyaSul boVi berda Cebe 'ijilan, mala naSrudiniCa SaqiS mafarRul qalaRda zwarabila.
Белегьанчияссул боцIцIи берда ццебе лълъикIилан, Мала Нассрудиницца ссакъисс ххонххил къалазда чIварабила.
belehanxiyaSul boVi berda Cebe 'ijilan, mala naSrudiniCa SaqiS {on{il qalaRda zwarabila.
۴۱۶. بېطېرهانچێياصۇل بۈڞێ بېردا ڛېبې ڷێگێلان، مالا ناصرۇدێنێڛا صاقێص ماعارزۇل قالازدا ڃوارابێلا.
417. БетIергьанчияссул гIадиллъи рагьда бугеб катиццаги бицуна.
beTerhanxiyaSul fadil;i rahda bugeb katiCagi bicuna.
Белегьанчияссул гIадили рагьла бугеб китиццаги бициня.
belehanxiyaSul fadili rahla bugeb kitiCagi bicinya.
۴۱۷. بېطېرهانچێياصۇل عادێلڸێ راهدا بۇڬېب كاتێڛاڬێ بێښۇنا.
418. БетIергьанчияссул квер щваралълъубе чияр бер щолареб.
beTerhanxiyaSul kwer ?wara'ube xiyar ber ?olareb.
Белегьанчияссул квер щваралълъубе чиял бер щоняреб.
belehanxiyaSul kwer ?wara'ube xiyal ber ?onyareb.
۴۱۸. بېطېرهانچێياصۇل كوېر ۺواراڷۇبې چێيار بېر ۺۈلارېب.
419. БетIергьанчияссул чехь унтичIони, чияр мугъ унтулареб.
beTerhanxiyaSul xeF untizoni, xiyar muG untulareb.
Белегьанчияссул чехь унтчIони, чиял могъ унтиняреб.
belehanxiyaSul xeF untzoni, xiyal moG untinyareb.
۴۱۹. بېطېرهانچێياصۇل چېڮ ئۇنتێڃۈنێ، چێيار مۇغ ئۇنتۇلارېب.
420. БетIерисса рехханиги катил мугъ тункулареб, тIасса гъоркье биччаниги мискинчияссул гьорчо гирулареб.
beTeriSa re{anigi katil muG tunkulareb, TaSa Gorpe biXanigi miskinxiyaSul horxo girulareb.
Бел~эрисса рехханиги китил могъ тункиняреб, асса гъокье биччаниги мискIинчияссул гьорчо гириняреб.
bel~eriSa re{anigi kitil moG tunkinyareb, aSa Gope biXanigi misjinxiyaSul horxo girinyareb.
۴۲۰. بېطېرێصا رېخانێڬێ كاتێل مۇغ تۇنكۇلارېب، طاصا غۈرڨې بێڿانێڬێ مێسكێنچێياصۇل هۈرچۈ ڬێرۇلارېب.
421. Беххун катицца бер бахъарабила.
be{un katiCa ber ba]arabila.
Беххун китицца бер бахъарабила.
be{un kitiCa ber ba]arabila.
۴۲۱. بېخۇن كاتێڛا بېر باڅارابێلا.
Реххун цIакъго реэдун хьихьарал лъималаз адаб тараб, гьел данде рараб меххалълъ, лъимал гогьдаризариялдасса ракI бухIарал умумуз, гьезул хIакъалълъулIги бицунел цогидаз абула гьал рагIаби.
re{un vaqgo reedun FiFaral ;imalaR adab tarab, hel dande rarab me{a', ;imal gohdariRariyaldaSa raj bu\aral umumuR, heRul \aqa'u`gi bicunel zogidaR abula hal rafabi.
Реххун цIакъго реэдун хьихьарал гьималаз адаб тараб, гьел данде рараб меххалълъ, гьимал гогьдардериялълъасса ракI бухIарал умумуз, гьезул хIакъалълъулълъги бицинел цогидаз абиня гьал рагIаби.
re{un vaqgo reedun FiFaral himalaR adab tarab, hel dande rarab me{a', himal gohdarderiya'aSa raj bu\aral umumuR, heRul \aqa'u'gi bicinel zogidaR abinya hal rafabi.
رېخۇن ڝاقڬۈ رېئېدۇن ڮێڮارال ڸێمالاز اداب تاراب، هېل داندې راراب مېخاڷ، ڸێمال ڬۈهدارێزارێيالدلصا راگ بۇحارال ئۇمۇمۇز وا هېزۇل حاقاڷۇڶڬێ بێښۇنېل ښۈڬێداز ابۇلا هال راعابێ.
422. Беццаб даран гьабуге, гьекъечIого меххтуге.
beCab daran habuge, heqezogo me{tuge.
Беццаб даран буги, гьекъечIого меххтуги.
beCab daran bugi, heqezogo me{tugi.
بېڛاب داران هابۇڬې، هېقېڃۈڬۈ مېختۇڬې.
423. Беццав нечоларев, гIинкъав хIинкъуларев.
beCaw nexolarew, finqaw \inqularew.
Беццав нучунярев, гIенкъав хIинкъинярев.
beCaw nuxunyarew, fenqaw \inqinyarew.
۴۲۳. بېڛاو نېچۈلارېو، عێنقاو حێنقۇلارېو.
424. Беццав чиясс нух малълъун нухда витIун ккеларо.
beCaw xiyaS nu[ ma'un nu[da wiTun Kelaro.
Беццав чиясс нугь малълъун нугьла витIун ккеларо.
beCaw xiyaS nuh ma'un nuhla wiTun Kelaro.
۴۲۴. بېڛاو چێياص نۇځ ماڷۇن نۇځدا وێطۇن ڭېلارۈ.
425. Беццав чияссда нич букIунареб, гьарчида бер букIунареб.
beCaw xiyaSda nix bujunareb, harxida ber bujunareb.
Беццав чияссда нич букIиняреб, гьарчила бер букIиняреб.
beCaw xiyaSda nix bujinyareb, harxila ber bujinyareb.
۴۲۵. بېڛاو چێياصدا نێچ بۇگۇنارېب، هارچێدا بېر بۇگۇنارېب.
426. Беццараб кIалалълъ какизе ккогеги.
beCarab jala' kakiRe Kogegi.
Беццараб кIалалълъ какде ккогеги.
beCarab jala' kakde Kogegi.
۴۲۶. بېڛاراب گالاڷ كاكێزې ڭۈڬېڬێ.
427. Беццасс бихьулеб ххвел гьабулеб, рекъасс витIараб ххвел гьабулеб.
beCaS biFuleb {wel habuleb, reqaS wiTarab {wel habuleb.
Беццасс бихьинеб ххвел бунеб, рекъасс витIараб ххвел бунеб.
beCaS biFineb {wel buneb, reqaS wiTarab {wel buneb.
۴۲۷. بېڛاص بێڮۇلېب خوېل هابۇلېب، رېقاص وێطاراب خوېل هابۇلېب.
428. Беццассда кьер лъаларо, живго лъаларессда чи лъаларо.
beCaSda per ;alaro, Diwgo ;alareSda xi ;alaro.
Беццассда кьер гьаняро, живго гьанярессда чи гьаняро.
beCaSda per hanyaro, Diwgo hanyareSda xi hanyaro.
۴۲۸. بېڛاصدا ڨېر ڸالارۈ، جێوڬۈ ڸالارېصدا چێ ڸالارۈ.
429. Беццассдаги бихьулеб, гIинкъассдаги рагIулеб.
beCaSdagi biFuleb, finqaSdagi rafuleb.
Беццассдаги бихьинеб, гIенкъассдаги рагIинеб.
beCaSdagi biFineb, fenqaSdagi rafineb.
۴۲۹. بېڛاصداڬێ بێڮۇلېب، عێنقاصداڬێ راعۇلېب.
430. Беццассдаги рекIелIангIаги канлъи бихьулебила.
beCaSdagi reje`anfagi kan;i biFulebila.
Беццассдаги рокIелълъангIаги канцIа бихьинебила.
beCaSdagi roje'anfagi kanva biFinebila.
۴۳۰. بېڛاصداڬێ رېگېڶانعانڬێ كانڸێ بێڮۇلېبێلا.
431. БецIцIаб сордо – бацIил сордо, гьорол сордо – цIцIогьорассул сордо.
beVab sordo - bavil sordo, horol sordo - VohoraSul sordo.
БецIцIаб сордо – бацIил сордо, гьорол сордо – цIцIогьорассул сордо.
beVab sordo - bavil sordo, horol sordo - VohoraSul sordo.
۴۳۱. بېڞاب سۈردۈ - باڝێل سۈردۈ، هۈرۈل سۈردۈ - ڞۈهۈراصۇل سۈردۈ.
432. «БецIцIаб чIухIиялда тIад чIахI бижаги,
ЧIолорхъо бала гьелълъ гьагав чияссда,
Чорххол гьаваялда гьобо тираги,
Толаро гьелълъ гIадан гIакълу-лъаялда».
«beVab zu\iyalda Tad za\ biDagi,
zolor]o bala he' hagaw xiyaSda,
xor{ol hawayalda hobo tiragi,
tolaro he' fadan faqlu-;ayalda».
«БецIцIаб чIухIиялълъа ад чIахI бижаги,
ЧIолорхъо бала гьелълъ гьагав чияссда,
Чорххол гьаваялълъа гьиби тираги,
Теларо гьелълъ адан гIакълу-гьаялълъа».
«beVab zu\iya'a ad za\ biDagi,
zolor]o bala he' hagaw xiyaSda,
xor{ol hawaya'a hibi tiragi,
telaro he' adan faqlu-haya'a».
۴۳۲. بېڞاب ڃۇحێيالدا طاد ڃاح بێجاڬێ،
ڃۈلۈرڅۈ بالا هېڷ هاڬاو چێياصدا،
چۈرخۈل هاوايالدا هۈبۈ تێراڬێ،
تۈلارۈ هېڷ عادان عاقلۇ- ڸايالدا.
433. БецIидалила налъи кIочонеб, бикьидалила ургъел бигьалъулеб.
bevidalila na;i joxoneb, bipidalila urGel biha;uleb.
БецIараб меххалълъ налгьи кIочон тенеб, бикьараб меххалълъ ургъел бигьалинеб.
bevarab me{a' nalhi joxon teneb, biparab me{a' urGel bihalineb.
۴۳۳. بېڝێدالێلا ناڸێ گۈچۈنېب، بێڨێدالێلا ئۇرغېل بێهاڸۇلېب.
434. Бацизе кIолареб кIалтIуги рагьуге, кIалалълъ бичизе кIолареб гарацIцIги баге.
baciRe jolareb jalTugi rahuge, jala' bixiRe jolareb garaVgi bage.
Бацде кIваняреб кIалтIуги рагьуги, кIалалълъ бичде кIваняреб гарацIцIги баги.
bacde jwanyareb jalTugi rahugi, jala' bixde jwanyareb garaVgi bagi.
۴۳۴. باښێزې گۈلارېب گالطۇڬێ راهۇڬې، گالاڷ بێچێزې گۈلارېب ڬاراڞڬێ باڬې.
435. БецIцIулаго тIатIи кварай, тIинкIулаго моххмохх кварай.
beVulago TaTi kwaray, Tinjulago mo{mo{ kwaray.
БецIцIиняго гIатIи кварай, тIинкIиняго моххмохх кварай.
beVinyago faTi kwaray, Tinjinyago mo{mo{ kwaray.
۴۳۵. بېڞۇلاڬۈ طاطێ كواراي، طێنگۇلاڬۈ مۈخمۈخ كواراي.
436. Бече гьабидал, гьеб чуризе оц хъурав.
bexe habidal, heb xuriRe oc ]uraw.
Бече бураб меххалълъ, гьеб чурде оц хъурав.
bexe burab me{a', heb xurde oc ]uraw.
۴۳۶. بېچې هابێدال، هېب چۇرێزې ئۈښ څۇراو.
437. Бечедаб росу кIкIуялдассанги лъалебила.
bexedab rosu JuyaldaSangi ;alebila.
Бечедаб росо кIкIуялълъассанги гьанебила.
bexedab roso Juya'aSangi hanebila.
۴۳۷. بېچېداب رۈسۇ ڴۇيالداصانڬێ ڸالېبێلا.
438. Бечедав – боцIцIул ургъалида, мискинав – кванил ургъалида.
bexedaw - boVul urGalida, miskinaw - kwanil urGalida.
Бечедав – боцIцIол ургъалида, мискIинав – кванил ургъалида.
bexedaw - boVol urGalida, misjinaw - kwanil urGalida.
۴۳۸. بېچېداو - بۈڞۇل ئۇرغالێدا، مێسكێناو - كوانێل ئۇرغالێدا.
439. Бечедав вугилан къайгимассда божун лъимал ххутIугеги.
bexedaw wugilan qaygimaSda boDun ;imal {uTugegi.
Бечедав вугилан къайгимассда божун гьимал ххутIугеги.
bexedaw wugilan qaygimaSda boDun himal {uTugegi.
۴۳۹. بېچېداو وۇڬێلان قايڬێماصدا بۈجۇن ڸێمال خۇطۇڬېڬێ.
440. Бечедав чи чохьоцца чIвала, мискинчи гьечIолъиялълъ чIвала.
bexedaw xi xoFoCa zwala, miskinxi hezo;iya' zwala.
Бечедав чи чохьоцца чIваня, мискIинчи гьечIолиялълъ чIваня.
bexedaw xi xoFoCa zwanya, misjinxi hezoliya' zwanya.
۴۴۰. بېچېداو چێ چۈڮۈڛا ڃوالا، مێسكێنچێ هېڃۈڸێياڷ ڃوالا.
441. Бечедав чияссе гьабураб лълъикIлъи – ганчIида бахараб нах.
bexedaw xiyaSe haburab 'ij;i - ganzida ba[arab na[.
Бечедав чияссе бураб лълъикIли – ганчIида багьараб нагь.
bexedaw xiyaSe burab 'ijli - ganzida baharab nah.
۴۴۱. بېچېداو چێياصې هابۇراب ڷێگڸێ - ڬانڃێدا باځاراب ناځ.
442. Бечедав чияссул бетIер унтани,
Бухьине жо босун росу бортула.
МискинчIчIужуялълъул лъимер унтани,
Унтараб лъалалде хванин рагIула.
bexedaw xiyaSul beTer untani,
buFine Do bosun rosu bortula.
miskinZuDuya'ul ;imer untani,
untarab ;alalde [wanin rafula.
Бечедав чияссул бе~эр унтани,
Бухьде жо босун росо бортиня.
МискIинчIчIужуялълъул гьимер унтани,
Унтараб гьалалълъер хIванин рагIиня.
bexedaw xiyaSul bel~er untani,
buFde Do bosun roso bortinya.
misjinZuDuya'ul himer untani,
untarab ;ala'er \wanin rafinya.
۴۴۲. بېچېداو چێياصۇل بېطېر ئۇنتانێ،
بۇڮێنې جۈ بۈسۇن رۈسۇ بۈرتۇلا.
مێسكێنڄۇجۇياڷۇل ڸێمېر ئۇنتانێ،
ئۇنتاراب ڸالالدې ځوانێن راعۇلا.
443. Бечедав чияссул мегIер-гIалахалдасса, мискинчияссул ракI гIатIидабила.
bexedaw xiyaSul mefer-fala[aldaSa, miskinxiyaSul raj faTidabila.
Бечедав чияссул меэр-гIалагьалълъасса, мискIинчияссул ракI гIатIидабила.
bexedaw xiyaSul meer-falaha'aSa, misjinxiyaSul raj faTidabila.
۴۴۳. بېچېداو چێياصۇل مېعېر- عالاځالداصا، مێسكێنچێياصۇل راگ عاطێدابێلا.
444. Бечедав чияссул хIама хваниги зигара базе рортулелила.
bexedaw xiyaSul \ama [wanigi Rigara baRe rortulelila.
Бечедав чияссул хIама хIваниги зигара баде рортинелила.
bexedaw xiyaSul \ama \wanigi Rigara bade rortinelila.
۴۴۴. بېچېداو چێياصۇل حاما ځوانێڬێ زێڬارا بازې رۈرتۇلېلێلا.
445. Бечедав чияссул чехь гIорцIцIаниги, бер гIорцIцIулареб.
bexedaw xiyaSul xeF forVanigi, ber forVulareb.
Бечедав чияссул чехь гIорцIцIаниги, бер гIорцIцIиняреб.
bexedaw xiyaSul xeF forVanigi, ber forVinyareb.
۴۴۵. بېچېداو چێياصۇل چېڮ عۈرڞانێڬێ، بېر عۈرڞۇلارېب.
446. Бечедавилан чиги тIасса вищуге, боцIцIи гIемерав гIабдалги къол нухалълъ довегIан те.
bexedawilan xigi TaSa wi?uge, boVi femeraw fabdalgi qol nu[a' dowefan te.
Бечедавилан чиги асса вищуги, боцIцIи гIемерав абдалги къол нугьалълъ довегIан те.
bexedawilan xigi aSa wi?ugi, boVi femeraw abdalgi qol nuha' dowefan te.
۴۴۶. بېچېداوێلان چێڬێ طاصا وێۺۇڬې، بۈڞێ عېمېراو عابدالڬێ قۈل نۇځاڷ دۈوېعان تې.
447. Бечедавни вугоан – рекъав вуго, витIаравни вугоан – мискинав вуго.
bexedawni wugoan - reqaw wugo, wiTarawni wugoan - miskinaw wugo.
Бечедавни вугоан – рекъав вуго, витIаравни вугоан – мискIинав вуго.
bexedawni wugoan - reqaw wugo, wiTarawni wugoan - misjinaw wugo.
۴۴۷. بېچېداونێ وۇڬۈئان - رېقاو وۇڬۈ، وێطاراونێ وۇڬۈئان - مێسكێناو وۇڬۈ.
448. Бечедай йигилан къоролайги ячунге, къун мухьиде кьолеб бугилан ябучуги босуге.
bexeday yigilan qorolaygi yaxunge, qun muFide poleb bugilan yabuxugi bosuge.
Бечедай йигилан къоролайги ячуги, къумо мухьиле кьенеб бугилан ябучуги босуги.
bexeday yigilan qorolaygi yaxugi, qumo muFile peneb bugilan yabuxugi bosugi.
۴۴۸. بېچېداي يێڬێلان قۈرۈلايڬێ ياچۇنڬې، قۇن مۇڮێدې ڨۈلېب بۇڬێلان يابۇچۇڬێ بۈسۇڬې.
449. Бечедай ячани, хъарцинлъулевила.
bexeday yaxani, ]arcin;ulewila.
Бечедай ячани, хъарцилиневила.
bexeday yaxani, ]arcilinewila.
۴۴۹. بېچېداي ياچانێ، څارښێنڸۇلېوێلا.
450. Бечедасс гьабураб – гьоцIцIо, мискинасс гьабураб – агIа.
bexedaS haburab - hoVo, miskinaS haburab - afa.
Бечедасс бураб – гьоцIцIо, мискIинасс бураб – агIа.
bexedaS burab - hoVo, misjinaS burab - afa.
۴۵۰. بېچېداص هابۇراب - هۈڞۈ، مێسكێنچێياص هابۇراب - اعا.
451. Бечедассул рокъоб къойил бертин.
bexedaSul roqob qoyil bertin.
Бечедассул рукъуб къойил бахIарал.
bexedaSul ruqub qoyil ba\aral.
۴۵۱. بېچېداصۇل رۈقۈب قۈيێل بېرتێن.
452. Бечедассул талихI къиналдасса, мискинассул талихIго лълъикIила.
bexedaSul tali\ qinaldaSa, miskinaSul tali\go 'ijila.
Бечедассул талихI къиналълъасса, мискIинассул талихIго лълъикIила.
bexedaSul tali\ qina'aSa, misjinaSul tali\go 'ijila.
۴۵۲. بېچېداصۇل تالێح قێنالداصا، مێسكێناصۇل تالێحڬۈ ڷێگێلا.
453. Бечедассул хIамаги чIухIун хьвадулебила.
bexedaSul \amagi zu\un Fwadulebila.
Бечедассул хIамаги чIухIун хьвадинебила.
bexedaSul \amagi zu\un Fwadinebila.
۴۵۳. بېچېداصۇل حاماڬێ ڃۇحۇن ڮوادۇلېبێلا.
454. Бечелъи бугила бахIарчияссул хIатIикь букIунеб жо.
bexe;i bugila ba\arxiyaSul \aTip bujuneb Do.
Бечели бугила бахIарчияссул хIитIикь букIинеб жо.
bexeli bugila ba\arxiyaSul \iTip bujineb Do.
۴۵۴. بېچېڸێ بۇڬێلا باحارچێياصۇل حاطێڨ بۇگۇنېب جۈ.
455. Бечелъи гIемерлъиялълъ гIакълу гьечIев воххула, балагьал тIад тIиритIун цо къоялълъ къварилъула.
beze;i femer;iya' faqlu hezew wo{ula, balahal Tad TiriTun co qoya' qwari;ula.
Бечели гIемелиялълъ гIакълу гьечIев разилиня, балагьал ад тIиритIун цо къоялълъ къварилиня.
bezeli femeliya' faqlu hezew raRilinya, balahal ad TiriTun co qoya' qwarilinya.
۴۵۵. بېچېڸێ عېمېرڸێياڷ عاقلۇ هېڃېو وۈخۇلا، بالاهال طاد طێرێطۇن ښۈ قۈياڷ قوارێڸۇلا.
456. Бечелъи хола, маххщел ххутIула.
bexe;i [ola, ma{?el {uTula.
Бечели хIоня, маххщел ххутIиня.
bexeli \onya, ma{?el {uTinya.
۴۵۶. بېچېڸێ ځۈلا، ماخۺېل خۇطۇلا.
457. Бечелъи цIаялълъ бухIула, лълъецца гъанкъула, яхI-намусги бихьинчилъиги насслабазе бидулI ххутIула.
bexe;i vaya' bu\ula, 'eCa Ganqula, ya\-namusgi biFinxi;igi naSlabaRe bidu` {uTula.
Бечели цIаялълъ бухIиня, лълъецца гъанкъиня, яхI-намусги бихьинчилиги насслабазе бидолълъ ххутIиня.
bexeli vaya' bu\inya, 'eCa Ganqinya, ya\-namusgi biFinxiligi naSlabaRe bido' {uTinya.
۴۵۷. بېچېڸێ ڝاياڷ بۇحۇلا، ڷېڛا غانقۇلا؛ ياح - نامۇسڬێ بێڮێنچێڸێڬێ ناصلابازې بێدۇڶ خۇطۇلا.
458. Бечелъидал чухъа ретIарав, ресукълъидал нацIцIал кварав.
bexe;idal xu]a reTaraw, resuq;idal naVal kwaraw.
Бечелун чухъа рагьарав, ресукълун нацIцIал кварав.
bexelun xu]a raharaw, resuqlun naVal kwaraw.
۴۵۸. بېچېڸێدال چۇڅا رېطاراو، رېسۇقڸێدال ناڞال كواراو.
459. Бечелъизе бокьани бугIаги бекье, гIалаги хьихье.
bexe;iRe bopani bufagi bepe, falagi FiFe.
Бечелде бокьани бугIаги бекье, гIалаги хьихье.
bexelde bopani bufagi bepe, falagi FiFe.
۴۵۹. بېچېڸێزې بۈڨانێ بۇعاڬێ بېڨې، عالاڬێ ڮێڮې.
460. Бечелъиялдасса сахлъиго лълъикI.
bexe;iyaldaSa sa[;igo 'ij.
Бечелиялълъасса сагълиго лълъикI.
bexeliya'aSa saGligo 'ij.
۴۶۰. بېچېڸێيالداصا ساځڸێڬۈ ڷێگ.
461. Бечелъиялълъ гуребила рукъ берцин гьабулеб, рацIцIа-ракиялълъги ракIа-раххариялълъгийила.
bexe;iya' gurebila ruq bercin habuleb, raVa-rakiya'gi raja-ra{ariya'gi.
Бечелиялълъ гуребила рукъ берцен бунеб, рацIцIа-ракиялълъги ракIа-раххариялълъгийила.
bexeliya' gurebila ruq bercen buneb, raVa-rakiya'gi raja-ra{ariya'gi.
۴۶۱. بېچېڸێياڷ ڬۇرېبێلا رۇق بېرښێن هابۇلېب، راڞا - راكێياڷـڬێ
راگا - راخارێياڷـڬێيێلا
462. Бечелъиялълъ хисун ххассият лъола, ханлъи гIагарлъидал гIамал хисула.
bexe;iya' [isun {aSiyat ;ola, {an;i fagar;idal famal [isula.
Бечелиялълъ хъисун ххассият гьена, хханли гIагалидал гIамал хъисиня.
bexeliya' ]isun {aSiyat hena, {anli fagalidal famal ]isunya.
۴۶۲. بېچېڸێياڷ ځێسۇن خاصێيات ڸۈلا، ځانڸێ عاڬارڸێدال عامال ځێسۇلا.
463. Бечеххараб гIака гIадинги вукIунге, тIинчIчI рихараб гагу гIадинги вукIунге.
bexe{arab faka fadin wujunge, TinZ ri[arab gagu fadingi wujunge.
Бечеххараб гIака гIадинги вукIуги, энчIчI рихараб гагу гIадинги вукIуги.
bexe{arab faka fadin wujuge, enZ ri[arab gagu fadingi wujugi.
۴۶۳. بېچېخاراب عاكا عادێنڬێ وۇگۇنڬې، طێنڄ رێخاراب ڬـاڬـۇ عادێنڬێ وۇگۇنڬې.
464. Бечелъиялълъ гIумру кьола, язихълъиялълъ гIажал кьола.
bexe;iya' fumru pola, yaRi];iya' faDal pola.
Бечелиялълъ гIурму кьена, язихълиялълъ гIажал кьена.
bexeliya' furmu pena, yaRi]liya' faDal pena.
۴۶۴. بېچېڸێياڷ عۇمرۇ ڨۈلا، يازێڅڸێياڷ عاجال ڨۈلا.
465. Бечелъиялълъул кьучIчI – маххщелги сахлъиги.
bexe;iya'ul puZ - ma{?elgi sa[;igi.
Бечелиялълъул кьучIчI – маххщелги сагълиги.
bexeliya'ul puZ - ma{?elgi saGligi.
۴۶۵. بېچېڸێياڷۇل ڨۇڄ - ماخۺېلڬێ ساځڸێڬێ.
466. Бечелъиялълъ чIухIарай, чороклъиялълъ цIцIар арай.
bexe;iya' zu\aray, xorok;iya' Var aray.
Бечелиялълъ чIухIарай, чороклиялълъ цIцIар арай.
bexeliya' zu\aray, xorokliya' Var aray.
۴۶۶. بېچېڸێياڷ ڃۇحاراي، چۈرۈكڸێياڷ ڞار اراي.
467. БеччичIеб реччеялълъул чед ххеххго холеб.
beXizeb reXeya'ul xed {e{go [oleb.
БечччIеб реччеялълъул чед ххеххго хIонеб.
beXzeb reXeya'ul xed {e{go \oneb.
۴۶۷. بېڿێڃېب رېڿېياڷۇل چېد خېخڬۈ ځۈلېب.
468. БечIараб тIегь цIилъизеги бегьулеб, ссвараб ракI борхизеги бегьулеб.
bezarab Teh vi;iRegi behuleb, Swarab raj bor[iRegi behuleb.
БечIараб тIегь цIилдеги бегьинеб, ссвараб ракI боркIдеги бегьинеб.
bezarab Teh vildegi behineb, Swarab raj borjdegi behineb.
۴۶۸. بېڃاراب طېه ڝێڸێزېڬێ بېهۇلېب، صواراب راگ بۈرخێزېڬێ بېهۇلېب.
469. БечIчIараб рахь гIадай, лълъадал полоп гIадай.
beZarab raF faday, 'adal <olo< faday.
БечIчIараб рахь гIадай, лълъадал полоп гIадай.
beZarab raF faday, 'adal <olo< faday.
۴۶۹. بېڄاراب راڮ عاداي، ڷادال فۈلۈف عاداي.
470. «Бе-э-э! Дунги хъве, дир бурутIги нахъе те!» – ян ахIулебила цIцIецца бурутI хъолеб меххалълъ.
«be-e-e! dungi ]we, dir buruTgi na]e te!» - a\ulebila VeCa buruT ]oleb me{a'.
«Бе-э-э! Дунги хъое, дир бул~урги нахъе те!» – ян ахIинебила цIцIецца бул~ур хъонеб меххалълъ.
«be-e-e! dungi ]oye, dir bul~urgi na]e te!» - a\inebila VeCa bul~ur ]oneb me{a'.
۴۷۰. "بـــــې، دۇنڬێ څوې، دێر بۇرۇطڬێ ناڅې تې" - يان احۇلېبێلا ڞېڛا بۇرۇط څۈلېب مېخاڷ.
471. Би гьекъон гурони къечIчI буссунарев.
bi heqon guroni qeZ buSunarew.
Би гьокъон гурони къечIчI буссинярев.
bi hoqon guroni qeZ buSinyarew.
۴۷۱. بې هېقۈن ڬۇرۈنێ قېڄ بۇصۇنارېب.
472. Бидуе хъукьлъи гьечIеб (Бидуе херлъи гьечIеб, хIание басралъи гьечIеб).
biduye ]up;i hezeb (biduye [er;i hezeb, \aniye basra;i hezeb).
Бидое хъукьли гьечIеб (Бидое хIели гьечIеб, хIание басрали гьечIеб).
bidoye ]upli hezeb (bidoye \eli hezeb, \aniye basrali hezeb).
۴۷۲. بېدۇيې څۇڨڸێ هېڃېب (بێدۇيې ځېرڸێ هېڃېب، حانێيې باسراڸێ هېڃېب).
473. Бидул чIорто – чIчIегIераб жо.
bidul zorto - Zeferab Do.
Бидол чIорто – чIчIегIераб жо.
bidol zorto - Zeferab Do.
۴۷۳. بێدۇل ڃۈرتۈ - ڄېعېراب جۈ.
474. Бидулассул гьой кьарияб, гьардухъанассул къвачIа кIудияб.
bidulaSul hoy pariyab, hardu]anaSul qwaza judiyab.
Бидолассул гьой кьарияб, гьердихъанассул къвачIа кIудаб.
bidolaSul hoy pariyab, herdi]anaSul qwaza judab.
۴۷۴. بېدۇلاصۇل هۈي ڨارێياب، هاردۇڅاناصۇل قواڃا گۇدێياب.
475. Бидулассул туманкI кидаго цIураб, дандеяссул гула дагьабги ххеххаб.
bidulaSul tumanj kidago vurab, dandeyaSul gula dahabgi {e{ab.
Бидолассул туманкI кидаго цIураб, дандеяссул гула дагьабги ххеххаб.
bidolaSul tumanj kidago vurab, dandeyaSul gula dahabgi {e{ab.
۴۷۵. بېدۇلاصۇل تۇمانگ كێداڬۈ ڝۇراب، داندېياصۇل ڬۇلا داهابڬێ خېخاب.
476. БидулI ччуччун чед кунев.
bidu` XuXun xed kunew.
Бидолълъ ччуччун чед конев.
bido' XuXun xed konew.
۴۷۶. بېدۇڶ ڿۇڿۇن چېد كۇنېو.
477. БикьанагIан гIемерлъулеб жойила гIакълуги лъайги.
bipanafan femer;uleb Doyila faqlugi ;aygi.
БикьанагIан гIемелинеб жойила гIакълуги гьайги.
bipanafan femelineb Doyila faqlugi haygi.
۴۷۷. بێڨاناعان عېمېرڸۇلېب جۈيێلا عاقلۇڬێ ڸايڬێ.
478. Бикъани вакъула, вакъани бикъула.
biqani waqula, waqani biqula.
Бикъани вакъиня, вакъани бикъиня.
biqani waqinya, waqani biqinya.
۴۷۸. بێقانێ واقۇلا، واقانێ بێقۇلا.
479. Бикъараб гурони боцIцIиги щвечIев, хъамараб гурони ххазина гьечIев.
biqarab guroni boVigi ?wezew, ]amarab guroni {aRina hezew.
Бикъараб гурони боцIцIиги щочIев, хъамураб гурони ххазина гьечIев.
biqarab guroni boVigi ?ozew, ]amurab guroni {aRina hezew.
۴۷۹. بێقاراب ڬۇرۈنێ بۈڞێڬێ ۺوېڃېو، څاماراب ڬۇرۈنێ خازێنا هېڃېو
480. Бикъарав вакъула, вагъарав къола.
biqaraw waqula, waGaraw qola.
Бикъарав вакъиня, вагъарав къена.
biqaraw waqinya, waGaraw qena.
۴۸۰. بێقاراو واقۇلا، واغاراو قۈلا.
481. Бикъарассе цо хIакъ, бетIергьанчияссе нусго хIакъ.
biqaraSe co \aq, beTerhanxiyaSe nusgo \aq.
Бикъарассе цо хIакъ, белегьанчияссе нусго хIакъ.
biqaraSe co \aq, belehanxiyaSe nusgo \aq.
۴۸۱. بێقاراصې ښۈ جاق، بېطېرهانچێياصې نۇسڬۈ حاق.
БетIергьанчи нусго бакIалде щаклъула, цо-цоязулгун дагIба-къецц ккола, мунагьго гьечIезе гIакъуба кьола, аххирги нечезе ккола.
beTerhanxi nusgo bajalde ?ak;ula, co-coyaRulgun dafba-qeC Kola, munahgo hezeRe faquba pola, a{irgi nexeRe Kola.
Белегьанчи нусго бакIалълъе щаклиня, цо-цоязулгин дагIба-къецц ккена, мунагьго гьечIеде гIакъуба кьена, аххирги нучуде ккена.
belehanxi nusgo baja'e ?aklinya, co-coyaRulgin dafba-qeC Kena, munahgo hezede faquba pena, a{irgi nuxude Kena.
بېطېرهانچێ نۇسڬۈ باگالدې ۺاكڸۇلا، ښۈ - ښۈيازۇلڬۇن داعبا - قېڛ ڭۈلا، مۇناهڬۈ هېڃېزې عاقۇبا ڨۈلا، اخێرڬێ نېچېزې ڭۈلا.
482. Бикъизе бокьулев цIцIогьоран абизе бокьуларев.
biqiRe bopulew Vohoran abiRe bopularew.
Бикъде бокьинев цIцIогьоран абде бокьинярев.
biqde bopinew Vohoran abde bopinyarew.
۴۸۲. بێقێزې بۈڨۇلېو ڞۈهۈران ابێزې بۈڨۇلارېو.
483. Бикъила – вакъила, гьавудила – гIорцIцIила.
biqila - waqila, hawudila - forVila.
Бикъла – вакъла, гьавудла – гIорцIцIла.
biqla - waqla, hawudla - forVla.
۴۸۳. بێقێلا - واقێلا، هاوۇدێلا - عۈرڞێلا.
484. Бикъиялълъ гьекъеялде рачуна, гьекъеялълъ балагьалде рачуна.
biqiya' heqeyalda raxuna, heqeya' balahalde raxuna.
Бикъиялълъ гьекъеялълъе рачиня, гьекъеялълъ балагьалълъе рачиня.
biqiya' heqeya'a raxinya, heqeya' balaha'e raxinya.
۴۸۴. بێقێياڷ هېقېيالدې راچۇنا، هېقېياڷ بالاهالدې راچۇنا.
485. Бикъуге – хIинкъуге, гьересси бицунге – нечоге.
biquge - \inquge, hereSi bicunge - nexoge.
Бикъуги – хIинкъуги, гьересси бицуги – нучуги.
biqugi - \inqugi, hereSi bicugi - nuxugi.
۴۸۵. بێقۇڬې - حێنقۇڬې، هېرېصێ بێښۇنڬې - نېچۈڬې.
486. Бикъула – вакъула, вакъула – бикъула.
biqula - waqula, waqula - biqula.
Бикъиня – вакъиня, вакъиня – бикъиня.
biqinya - waqinya, waqinya - biqinya.
۴۸۶. بێقۇلا - واقۇلا، واقۇلا - بێقۇلا.
487. Бикъун бер гIорцIцIичIев, кванан чехь гIорцIцIичIев.
biqun ber forVizew, kwanan xeF forVizew.
Бикъун бер гIорцIцIчIев, кунан чехь гIорцIцIчIев.
biqun ber forVzew, kunan xeF forVzew.
۴۸۷. بێقۇن بېر عۈرڞێڃېو، كوانان چېڮ عۈرڞێڃېو.
488. Бикъун щвараб боцIцIиялда баркат лъоларебила (цIцIогьол боцIцIиялда баркат лъоларебила).
biqun ?warab boViyalda barkat ;olarebila (Vohol boViyalda barkat ;olarebila).
Бикъун щвараб боцIцIиялълъа баркат гьенаребила (цIцIогьол боцIцIиялълъа баркат гьенаребила).
biqun ?warab boViya'a barkat henarebila (Vohol boViya'a barkat ;enarebila).
۴۸۸. بێقۇن ۺواراب بۈڞێيالدا باركات ڸۈلارېبێلا (ڞۈهۈل بۈڞێيالدا باركات ڸۈلارېبێلا).
489. Билараб гарацIцI батулеб, гIадада араб заман батулареб.
bilarab garaV batuleb, fadada arab Raman batulareb.
Бил~араб гарацIцI батинеб, гIадада араб заман батиняреб.
bil~arab garaV batineb, fadada arab Raman batinyareb.
۴۸۹. بێلاراب ڬاراڞ باتۇلېب، عادادا اراب زامان باتۇلارېب.
490. Билараб жо хIатIицца балагьуге, ботIроцца балагье.
bilarab Do \aTiCa balahuge, boTroCa balahe.
Бил~араб жо хIитIицца балагьуги, болоцца балагье.
bil~arab Do \iTiCa balahugi, boloCa balahe.
۴۹۰. بێلاراب جۈ حاطێڛا بالاهۇڬې، بۈطرۈڛا بالاهې.
491. Билараб зар питначияссул гъванщида нахъа батарабила.
bilarab Rar <itnaxiyaSul Gwan?ida na]a batarabila.
Бил~араб зур питначияссул гъванщида нахъа батарабила.
bil~arab Rur <itnaxiyaSul Gwan?ida na]a batarabila.
۴۹۱. بێلاراب زار فێتناچێياصۇل غوانۺێدا ناڅا باتارابێلا.
492. Билизе чIчIетI гурев, чIвазе нацIцI гурев.
biliRe ZeT gurew, zwaRe naV gurew.
Билде чIчIетI гурев, чIваде нацIцI гурев.
bilde ZeT gurew, zwade naV gurew.
۴۹۲. بێلێزې ڄېط ڬۇرېو، ڃوازې ناڞ ڬۇرېو.
493. Билълъидалго бохха, цер! (Метерисса бохха, цер!).
bi'idalgo bo{a, cer! (meteriSa bo{a, cer!).
Билълъидалго бохха, цер! (Метерисса бохха, цер!).
bi'idalgo bo{a, cer! (meteriSa bo{a, cer!).
۴۹۳. بێڷێدالڬۈ بۈخا ښېر (مېتېرێصا بۈخا ښېر).
ЦаратIинчIчI ун букIун буго тира-ссверизе. Гьелда гIодоб батун буго тIатIиги бахараб цо нус. Гьеб берцин бихьараб царатIинчIчIалълъ нус кIкIун биччан тун буго. ЦIакъ боххун рокъобеги бачIун, жинда батараб носол хIакъалълъулI эбелалълъеги бицун буго.
- Кибхха гьеб бугеб&
- Квана дицца.
- Билълъидалго бохха, цер! – ан абун буго эбелалълъ.
Нахъиссеб къоялълъ царатIинчIчI чохьол унтиги бахъун хун буго.
caraTinZ un bujun bugo tira-SweriRe. helda fodob batun bugo TaTigi ba[arab nus.
heb bercin biFarab caraTinZa' nus Jun biXan tun bugo. vaq bo{un roqobegi bazun, Dinda batarab nosol \aqa'u` ebela'egi bicun bugo.
- kib{a heb bugeb&
- kwana diCa.
- bi'idalgo bo{a, cer! - an abun bugo ebela'.
na]iSeb qoya' caraTinZ xoFol untigi ba]un [un bugo.
ЦараэнчIчI омо букIун буго тира-ссверде. Гьелълъа гIодоб батун буго гIатIиги багьараб цо нус. Гьеб берцен бихьараб цараэнчIчIалълъ нус кIкIумо биччан томо буго. ЦIакъ разилун рукъубеги бачIун, женда батараб носол хIакъалълъулълъ эбелалълъаги бицун буго.
- КебегIанибхха гьеб бугеб&
- Квана дицца.
- Белълъендалго разиле, цер! – ан абун буго эбелалълъ.
Нахъессеб къоялълъ цараэнчIчI чохьол унтиги бахъун хIомо буго.
caraenZ omo bujun bugo tira-Swerde. he'a fodob batun bugo faTigi baharab co nus.
heb bercen biFarab caraenZa' nus Jumo biXan tomo bugo. vaq raRilun ruqubegi bazun, Denda batarab nosol \aqa'u' ebela'agi bicun bugo.
- kebefanib{a heb bugeb&
- kwana diCa.
- be'endalgo raRile, cer! - an abun bugo ebela'.
na]eSeb qoya' caraenZ xoFol untigi ba]un \omo bugo.
ښاراطێڄ ئۇن بۇگۇن بۇڬۈ تێرا - صوېرێزې. هېلدا عۈدۈب باتۇن بۇڬۈ طاطێڬێ باځاراب ښۈ نۇس. هېب بېرښێن بێڮاراب ښاراطێنڄاڷ نۇس ڴۇن بێڿان تۇن بۇڬۈ. ڝاق بۈخۇن رۈقۈبېڬێ باڃۇن، جێندا باتاراب نۈسۈل حاقاڷۇڶ ئېبېلاڷېڬێ بێښۇن بۇڬۈ.
- كێبخا هېب بۇڬېب؟
- كوانا دێڛا.
بێڷێدالڬۈ بۈخا ښېر! - ان ابۇن بۇڬۈ ئېبېلاڷ.
ناڅێصېب قۈياڷ ښاراطێنڄ چۈڮۈل ئۇنتێڬێ باڅۇن ځۇن بۇڬۈ.
494. Бисмиллагь бахъичIого кваналев, как бачIого кIал кколев.
bismilah ba]izogo kwanalew, kak bazogo jal Kolew.
Бисмиллагь бахъчIого кунанев, как бачIого кIал кконев.
bismilah ba]zogo kunanew, kak bazogo jal Konew.
۴۹۴. بێسمێلاه باڅێڃۈڬۈ كوانالېو، كاك باڃۈڬۈ گال ڭۈلېو.
495. «Бисмиллагь» бахъунилан дагьаб квен гIемерлъиларо.
«bismilah» ba]unilan dahab kwen femer;ilaro.
«Бисмиллагь» бахъунилан дагьаб квен гIемелиняро.
«bismilah» ba]unilan dahab kwen femelinyaro.
۴۹۵. "بێسمێلاه" باڅۇنێلان داهاب كوېن عېمېرڸێلارۈ.
Дагьабго квенги ццебе лъун, гьоболасс гIандиссессда абун буго.
- Бисмиллагь бахъе, гьобол, кванда баракат лъезе.
Нахъиссеб соналълъ “бисмиллагь бахъани, кванда баракат лъолев гьобол” ГIандиве вачIун вуго. ХIерчч цIураб квенги гьоболассда ццебе лъун, гIандиссесс абун буго.
- ХIамил рачIчI! ХIамил рачIчI! – анги абун, кванай, гьобол. Баракатали кванда жибго лъелебин.
dahabgo kwen Cebe ;un, hobolaS fandiSeSda abun bugo.
- bismilah ba]e, hobol, kwanda barakat ;eRe.
na]iSeb sona' «bismilah ba]ani, kwanda barakat ;olew hobol» fandiwe wazun wugo. \erX vurab kwengi hobolaSda Cebe ;un, fabdiSeS abun bugo.
- \amil raZ! \amil raZ! - angi abun, kwanay, hobol. barakatali kwanda Dibgo ;elebin.
Дагьабго квенги ццебе гьумо, гьоболасс гIандиссессда абун буго.
- Бисмиллагь бахъе, гьобол, кванда баркат гьеде.
Нахъессеб соналълъ “бисмиллагь бахъани, кванда баркат гьенев гьобол” ГIандиве вегьун вуго. ТIабакI цIураб квенги гьоболассда ццебе гьумо, гIандиссесс абун буго.
- ХIамил рачIчI! ХIамил рачIчI! – анги абун, кунае, гьобол. Баркатали кванда жибго гьелебин.
dahabgo kwen Cebe humo, hobolaS fandiSeSda abun bugo.
- bismilah ba]e, hobol, kwanda barkat hede.
na]eSeb sona' «bismilah ba]ani, kwanda barkat henew hobol» fandiwe wehun wugo. Tabaj vurab kwengi hobolaSda Cebe humo, fabdiSeS abun bugo.
- \amil raZ! \amil raZ! - angi abun, kunaye, hobol. barkatali kwanda Dibgo helebin.
داهابڬۈ كوېنڬێ ڛېبې ڸۇن، هۈبۈلاص عاندێصېصدا ابۇن بۇڬۈ:
- بێسمێلاه باڅې، هۈبۈل، كواندا باراكات ڸېزې.
ناڅێصېب سۈناڷ "بێسمێلاه باڅانێ، كواندا باراكات ڸۈلېو هۈبۈل" عاندێوې واڃۇن وۇڬۈ. حېرڿ ڝۇراب كوېنڬێ هۈبۈلاصدا ڛېبې ڸۇن، عاندێصېص ابۇن بۇڬۈ:
- حامێل راڄ! حامێل راڄ! - انڬێ ابۇن، كواناي، هۈبۈل. باراكاتالێ كواندا جێبڬۈ ڸېلېبێن.
496. Бисмиллагь – кIудиясс, кIалдиб – гьитIинасс.
bismilah - judiyaS, jaldib - hiTinaS.
Бисмиллагь – кIудасс, кIалдиб – гьитIинясс.
bismilah - judaS, jaldib - hiTinyaS.
۴۹۶. بێسمێلاه - گۇدێياص، گالدێب - هێطێناص.
497. БитIараб бице мунго чиякьа къунгутIизе. Мекъаб бицунге дурго гьумер багIарлъунгутIизе.
biTarab bice mungo xiyapa qunguTiRe. meqab bicunge durgo humer bafar;unguTiRe.
БитIараб бице мунго чиякьа къунгутIде. Мекъаб бицуги дурго гьомер багIалунгутIде.
biTarab bice mungo xiyapa qunguTde. meqab bicugi durgo homer bafalunguTde.
۴۹۷. بێطاراب بێښې مۇنڬۈ چێياڨا قۇنڬۇطێزې. مېقاب بێښۇنڬې دۇرڬۈ هۇمېر باعارڸۇنڬۇطێزې.
498. БитIараб бицинги, къотIи тIубайгийила бахIарчияссул ххассият.
biTarab bicingi, qoTi Tubaygiyila ba\arxiyaSul {aSiyat.
БитIараб бицинги, къотIи обайгийила бахIарчияссул ххассият.
biTarab bicingi, qoTi obaygiyila ba\arxiyaSul {aSiyat.
۴۹۸. بێطاراب بێښێنڬێ قۈطێ طۇبايڬێيێلا باحارچێياصۇل خاصێيات.
499. БитIараб бицине ккола, бицараб кквезе ккола.
biTarab bicine Kola, bicarab KweRe Kola.
БитIараб бицде ккена, бицараб ккоде ккена.
biTarab bicde Kena, bicarab Kode Kena.
۴۹۹. بێطاراب بێښێنې ڭۈلا، بێښاراب ڭوېزې ڭۈلا.
500. БитIараб бицунелълъул – мацIцI бабадулев, гьересси бицунелълъул – чваххун бачIунев.
biTarab bicune'ul - maV babadulew, hereSi bicune'ul - xwa{un bazunew.
БитIараб бицинелълъул – мацIцI кконев, гьересси бицунелълъул – чваххун бачIинев.
biTarab bicine'ul - maV Konew, hereSi bicine'ul - xwa{un bazinew.
۵۰۰. بێطاراب بێښۇنېڷۇل - ماڞ بابادۇلېو، هېرېصێ بێښۇنېڷۇل - چواخۇن باڃۇنېو.
501. БитIараб буго ханассе бокьараб жо, мекъаб буго гьессул рекIелI рекъечIеб жо.
biTarab bugo {anaSe boparab Do, meqab bugo heSul reje` reqezeb Do.
БитIараб буго ханассе бокьараб жо, мекъаб буго гьессул рокIелълъ рекъенчIеб жо.
biTarab bugo {anaSe boparab Do, meqab bugo heSul roje' reqenzeb Do.
۵۰۱. بێطاراب بۇڬۈ خاناصې بۈڨاراب جۈ، مېقاب بۇڬۈ هېصۇل رېگېڶ رېقېڃېب جۈ.
502. БитIараб гьумералълъ чаран биунеб, аваданаб ракIалълъ кьуру биххулеб.
biTarab humera' xaran biuneb, awadanab raja' puru bi{uleb.
БитIараб гьомералълъ чаран биинеб, аваданаб ракIалълъ кьуру биххинеб.
biTarab homera' xaran biineb, awadanab raja' puru bi{ineb.
۵۰۲. بێطاراب هۇمېراڷ چاران بێئۇنېب، اواداناب راگاڷ ڨۇرۇ بێخۇلېب.
503. БитIараб гIурумухъ букIунаребила, сукIи гьечIеб къокъаб нух гьечIебила.
biTarab furumu] bujunarebila, suji hezeb qoqab nu[ hezebila.
БитIараб гIурунухъ букIиняребила, сукIи гьечIеб къокъаб нугь гьечIебила.
biTarab furunu] bujinyarebila, suji hezeb qoqab nuh hezebila.
۵۰۳. بێطاراب عۇرۇمۇڅ بۇگۇنارېبێلا، سۇگێ هېڃېب قۈقاب نۇځ هېڃېبێلا
504. БитIараб лъазе бокьани беразухъ ралагьейила.
biTarab ;aRe bopani beraRu] ralaheyila.
БитIараб гьаде бокьани беразухъ ралагьейила.
biTarab hade bopani beraRu] ralaheyila.
۵۰۴. بێطاراب ڸازې بۈڨانێ بېرازۇڅ رالاهېيێلا.
505. БитIараб лъазе бокьани, гьитIиназда цIеххейила (битIараб бицине бокьани – гьитIиназда, мекъаб бицине бокьани – кIудиязда).
biTarab ;aRe bopani, hiTinaRda ve{eyila (biTarab bicine bopani - hiTinaRda, meqab bicine bopani - judiyaRda).
БитIараб гьаде бокьани, гьитIинязда цIуххуейила (битIараб бицде бокьани – гьитIинязда, мекъаб бицде бокьани – кIудазда).
biTarab hade bopani, hiTinyaRda vu{uyeyila (biTarab bicde bopani - hiTinyaRda, meqab bicde bopani - judaRda).
۵۰۵. بێطاراب ڸازې بۈڨانێ، هێطێنازدا ڝېخېيێلا (بێطاراب بێښێنې بۈڨانێ - هێطێنازدا، مېقاب بێښێنې بۈڨانێ - گۇدێيازدا).
506. БитIараб натIицца борцунеб, гьетIараб тIилицца борцунеб.
biTarab naTiCa borcuneb, heTarab TiliCa borcuneb.
БитIараб налицца борцинеб, гьетIараб илацца борцинеб.
biTarab naliCa borcineb, heTarab ilaCa borcineb.
۵۰۶. بێطاراب ناطێڛا بۈرښۇنېب، هېطاراب طێلێڛا بۈرښۇنېب.
507. БитIараб рагIуе мегIерги къулулеб.
biTarab rafuye mefergi qululeb.
БитIараб рагIое меэрги къулинеб.
biTarab rafoye meergi qulineb.
۵۰۷. بێطاراب راعۇيې مېعېرڬێ قۇلۇلېب.
508. БитIараб тIад кколеб, тIекъаб гъоркь кколеб (БитIараб – тIад, тIекъаб – гъоркь).
biTarab Tad Koleb, Teqab Gorp Koleb (biTarab - Tad, Teqab - Gorp).
БитIараб ад ккенеб, тIекъаб гъокь ккенеб (БитIараб – ад, тIекъаб – гъокь).
biTarab ad Keneb, Teqab Gop Keneb (biTarab - ad, Teqab - Gop).
۵۰۸. بێطاراب طاد ڭۈلېب، طېقاب غۈرڨ ڭۈلېب (بێطاراب - طاد، طېقاب - غۈرڨ).
509. БитIараб ццебе уна, тIекъаб нахъа ххутIула.
biTarab Cebe una, Teqab na]a {uTula.
БитIараб ццебе эна, тIекъаб нахъа ххутIиня.
biTarab Cebe ena, Teqab na]a {uTinya.
۵۰۹. بێطاراب ڛېبې ئۇنا، طېقاب ناڅا خۇطۇلا.
510. БитIарабги тIекъабги гьурмахъ ралагьунги лъалебила.
biTarabgi Teqabgi hurma] ralahungi ;alebila.
БитIарабги тIекъабги гьормахъ ралагьунги гьанебила.
biTarabgi Teqabgi horma] ralahungi hanebila.
۵۱۰. بێطارابڬێ طېقابڬێ هۇرماڅ رالاهۇنڬێ ڸالېبێلا.
511. БитIаралда божуларел, мекъалда божулел.
biTaralda boDularel, meqalda boDulel.
БитIаралда божинярел, мекъалда божинел.
biTaralda boDinyarel, meqalda boDinel.
۵۱۱. بێطارالدا بۈجۇلارېل، مېقالدا بۈجۇلېل.
512. БитIаралдаги мекъалдаги гьоркьоб, бералдаги гIиналдаги гьоркьоб гIанаб гурони манзил гьечIебила.
biTaraldagi meqaldagi horpob, beraldagi finaldagi horpob fanab guroni manRil hezebila.
БитIаралълъаги мекъалълъаги гьоркьоб, бералълъаги гIеналълъаги гьоркьоб гIаняб гурони манзил гьечIебила.
biTara'agi meqa'agi horpob, bera'agi fena'agi horpob fanyab guroni manRil hezebila.
۵۱۲. بێطارالداڬێ مېقالداڬێ هۈرڨۈب بېرالداڬێ عێنالداڬێ هۈرڨۈب عاناب ڬۇرۈنێ مانزێل هېڃېبێلا.
513. БитIаралдаги тIекъалдаги гьоркьоб натIила.
biTaraldagi Teqaldagi horpob naTila.
БитIаралдаги тIекъалдаги гьоркьоб налила.
biTaraldagi Teqaldagi horpob nalila.
۵۱۳. بێطارالداڬێ طېقالداڬێ هۈرڨۈب ناطێلا.
514. БитIаралълъе гуребила гьа къваригIунеб, гьерессиялълъейила.
biTara'e gurebila ha qwarifuneb, meqa'eyila.
БитIаралълъе гуребила гьа къварагIинеб, гьерессиялълъейила.
biTara'e gurebila ha qwarafineb, meqa'eyila.
۵۱۴. بێطاراڷې ڬۇرېبێلا ها قوارێعۇنېب، مېقاڷېيێلا.
515. БитIаралълъе къокъиднухги гIатIидаб, тIекъалълъе шагьраги къваридаб.
biTara'e qoqidnu[gi faTidab, Teqa'e /ahragi qwaridab.
БитIаралълъе къокъиднугьги гIатIидаб, тIекъалълъе шагьраги къваридаб.
biTara'e qoqidnuhgi faTidab, Teqa'e /ahragi qwaridab.
۵۱۵. بێطاراڷې قۈقێدنۇځڬێ عاطێداب، طېقاڷې شاهراڬێ قوارێداب.
516. БитIизабизе бегьулареб гъалатI букIунареб, гьетIизабизе кIолареб чаран букIунареб.
biTiRabiRe behulareb GalaT bujunareb, heTiRabiRe jolareb xaran bujunareb.
БитIдебуде бегьиняреб гъалатI букIиняреб, гьетIдебуде кIваняреб чаран букIиняреб.
biTdebude behinyareb GalaT bujinyareb, heTdebude jwanyareb xaran bujinyareb.
۵۱۶. بێطێزابێزې بېهۇلارېب غالاط بۇگۇنارېب، هېطێزابێزې گۈلارېب چاران بۇگۇنارېب.
517. БитIизабизеялдасса аралълъе нагIана кьезе бигьаябила.
biTiRabiReyaldaSa ara'e nafana peRe bihayabila.
БитIдебудеялълъасса аралълъе нагIана кьеде бигьаябила.
biTdebudeya'aSa ara'e nafana pede bihayabila.
۵۱۷. بێطێزابێزېيالداصا اراڷې ناعانا ڨېزې بێهايابێلا.
518. БитIккейги талихIги – цого жо.
biTKeygi tali\gi - cogo Do.
БитIккейги талихIги – цого жо.
biTKeygi tali\gi - cogo Do.
۵۱۸. بێطڭېيڬێ تالێحڬێ - ݭۈڬۈ جۈ.
519. БитIун ккани – «гьа-гьа-гьа», мекъсса ккани – «огьогьой».
biTun Kani - «ha-ha-ha», meqSa Kani - «ohohoy»
БитIун ккани – «гьа-гьа-гьа», мекъсса ккани – «огьогьой».
biTun Kani - «ha-ha-ha», meqSa Kani - «ohohoy»
۵۱۹. بێطۇن ڭانێ - "هاهاها"، مېقصا ڭانێ - «ئۈهۈهۈي».
520. БитIун ккани – рокьи, мекъсса ккани – кьал (БитIун ккараб – рокьи, мекъсса ккараб – кьал.)
biTun Kani - ropi, meqSa Kani - pal (biTun Karab - ropi, meqSa Karab - pal).
БитIун ккани – рокьи, мекъсса ккани – кьал (БитIун ккараб – рокьи, мекъсса ккараб – кьал.)
biTun Kani - ropi, meqSa Kani - pal (biTun Karab - ropi, meqSa Karab - pal).
۵۲۰. بێطۇن ڭانێ - رۈڨێ، مېقصا ڭانێ - ڨال (بێطۇن ڭاراب - رۈڨێ، مېقصا ڭاراب - ڨال).
521. БитIун унев тарулев.
biTun unew tarulew.
БитIун энев талинев.
biTun enew talinew.
۵۲۱. بێطۇن ئۇنېو تارۇلېو.
522. БитIун хьвадарабани, гьадин битIизабизе ккелароанилан абурабила царацца борхьида.
biTun Fwadarabani, hadin biTiRabiRe Kelaroanila aburabila caraCa borFida.
БитIун хьвадарабани, гьадин битIдебуде ккелароанилан абурабила царацца борхьида.
biTun Fwadarabani, hadin biTdebude Kelaroanila aburabila caraCa borFida.
۵۲۲. بێطۇن ڮوادارابانێ، هادێن بێطێزابێزې ڭېلارۈئانێلان ابۇرابێلا ښاراڛا بۈرڮێدا.
523. БитIун чIчIезеян гьвел рачIчI бухьунге, бичараб меххалълъ нахъеги гурула.
biTun ZeReyan hwel raZ buFunge, bixarab me{a' na]egi gurula.
БитIун чIчIедеян гьвел рачIчI бухьуги, бичараб меххалълъ нахъеги гуриня.
biTun Zedeyan hwel raZ buFugi, bixarab me{a' na]egi gurinya.
۵۲۳. بێطۇن ڄېزېيان هوېل راڄ بۇڮۇنڬې: بێچاراب مېخاڷ ناڅېڬێ ڬۇرۇلا.
524. Биххараб цIцIумалда тIад буцIцIараб гъеду чIчIолеб.
bi{arab Vumalda Tad buVarab Gedu Zoleb.
Биххараб цIцIумалълъа ад буцIцIараб гъедо чIчIенеб.
bi{arab Vuma'a ad buVarab Gedo Zeneb.
۵۲۴. بێخاراب ڞۇمالدا طاد بۇڞاراب غېدۇ ڄۈلېب.
525. Биххун унеб букIараб къед реххун араб кьекIкIелалълъ ккурабила.
bi{un uneb bujarab qed re{un arab peJela' Kurabila.
Биххун энеб букIараб къед реххун араб кьекIкIелалълъ ккурабила.
bi{un eneb bujarab qed re{un arab peJela' Kurabila.
۵۲۵. بێخۇن ئۇنېب بۇگاراب قېد رېخۇن اراب ڨېڴېلاڷ ڭۇرابێلا.
526. Бихъаралълъуб чIар бугIарай, чIалххаралълъуб ххер бугIарай.
bi]ara'ub zar bufaray, zal{ara'ub {er bufaray.
Бихъаралълъуб чIар богIарай, чIалххаралълъуб ххер богIарай.
bi]ara'ub zar bofaray, zal{ara'ub {er bofaray.
۵۲۶. بێڅاراڷۇب ڃار بۇعاراي، ڃالخاراڷۇب خېر بۇعاراي.
527. Бихъарасс букъе къохьол зоб, тIурасс бацIцIе квасул кун.
bi]araS buqe qoFol Rob, TuraS baVe kwasul kun.
Бихъарасс бокъе къохьол зоб, тIурасс бацIцIе квасул кун.
bi]araS boqe qoFol Rob, TuraS baVe kwasul kun.
۵۲۷. بێڅاراص بۇقې قۈڮۈل زۈب، طۇراص باڞې كواسۇل كۇن.
528. Бихьа-бихьараб бицине гуребила рохьобе хIама унеб.
biFa-biFarab bicine gurebila roFobe \ama uneb.
Бихьа-бихьараб бицде гуребила рохьобе хIама энеб.
biFa-biFarab bicde gurebila roFobe \ama eneb.
۵۲۸. بێڮا - بێڮاراب بێښێنې ڬۇرېبێلا رۈڮۈبې حاما ئۇنېب.
529. Бихьанищ – бихьичIо, рагIанищ – рагIичIо.
biFani? - biFizo, rafani? - rafizo.
Бихьанищи – бихьчIо, рагIанищи – рагIчIо.
biFani?i - biFzo, rafani?i - rafzo.
۵۲۹. بێڮانێۺ - بێڮێڃۈ، راعانێۺ - راعێڃۈ.
530. Бихьанищ – божа, рагIанищ – ургъе.
biFani? - boDa, rafani? - urGe.
Бихьанищи – божа, рагIанищи – ургъа.
biFani?i - boDa, rafani?i - urGa.
۵۳۰. بێڮانێۺ - بۈجا، راعانێۺ - ئۇرغې.
531. Бихьараб гурони бицунге, битIараб гурелде мугъ чIваге.
biFarab guroni bicunge, biTarab gurelde muG zwage.
Бихьараб гурони бицуги, битIараб гурелълъе могъ чIваги.
biFarab guroni bicugi, biTarab gure'e moG zwagi.
۵۳۱. بێڮاراب ڬۇرۈنێ بێښۇنڬې، بێطاراب ڬۇرېلدې مۇغ ڃواڬې.
532. Бихьараб хIехьезейила бихьинчияссе яхI кьун бугеб.
biFarab \eFeReyila biFinxiyaSe ya\ pun bugeb.
Бихьараб хIуккудейила бихьинчияссе яхI кьумо бугеб.
biFarab \uKudeyila biFinxiyaSe ya\ pumo bugeb.
۵۳۲. بێڮاراب حېڮـېزېيێلا بێڮێنچێياصې ياح ڨۇن بۇڬېب.
533. Бихьаралълъуб бихьараб те, батаралълъуб батараб те.
biFara'ub biFarab te, batara'ub batarab te.
Бихьаралълъуб бихьараб те, батаралълъуб батараб те.
biFara'ub biFarab te, batara'ub batarab te.
۵۳۳. بێڮاراڷۇب بێڮاراب تې، باتاراڷۇب باتاراب تې.
Цо нухлулав кканила гудрацца ккураб залимаб борхьида тIаде. Гьессда борохь гьардон буго, жиб ххвассар гьабуни, жинцца дуе кIудияб лълъикIлъи гьабилилан. Гьелълъул рагIабазда божарав нухлуласс гудур ричIун буго. ГьебсагIатго борхьицца гьессда гьикъун буго, жинцца дур ракIищила кваналеб, тIулищила.
Нухлулав вихханила, лълъикIлъиялда данде квешлъийищин гьабизе кколебан гьикъанила.
- Ухха! – ян абунила борхьицца. – ЛълъикIлъи гьабурассе квешлъи гьаби буго гIадамил лъимадул ххассият. Дуеги гьедин гьабизе ккола.
Гурилан нухлулав чIчIанила, уйилан борохь чIчIанила. Аххирги хIукму кканила бищун ццебе батараб лъабго рухIчIаголъиялда гьикъизе.
Батанила тIоццебе хIама. Гьеб борхьил рахъалда чIчIанила. Гьабураб лълъикIлъиялда данде лълъикIлъияли кисса гурин гIадамаз гьабулеб, гьойда ццебе реххун гурони, херлъизегIан жидее хIалтIараб хIамил гьанцин кунарилан абунила гьелълъ.
Рилълъанила дагьалги. Батанила гьой. Гьебги борхьил рахъалда чIчIанила. ХерлъизегIан жидер азбар-къоноги гIи-боцIцIиги цIунулеб жиб тIарамагъада бачун кьурсса гъоркье реххулилан абунила гьелълъги.
Дагьалги рилълъанила. Батанила цер. Гьелълъ абунила.
- Дида рекIехъе хIукму къотIизе лъаларо. Гьединлъидал нужеда гьоркьоб ккараб жо бетIералдассан бихьизабе.
Рилълъанила гьал тIад руссун. Борохь ккезабунила гудракье. Нухлуласс бихьизабунила живго тIаде ккараб куц.
- Бихьаралълъуб бихьараб те, батаралълъуб батараб те, – янги абун, царацца нух босанила.
co nu[lulaw Kanila guraCa Kurab Ralimab borFida Tade. heSda boroF hardon bugo, Dib {waSar habuni, DinCa duye judiyab 'ij;i habililan. he'ul rafabaRda boDaraw nu[lulaS gudur rizun bugo. hebsafatgo borFiCa heSda hiqun bugo, DinCa dur raji?ila kwanaleb, Tuli?ila.
nu[lulaw wi{anila, 'ij;iyalda dande kwe/;iyi?in habiRe Koleban hiqanila.
- u{a! - yan abunila borFiCa. - 'ij;i haburaSe kwe/;i habi bugo fadamil ;imadul {aSiyat. nuDeye hedin habiRe Kola.
gurilan nu[lulaw Zanila, uyilan boroF Zanila. a{irgi \ukmu Kanila bi?un Cebe batarab ;abgo ru\zago;iyalda hiqiRe.
batanila ToCebe \ama. heb borFil ra]alda Zanila. haburab 'ij;iyalda dande 'ij;iyali kiSa gurin fadamaR habuleb, hoyda Cebe re{un guroni, [er;iRefan Fideye \alTarab \amil hancin kunarilan he'.
ri'anila dahalgi. batanila hoy. hebgi borFil ra]alda Zanila. [er;iRefan Dider aRbar-qonogi fi-boVigi vunuleb Dib TaramaGada baxun purSa Gorpe re{unilan abunila he'gi.
dahalgi ri'anila. batanila cer. he' abunila.
- dida reje]e \ukmu qoTiRe ;alaro. hedin;idal nuDeda horpob Karab Do beTeraldaSan biFiRabe.
ri'anila hal Tad ruSun. boroF KeRabunila gudrape. nu[lulaS biFiRabunila Diwgo Tade Karab kuc.
- biFara'ub biFarab te, batara'ub batarab te, - yangi abun, caraCa nu[ bosanila.
Цо нугьлулав кканила гудрацца ккураб залимаб борхьила аде. Гьессда борохь гьардон буго, жиб ххвассар буни, женцца дой кIудаб лълъикIли булилан. Гьелълъул рагIабазда божарав нугьлуласс гудур ричIун буго. ГьебсагIатго борхьицца гьессда гьикъун буго, женцца дур ракIщийила куналеб, тIулщийила.
Нугьлулав вихханила, лълъикIлиялълъа данде кошлищийин буде ккенебан гьикъанила.
- Эхха! – ян абунила борхьицца. – ЛълъикIли бурассе кошли буй буго адамил гьимадол ххассият. Дойги гьедин буде ккена.
Гурилан нугьлулав чIчIанила, эйилан борохь чIчIанила. Аххирги хIукму кканила бищун ццебе батараб гьабго рухIчIаголиялълъа гьикъде.
Батанила оццебе хIама. Гьеб борхьил рахъалълъа чIчIанила. Бураб лълъикIлиялълъа данде лълъикIлияли кисса гурин адамаз бунеб, гьойда ццебе реххун гурони, хIелдегIан жоде хIалтIараб хIамил гьанцин конярилан абунила гьелълъ.
Рилълъанила дагьалги. Батанила гьой. Гьебги борхьил рахъалълъа чIчIанила. ХIелдегIан жодер азбар-къоноги гIи-боцIцIиги цIунинеб жиб арамугъада бачун кьурсса гъокье реххинелан абунила гьелълъги.
Дагьалги рилълъанила. Батанила цер. Гьелълъ абунила.
- Дида рокIехъе хIукму къотIде гьаняро. Гьелълъ ножеда гьоркьоб ккараб жо бололассан бихьдебуе.
Рилълъанила гьал ад руссун. Борохь ккедебунила гудракье. Нугьлуласс бихьдебунила живго аде ккараб куц.
- Бихьаралълъуб бихьараб те, батаралълъуб батараб те, – янги абун, царацца нугь босанила.
co nuhlulaw Kanila gudraCa Kurab Ralimab borFila ade. heSda boroF hardon bugo, Dib {waSar buni, DenCa doy judab 'ijli bililan. he'ul rafabaRda boDaraw nuhlulaS gudur rizun bugo. hebsafatgo borFiCa heSda hiqun bugo, DenCa dur raj?iyila kunaleb, Tul?iyila.
nuhlulaw wi{anila, 'ijliya'a dande ko/li?iyin bude Keneban hiqanila.
- e{a! - yan abunila borFiCa. - 'ijli buraSe ko/li buy bugo adamil himadol {aSiyat. doygi hedin bude Kena.
gurilan nuhlulaw Zanila, eyilan boroF Zanila. a{irgi \ukmu Kanila bi?un Cebe batarab habgo ru\zagoliya'a hiqde.
batanila oCebe \ama. heb borFil ra]a'a Zanila. burab 'ijliya'a dande 'ijliyali kiSa gurin adamaR buneb, hoyda Cebe re{un guroni, \eldefan Dode \alTarab \amil hancin kunyarilan he'.
ri'anila dahalgi. batanila hoy. hebgi borFil ra]a'a Zanila. \eldefan Doder aRbar-qonogi fi-boVigi vunineb Dib aramuGada baxun purSa Gope re{inelan abunila he'gi.
dahalgi ri'anila. batanila cer. he' abunila.
- dida roje]e \ukmu qoTde hanyaro. he' noDeda horpob Karab Do bololaSan biFdebuye.
ri'anila hal ad ruSun. boroF Kedebunila gudrape. nuhlulaS biFdebunila Diwgo ade Karab kuc.
- biFara'ub biFarab te, batara'ub batarab te, - yangi abun, caraCa nuh bosanila.
ښۈ نۇځلۇلاو ڭانێلا ڬۇدراڛا ڭۇراب زالێماب بۈرڮێدا طادې. هېصدا بۈرۈڮ هاردۈن بۇڬۈ، جێب ځواصار هابۇنێ، جێنڛا دۇيې گۇدێياب ڷێگڸێ هابێلێلان. هېڷۇل راعابازدا بۈجاراو نۇځلۇلاص ڬۇدۇر رێڃۇن بۇڬۈ. هېبساعاتڬۈ بۈرڮێڛا هېصدا هێقۇن بۇڬۈ:
- جێنڛا دۇر راگێۺێلا كوانالېب، طۇلێۺێلا؟
نۇځلۇلاو وێخانێلا، ڷێگڸێيالدې داندې كوېشڸێيێۺێن هابێزې ڭۈلېبان هێقانێلا.
- ئۇخا، - يان ابۇنێلان بۈرڮێڛا. - ڷێگڸێ هابۇراصې كوېشڸێ هابێ بۇڬۈ عادامێل ڸێمادۇل خاصێيات. نۇجېيېڬێ هېدێن هابێزې ڭۈلا.
ڬۇرێلان نۇځلۇلاو ڄانێلا، ئۇيێلان بۈرۈڮ ڄانێلا. اخێرڬێ حۇكمۇ ڭانێلا بێۺۇن ڛېبې باتاراب ڸابڬۈ رۇحڃاڬۈڸێيالدا هێقێزې.
باتانێلا طۈڛېبې حاما. هېب بۈرڮێل راڅالدا ڄانێلا. هابۇراب ڷێگڸێيالدې داندې ڷێگڸێيالێ كێصا ڬۇرێن عاداماز هابۇلېب، هۈيدا ڛېبې رېخۇن ڬۇرۈنێ، ځېرڸێزېعان جێدېيې حالطاراب حامێل هانښێن كۇنارێلان ابۇنێلا هېڷ.
رێڷانێلا داهالڬێ. باتانێلا هۈي. هېبڬێ بۈرڮێل راڅالدا ڄانێلا. ځېرڸێزېعان جێدېر ازبار- قۈنۈڬێ عێ- بۈڞێڬێ ڝۇنۇلېب جێب طاراماغادا باچۇن ڨۇرصا غۈرڨې رېخۇلێلان ابۇنێلا هېڷـڬێ.
داهالڬۈ رێڷانێلا. باتانێلا ښېر. هېڷ ابۇنێلا:
- دېدا رېگېڅې حۇكمۇ قۈطێزې ڸالارۈ. هېدێنڸێدال نۇجېدا هۈرڨۈب ڭاراب جۈ بېطېرالداصان بێڮێزابې.
رێڷانێلا هال طاد رۇصۇن. بۈرۈڮ ڭېزابۇنێلا ڬۇدراڨې. نۇځلۇلاص بێڮێزابۇنێلا جێوڬۈ طادې ڭاراو كۇښ.
- بێڮاراڷۇب بێڮاراب تې، باتاراڷۇب باتاراب تې، - يانڬێ ابۇن، ښاراڛا نۇځ بۈسانێلا.
534. Бихьарассда гIадин рагIарассда лъалареб.
biFaraSda fadin rafaraSda ;alareb.
534. Бихьарассда гIадин рагIарассда гьаняреб.
biFaraSda fadin rafaraSda hanyareb.
۵۳۴. بێڮاراصدا عادێن راعاراصدا ڸالارېب.
535. Бихьарассда гIемер лъала, цIцIаларассда цIцIикIкIун лъала.
biFaraSda femer ;ala, ValaraSda ViJun ;ala.
Бихьарассда гIемер гьаня, цIцIаларассда цIцIикIкIун гьаня.
biFaraSda femer hanya, ValaraSda ViJun hanya.
۵۳۵. بێڮاراصدا عېمېر ڸالا، ڞالاراصدا ڞێڴۇن ڸالا.
536. Бихьарассда дуниял лъала, цIцIаларассда гIелму лъала.
biFaraSda duniyal ;ala, ValaraSda felmu ;ala.
Бихьарассда дунял гьаня, цIцIаларассда гIелму гьаня.
biFaraSda duniyal hanya, ValaraSda felmu hanya.
۵۳۶. بێڮاراصدا دۇنێيال ڸالا، ڞالاراصدا عېلمۇ ڸالا.
537. Бихьарассда рагIарасс бицунареб.
biFaraSda rafaraS bicunareb.
Бихьарассда рагIарасс бициняреб.
biFaraSda rafaraS bicinyareb.
۵۳۷. بێڮاراصدا راعاراص بێښۇنارېب.
538. Бихьарассе гуребила чан букIунеб, чIварассейила.
biFaraSe gurebila xan bujuneb, zwaraSeyila.
Бихьарассе гуребила чан букIинеб, чIварассейила.
biFaraSe gurebila xan bujineb, zwaraSeyila.
۵۳۸. بێڮاراصې ڬۇرېبێلا چان بۇگۇنېب، ڃواراصېيێلا.
539. Бихьарассул рагIи рагIарасс гьересси гьабуге.
biFaraSul rafi rafaraS hereSi habuge.
Бихьарассул рагIи рагIарасс гьересси буги.
biFaraSul rafi rafaraS hereSi bugi.
۵۳۹. بێڮاراصۇل راعێ راعاراص هېرېصێ هابۇڬې.
540. Бихьизе квешаб букIа абе, батизе лълъикIаб бугони.
biFiRe kwe/ab buja abe, batiRe 'ijab bugoni.
Бихьде кошаб букIа абе, батде лълъикIаб бугони.
biFde ko/ab buja abe, batde 'ijab bugoni.
۵۴۰. بێڮێزې كوېشاب بۇگا ابې، باتێزې ڷێگاب بۇڬۈنێ.
541. Бихьизе лага гурей, балагьизе куц гурей.
biFiRe laga gurey, balahiRe kuc gurey.
Бихьде лага гурей, балагьде куц гурей.
biFde laga gurey, balahde kuc gurey.
۵۴۱. بێڮێزې لاڬا ڬۇرې، بالاهێزې كۇښ ڬۇرېي.
542. Бихьизейилан чияхъе ярагъги кьогейила, цIунизейилан дибирассухъе гIарацги кьогейила.
biFiReyilan xiya]e yaraGgi pogeyila, vuniReyilan dibaraSu]e faracgi pogeyila.
Бихьдейилан чияхъе ярагъги кьогийила, цIундейилан дибирассухъе гIарацги кьогийила.
biFdeyilan xiya]e yaraGgi pogiyila, vundeyilan dibaraSu]e faracgi pogiyila.
۵۴۲. بێڮێزېيێلان چێياڅې ياراغڬێ ڨۈڬېيێلا، ڝۇنێزېيێلان دێبێراصۇڅې عاراښڬێ ڨۈڬېيێلا.
543. Бихьиларилан цIцIогьги гьабуге, рагIиларилан рагIиги бицунге.
biFilarilan Vohgi habuge, rafilarilan rafigi bicunge.
Бихьларилан цIцIогьги буги, рагIларилан рагIиги бицуги.
biFlarilan Vohgi bugi, raflarilan rafigi bicugi.
۵۴۳. بێڮێلارێلان ڞۈهڬێ هابۇڬې، راعێلارێلان راعێڬێ بێښۇنڬې.
544. Бихьинав тIарцIцIассдасаги цIунаги, цIцIуяй керчалдассаги цIунаги.
(Бихьинал керчал лълъикIал, руччаби тIарцIцIал лълъикIал).
biFinaw TarVaSdaSagi vunagi, Vuyay kerxaldaSagi vunagi.
(biFinal kerxal 'ijal, ruXabi TarVal 'ijal).
Бихьиняв тIарцIцIассдасаги цIунаги, цIцIуяй керчалълъассаги цIунаги.
(Бихьинял керчал лълъикIал, руччаби тIарцIцIал лълъикIал).
biFinyaw TarVaSdaSagi vunagi, Vuyay kerxa'aSagi vunagi.
(biFinyal kerxal 'ijal, ruXabi TarVal 'ijal).
۵۴۴. بێڮێناو طارڞاصداصاڬێ ڝۇناڬێ، ڞۇياي كېرچالداصاڬێ ڝۇناڬێ.
(بێڮێنال كېرچال ڷێگال، رۇڿابێ طارڞال ڷێگال).
545. Бихьинал – ЦIцIороре, цIцIуял – ЛъаргIире, цIцIухIамил рачIчIги ккун дир росс – рохьове.
biFinal - Vorore, Vuyal - ;arfire, Vu\amil raZgi Kun dir roS - roFowe.
Бихьинял – ЦIцIороре, цIцIуял – ГьаргIире, цIцIухIамил рачIчIги ккумо дир росс – рохьове.
biFinyal - Vorore, Vuyal - harfire, Vu\amil raZgi Kumo dir roS - roFowe.
۵۴۵. بێڮێنال - ڞۈرۈرې، ڞۇيال - ڸارعێرې، ڞۇحامێل راڄڬێ ڭۇن دێر رۈص - رۈڮۈوې.
546. Бихьинассе цIцIе гурев, цIцIуяссе дегIен гурев.
biFinaSe Ve gurew, VuyaSe defen gurew.
Бихьиняссе цIцIе гурев, цIцIуяссе дегIен гурев.
biFinyaSe Ve gurew, VuyaSe defen gurew.
۵۴۶. بێڮێناصې ڞې ڬۇرېو، ڞۇياصې دېعېن ڬۇرېو.
547. БихьинмахIай чIчIужугIаданалдассаги цIунаги, цIцIумахIав бихьинчияссдассаги цIунаги.
biFinma\ay ZuDufadanaldaSagi vunagi, Vuma\aw biFinxiyaSdaSagi vunagi.
БихьинмахIай чIчIужуадамалълъассаги цIунаги, цIцIумахIав бихьинчияссдассаги цIунаги.
biFinma\ay ZuDuadama'aSagi vunagi, Vuma\aw biFinxiyaSdaSagi vunagi.
۵۴۷. بێڮێنماحاي ڄۇجۇعادانالداصاڬێ ڝۇناڬێ، ڞۇماحاو بێڮێنچێياصداصاڬێ ڝۇناڬێ.
548. Бихьинчи ватани, бихьинчи гIадин вукIа, ватичIони, чIинчIу чIвай.
biFinxi watani, biFinxi fadin wuja, watizoni, zinzu zway.
Бихьинчи ватани, бихьинчи гIадин вукIа, ватчIони, чIинчIу чIвае.
biFinxi watani, biFinxi fadin wuja, watzoni, zinzu zwaye.
۵۴۸. بێڮێنچێ واتانێ، بێڮێنچێ عادێن وۇگا، واتێڃۈنێ، ڃێنڃۇ ڃواي.
549. Бихьинчи вокьулев кьурун михъ ккурав, кьурдухъан вокьулев, ссвери гIатIидав.
biFinxi wopulew purun mi] Kuraw, purdu]an wopulew, Sweri faTidaw.
Бихьинчи вокьинев кьурун михъ ккурав, кьурдохъан вокьинев, ссвери гIатIидав.
biFinxi wopinew purun mi] Kuraw, purdo]an wopinew, Sweri faTidaw.
۵۴۹. بێڮێنچێ وۈڨۇلېو ڨۇرۇن مێڅ ڭۇراو، ڨۇردۇڅان وۈڨۇلېو، صوېرێ عاطێداو.
550. Бихьинчи ворцунеб роцен – чIчIужугIаданалдеххун бугеб бербалагьийила.
biFinxi worcuneb rocen - ZuDufadanalde{un bugeb berbalahiyila.
Бихьинчи ворцинеб рорцен – чIчIужуадамалълъеххун бугеб бербалагьийила.
biFinxi worcineb rorcen - ZuDuadama'e{un bugeb berbalahiyila.
۵۵۰. بێڮێنچێ وۈرښۇنېب رۈښېن - ڄۇجۇعادانالدېخۇن بۇڬېب بېربالاهێيێلا.
551. Бихьинчи хьулхьудуларев.
biFinxi FulFudularew.
Бихьинчи хьулхьудинярев.
biFinxi FulFudinyarew.
۵۵۱. بێڮێنچێ ڮۇلڮۇدۇلارېو.
552. Бихьинчийилан кьалда холарев, чIчIужугIаданилан къинлъукье холарей.
biFinxiyilan palda [olarew, ZuDufadanilan qin;upe [olarey.
Бихьинчийилан кьала хIонярев, чIчIужуаданилан къелукье хIонярей.
biFinxiyilan pala [olarew, ZuDufadanilan qin;upe [olarey.
۵۵۲. بێڮێنچێيێلان ڨالدا ځۈلارېو، ڄۇجۇعادانێلان قێنڸۇڨې ځۈلارېي.
553. Бихьинчилъи къо ккедалила лъалеб.
biFinxi;i qo Kedalila ;aleb.
Бихьинчили къо ккараб меххалълъ гьанеб.
biFinxili qo Karab me{a' haneb.
۵۵۳. بێڮێنچێڸێ قۈ ڭېدالێلا ڸالېب
554. Бихьинчилъиялълъеги жиндирго бакI букIунеб.
biFinxi;iya'egi Dindirgo baj bujuneb.
Бихьинчилиялълъеги жендерго бакI букIинеб.
biFinxiliya'egi Dendergo baj bujineb.
۵۵۴. بێڮێنچێڸێياڷېڬێ جێندێرڬۈ باگ بۇگۇنېب.
555. Бихьинчиян абун кьалдаги хвечIев, чIчIужугIадан абун рокъовги хвечIев.
biFinxiyan abun paldagi [wezew, ZuDufadan abun roqowgi [wezew.
Бихьинчиян абун кьалаги хIочIев, чIчIужуадан абун рукъувги хIочIев.
biFinxiyan abun palagi \ozew, ZuDuadan abun ruquwgi \ozew.
۵۵۵. بێڮێنچێيان ابۇن ڨالداڬێ ځوېڃېو، ڄۇجۇعادان ابۇن رۈقۈوڬێ ځوېڃېو.
556. Бихьинчиясс бихьинчилъи я хIамалъун кьололареб, я чулъун рекIунареб.
biFinxiyaS biFinxi;i ya \ama;un pololareb, ya xu;un rejunareb.
Бихьинчиясс бихьинчили я хIамалун кьолоняреб, я чулун рекIенареб.
biFinxiyaS biFinxili ya \amalun polonyareb, ya xulun rejenareb.
۵۵۶. بێڮێنچێياص بێڮێنچێڸێ يا حاماڸۇن ڨۈلۈلارېب، يا چۇڸۇن رېگۇنارېب.
557. Бихьинчиясс кванда цIцIар чIвалареб.
biFinxiyaS kwanda Var zwalareb.
Бихьинчиясс кванла цIцIар чIваняреб.
biFinxiyaS kwanla Var zwanyareb.
۵۵۷. بێڮێنچێياص كواندا ڞار ڃوالارېب.
558. Бихьинчияссе балъ – чIчIужу ячин, чIчIужуялълъе балъ – лъимер гьаби.
biFinxiyaSe ba; - ZuDu yaxin, ZuDuya'e ba; - ;imer habi.
Бихьинчияссе бал – чIчIужу ячин, чIчIужуялълъе бал – гьимер буй.
biFinxiyaSe bal - ZuDu yaxin, ZuDuya'e bal - ;imer buy.
۵۵۸. بێڮێنچێياصې باڸ - ڄۇجۇ ياچێن، ڄۇجۇياڷې باڸ - ڸێمېر هابێ.
559. Бихьинчияссул гIакълуялдасса къоролалълъул сихIру бергьунеб.
biFinxiyaSul faqluyaldaSa qorola'ul si\ru berhuneb.
Бихьинчияссул гIакълуялълъасса къоролалълъул сихIру белгьинеб.
biFinxiyaSul faqluya'aSa qorola'ul si\ru belhineb.
۵۵۹. بێڮێنچێياصۇل عاقلۇيالداصا قۈرۈلاڷۇل سێحرۇ بېرهۇنېب.
560. Бихьинчияссул къисмат жиндихъгойила букIунеб.
biFinxiyaSul qismat Dindi]goyila bujuneb.
Бихьинчияссул къисмат жендехъгойила букIинеб.
biFinxiyaSul qismat Dende]goyila bujineb.
۵۶۰. بێڮێنچێياصۇل قێسمات جێندێڅڬۈيێلا بۇگۇنېب.
561. Бихьинчияссул рагIи жиндаго барабила.
biFinxiyaSul rafi Dindago barabila.
Бихьинчияссул рагIи жендаго барабила.
biFinxiyaSul rafi Dendago barabila.
۵۶۱. بێڮێنچێياصۇل راعێ جێنداڬۈ بارابێلا.
562. Бихьинчияссул чехь рачлида гъоркь букIине кколеб.
biFinxiyaSul xeF raxlida Gorp bujine Koleb.
Бихьинчияссул чехь рачлида гъоркь букIине кколеб.
biFinxiyaSul xeF raxlida Gorp bujine Koleb.
۵۶۲. بێڮێنچێياصۇل چېڮ راچلێدا غۈرڨ بۇگێنې ڭۈلېب.
563. Бихьинчияссул ярагъ – хханжарила, хIалихьатил ярагъ – туманкIила.
biFinxiyaSul yaraG - {anDarila
Бихьинчияссул ярагъ – хханжарила, хIалихьатил ярагъ – туманкIила.
biFinxiyaSul yaraG - {anDarila
۵۶۳. بێڮێنچێياصۇل ياراغ - خانجارێلا، حالێڮاتێل ياراغ - تۇمانگێلا.
564. Бихьинчияссул яхI гурони, жужахIалълъул цIецца бухIулареб жо гьечIебила.
biFinxiyaSul ya\ guroni, DuDa\a'ul veCa bu\ulareb Do hezebila.
Бихьинчияссул яхI гурони, джуджахIалълъул цIецца бухIиняреб жо гьечIебила.
biFinxiyaSul ya\ guroni, HuHa\a'ul veCa bu\ulinyeb Do hezebila.
۵۶۴. بێڮێنچێياصۇل ياح ڬۇرۈنێ، جۇجاحاڷۇل ڝېڛا بۇحۇلارېب جۈ هېڃېبێلا.
565. БихьичIессда бихьаги, рагIичIессда рагIаги.
biFizeSda biFagi, rafizeSda rafagi.
БихьчIессда бихьаги, рагIчIессда рагIаги.
biFzeSda biFagi, rafzeSda rafagi.
۵۶۵. بێڮێڃېصدا بێڮاڬێ، راعێڃېصدا راعاڬێ.
566. БихьичIессда бихьаги, рохьдомухъалълъ билълъаги.
biFizeSda biFagi, roFdomu]a' bi'agi.
БихьчIессда бихьаги, рохьдонухъалълъ билълъаги.
biFzeSda biFagi, roFdonu]a' bi'agi.
۵۶۶. بێڮێڃېصدا بێڮاڬێ، رۈڮدۈمۇڅاڷ بێڷاڬێ.
567. БихьичIессда къо бихьани, къадги чирахъ бакулеб.
biFizeSda qo biFani, qadgi xira] bakuleb.
БихьчIессда къо бихьани, къадги чирахъ бакинеб.
biFzeSda qo biFani, qadgi xira] bakineb.
۵۶۷. بێڮێڃېصدا قۈ بێڮاڬێ، قادڬێ چێراڅ باكۇلېب.
568. БихьичIого лъаларебила.
biFizogo ;alarebila.
БихьчIого гьаняребила.
biFzogo hanyarebila.
۵۶۸. بێڮێڃۈڬۈ ڸالارېبێلا.
569. БихьичIого чIамуге, чIамичIого къулчIчIуге.
biFizogo zamuge, zamizogo qulZuge.
БихьчIого чIамуги, чIамчIого къулчIчIуги.
biFzogo zamugi, zamzogo qulZugi.
۵۶۹. بێڮێڃۈڬۈ ڃامۇڬې، ڃامێڃۈڬۈ قۇلڄۇڬې.
570. Бихьугегиян ккараб бихьугеги, бачIунгегиян ккараб бачIунгеги.
biFugegiyan Karab biFugegi, bazungegiyan Karab bazungegi.
Бихьугегиян ккараб бихьугеги, бачIунгегиян ккараб бачIунгеги.
biFugegiyan Karab biFugegi, bazungegiyan Karab bazungegi.
۵۷۰. بێڮۇڬېڬێيان ڭاراب بێڮۇڬېڬێ، باڃۇنڬېڬێيان ڭاراب باڃۇنڬېڬێ.
571. Бихьулареб шайтIаналдасса хIинкъуге, бихьулеб шайтIаналдасса хIинкъа.
biFulareb /ayTanaldaSa \inquge, biFuleb /ayTanaldaSa \inqa.
Бихьиняреб шайтIаналълъасса хIинкъуги, бихьинеб шайтIаналълъасса хIинкъа.
biFinyareb /ayTana'aSa \inqugi, biFineb /ayTana'aSa \inqa.
۵۷۱. بێڮۇلارېب شايطانالداصا حێنقۇڬې، بێڮۇلېب شايطانالداصا حێنقا.
572. Бихьулеб гьечIони борхалъуде ваха, бичIчIулеб гьечIони лъалессда гьикъе.
biFuleb hezoni bor[a;ude wa[a, biZuleb hezoni ;aleSda hiqe.
Бихьинеб гьечIони боркIалуде вахъа, бичIчIинеб гьечIони гьанессда гьикъе.
biFineb hezoni borjalude wa]a, biZineb hezoni haneSda hiqe.
۵۷۲. بێڮۇلېب هېڃۈنێ بۈرځاڸۇدې واځا، بێڄۇلېب هېڃۈنێ ڸالېصدا هێقې.
573. Бихьун-бихьун гурищила жо лъалебан абулебила цараццаги.
biFun-biFun guri?ila Do ;aleban abulebila caraCagi.
Бихьун-бихьун гурщийила жо гьанебан абинебила цараццаги.
biFun-biFun gur?iyila Do haneban abinebila caraCagi.
۵۷۳. بێڮۇن - بێڮۇن ڬۇرێۺێلا جۈ ڸالېبان ابۇلېبێلا ښاراڛاڬێ.
574. Бихьун-бихьунин жо лъалеб, хIалтIуда тIадин гьунар бижулеб.
biFun-biFunin Do ;aleb, \alTuda Tadin hunar biDuleb.
Бихьун-бихьунин жо гьанеб, хIалтIола адин гьунар бижинеб.
biFun-biFunin Do haneb, \alTola adin hunar biDineb.
۵۷۴. بێڮۇن - بێڮۇنێن جۈ ڸالېب، حالطۇدا طادێن هۇنار بێجۇلېب.
575. Бихьун дуниял лъала, цIцIалун гIелму лъала.
biFun duniyal ;ala, Valun felmu ;ala.
Бихьун дунял гьаня, цIцIалун гIелму гьаня.
biFun dunyal hanya, Valun felmu hanya.
۵۷۵. بێڮۇن دۇنێيال ڸالا، ڞالۇن عېلمۇ ڸالا.
576. Бихьун лъаралда жо релълъунаро.
biFun ;aralda Do re'unaro.
Бихьун гьаралълъа жо релълъенаро.
biFun hara'a Do re'enaro.
۵۷۶. بێڮۇن ڸارالدا جۈ رېڷۇنارۈ.
577. Бихьун цIцIодорлъулел, батун бечелъулел.
biFun Vodor;ulel, batun bexe;ulel.
Бихьун цIцIодолинел, батун бечелинел.
biFun Vodolinel, batun bexelinel.
بێڮۇن ڞۈدۈرڸۇلېل، باتۇن بېچېڸۇلېل.
578. БихьунгутIи гурони, хIехьонгутIи гьечIебила.
biFunguTi guroni, \eFonguTi hezebila.
БихьунгутIи гурони, хIуккунгутIи гьечIебила.
biFunguTi guroni, \uKunguTi hezebila.
۵۷۸. بێڮۇنڬۇطێ ڬۇرۈنێ، حېڮۈنڬۇطێ هېڃېبێلا.
579. Бица-бицаралда божулев чи – гьорол къоялълъ хIелкил рачIчI гIадав чи.
bica-bicaralda boDulew xi - horol qoya' \elkil raZ fadaw xi.
Бица-бицаралълъа божинев чи – гьорол къоялълъ хIелкил рачIчI гIадав чи.
bica-bicara'a boDinew xi - horol qoya' \elkil raZ fadaw xi.
۵۷۹. بێښا - بێښارالدا بۈجۇلېو چێ - هۈرۈل قۈياڷ حېلكێل راڄ عاداو چێ.
580. БицанагIан рагIи, бухъанагIан ракь.
bicanafan rafi, bu]anafan rap.
БицанагIан рагIи, бухъанагIан ракь.
bicanafan rafi, bu]anafan rap.
۵۸۰. بێښاناعان راعێ، بۇڅاناعان راڨ.
581. Бицараб унтуларев, абураб бичIчIуларев.
bicarab untularew, aburab biZularew.
Бицараб унтинярев, абураб бичIчIинярев.
bicarab untinyarew, aburab biZinyarew.
۵۸۱. بێښاراب ئۇنتۇلارېو، ابۇراب بێڄۇلارېو.
582. Бицарассе – цо баркала, вуцIцIун чIчIарассе – кIиго баркала.
bicaraSe - co barkala, wuVun ZaraSe - jigo barkala.
Бицарассе – цо баркала, вуцIцIун чIчIарассе – кIиго баркала.
bicaraSe - co barkala, wuVun ZaraSe - jigo barkala.
۵۸۲. بێښاراصې - ښۈ باركالا، وۇڞۇن ڄاراصې - گێڬۈ باركالا.
583. Бицен кьарияб, кьей хIалакъаб.
bicen pariyab, pey \alaqab.
Бицен кьарияб, кьей хIалакъаб.
bicen pariyab, pey \alaqab.
۵۸۳. بێښېن ڨارێياب، ڨېي حالاقاب.
584. Бицен нилIее бугила, бижи азие бугила.
bicen ni`eye bugila, biDi aRiye bugila.
Бицен нелълъе бугила, бижи азе бугила.
bicen ne`e bugila, biDi aRe bugila.
۵۸۴. بێښېن نێڶېيې بۇڬێلا، بێجێ ازێيې بۇڬێلا.
585. Бициндал тIекъав лъала, вилълъиндал рекъав лъала.
bicindal Teqaw ;ala, wi'indal reqaw ;ala.
Бициндал тIекъав гьаня, велълъендал рекъав гьаня.
bicindal Teqaw hanya, we'endal reqaw hanya.
۵۸۵. بێښێندال طېقاو ڸالا، وێڷێندال رېقاو ڸالا.
586. Бицине гIедегIуге, гIенеккизе ругьунлъе.
bicine fedefuge, feneKiRe ruhun;e.
Бицде гIедегIуги, гIенеккде ругьуле.
bicde fedefugi, feneKde ruhule.
۵۸۶. بێښێنې عېدېعۇڬې، عېنېڭێزې رۇهۇنڸې.
587. Бицине лъаларев мун гуро, мун лъаларев дун гуро.
bicine ;alarew mun guro, mun ;alarew dun guro.
Бицде гьанярев мун гуро, мун гьанярев дун гуро.
bicde hanyarew mun guro, mun hanyarew dun guro.
۵۸۷. بێښێنې ڸالارېو مۇن ڬۇرۈ، مۇن ڸالارېو دۇن ڬۇرۈ.
588. Бицине лъачIони къадиги хваги, къотIизе лъачIони дибирги хваги.
bicine ;azoni qadigi [wagi, qoTiRe ;azoni dibirgi [wagi.
Бицде гьачIони къадиги хIваги, къотIде гьачIони дибирги хIваги.
bicde hazoni qadigi \wagi, qoTde hazoni dibirgi \wagi.
۵۸۸. بێښێنې ڸاڃۈنێ قادێڬێ ځواڬێ، قۈطێزې ڸاڃۈنێ دێبێرڬێ ځواڬێ.
589. БицинегIан рагIи – дур кверщаликь, бицун ххадуб – мун рагIул кверщаликь.
bicinefan rafi - dur kwer?alip, bicun {adub - mun raful kwer?alip.
БицдегIан рагIи – дур корщаликь, бицун ххадуб – мун рагIол корщаликь.
bicdefan rafi - dur kor?alip, bicun {adub - mun rafol kor?alip.
۵۸۹. بێښێنېعان راعێ - دۇر كوېرۺالێڨ، بێښۇن خادۇب - مۇن راعۇل كوېرۺالێڨ.
590. Бицун рагIи хварав гьудулассдасса гьардезе вачIарав гьардохъанго лълъикI.
bicun rafi [waraw hudulaSdaSa hardeRe wazaraw hardo]ango 'ij.
Бицун рагIи хIварав гьудулассдасса гьердеде вегьарав гьердехъанго лълъикI.
bicun rafi \waraw hudulaSdaSa herdede weharaw herde]ango 'ij.
۵۹۰. بێښێن راعێ ځواراو هۇدۇلاصداصا هاردېزې واڃاراو هاردۈڅانڬۈ ڷێگ.
591. Бицунареб гьикъуге, гьикъулареб бицунге.
bicunareb hiquge, hiqulareb bicunge.
Бициняреб гьикъуге, гьикъиняреб бицуги.
bicinyareb hiqugi, hiqinyareb bicugi.
۵۹۱. بێښۇنارېب هێقۇڬې، هێقۇلارېب بێښۇنڬې.
592. Бицунеб мацIцI бихьун гуревила чи вокьизе кколев, гIамал-ххассият бихьунила.
bicuneb maV biFun gurewila xi wopiRe Kolew, famal-{aSiyat biFunila.
Бицинеб мацIцI бихьун гуревила чи вокьде ккенев, гIамал-ххассият бихьунила.
bicineb maV biFun gurewila xi wopde Kenew, famal-{aSiyat biFunila.
۵۹۲. بێښۇنېب ماڞ بێڮۇن ڬۇرېوێلا چێ وۈڨێزې ڭۈلېو، عامال - خاصێيات بێڮۇنێلا.
593. Бицунеб рагIудассан гуревила чи лъалев, гьабулеб хIалтIудассанила.
bicuneb rafudaSan gurewila xi ;alew, habuleb \alTudaSanila.
Бицинеб рагIолассан гуревила чи гьанев, бунеб хIалтIодассанила.
bicineb rafolaSan gurewila xi hanew, buneb \alTodaSanila.
۵۹۳. بێښۇنېب راعۇداصان ڬۇرېوێلا چێ ڸالېو، هابۇلېب حالطۇداصانێلا.
594. Бицунеб рагIудасса гIакълу ццебе ккезабе (гIакълу - ццебе, ццин - нахъе).
bicuneb rafudaSa faqlu Cebe KeRabe (faqlu - Cebe, Cin - na]e).
Бицинеб рагIоласса гIакълу ццебе ккедебуе (гIакълу - ццебе, ццин - нахъе).
bicineb rafolaSa faqlu Cebe Kedebuye (faqlu - Cebe, Cin - na]e).
۵۹۴. بێښۇنېب راعۇداصا عاقلۇ ڛېبې ڭېزابې (عاقلۇ - ڛېبې، ڛێن - ناڅې).
595. Бицунелълъухъ гурелила, гьабулелълъухъила ралагьизе кколел.
bicune'u] gurelila, habule'u]ila ralahiRe Kolel.
Бицунелълъухъ гурелила, бунелълъухъила ралагьде ккенел.
bicune'u] gurelila, bune'u]ila ralahde Kolel.
۵۹۵. بێښۇنېڷۇڅ ڬۇرېلێلا، هابۇلېڷۇڅێلا رالاهێزې ڭۈلېل.
596. Бичана – гьоркьоб ана, нахъе лъуна – батана.
bixana - horpob ana, na]e ;una - batana.
Бичана – гьоркьоб ана, нахъе гьуна – батана.
bixana - horpob ana, na]e huna - batana.
۵۹۶. بێچانا - هۈرڨۈب انا، ناڅې ڸۇنا - باتانا.
597. Бичараб чиярлъула.
bixarab xiyar;ula.
Бичараб чиялиня.
bixarab xiyalinya.
۵۹۷. بێچاراب چێيارڸۇلا.
598. Бичараб жо – бортараб жо, босараб жо – батараб жо.
bixarab Do - bortarab Do, bosarab Do - batarab Do.
Бичараб жо – бортараб жо, босараб жо – батараб жо.
bixarab Do - bortarab Do, bosarab Do - batarab Do.
۵۹۸. بێچاراب جۈ - بۈرتاراب جۈ، بۈساراب جۈ - باتاراب جۈ.
599. Бичасс биччан батани.
bixaS biXan batani.
Бичасс биччан батани.
bixaS biXan batani.
۵۹۹. بێچاص بێڿان باتانێ.
Щибниги гьабилалде, гьабулеб данде билълъине хьулалда, магIарулаз абула гьал рагIаби.
Хасел чIчIун сордоялълъ, цIеда хьагги лъун, бакьги тIамун, ххинкIал гьарулей йикIун йиго лълъади. Вакъун рокъове щварав, цIураб гьанал берцинаб махIалълъ хьуликъвачIа балъаргъарав россасс хьагинисса ххинкIал рахъулей чIчIужуялда абун буго - «Огь, баркаман, цIураб гьанал махI! Кваналахха къасси чехь бихъизегIан!»
Лълъадуцца абун буго - «Бичасс биччан батаниянгIаги абехха, бетIерчIахъад!» Россасс жаваб кьун буго - «Валлагь, бичасс биччаниги кваналахха дицца дирго гъассда гьанги ххинкIалги, биччачIониги кванала!»
Лълъадуцца квен ццебе лъолаго, кIутIун буго нуцIцIида. Жанире лIугьун рачIун руго милициялълъул хIалтIухъаби. Лъазабун буго лъалхъичIого жидеда цадахъ вилълъине хIадурлъи гьабеян. Рукъалълъул бетIергьанасс гьарун буго, нужги гIодор чIчIайила, дагьабниги жо кIалдиб лъезе, жиндиеги рес кьейилан. Милицабаз, рекIеда ватизе течIого, кверазда маххалги ран, гьев ццеве къотIун вуго…
Анкьго сонги тусснахъалда бан, рокъове тIад вуссарав гьесс радакь нуцIцIида кIутIун буго,
- Мун щив& – ан гьикъун буго хIинкъун тIаде яхъарай лълъадуцца.
- Бичасс биччани, дун МухIамад вуго, бичасс биччани, анкьабго сонги тусснахъалда бан, рокъове вачIунев вуго, - ян жаваб кьун буго россасс.
?ibnigi habilalde, habuleb dande bi'ine Fulalda, mafarulaR abula hal rafabi.
{asel Zun sordoya', veda Faggi ;un, bapgi Tamun, {injal haruley yijun yigo 'adi. waqun roqowe ?waraw, vurab hanal bercinab ma\a' Fuliqwaza ba;arGaraw roSaS FaginiSa {injal ra]uley ZuDuyalda abun bugo - «oh, barkaman, vurab hanal ma\! kwanala{a qaSi xeF bi]iRefan!»
'aduCa abun bugo - «bixaS biXan bataniyanfagi abe{a, beTerza]ad!» roSaS Dawab pun bugo - «walah, bixaS biXanigi kwanala{a diCa dirgo GaSda hangi {injalgi, biXazonigi kwanala!»
'aduCa kwen Cebe ;olago, juTun bugo nuVida. Danire `uhun razun rugo milacaya'ul \alTu]abi. ;aRabun bugo ;al]izogo Dideda cada] wi'ine \adur;i habeyan. ruqa'ul beTerhanaS harun bugo, nuDgi fodor Zayila, dahabnigi Do jaldib ;eRe, Dindiyegi res peyilan. milicabaR, rejeda watiRe tezogo, kweraSda ma{algi ran, hew Cewe qoTun wugo...
anpgo songi tuSna]alda ban, roqowe Tad wuSaraw heS radap niVida juTun bugo,
- mun ?iw& - an hiqun bugo \inqun Tade ya]aray 'aduCa.
- bixaS biXani, dun mu\amad wugo, bixaS biXani, anpabgo songi tuSna]alda ban, roqowe wazunew wugo, - yan Dawab pun bugo roSaS.
Щибниги булалълъер, бунеб данде белълъенде хьулалълъа, маарулаз абиня гьал рагIаби.
Ххасел чIчIомо сордоялълъ, цIела хьагги гьумо, бакьги тIамун, ххинкIал руней йикIун йиго лълъади. Вакъун рукъуве щварав, цIураб гьанал берценаб махIалълъ хьуликъвачIа гогьдарарав россасс хьагинисса ххинкIал рахъиней чIчIужуялълъа абун буго - «Огь, баркаман, цIураб гьанал махI! Куналахха къасси чехь бихъдегIан!»
Лълъадуцца абун буго - «Бичасс биччан батаниянгIаги абехха, бел~эрчIахъад!» Россасс джаваб кьун буго - «Валлагь, бичасс биччаниги куналахха дицца дирго гъассда гьанги ххинкIалги, биччачIониги кунала!»
Лълъадуцца квен ццебе гьенаго, кIутIун буго нуцIцIида. Жанире лълъугьун рачIун руго милицаялълъул хIалтIухъаби. Гьадебумо буго кватIчIого жодеда цадахъ велълъенде хIадули буеян. Рукъалълъул белегьанасс гьарун буго, нужги гIодор чIчIайила, дагьабниги жо кIалдиб гьеде, жендеги рес кьейилан. Милицабаз, рокIеда ватде течIого, коразда маххалги рамо, гьев ццеве къотIун вуго…
Анкьго сонги тусснахъалълъа бамо, рукъуве нахъвуссарав гьесс рогьоле нуцIцIида кIутIун буго,
- Мун щиви& – ан гьикъун буго хIинкъун аде яхъарай лълъадуцца.
- Бичасс биччани, дун МухIумад вуго, бичасс биччани, анкьабго сонги тусснахъалълъа бамо, рукъуве вачIинев вуго, - ян джаваб кьумо буго россасс.
?ibnigi bila'er, buneb dande be'ende Fula'a, maarulaR abinya hal rafabi.
{asel Zomo sordoya', vela Faggi humo, bapgi Tamun, {injal runey yijun yigo 'adi. waqun ruquwe ?waraw, vurab hanal bercenab ma\a' Fuliqwaza gohdararaw roSaS FaginiSa {injal ra]iney ZuDuya'a abun bugo - «oh, barkaman, vurab hanal ma\! kunala{a qaSi xeF bi]defan!»
'aduCa abun bugo - «bixaS biXan bataniyanfagi abe{a, bel~erza]ad!» roSaS Hawab pumo bugo - «walah, bixaS biXanigi kunala{a diCa dirgo GaSda hangi {injalgi, biXazonigi kunala!»
'aduCa kwen Cebe henago, juTun bugo nuVida. Danire 'uhun razun rugo milaca'ul \alTu]abi. hadebumo bugo kwaTzogo Dodeda cada] we'ende \aduli buyeyan. ruqa'ul belehanaS harun bugo, nuDgi fodor Zayila, dahabnigi Do jaldib hede, Dendegi res peyilan. milicabaR, rojeda watde tezogo, koraSda ma{algi ramo, hew Cewe qoTun wugo...
anpgo songi tuSna]a'a bamo, ruquwe na]wuSaraw heS rohole niVida juTun bugo,
- mun ?iwi& - an hiqun bugo \inqun ade ya]aray 'adoCa.
- bixaS biXani, dun mu\umad wugo, bixaS biXani, anpabgo songi tuSna]a'a bamo, ruquwe wazinew wugo, - yan Hawab pumo bugo roSaS.
ۺێبنێڬێ هابێلالدې، هابۇلېب داندې بێڷێنې ڮۇلالدا، ماعارۇلاز ابۇلا هال راعابێ.
خاسېل ڄۇن سۈردۈياڷ، ڝېدا ڮاڬڬێ ڸۇن، باڨڬێ طامۇن، خێنگال هارۇلېي يێگۇن يێڬۈ ڷادێ. واقۇن رۈقۈوې ۺواراو، ڝۇراب هانال بېرښێناب ماحاڷ ڮۇلێقواڃا باڸارغاراو رۈصاص ڮاڬێنێصا خێنگال راڅۇلېي ڄۇجۇيالدا ابۇن بۇڬۈ: "ئۈه باركامان، ڝۇراب هانال ماح. كوانالاخا قاصێ چېڮ بێڅێزېعان." ڷادۇڛا ابۇن بۇڬۈ: "والاه، بێچاص باتانێيانعاڬێ ابېخا، بېطېرڃاڅاد." رۈصاص جاواب ڨۇن بۇڬۈ: "والاه، بێچاص بێڿانێڬێ كوانالاخا دێڛا دێرڬۈ غاصدا هانڬێ خێنگالڬێ، بێڿاڃۈنێڬێ كوانالا."
ڷادۇڛا كوېن ڛېبې ڸۈلاڬۈ، گۇطۇن بۇڬۈ نۇڞێدا. جانێرې ڶۇهۇن راڃۇن رۇڬۈ مێلێښاياڷۇل حالطۇڅابێ. ڸازابۇن بۇڬۈ ڸالڅێڃۈڬۈ جێدېدا ښاداڅ وێڷێنې حادۇرڸێ هابېيان. رۇقاڷۇل بېطېرهاناص هارۇن بۇڬۈ، نۇجڬێ عۈدۈر ڄايێلا، داهابنێڬێ جۈ گالدێب ڸېزې جێندێيېڬێ رېس ڨېيێلان. مێلێښاباز رېگېدا واتێزې تېڃۈڬۈ، كوېرازدا ماخالڬێ ران، هېو ڛېوې قۈطۇن وۇڬۈ. انڨڬۈ سۈنڬێ تۇصناڅالدا بان رۈقۈوې طاد وۇصاراو هېص راداڨ نۇڞێدا گۇطۇن بۇڬۈ:
- مۇن ۺێو؟ - ان هێقۇن بۇڬۈ حێنقۇن طادې ياڅاراي ڷادۇڛا.
- بێچاص بێڿانێ، دۇن مۇحاماد وۇڬۈ، بێچاص بێڿانێ، انڨابڬۈ سۈنڬێ تۇصناڅالدا بان، رۈقۈوې واڃۇنېو وۇڬۈ، - يان جاواب ڨۇن بۇڬۈ رۈصاص.
600. Бичасс кьурассул кьер батIияб букIунеб.
bixaS puraSul per baTiyab bujuneb.
Бичасс кьурассул кьер баладаб букIинеб.
bixaS puraSul per baladab bujineb.
۶۰۰. بێچاص ڨۇراصۇل ڨېر باطێياب بۇگۇنېب.
601. Бичейилан абураб бичун лълъикIаб, босейилан абураб босун лълъикIаб.
bixeyilan aburab bixun 'ijab, boseyilan aburab bosun 'ijab.
Бичейилан абураб бичун лълъикIаб, босейилан абураб босун лълъикIаб.
bixeyilan aburab bixun 'ijab, boseyilan aburab bosun 'ijab.
۶۰۱. بێچېيێلان ابۇراب بێچۇن ڷێگاب، بۈسېيێلان ابۇراب بۈسۇن ڷێگاب.
602. Бичизе ккедал хур квешаб, йиччазе къваригIараб меххалълъ чIчIужу квешай.
bixiRe Kedal [ur kwe/ab, yiXaRe qwarifarab me{a' ZuDu kwe/ay.
Бичде ккедал хIур кошаб, йиччаде къварагIараб меххалълъ чIчIужу кошай.
bixde Kedal \ur ko/ab, yiXade qwarafarab me{a' ZuDu ko/ay.
۶۰۲. بێچێزې ڭېدال ځۇر كوېشاب، يێڿازې قوارێعاراب مېخاڷ ڄۇجۇ كوېشاي.
603. Бичулеб жоялда тIад ратIал гьанал чIвани, томен тIокIаб щолеб.
bixuleb Doyalda Tad raTal hanal zwani, tomen Tojab ?oleb.
Бичинеб жоялълъа ад ратIал гьанал чIвани, томен окIаб щонеб.
bixineb Doya'a ad raTal hanal zwani, tomen ojab ?oneb.
۶۰۳. بێچۇلېب جۈيالدا طاد راطال هانال ڃوانێ، تۈمېن طۈگاب ۺۈلېب.
604. Бичулеб жоялълъе босулев чи камуларев.
bixuleb Doya'e bosulew xi kamularew.
Бичинеб жоялълъе босинев чи каминярев.
bixineb Doya'e bosinew xi kaminyarew.
۶۰۴. بێچۇلېب جۈياڷې بۈسۇلېو چێ كامۇلارېو.
605. Бичун гIагарлъи чияцца босулареб.
bixun fagar;i xiyaCa bosulareb.
Бичун гIагали чияцца босиняреб.
bixun fagali xiyaCa bosinyareb.
۶۰۵. بێچۇن عاڬارڸێ چێياڛا بۈسۇلارېب.
606. Бичун нух босуге, боцIцIи кьун кьал босуге.
bixun nu[ bosuge, boVi pun pal bosuge.
Бичун нугь босуги, боцIцIи кьумо кьал босуги.
bixun nuh bosugi, boVi pumo pal bosugi.
۶۰۶. بێچۇن نۇځ بۈسۇڬې، بۈڞێ ڨۇن ڨال بۈسۇڬې.
607. Биччани, къандалъойила гIадамассул чехь, къани, бадакойила.
biXani, qanda;oyila fadamaSul xeF, qani, badakoyila.
Биччани, къандалойила адамассул чехь, къани, бадакойила.
biXani, qandaloyila adamaSul xeF, qani, badakoyila.
۶۰۷. بێڿانێ، قانداڸۈيێلا عاداماصۇل چېڮ، قانێ، باداكۈيێلا.
608. Биччаралълъе бакъ камулареб, бакъваралълъе цIцIад камулареб.
biXara'e baq kamulareb, baqwara'e Vad kamulareb.
Биччаралълъе бакъ каминяреб, бакъваралълъе цIцIад каминяреб.
biXara'e baq kaminyareb, baqwara'e Vad kaminyareb.
۶۰۸. بێڿاراڷې باق كامۇلارېب، باقواراڷې ڞاد كامۇلارېب.
609. БичIчIи – гIовуд, гIакълу – санад.
biZi - fowud, faqlu - sanad.
БичIчIи – гIовуд, гIакълу – санад.
biZi - fowud, faqlu - sanad.
۶۰۹. بێڄێ - عۈوۇد، عاقلۇ - ساناد.
610. БичIчIукъав чияссда жо бичIчIизабизегIан, ГIакаро мегIер борлIизе бигьаяб.
biZuqaw xiyaSda Do biZiRabiRefan, fakaro mefer bor`iRe bihayab.
БичIчIукъав чияссда жо бичIчIдебудегIан, ГIакаро меэр борлълъизе бигьаяб.
biZuqaw xiyaSda Do biZdebudefan, fakaro meer bor'de bihayab.
۶۱۰. بێڄۇقاو چێياصدا جۈ بێڄێزابێزېعان، عاكارۈ مېعېر بۈرڶێزې بێهاياب.
611. БичIчIуларессе лълъикIлъи гьабуларебила.
biZulareSe 'ij;i habularebila.
БичIчIинярессе лълъикIли буняребила.
biZinyareSe 'ijli bunyarebila.
۶۱۱. بێڄۇلارېصې ڷێگڸێ هابۇلارېبێلا.
612. БичIчIулев чияссда цоцIцIул абуниги бичIчIулеб, цоцIцIул абун бичIчIуларессда нусцIцIул абуниги бичIчIулареб.
biZulew xiyaSda coVul abunigi biZuleb, coVul abun biZulareSda nusVul abunigi biZulareb.
БичIчIинев чияссда цоцIцIол абуниги бичIчIинеб, цоцIцIол абун бичIчIинярессда нусцIцIол абуниги бичIчIиняреб.
biZinew xiyaSda coVol abunigi biZineb, coVol abun biZinyareSda nusVol abunigi biZinyareb.
۶۱۲. بێڄۇلېو چێياصدا ښۈڞۇل ابۇنێڬێ بێڄۇلېب، ښۈڞۇل ابۇن بێڄۇلارېصدا نۇسڞۇل ابۇنێڬێ بێڄۇلارېب.
613. Бица-бицаралда ххадув вилълъунге, цIцIара-цIцIаралълъуве унге.
bica-bicaralda {aduw wi'unge, Vara-Vara'uwe unge.
Бица-бицаралълъа ххадув волълъонги, цIцIара-цIцIаралълъуве онги.
bica-bicara'a {aduw wo'ongi, Vara-Vara'uwe ongi.
۶۱۳. بێښا- بێښارالدا خادۇو وێڷۇنڬې، ڞارا- ڞاراڷۇوې ئۇنڬې.
614. БицанагIан – рагIи, бухъанагIан – ракь (бицун рагIи лIугIулареб, бухъун ракь лIугIулареб).
bicanafan - rafi, bu]anafan - rap (bicun rafi `ufulareb, bu]un rap `ufulareb).
БицанагIан – рагIи, бохъанагIан – ракь (бицун рагIи лълъугIиняреб, бохъун ракь лълъугIиняреб).
bicanafan - rafi, bo]anafan - rap (bicun rafi 'ufinyareb, bo]un rap 'ufinyareb).
۶۱۴. بێښاناعان - راعێ، بۇڅاناعان - راڨ (بێښۇن راعێ ڶۇعۇلارېب، بۇڅۇن راڨ ڶۇعۇلارېب).
615. Бицани бабалабги, бицани дадалабги.
bicani babalabgi, bicani dadalabgi.
Бицани бабалабги, бицани дадалабги.
bicani babalabgi, bicani dadalabgi.
۶۱۵. بێښانێ بابالابڬێ، بێښانێ دادالابڬێ.
616. Бицанщинаб рагIиги батулареб, хIамагIанаб бацIги букIунареб.
bican?inab rafigi batulareb, \amafanab bavgi bujunareb.
Бицанщинаб рагIиги батиняреб, хIамагIанаб бацIги букIиняреб.
bican?inab rafigi batinyareb, \amafanab bavgi bujinyareb.
۶۱۶. بێښانۺێناب راعێڬێ باتۇلارېب، حاماعاناب باڝڬێ بۇگۇنارېب.
617. Бицараб ургьибе биччачIев, абуралде гIин тIамичIев.
bicarab urhibe biXazew, aburalde fin Tamizew.
Бицараб ургьибе биччачIев, абуралълъе гIен тIамчIев.
bicarab urhibe biXazew, abura'e fen Tamzew.
۶۱۷. بێښاراب ئۇرهێبې بێڿاڃېو، ابۇرالدې عێن طامێڃېو.
618. Биццатаб рагъалдасса тIеренаб рекъел лълъикIаб.
biCatab raGaldaSa Terenab reqel 'ijab.
Биццатаб рагъалълъасса эренаб рекъен лълъикIаб.
biCatab raGa'aSa erenab reqen 'ijab.
۶۱۸. بێڛاتاب راغالداصا طېرېناب رېقېل ڷێگاب.
619. Бицен гIемералдасса гIемер жо лъай лълъикI.
bicen femeraldaSa femer Do ;ay 'ij.
Бицен гIемералълъасса гIемер жо гьай лълъикI.
bicen femera'aSa femer Do hay 'ij.
۶۱۹. بێښېن عېمېرالداصا عېمېر جۈ ڸاي ڷێگ.
620. Бициндал тIекъав лъала, вилълъиндал рекъав лъала.
bicindal Teqaw ;ala, wi'indal reqaw ;ala.
Бициндал тIекъав гьаня, велълъендал рекъав гьаня.
bicindal Teqaw ;ala, wi'indal reqaw ;ala.
۶۲۰. بێښێندال طېقاو ڸالا، وێڷێندال رېقاو ڸالا.
621. Бицине бегьулареб жо гьабичIого те.
bicine behulareb Do habizogo te.
Бицде бегьиняреб жо бучIого те.
bicde behinyareb Do buzogo te.
۶۲۱. بێښێنې بېهۇلارېب جۈ هابێڃۈڬۈ تې.
622. Бицине бигьа буго – Ибрагьимие захIмат буго.
bicine biha bugo - ibrahimiye Ra\mat bugo.
Бицде бигьа буго – Ибрагьимие захIмат буго.
bicde biha bugo - ibrahimiye Ra\mat bugo.
۶۲۲. بێښێنې بێها بۇڬۈ - ئێبراهێمێيې زاحمات بۇڬۈ.
623. Бицине бигьаяб, гьабизе захIматаб.
bicine bihayab, habiRe Ra\matab.
Бицде бигьаяб, буде захIматаб.
bicde bihayab, bude Ra\matab.
۶۲۳. بێښێنې بێهاياب، هابێزې زاحماتاب.
624. Бицине вортуге, гьабизе ворта.
bicine wortuge, habiRe worta.
Бицде вортуги, буде ворта.
bicde wortugi, bude worta.
۶۲۴. بێښێنې وۈرتۇڬې، هابێزې وۈرتا.
625. Бицине гьунар гурев, гьабизе маххщел гурев.
bicine hunar gurew, habiRe ma{?el gurew.
Бицде гьунар гурев, буде маххщел гурев.
bicde hunar gurew, bude ma{?el gurew.
۶۲۵. بێښێنې هۇنار ڬۇرېو، هابێزې ماخۺېل ڬۇرېو.
626. Бицине нечараб гьабуге, гьикъизе намусаб ургъуге.
bicine nexarab habuge, hiqiRe namusab urGuge.
Бицде нучураб буги, гьикъде намусаб ургъуги.
bicde nuxurab bugi, hiqde namusab urGugi.
۶۲۶. بێښێنې نېچاراب هابۇڬې، هێقێزې نامۇساب ئۇرغۇڬې.
627. Бицине нечоларев, гьабизеги нечоларев.
bicine nexolarew, habiRegi nexolarew.
Бицде нучунярев, будеги нучунярев.
bicde nuxunyarew, budegi nuxunyarew.
۶۲۷. بێښێنې نېچۈلارېو، هابێزېڬێ نېچۈلارېو.
628. Бицинеги лъазе ккола.
bicinegi ;aRe Kola.
Бицдеги гьаде ккена.
bicdegi hade Kena.
۶۲۸. بێښێنېڬێ ڸازې ڭۈلا.
629. Бицинеги лъай, чIчIезеги лъай.
bicinegi ;ay, ZeRegi ;ay.
Бицдеги гьае, чIчIедеги гьае.
bicdegi haye, Zedegi haye.
۶۲۹. بێښێنېڬێ ڸاي، ڄېزېڬێ ڸاي.
630. БицинегIан рагIи – дур кверщаликь, бицун ххадуб – мун рагIул кверщаликь.
bicinefan rafi - dur kwer?alip, bicun {adub - mun raful kwer?alip.
БицдегIан рагIи – дур корщаликь, бицун ххадуб – мун рагIол корщаликь.
bicdefan rafi - dur kor?alip, bicun {adub - mun rafol kor?alip.
۶۳۰. بێښێنېعان راعێ - دۇر كوېرۺالێڨ، بێښۇن خادۇب - مۇن راعۇل كوېرۺالێڨ.
631. Бицинессеб тарав, тезессеб бицарав.
bicineSeb taraw, teReSeb bicaraw.
Бицдессеб тарав, тедессеб бицарав.
bicdeSeb taraw, tedeSeb bicaraw.
۶۳۱. بێښێنېصېب تاراو، تېزېصېب بێښاراو.
632. БицинчIого гIолареб гьерессиги букIунеб, гьабичIого гIолареб хIилаги букIунеб (Оцол багьаябги гьересси букIунеб).
bicinzogo folareb hereSigi bujuneb, habizogo folareb \ilagi bujuneb (ocol bahayabgi hereSi bujuneb).
БицчIого гIенареб гьерессиги букIинеб, бучIого гIенареб хIилаги букIинеб (Оцол багьаябги гьересси букIинеб).
biczogo fenareb hereSigi bujineb, buzogo fenareb \ilagi bujineb (ocol bahayabgi hereSi bujineb).
۶۳۲. بێښێنڃۈڬۈ عۈلارېب هېرېصێڬێ بۇگۇنېب، هابێڃۈڬۈ عۈلارېب حێلاڬێ بۇگۇنېب (ئۈښۈل باهايابڬێ هېرېصێ بۇگۇنېب).
633. Бицун араб рагIи – реххун араб чIор.
bicun arab rafi - re{un arab zor.
Бицун араб рагIи – реххун араб чIор.
bicun arab rafi - re{un arab zor.
۶۳۳. بێښۇن اراب راعێ - رېخۇن اراب ڃۈر.
634. Бицун бахъунареб чIамучIаб ххабар – чIаран бахъунареб рачIчI ххалатаб хур.
bicun ba]unareb zamuzab {abar - zaran ba]unareb raZ {alatab [ur.
Бицун бахъиняреб чIамучIаб ххабар – чIаран бахъиняреб рачIчI ххалатаб хIур.
bicun ba]inyareb zamuzab {abar - zaran ba]inyareb raZ {alatab \ur.
۶۳۴. بێښۇن باڅۇنارېب ڃامۇڃاب خابار - ڃاران باڅۇنارېب راڄ خالاتاب ځۇر.
635. Бицун божичIев, бихьун божаги.
bicun boDizew, biFun boDagi.
Бицун божчIев, бихьун божаги.
bicun boDzew, biFun boDagi.
۶۳۵. بێښۇن بۈجێڃېو، بێڮۇن بۈجاڬێ.
636. Бицун кантIуларев, бихьун кантIулев.
bicun kanTularew, biFun kanTulew.
Бицун кантIинярев, бихьун кантIинев.
bicun kanTinyarew, biFun kanTinew.
۶۳۶. بێښۇن كانطۇلارېو، بێڮۇن كانطۇلېو.
637. Бицун рагIи хварав гьудулассдасса гьардезе хьвадулев хьиндалавго лълъикI.
bicun rafi [waraw hudulaSdaSa hardeRe Fwadulew Findalawgo 'ij.
Бицун рагIи хIварав гьудулассдасса гьердеде хьвадинев хьиндалавго лълъикI.
bicun rafi \waraw hudulaSdaSa herdede Fwadinew Findalawgo 'ij.
۶۳۷. بێښۇن راعێ ځواراو هۇدۇلاصداصا هاردېزې ڮوادۇلېو ڮێندالاوڬۈ ڷێگ.
638. Бицун тараб жо гьороцца унеб, хъван тараб жо нахъе ххутIулеб.
bicun tarab Do horoCa uneb, ]wan taran Do na]e {uTuleb.
Бицун тараб жо гьороцца энеб, хъвамо тараб жо нахъе ххутIинеб.
bicun tarab Do horoCa eneb, ]wamo taran Do na]e {uTineb.
۶۳۸. بێښۇن تاراب جۈ هۈرۈڛا ئۇنېب، څوان تاراب جۈ ناڅې خۇطۇلېب.
639. Бицунареб гьикъуге, гьикъулареб бицунге.
bicunareb hiquge, hiqulareb bicunge.
Бициняреб гьикъуги, гьикъиняреб бицуги.
bicinyareb hiquge, hiqinyareb bicugi.
۶۳۹. بێښۇنارېب هێقۇڬې، هێقۇلارېب بێښۇنڬې.
640. Бицунге ххабар, тIаде чи вачIингун къотIизе толеб.
bicunge {abar, Tade xi wazingun qoTiRe toleb.
Бицуги ххабар, аде чи вегьун къотIде тенеб.
bicugi {abar, ade xi wehun qoTde teneb.
۶۴۰. بێښۇنڬې خابار، طادې چێ واڃێنڬۇن قۈطێزې تۈلېب.
641. Бицунеб меххалълъ – гьоцIцIо, гьекъолеб меххалълъ – загьру.
bicuneb me{a' - hoVo, heqoleb me{a' - Rahru.
Бицинеб меххалълъ – гьоцIцIо, гьекъенеб меххалълъ – загьру.
bicineb me{a' - hoVo, heqeneb me{a' - Rahru.
۶۴۱. بێښۇنېب مېخاڷ - هۈڞۈ، هېقۈلېب مېخاڷ - زاهرۇ.
642. Бицунев – гIабдал, гIин тIамулев – цIцIодор.
bicunew - fabdal, fin Tamulew - Vodor.
Бицинев – абдал, гIен тIаминев – цIцIодор.
bicinew - abdal, fen Taminew - Vodor.
۶۴۲. بێښۇنېو - عابدال، عێن طامۇلېو - ڞۈهۈر.
643. Бицунев гIадалав вугониги, гIин тIамулев цIцIодорав вукIине ккола.
bicunew fadalaw wugonigi, fin Tamulew Vodoraw wujine Kola.
Бицинев гIадалав вугониги, гIен тIаминев цIцIодорав вукIде ккена.
bicinew fadalaw wugonigi, fen Tamulew Vodoraw wujde Kena.
۶۴۳. بێښۇنېو عادالاو وۇڬۈنێڬێ، عێن طامۇلېو ڞۈدۈراو وۇگێنې ڭۈلا.
644. Бицунел гIемерлъун, гIамал гьабулел дагьлъугеги.
bicunel femer;un, famal habulel dah;ugegi.
Бицинел гIемелун, гIамал бунел дагьлугеги.
bicinel femelun, famal bunel dahlugegi.
۶۴۴. بێښۇنېل عېمېرڸۇن، عامال هابۇلېل داهڸۇڬېڬێ.
645. Бицухъе букIунеб гъаримаб рагIи – гъуралълъуб букIунеб бахьинаб кьегIер.
bicu]e bujuneb Garimab rafi - Gura'ub bujuneb baFinab pefer.
Бицухъе букIинеб гъаримаб рагIи – гъуралълъуб букIинеб бахьинаб кьегIер.
bicu]e bujineb Garimab rafi - Gura'ub bujineb baFinab pefer.
۶۴۵. بێښۇڅې بۇگۇنېب غارێماب راعێ - غۇراڷۇب بۇگۇنېب باڮێناب ڨېعېر.
646. Бищалълъ рекъечIого, хъирщалълъе ккана.
bi?a' reqezogo, ]ir?a'e Kana.
Бищалълъ рекъечIого, хъирщалълъе ккана.
bi?a' reqezogo, ]ir?a'e Kana.
۶۴۶. بێۺاڷ رېقېڃۈڬۈ، څێرۺاڷې ڭانا.
647. Бищун берцинаб жоялда байилан кьураб цIцIумур хIамицца жиндирго кIартида барабила.
bi?un bercinab Doyalda bayilan purab Vumur \amiCa Dindirgo jartida barabila.
Бищун берценаб жоялълъа байелан кьураб цIцIомор хIамицца жендерго кIартида барабила.
bi?un bercenab Doya'a bayelan purab Vomor \amiCa Dendergo jartida barabila.
۶۴۷. بێۺۇن بېرښێناب جۈيالدا بايێلان ڨۇراب ڞۇمۇر حامێڛا جێندێرڬۈ گارتێدا بارابێلا.
648. Бищун вокьуларессда ракьандасса гIус бихьейила.
bi?un wopulareSda rapandaSa fus biFeyila.
Бищун вокьинярессда ракьандасса гIус бихьейила.
bi?un wopinyareSda rapandaSa fus biFeyila.
۶۴۸. بێۺۇن وۈڨۇلارېصدا راڨانداصا عۇس بێڮېيێلا.
649. Бищун гьуинабги – мацIцI, бищун кьогIабги – мацIцI.
bi?un huinabgi - maV, bi?un pofabgi - maV.
Бищун гьоэнабги – мацIцI, бищун кьогIабги – мацIцI.
bi?un hoenabgi - maV, bi?un pofabgi - maV.
۶۴۹. بێۺۇن هۇئێنابڬێ - ماڞ، بێۺۇن ڨۈعابڬێ - ماڞ.
Цогидал ххалкъаздаго гIадин, гьаб бицен аваразда гьоркьобги тIибитIараб буго. “ГьоцIцIо бессулебги – кIал, берссен лагIулебги – кIал” гIадал абулел куцалги руго.
Ханасс вазирассда тIад къарабила жиндие бищунго гьуинабги бищунго кьогIабги квен босун вачIаян. КIиябго нухалда вазирасс босун бачIарабила цого бежараб мацIцI.
- Гьабго щиб, гьуинабги цого жо, кьогIабги цого жо, – ян ханасс гьикъараб меххалълъ, гIакъилав вазирасс гьадаб жаваб кьурабила.
cogidal {alqaRdago fadin, hab bicen awaraRda horpobgi TibiTarab bugo. "hoVo beSulebgi - jal, berSen lafulebgi - jal" fadal abulel kucalgi rugo.
{anaS waRiraSda Tad qarabila Dindiye bi?ungo huinabgi bi?un pofabgi kwen bosun wazayan. jiyabgo nu[alda waRiraS bosun bazarabila cogo beDarab maV.
- habgo ?ib, huinabgi cogo Do, pofabgi cogo Do, - yan {anaS hiqarab me{a', faqilaw waRiraS hadab Dawab purabila.
Цогидал ххалкъаздаго гIадин, гьаб бицен аваразда гьоркьобги тIибитIараб буго. “ГьоцIцIо бессинебги – кIал, берссен лагIинебги – кIал” гIадал абинел куцалги руго.
Хханасс вазирассда ад къарабила женде бищунго гьоэнабги бищунго кьогIабги квен босун вачIаян. КIиябго нугьалълъа вазирасс босун бегьарабила цого бежараб мацIцI.
- Гьабго щиби, гьоэнабги цого жо, кьогIабги цого жо, – ян хханасс гьикъараб меххалълъ, гIакъилав вазирасс гьадаб джаваб кьурабила.
cogidal {alqaRdago fadin, hab bicen awaraRda horpobgi TibiTarab bugo. "hoVo beSinebgi - jal, berSen lafinebgi - jal" fadal abinel kucalgi rugo.
{anaS waRiraSda ad qarabila Dende bi?ungo hoenabgi bi?un pofabgi kwen bosun wazayan. jiyabgo nuna'a waRiraS bosun beharabila cogo beDarab maV.
- habgo ?ibi, hoenabgi cogo Do, pofabgi cogo Do, - yan {anaS hiqarab me{a', faqilaw waRiraS hadab Hawab purabila.
ښۈڬێدال خالقازداڬۈ عادێن، هاب بێښېن اوارازدا هۈرڨۈبڬێ طێبێطاراب بۇڬۈ. "هۈڞۈ بېصۇلېبڬێ - گال، بېرصېن لاعۇلېبڬێ - گال" عادال ابۇلېل كۇښالڬێ رۇڬۈ.
خاناص وازێراصدا طاد قارابێلا جێندێيې بێۺۇنڬۈ هۇئێنابڬێ، بێۺۇن ڨۈعابڬێ كوېن بۈسۇن واڃايان. گێيابڬۈ نۇځالدا وازێراص بۈسۇن باڃارابێلا سۈڬۈ بېجاراب ماڞ.
- هاب ۺێب، هۇئێنابڬێ ښۈڬۈ جۈ، ڨۈعابڬێ ښۈڬۈ جۈ؟ - يان خاناص هێقاراب مېخاڷ، عاقێلاو وازێراص هاداب جاواب ڨۇرابێلا.
650. Бищун гIадамазе гIодовегIанав чи – гIагараб ххалкъалълъе ххилиплъарав чи.
bi?un fadamaRe fodowefanaw xi - fagarab {alqa'e {ili<;araw xi.
Бищун адамазе гIодовегIанав чи – гIагараб ххалкъалълъе ххилиплурав чи.
bi?un adamaRe fodowefanaw xi - fagarab {alqa'e {ili<luraw xi.
۶۵۰. بێۺۇن عادامازې عۈدۈوېعاناو چێ - عاڬاراب خالقاڷې خێلێفڸاراو چێ.
651. – Бищун дуда рихараб жо щиб&
– ШайтIан.
– Ххадуб дуда рихараб жо щиб&
– Россасс малълъараб гьабуларей чIчIужу.
- bi?un duda ri[arab Do ?ib&
- /ayTan.
- {adub duda ri[arab Do ?ib.
- roSaS ma'arab habularey ZuDu.
– Бищун дуда рихьараб жо щиби&
– ШайтIан.
– Ххадуб дуда рихьараб жо щиби&
– Россасс малълъараб бунярей чIчIужу.
- bi?un duda riFarab Do ?ibi&
- /ayTan.
- {adub duda riFarab Do ?ibi.
- roSaS ma'arab bunyarey ZuDu.
۶۵۱. - بێۺۇن دۇدا رێځاراب جۈ ۺێب؟
- شايطان.
- خادۇب دۇدا رێځاراب جۈ ۺێب؟
- رۈصاص ماڷاراب هابۇلارېي ڄۇجۇ.
652. Бищун квачараб къоялълъила хIама къинлъулеб.
bi?un kwaxarab qoya'ila \ama qin;uleb.
Бищун квачараб къоялълъила хIама къелинеб.
bi?un kwaxarab qoya'ila \ama qeluneb.
۶۵۲. بێۺۇن كواچاراب قۈياڷێلا حاما قێنڸۇلېب.
653. Бищун квешаб мехх – росслъи чIчIужуялълъ гьабизе лIугьараб мехх.
bi?un kwe/ab me{ - roS;i ZuDuya' habiRe `uharab me{.
Бищун кошаб мехх – россли чIчIужуялълъ буде лълъугьараб мехх.
bi?un ko/ab me{ - roSli ZuDuya' bude 'uharab me{.
۶۵۳. بێۺۇن كوېشاب مېخ - رۈصڸێ ڄۇجۇياڷ هابێزې ڶۇهاراب مېخ.
654. Бищун квешав тушман – ццеве вукIарав гьудул.
bi?un kwe/aw tu/man - Cewe wujaraw hudul.
Бищун кошав тушман – ццеве вукIарав гьудул.
bi?un ko/aw tu/man - Cewe wujaraw hudul.
۶۵۴. بێۺۇن كوېشاو تۇشمان - ڛېوې وۇگاراو هۇدۇل.
655. Бищун къваригIунеб жо ками ккараб меххалълъила лъалеб (къваригIараб меххалълъ хIажатаб батуларебила).
bi?un qwarifuneb Do kami Karab me{a'ila ;aleb (qwarifarab me{a' \aDatab batularebila).
Бищун къварагIинеб жо ками ккараб меххалълъила гьанеб (къварагIараб меххалълъ хIажатаб батиняребила).
bi?un qwarafineb Do kami Karab me{a'ila haleb (qwarafarab me{a' \aDatab batinyarebila).
۶۵۵. بێۺۇن قوارێعۇنېب جۈ كامێ ڭاراب مېخاڷێلا ڸالېب (فوارێعاراب مېخاڷ حاجاتاب باتۇلارېبێلا).
656. Бищун кIудияб бергьенлъи – жиндаго тIад босараб бергьенлъийила.
bi?un judiyab berhen;i - Dindago Tad bosarab berhen;iyila.
Бищун кIудаб белгьели – жендаго ад босараб белгьелийила.
bi?un judab belheli - Dendago ad bosarab belheliyila.
۶۵۶. بێۺۇن گۇدێياب بېرهېنڸێ - جێنداڬۈ طاد بۈساراب بېرهېنڸێيێلا.
657. Бищун кIудияб бечелъи – сахлъийила, бищун кIудияб роххел – рокьийила, бищун кIудияб талихI – лъималаздасса роххун ххутIийила.
bi?un judiyab bexe;i - sa[;iyila, bi?un judiyab ro{el - ropiyila, bi?un judiyab tali\ - ;imalaRdaSa ro{un {uTiyila.
Бищун кIудаб бечели – сагълийила, бищун кIудаб роххел – рокьийила, бищун кIудаб талихI – гьималаздасса разиго ххутIийила.
bi?un judab bexeli - saGliyila, bi?un judab ro{el - ropiyila, bi?un judab tali\ - himalaRdaSa raRigo {uTiyila.
۶۵۷. بێۺۇن گۇدێياب بېچېڸێ - ساځڸێيێلا، بێۺۇن گۇدێياب رۈخېل - رۈڨێيێلا، بێۺۇن گۇدێياب تالێح - ڸێمالازداصا رۈخۇن خۇطێيێلا.
658. Бищун кIудияб гъалатI – хьулкъотIийила.
bi?un judiyab GalaT - FulqoTiyila.
Бищун кIудаб гъалатI – хьулкъотIийила.
bi?un judab GalaT - FulqoTiyila.
۶۵۸. بێۺۇن گۇدێياب غالاط - ڮۇلقۈطێيێلا.
659. Бищун кIудияб гIакъиллъи гIадатлъиялълъул тIиндайила букIунеб.
bi?un judiyab faqil;i fadat;iya'ul Tindayila bujuneb.
Бищун кIудаб гIакъили гIадатлиялълъул тIиндайила букIинеб.
bi?un judab faqili fadatliya'ul Tindayila bujineb.
۶۵۹. بێۺۇن گۇدێياب عاقێلڸێ عاداتڸێياڷۇل طێندايێلا بۇگۇنېب.
660. Бищун кIудияб мунагь – эбел-инссул адаб гьабунгутIи.
bi>un judiyab munah - ebel-inSul adab habunguTi.
Бищун кIудаб мунагь – эбел-энссол адаб бучIого тей.
bi>un judiyab munah - ebel-enSol adab buzogo tey.
۶۶۰. بێۺۇن گۇدێياب مۇناه - ئېبېل- ئێنصۇل اداب هابۇنڬۇطێ.
661. Бищун кIудияб талихI гьечIолъи – духъ гIенеккуларел лъимал лIугьин.
bi?un judiyab tali\ hezo;i - du] feneKularel ;imal `uhin.
Бищун кIудаб талихI гьечIоли – дуда гIенеккинярел гьимал лълъугьин.
bi?un judab tali\ hezoli - duda feneKinyarel himal 'uhin.
۶۶۱. بێۺۇن گۇدێياب تالێح هېڃۈڸێ - دۇڅ عېنېڭۇلارېل ڸێمال ڶۇهێن.
662. Бищун лебалаб ярагъ – къо ккедал кодоб бугеб ярагъ.
bi?un lebalab yaraG - qo Kedal kodob bugeb yaraG.
Бищун лебалаб ярагъ – къо ккедал кодоб бугеб ярагъ.
bi?un lebalab yaraG - qo Kedal kodob bugeb yaraG.
۶۶۲. بێۺۇن لېبالاب ياراغ - قۈ ڭېدال كۈدۈب بۇڬېب ياراغ.
663. Бищун лълъикIаб калам – кваназе рачIаян аби.
bi?un 'ijab kalam - kwanaRe razayan abi.
Бищун лълъикIаб калам – кунаде рачIаян аби.
bi?un 'ijab kalam - kunade razayan abi.
۶۶۳. بێۺۇن ڷێگاب كالام - كوانازې راڃايان ابێ.
664. «Бищун лълъикIав багьадур» – кьалде ккечIев Майиндур.
«bi?un 'ijaw bahadur» - palde Kezew mayindur.
«Бищун лълъикIав багьадур» – кьалде ккечIев Майиндур.
«bi?un 'ijaw bahadur» - palde Kezew mayindur.
۶۶۴. "بێۺۇن ڷێگاو باهادۇر" - ڨالدې ڭېڃېو مايێندۇر.
665. – Бищун лълъикIав щивила&
– Дие лълъикIлъи гьабурав.
bi?un 'ijaw ?iwila&
- diye 'ij;i haburaw.
– Бищун лълъикIав щивила&
– Де лълъикIли бурав.
bi?un 'ijaw ?iwila&
- de 'ijli buraw.
۶۶۵. - بێۺۇن ڷێگاو ۺێوێلا؟
- دێيې ڷێگڸێ هابۇراو.
666. Бищун лълъикIалълъа хъирщарай, хъахIазулIа йищарай – бищун квешай ятарай.
bi?un 'ija'a ]ir?aray, ]a\aRu`a yi?aray - bi?un kwe/ay yataray.
Бищун лълъикIалълъа хъирщарай, хъахIазулълъа йищарай – бищун кошай ятарай.
bi?un 'ija'a ]ir?aray, ]a\aRu'a yi?aray - bi?un ko/ay yataray.
۶۶۶. بێۺۇن ڷێگاڷا څێرۺاراي، څاحازۇڶا يێۺاراي - بێۺۇن كوېشاي ياتاراي.
667. Бищун ххадув ккарассе – хераб гIакдал тIеренчехь.
bi?un {aduw KaraSe - [erab fakdal TerenxeF.
Бищун ххадув ккарассе – хIераб гIакдал эренчехь.
bi?un {aduw KaraSe - \erab fakdal erenxeF.
۶۶۷. بێۺۇن خادۇو ڭاراصې - ځېراب عاكدال طېرېنچېڮ.
668. Бищун ххалатаб жо – мацIцI, бищун чIухIараб жо – хIелеко.
bi?un {alatab Do - maV, bi?un zu\arab Do - \eleko.
Бищун ххалатаб жо – мацIцI, бищун чIухIараб жо – хIелеко.
bi?un {alatab Do - maV, bi?un zu\arab Do - \eleko.
۶۶۸. بێۺۇن خالاتاب جۈ - ماڞ، بێۺۇن ڃۇحاراب جۈ - حېلېكۈ.
669. Бищун ххатIа гIемерав чи – бищун калам гIемерав чи.
bi?un {aTa femeraw xi - bi?un kalam femeraw xi.
Бищун ххатIа гIемерав чи – бищун калам гIемерав чи.
bi?un {aTa femeraw xi - bi?un kalam femeraw xi.
۶۶۹. بێۺۇن خاطا عېمېراو چێ - بێۺۇن كالام عېمېراو چێ.
670. Бищун ххирияб ххазина – яхI-намусила.
bi?un {iriyab {aRina - ya\-namusila.
Бищун ххирияб ххазина – яхI-намусила.
bi?un {iriyab {aRina - ya\-namusila.
۶۷۰. بێۺۇن خێرێياب خازێنا - ياح - نامۇسێلا.
671. Бищун хIикматал хIаял гIумруялълъулги къисматалълъулгийила рукIунел.
bi?un \ikmatal \ayal fumruya'ulgi qismata'ulgiyila rujunel.
Бищун хIикматал хIаял гIумруялълъулги къисматалълъулгийила рукIинел.
bi?un \ikmatal \ayal fumruya'ulgi qismata'ulgiyila rujinel.
۶۷۱. بێۺۇن حێكماتال حايال عۇمرۇياڷۇلڬێ قێسماتاڷۇلڬێيێلا.
672. Бищунго баркала гьечIеб хIалтIи – гьоркьохъанлъийила.
bi?ungo barkala hezeb \alTi - horpo]an;iyila.
Бищунго баркала гьечIеб хIалтIи – гьоркьохъалийила.
bi?ungo barkala hezeb \alTi - horpo]aliyila.
۶۷۲. بێۺۇنڬۈ باركالا هېڃېب حالطێ - هۈرڨۈڅانڸێيێلا.
673. Бищунго бахIарчияв чи – хханассда ццевеги битIараб бицун кIалъазе кIварав чи.
bi?ungo ba\arxiyaw xi - {anaSda Cewegi biTarab bicun ja;aRe jwaraw xi.
Бищунго бахIарчияв чи – хханассда ццевеги битIараб бицун кIалгьаде кIварав чи.
bi?ungo ba\arxiyaw xi - {anaSda Cewegi biTarab bicun jalhade jwaraw xi.
۶۷۳. بێۺۇنڬۈ باحارچێياو چێ - خاناصدا ڛېوېڬێ بێطاراب بێښۇن گاڸازې گواراو چێ.
674. – Бищунго бечедав чи щив кколев&
– Сахлъи бугев чи.
– Гьессдассаги бечедав чи щив кколев&
– Кверда маххшел бугев чи.
- bi?ungo bexedaw xi ?iw Kolew&
- sa[;i bugew xi.
- heSdaSagi bexedaw xi ?iw Kolew&
- kwerda ma{?el bugew xi.
– Бищунго бечедав чи щиви ккенев&
– Сагъли бугев чи.
– Гьессдассаги бечедав чи щиви ккенев&
– Кверда маххшел бугев чи.
- bi?ungo bexedaw xi ?iwi Kenew&
- saGli bugew xi.
- heSdaSagi bexedaw xi ?iwi Kenew&
- kwerda ma{?el bugew xi.
۶۷۴. - بێۺۇنڬۈ بېچېداو چێ ۺێو ڭۈلېو؟
- ساځڸێ بۇڬېو چێ.
- هېصداصاڬێ بېچېداو چێ ۺێو ڭۈلېو؟
- كوېردا ماخۺېل بۇڬېو.
675. Бищунго бигьаяб хIалтIийила хIама квегъиги кIвекьмахх чарххида кквейги.
bi?ungo bihayab \alTiyila \ama kweGigi jwepma{ xar{ida Kweygi.
Бищунго бигьаяб хIалтIийила хIама квегъиги кIвецIцIмахх чарххила кквейги.
bi?ungo bihayab \alTiyila \ama kweGigi jweVma{ xar{ila Kweygi.
۶۷۵. بێۺۇنڬۈ بێهاياب حالطێيێلا حاما كوېغێڬێ، گوېڨماخ چارخێدا ڭوېيڬێ
676. Бищунго бухIизабулеб цIцIал жамагIаталълъулила.
bi?ungo bu\iRabuleb Val Damafata;ulila.
Бищунго бухIдебунеб цIцIал джамагIаталълъулила.
bi?ungo bu\debuneb Val Hamafata;ulila.
۶۷۶. بێۺۇنڬۈ بۇحێزابۇلېب ڞال جاماعاتاڷۇلێلا.
677. Бищунго гьуинаб жо – макьу, бищунго кьогIаб жо – бокьулареб жо.
bi?ungo huinab Do - mapu, bi?ungo pofab Do - bopulareb Do.
Бищунго гьоэнаб жо – макьо, бищунго кьогIаб жо – бокьиняреб жо.
bi?ungo hoenab Do - mapo, bi?ungo pofab Do - bopinyareb Do.
۶۷۷. بێۺۇنڬۈ هۇئێناب جۈ - ماڨۇ، بێۺۇنڬۈ ڨۈعاب جۈ - بۈڨۇلارېب جۈ.
678. Бищунго гьуинаб хIухьел – лъимадул хIухьел, бищунго берцинаб калам – лъимадул калам.
bi?ungo huinab \uFel - ;imadul \uFel, bi?ungo bercinab kalam - ;imadul kalam.
Бищунго гьоэнаб хIохьел – гьимадол хIохьел, бищунго берценаб калам – гьимадол калам.
bi?ungo hoenab \oFel - himadol \oFel, bi?ungo bercenab kalam - himadol kalam.
۶۷۸. بێۺۇنڬۈ هۇئێناب حۇڮېل - ڸێمادۇل حێڮېل، بێۺۇنڬۈ بېرښێناب كالام - ڸێمادۇل كالام.
679. Бищунго гIакъилав чи – бищунго гIадатав чи.
bi?ungo faqilaw xi - bi?ungo fadataw xi.
Бищунго гIакъилав чи – бищунго гIадатав чи.
bi?ungo faqilaw xi - bi?ungo fadataw xi.
۶۷۹. بێۺۇنڬۈ عاقێلاو چێ - بێۺۇنڬۈ عاداتاو چێ.
680. Бищунго гIакъилавги – гIадан, бищунго гIадалавги – гIадан.
bi?ungo faqilawgi - fadan, bi?ungo fadalawgi - fadan.
Бищунго гIакъилавги – адан, бищунго гIадалавги – адан.
bi?ungo faqilawgi - adan, bi?ungo fadalawgi - adan.
۶۸۰. بێۺۇنڬۈ عاقێلاوڬێ - عادان، بێۺۇنڬۈ عادالاوڬێ - عادان.
681. Бищунго гIемер хIетIе тункулеб гамачI – жагьиллъийила.
bi?ungo femer \eTe tunkuleb gamaz - Dahil;iyila.
Бищунго гIемер хIетIе тункинеб гамачI – жагьилийила.
bi?ungo femer \eTe tunkineb gamaz - Hahiliyila.
۶۸۱. بێۺۇنڬۈ عېمېر حېطې تۇنكۇلېب ڬاماڃ - جاهێلڸێيێلا.
682. Бищунго квешав гьудул – бечелъидал мун цIунулев, мискинлъидал мун реххун толев чи.
bi?ungo kwe/aw hudul - bexe;idal mun vunulew, miskin;idal mun re{un tolew xi.
Бищунго кошав гьудул – бечелун мун цIунинев, мискIилун мун реххун тенев чи.
bi?ungo ko/aw hudul - bexelun mun vuninew, misjilun mun re{un tenew xi.
۶۸۲. بێۺۇنڬۈ كوېشاو هۇدۇل - بېچېڸێدال مۇن ڝۇنۇلېو، مێسكێنڸێدال مۇن رېخۇن تۈلېو چێ.
683. Бищунго квешав чи – хварав чи какулев чи.
bi?ungo kwe/aw xi - [waraw xi kakulew xi.
Бищунго кошав чи – хIварав чи какинев чи.
bi?ungo ko/aw xi - \waraw xi kakinew xi.
۶۸۳. بێۺۇنڬۈ كوېشاو چێ - ځواراو چێ كاكۇلېو چێ.
684. Бищунго кутакав чи – жиндирго ццин къвинабизе кIолев чи.
bi?ungo kutakaw xi - Dindirgo Cin qwinabiRe jolew xi.
Бищунго кутакав чи – жендерго ццин къондебуде кIванев чи.
bi?ungo kutakaw xi - Dendergo Cin qondebude jwanew xi.
۶۸۴. بێۺۇنڬۈ كۇتاكاو چێ - جێندێرڬۈ ڛێن قوێنابێزې گۈلېو چێ.
685. Бищунго къабихIаб жо – живго жинццаго вецци, бищунго къадараб жо – жиндиего бокьулареб жо чияе гьаби.
bi?ungo qabi\ab Do - Diwgo DinCago weCi, bi?ungo qadarab Do - Dindiyego bopulareb Do xiyaye habi.
Бищунго къабихIаб жо – живго женццаго вецци, бищунго къадараб жо – жендего бокьиняреб жо чияе буй.
bi?ungo qabi\ab Do - Diwgo DenCago weCi, bi?ungo qadarab Do - Dendego bopinyareb Do xiyaye buy.
۶۸۵. بێۺۇنڬۈ قابێحاب جۈ - جێوڬۈ جێنڛاڬۈ وېڛێ، بێۺۇنڬۈ قاداراب جۈ - جێندێيېڬۈ بۈڨۇلارېب جۈ چێيايې هابێ.
686. Бищунго кьарияб жо – рии, бищунго бечедаб жо – ххасалихълъи.
bi?ungo pariyab Do - rii, bi?ungo bexedab Do - {asali];i.
Бищунго кьарияб жо – рии, бищунго бечедаб жо – ххасел.
bi?ungo pariyab Do - rii, bi?ungo bexedab Do - {asel.
۶۸۶. بێۺۇنڬۈ ڨارێياب جۈ - رێئێ، بێۺۇنڬۈ بېچېداب جۈ - خاسالێڅڸێ
687. Бищунго лълъикIав чи – балъголъи цIунулев чи.
bi?ungo 'ijaw xi - ba;go;i vunulew xi.
Бищунго лълъикIав чи – балголи цIунинев чи.
bi?ungo 'ijaw xi - balgoli vuninew xi.
۶۸۷. بێۺۇنڬۈ ڷێگاو چێ - باڸڬۈڸێ ڝۇنۇلېو چێ.
688. Бищунго лълъикIав чи – битIаралда битIарабилан, тIекъалда тIекъабилан абизе кIолев чи.
bi?ungo 'ijaw xi - biTaralda biTarabilan, Teqalda Teqabilan abiRe jolew xi.
Бищунго лълъикIав чи – битIаралълъа битIарабилан, тIекъалълъа тIекъабилан абде кIванев чи.
bi?ungo 'ijaw xi - biTara'a biTarabilan, Teqa'a Teqabilan abde jwanew xi.
۶۸۸. بێۺۇنڬۈ ڷێگاو چێ - بێطارالدا بێطارابێلان، طېقالدا طېقابێلان ابێزې گۈلېو چێ.
689. Бищунго лълъикIав чи – хъизан-рукъ разияв чи.
bi?ungo 'ijaw xi - ]iRan-ruq raRiyaw xi.
Бищунго лълъикIав чи – ххизан-рукъ разияв чи.
bi?ungo 'ijaw xi - {iRan-ruq raRiyaw xi.
۶۸۹. بێۺۇنڬۈ ڷێگاو چێ - څێزان- رۇق رازێياو چێ.
690. Бищунго лълъикIал ахихъаби – ракги лълъимги.
bi?ungo 'ijal a[i]abi - rakgi 'imgi.
Бищунго лълъикIал агьихъаби – ракги лълъинги.
bi?ungo 'ijal ahi]abi - rakgi 'ingi.
۶۹۰. بێۺۇنڬۈ ڷێگال اځێڅابێ - راكڬێ ڷێمڬێ.
691. Бищунго рахIатаб мехх бугилан абурабила царацца, дида бахIриги бихьулареб, бахIриялда дунги бихьулареб мехх.
bi?ungo ra\atab me{ bugilan aburabila caraCa, dida ba\rigi biFulareb, ba\riyalda dungi biFulareb me{.
Бищунго рахIатаб мехх бугилан абурабила царацца, дида бахIриги бихьиняреб, бахIриялълъа дунги бихьиняреб мехх.
bi?ungo ra\atab me{ bugilan aburabila caraCa, dida ba\rigi biFinyareb, ba\riya'a dungi biFinyareb me{.
۶۹۱. بێۺۇنڬۈ راحاتاب مېخ بۇڬێلان ابۇرابێلا ښاراڛا، دێدا باحرێڬێ بێڮۇلارېب، باحرێيالدا دۇنڬێ بێڮۇلارېب مېخ.
692. Бищунго рахIатаб мехх – гIадамазулI лълъикI вугеб мехх.
bi?ungo ra\atab me{ - fadamaRu` 'ij wugeb me{.
Бищунго рахIатаб мехх – гIадамазулълъ лълъикI вугеб мехх.
bi?ungo ra\atab me{ - fadamaRu' 'ij wugeb me{.
۵۹۲. بێۺۇنڬۈ راحاتاب مېخ - عادامازۇڶ ڷێگ وۇڬېب مېخ.
693. Бищунго рикIкIадаб сапаралълъ унев чи – ункъабго бокIон битIарав гьудул валагьизе унев чи.
bi?ungo riJadab sa<ara' unew xi - unqabgo bojon biTaraw hudul walahiRe unew xi.
Бищунго рикIкIадаб сапаралълъ энев чи – ункъабго бокIон битIарав гьудул валагьде энев чи.
bi?ungo riJadab sa<ara' enew xi - unqabgo bojon biTaraw hudul walahde enew xi.
۶۹۳. بێۺۇنڬۈ رێڴاداب سافاراڷ ئۇنېو چێ - ئۇنقابڬۈ بۈگۈن بێطاراو هۇدۇل والاهێزې ئۇنېو چێ.
694. Бищунго рукъалълъул хIал чIчIужуялда лъала, бищунго чIчIужуялълъул хIал россассда лъала.
bi?ungo ruqa'ul \al ZuDuyalda ;ala, bi?ungo ZaDuya'ul \al roSaSda ;ala.
Бищунго рукъалълъул хIал чIчIужуялълъа гьаня, бищунго чIчIужуялълъул хIал россассда гьаня.
bi?ungo ruqa'ul \al ZuDuya'a hanya, bi?ungo ZaDuya'ul \al roSaSda hanya.
۶۹۴. بێۺۇنڬۈ رۇقاڷۇل حال ڄۇجۇيالدا ڸالا، بێۺۇنڬۈ ڄۇجۇياڷۇل حال رۈصاصدا ڸالا.
695. Бищунго талихI бугев чи – гIакълу бугев чи, бищунго талихI къарав чи – ахIмакъав чи.
bi?ungo tali\ bugew xi - faqlu bugew xi, bi?ungo tali\ qaraw xi - a\maqaw xi.
Бищунго талихI бугев чи – гIакълу бугев чи, бищунго талихI къарав чи – ахIмакъав чи.
bi?ungo tali\ bugew xi - faqlu bugew xi, bi?ungo tali\ qaraw xi - a\maqaw xi.
۶۹۵. بێۺۇنڬۈ تالێح بۇڬېو چێ - عاقلۇ بۇڬېو چێ، بێۺۇنڬۈ تالێح قاراو چێ - احماقاو چێ.
696. Бищунго тIагIамаб квен – цадахъ квараб квен.
bi?ungo Tafamab kwen - cada] kwarab kwen.
Бищунго тIагIамаб квен – цадахъ квараб квен.
bi?ungo Tafamab kwen - cada] kwarab kwen.
۶۹۶. بێۺۇنڬۈ طاعاماب كوېن - ښاداڅ كواراب كوېن.
697. Бищунго ххалатаб жо мацIцIила, бищунго ххеххаб жо ракIила.
bi?ungo {alatab Do maVila, bi?ungo {e{ab Do rajila.
Бищунго ххалатаб жо мацIцIила, бищунго ххеххаб жо ракIила.
bi?ungo {alatab Do maVila, bi?ungo {e{ab Do rajila.
۶۹۷. بێۺۇنڬۈ خالاتاب جۈ ماڞێلا، بێۺۇنڬۈ خېخاب جۈ راگێلا.
698. Бищунго хIалалаб квен – гьоболгун цадахъ квараб квен, бищунго хIалалаб хIалтIи – хIила гьечIеб даран.
bi?ungo \alalab kwen - hobolgun cada] kwarab kwen, bi?ungo \alalab \alTi - \ila hezeb daran.
Бищунго хIалалаб квен – гьоболгун цадахъ квараб квен, бищунго хIалалаб хIалтIи – хIила гьечIеб даран.
bi?ungo \alalab kwen - hobolgun cada] kwarab kwen, bi?ungo \alalab \alTi - \ila hezeb daran.
۶۹۸. بێۺۇنڬۈ حالالاب كوېن - هۈبۈلڬۇن ښاداڅ كواراب كوېن، بێۺۇنڬۈ حالالاب حالطێ - حێلا هېڃېب داران.
699. Бищун хIалихьатаб хIайван хIамайила, бищун къадараб пихъ куракила, бищун къадарав чи ваццассул йикIарай чIчIужу ячарав чийила.
bi?un \aliFatab \aywan \amayila, bi?un qadarab <i] kurakila, bi?un qadaraw xi waCaSul yijaray ZuDu yaxaraw xiyila.
Бищун хIалихьатаб хIайван хIамайила, бищун къадараб пихъ куракила, бищун къадарав чи ваццассул йикIарай чIчIужу ячарав чийила.
bi?un \aliFatab \aywan \amayila, bi?un qadarab <i] kurakila, bi?un qadaraw xi waCaSul yijaray ZuDu yaxaraw xiyila.
۶۹۹. بێۺۇن حالێڮاتاب حايوان حامايێلا، بێۺۇن قاداراب فێڅ كۇراكێلا، بێۺۇن قاداراو چێ واڛاصۇل يێگاراي ڄۇجۇ ياچاراو چێيێلا.
НекIо ханзабазул гIадат букIун буго щиб-щибниги рахъалълъ цоцазул хIалал рихьулеб. Цо нухалълъ ххунздерил ханасс хьиндалазул ханассде битIун буго гьадинаб ругьел -“Дуцца дие битIе дур вилаяталда бугеб бищун къадараб хIайваналдаги лъун, бищун къадарав чиги ххадув тIамун, бищун къадараб пихъ”.
Хьиндалазул ханасс витIун вачIун вуго куракул чIагьалги хIамида лъун, хварав ваццассул йикIарай чIчIужу ячарав чи.
nejo {anRabaRul fadat bujun bugo ?ib-?ibnigi ra]a' cocaRul \alal riFuleb. co nu[a' {unRderil {anaS FindalaRul {anaSde biTun bugo hadinab ruhel - «duCa diye biTe dur wilayatalda bugeb bi?un qadarab \aywanaldagi ;un, bi?un qadaraw xigi {aduw Tamun, bi?un qadarab <i]».
FindalaRul {anaS wiTun wazun wugo kurakul zahalgi \amida ;un, [waraw waCaSul yijaray ZuDu yaxaraw xi.
НекIо хханзабазул гIадат букIун буго щиб-щибниги рахъалълъ цоцазул хIалал рихьинеб. Цо нугьалълъ ххунздерил хханасс хьиндалазул хханассде битIун буго гьадинаб рогьел -“Дуцца де битIе дур вилаяталълъа бугеб бищун къадараб хIайваналълъаги гьумо, бищун къадарав чиги ххадув тIамун, бищун къадараб пихъ”.
Хьиндалазул хханасс витIун вачIун вуго куракул чIагьалги хIамида гьумо, хIварав ваццассул йикIарай чIчIужу ячарав чи.
nejo {anRabaRul fadat bujun bugo ?ib-?ibnigi ra]a' cocaRul \alal riFineb. co nuha' {unRderil {anaS FindalaRul {anaSde biTun bugo hadinab rohel - «duCa de biTe dur wilayata'a bugeb bi?un qadarab \aywana'agi humo, bi?un qadaraw xigi {aduw Tamun, bi?un qadarab <i]».
FindalaRul {anaS wiTun wazun wugo kurakul zahalgi \amida humo, \waraw waCaSul yijaray ZuDu yaxaraw xi.
نېگۈ خانزابازۇل عادات بۇگۇن بۇڬۈ ۺێب- ۺێبنێڬێ راڅاڷ ښۈښازۇل حالال رێڮۇلېب. ښۈ نۇځاڷ خۇنزدېرێل خاناص ڮێندالازۇل خاناصدې بێطۇن بۇڬۈ هادێناب رۇهېل: "دۇڛا دێيې بێطې دۇر وێلاياتالدا بۇڬېب بێۺۇن قاداراب حايوانالداڬێ ڸۇن، بێۺۇن قاداراو چێڬێ خادۇو طامۇن، بێۺۇن قاداراب فێڅ".
ڮێندالازۇل خاناص وێطۇن واڃۇن وۇڬۈ كۇراكۇل ڃاهالڬێ حامێدا ڸۇن، ځواراو واڛاصۇل يێگاراي ڄۇجۇ ياچاراو چێ.
700. Бищунго цIакъавилан тарав вас къадарав лIугьаравила, къадаравилан тарав лълъикIав лIугьаравила.
bi?ungo vaqawilan taraw was qadaraw `uharawila, qadarawilan taraw 'ijaw `uharawila.
Бищунго цIакъавилан тарав вас къадарав лълъугьаравила, къадаравилан тарав лълъикIав лълъугьаравила.
bi?ungo vaqawilan taraw was qadaraw 'uharawila, qadarawilan taraw 'ijaw 'uharawila.
۷۰۰. بێۺۇنڬۈ ڝاقاوێلان تاراو واس قاداراو ڶۇهاراوێلا، قاداراوێلان تاراو ڷێگاو ڶۇهاراوێلا.
701. Бищунго чияссе захIматаб жо – живго жиндаго вичIчIизеги жиндир балъголъи чиядасса баххчизеги.
bi?ungo xiyaSe Ra\matab Do - Diwgo Dindago wiZiRegi Dindir ba;go;i xiyadaSa ba{xiRegi.
Бищунго чияссе захIматаб жо – живго жендаго вичIчIдеги жендер балголи чиядасса баххчдеги.
bi?ungo xiyaSe Ra\matab Do - Diwgo Dendago wiZdegi Dender balgoli xiyadaSa ba{xdegi.
۷۰۱. بێۺۇنڬۈ چێياصې زاحماتاب جۈ - جێوڬۈ جێنداڬۈ وێڄێزېڬێ جێندێر باڸڬۈڸێ چێياداصا باخچێزېڬێ.
702. Бищунго чIухIараб жоги – хIелеко, бищунго яхI бугеб жоги – хIелеко.
bi?ungo zu\arab Dogi - \eleko, bi?ungo ya\ bugeb Dogi - \eleko.
Бищунго чIухIараб жоги – хIелеко, бищунго яхI бугеб жоги – хIелеко.
bi?ungo zu\arab Dogi - \eleko, bi?ungo ya\ bugeb Dogi - \eleko.
۷۰۲. بێۺۇنڬۈ ڃۇحاراب جۈڬێ - حېلېكۈ، بێۺۇنڬۈ ياح بۇڬېب جۈڬێ - حېلېكۈ.
703. Бо балагьун кванарав, бо балагьун вилълъулев.
bo balahun kwanaraw, bo balahun wi'ulew.
Бо балагьун кунарав, бо балагьун вилълъинев.
bo balahun kunaraw, bo balahun wi'inew.
۷۰۳. بۈ بالاهۇن كواناراو، بۈ بالاهۇن وێڷۇلېو.
704. Бобихх.
bobi{.
Бобихх.
bobi{.
۷۰۴. بۈبێخ
705. Богол рагI – ризаб жо.
bogol raf - riRab Do.
Богол рагI – ризаб жо.
bogol raf - riRab Do.
۷۰۵. بۈڬۈل راع - رێزاب جۈ.
706. Богун вагъарав ххеххго къола, гIемер вагъулев дагьавги ххеххго къола.
bogun waGaraw {e{go qola, femer waGulew dahawgi {e{go qola.
Богун вагъарав ххеххго къена, гIемер вагъинев дагьавги ххеххго къена.
bogun waGaraw {e{go qena, femer waGinew dahawgi {e{go qena.
۷۰۶. بۈڬۇن واغاراو خېخڬۈ قۈلا، عېمېر واغۇلېو داهاوڬێ خېخڬۈ قۈلا.
707. БогIое вагьарав, гIатIае ворлIарав.
bofoye waharaw, faTaye wor`ataw.
БогIое вагьарав, гIатIае ворлълъарав.
bofoye waharaw, faTaye wor'ataw.
۷۰۷. بۈعۈيې واغاراو، عاطايې وۈرڶاراو.
708. БогIол агIа гьабурай, гIатIал мама гьабурай.
bofol afa haburay, faTal mama haburay.
БогIол агIа бурай, гIатIал мама бурай.
bofol afa buray, faTal mama buray.
۷۰۸. بۈعۈل اعا هابۇراي، عاطال ماما هابۇراي.
709. БогIол мугьгIан цояссе вокьани, гьалил мугьгIан цогияссеги вокьулев.
bofol muhfan coyaSe wopani, halil muhfan cogiyaSegi wopulew.
БогIол мугьгIан цояссе вокьани, гьолол мугьгIан цогияссеги вокьинев.
bofol muhfan coyaSe wopani, holol muhfan cogiyaSegi wopinew.
۷۰۹. بۈعۈل مۇهعان ښۈياصې وۈڨانێ، هالێل مۇهعان ښۈڬێياصېڬێ وۈڨۇلېو.
710. БогIол цIураб царгъидеги багеги цIцIер.
bofol vurab carGidegi bagegi Ver.
БогIол цIураб цоргъодеги багеги цIцIвер.
bofol vurab corGodegi bagegi Vwer.
۷۱۰. بۈعۈل ڝۇراب ښارغێدېڬێ باڬېڬێ ڞېر.
711. БогIол рокьи букIунеб, кьовул божи букIунеб.
bofol ropi bujuneb, powul boDi bujuneb.
БогIол рокьи букIинеб, кьовол божи букIинеб.
bofol ropi bujineb, powol boDi bujineb.
۷۱۱. بۈعۈل رۈڨێ بۇگۇنېب، ڨۈوۇل بۈجێ بۇگۇنېب.
712. БогIоллъиялълъул парччахI – ролI, яваналълъул парччахI – рахь.
bofol;iya'ul <arXa\ - ro`, yawana'ul <arXa\ - raF.
БогIолиялълъул парччахI – ролълъ, яваналълъул парччахI – рахь.
bofoliya'ul <arXa\ - ro', yawana'ul <arXa\ - raF.
۷۱۲. بۈعۈلڸێياڷۇل فارڿاح - رۈڶ، ياواناڷۇل فارڿاح - راڮ.
713. БогIоцца меххтарав вигьунарев, чIагIдацца меххтарав вигьунев.
bofoCa me{taraw wihunarew, zafdaCa me{taraw wihunew.
БогIоцца меххтарав вигьинярев, чIагIдацца меххтарав вигьинев.
bofoCa me{taraw wihinyarew, zafdaCa me{taraw wihinew.
۷۱۳. بۈعۈڛا مېختاراو وێـهۇنارېو، ڃاعداڛا مېختاراو وێـهۇنېو.
714. Боде бачIинчIеб росдаде бачIунгеги, росдаде бачIинчIеб рукъалде бачIунгеги.
bode bazinzeb rosdade bazungegi, rosdade bazinzeb ruqalde bazungegi.
Боде бегьчIеб росдале бегьугеги, росдале бегьчIеб рукъалълъе бегьугеги.
bode behzeb rosdale behugegi, rosdale behzeb ruqa'e behugegi.
۷۱۴. بۈدې باڃێنڃېب رۈسدادې باڃۇنڬېڬێ، رۈسدادې باڃێنڃېب رۇقالدې باڃۇنڬېڬێ.
715. Бодул ургъел – Шамххалассе, дадил ургъел – гIоркь ккурассе.
bodul urGel - /am{alaSe, dadil urGel - forp KuraSe.
Бодол ургъел – Шамххалассе, дадил ургъел – гIокь ккурассе.
bodol urGel - /am{alaSe, dadil urGel - fop KuraSe.
۷۱۵. بۈدۇل ئۇرغېل - شامخالاصې، دادێل ئۇرغېل - عۈرڨ ڭۇراصې.
716. БодулI гIабдал камуларев.
bodu` fabdal kamularew.
Бодолълъ абдал каминярев.
bodo' abdal kaminyarew.
۷۱۶. بۈدۇڶ عابدال كامۇلارېو.
717. – Божа, божа, къоролай, дурго къвачIаги ххинин.
– Божиларо, гьабигьан, хIурул цIураб магжида.
- boDa, boDa, qorolay, durgo qwazagi {inin.
- boDilaro, habihan, \urul vurab magDida.
– Божа, божа, къоролай, дурго къвачIаги ххинин.
– Божларо, гьибигьан, хIурул цIураб мегжила.
- boDa, boDa, qorolay, durgo qwazagi {inin.
- boDlaro, hibihan, \urul vurab megDila.
۷۱۷. - بۈجا، بۈجا، قۈرۈلاي، دۇرڬۈ قواڃاڬێ خێنێن.
- بۈجێلارۈ، هابێهان، حۇرۇل ڝۇراب ماڬجێدا.
718. Божаравги хваги, щакдараравги хваги.
boDarawgi [wagi, ?akdararawgi [wagi.
Божаравги хIваги, щакдараравги хIваги.
boDarawgi \wagi, ?akdararawgi \wagi.
۷۱۸. بۈجاراوڬێ ځواڬێ، ۺاكداراراوڬێ ځواڬێ.
719. Божи бугеб магIардайила хIамил гIундул ххутIарал.
boDi bugeb mafardayila \amil fundul {uTaral.
Божи бугеб маардайила хIамил гIундул ххутIарал.
boDi bugeb maardayila \amil fundul {uTaral.
۷۱۹. بۈجێ بۇڬېب ماعاردايێلا حامێل عۇندۇل خۇطارال.
720. Божи гьечIеб рекъелалдасса хьул къотIараб кьал лълъикIаб.
boDi hezeb reqelaldaSa Ful qoTarab pal 'ijab.
Божи гьечIеб рекъеналълъасса хьул къотIараб кьал лълъикIаб.
boDi hezeb reqena'aSa Ful qoTarab pal 'ijab.
۷۲۰. بۈجێ هېڃېب رېقېلالداصا ڮۇل قۈطاراب ڨال ڷێگاب.
721. Божилъиги гьудуллъиги – къураб бергьинегIан букIунеб жо.
boDi;igi hudul;igi - qurab berhinefan bujuneb Do.
Божилиги гьудулиги – къураб белдегIан букIинеб жо.
boDiligi huduligi - qurab beldefan bujineb Do.
۷۲۱. بۈجێڸێڬێ هۇدۇلڸێڬێ - قۇراب بېرهێنېعان بۇگۇنېب جۈ.
722. Божуда рекIкI гьабуге, батулареб бицунге.
boDuda reJ habuge, batulareb bicunge.
Божуда рекIкI буги, батиняреб бицуги.
boDuda reJ bugi, batinyareb bicugi.
۷۲۲. بۈجۇدا رېڴ هابۇڬې، باتۇلارېب بێښۇنڬې.
723. Божуда рекIкI гьабуге, гьерссиде реччеб тIоге.
boDuda reJ habuge, herSide reXeb Toge.
Божуда рекIкI буги, гьерссиде реччеб тIоги.
boDuda reJ bugi, herSide reXeb Togi.
۷۲۳. بۈجۇدا رېڴ هابۇڬې، هېرصێدې رېڿېب طۈڬې.
724. Боз босизе рес гьечIеб меххалълъ дарай босизе лIугьунге.
boR bosiRe res hezeb me{a' daray bosiRe `uhunge.
Без босде рес гьечIеб меххалълъ дарай босде лълъугьуги.
beR bosde res hezeb me{a' daray bosde 'uhugi.
۷۲۴. بۈز بۈسێزې رېس هېڃېب مېخاڷ داراي بۈسێزې ڶۇهۇنڬې.
725. Бозида дарайдул рукъиги баге, дараялда бозил рукъиги баге.
boRida daraydul ruqigi bage, darayalda boRil ruqigi bage.
Безила дарайдол рокъиги баги, дараялълъа безил рокъиги баги.
beRila daraydol roqigi bagi, daraya'a beRil roqigi bagi.
۷۲۵. بۈزێدا دارايدۇل رۇقێڬێ باڬې، دارايالدا بۈزێل رۇقێڬێ باڬې.
726. Бокьа-бокьараб гьабунила хIамил гIундул ххалалъарал.
bopa-boparab habunila \amil fundul {ala;aral.
Бокьа-бокьараб бумо хIамил гIундул ххалалурал.
bopa-boparab bumo \amil fundul {alalural.
۷۲۶. بۈڨا- بۈڨاراب هابۇنێلا حامێل عۇندۇل خالاڸارال.
727. Бокьа-бокьарассе бокьараб щваги, диего йокьарай диеги щваги!
bopa-boparaSe boparab ?wagi, diyego yoparay diyegi ?wagi!
Бокьа-бокьарассе бокьараб щваги, дего йокьарай деги щваги!
bopa-boparaSe boparab ?wagi, dego yoparay degi ?wagi!
۷۲۷. بۈڨا- بۈڨاراصې بۈڨاراب ۺواڬێ، دێيېڬۈ يۈڨاراي دێيېڬێ ۺواڬێ.
728. Бокьалълъул мокъида гIанкIу къвакъвадун, хIелкицца гIегIеди жибго теларо.
bopara'ul moqida fanju qwaqwadun, \elkiCa fefedi Dibgo telaro.
Бокьалълъул ссолола гIанкIо къвакъвадун, хIелкицца гIегIеди жибго тенаро.
bopara'ul Solola fanjo qwaqwadun, \elkiCa fefedi Dibgo tenaro.
۷۲۸. بۈڨاڷۇل مۈقێدا عانگۇ قواقوادۇن، حېلكێڛا عېعېدێ جێبڬۈ تېلارۈ.
729. Бокьани – гIагарлъе, гIечIони – рикIкIалъе.
bopani - fagar;e, fezoni - riJa;e.
Бокьани – гIагале, гIечIони – рикIкIале.
bopani - fagale, fezoni - riJale.
۷۲۹. بۈڨانێ - عاڬارڸې، عېڃۈنێ - رێڴاڸې.
730. Бокьани квенги тезе кIолеб, бокьанщинаб гьабулеб бугони, щибго тезе кIолареб.
bopani kwengi teRe joleb, bopan?inab habuleb bugoni, ?ibgo teRe jolareb.
Бокьани квенги теде кIванеб, бокьанщинаб бунеб бугони, щибго теде кIваняреб.
bopani kwengi tede jwaneb, bopan?inab buneb bugoni, ?ibgo tede jwanyareb.
۷۳۰. بۈڨانێ كوېنڬێ تېزې گۈلېب، بۈڨانۺێناب هابۇلېب بۇڬۈنێ، ۺێبڬۈ تېزې گۈلارېب.
731. Бокьани лъаларебги кIоларебги жо букIунареб.
bopani ;alarebgi jolarebgi Do bujunareb.
Бокьани гьаняребги кIваняребги жо букIиняреб.
bopani hanyarebgi jwanyarebgi Do bujinyareb.
۷۳۱. بۈڨانێ ڸالارېبڬێ گۈلارېبڬێ جۈ بۇگۇنارېب.
732. Бокьани ццебе къотIун билълъинабила дуниял, бокьани ххадуб цIцIан бачIинабила.
bopani Cebe qoTun bi'inabila duniyal, bopani {adub Van bazinabila.
Бокьани ццебе къотIун белълъендебунебила дунял, бокьани ххадуб цIцIамо бегьдебунебила.
bopani Cebe qoTun be'endebunebila dunyal, bopani {adub Vamo behdebunebila.
۷۳۲. بۈڨانێ ڛېبې قۈطۇن بێڷێنابێلا دۇنێيال، بۈڨانێ خادۇب ڞان باڃێنابێلا.
733. Бокьани цIиркъги вугила дун, бокьани гIанкIкIги вугила.
bopani virqgi wugila dun, bopani fanJgi wugila.
Бокьани цIиркъги вугила дун, бокьани гIанкIкIги вугила.
bopani virqgi wugila dun, bopani fanJgi wugila.
۷۳۳. بۈڨانێ ڝێرقڬێ وۇڬێلا دۇن، بۈڨانێ عانڴــڬێ وۇڬێلا.
734. Бокьанщинаб лълъиейила щвараб, мурадалде щун щивила хварав.
bopan?inab 'iyeyila ?warab, muradalde ?un ?iwila [waraw.
Бокьанщинаб лълъеейила щвараб, мурадалълъе щомо щивила хIварав.
bopan?inab 'eyeyila ?warab, murada'e ?omo ?iwila \waraw.
۷۳۴. بۈڨانۺێناب ڷێيېيێلا ۺواراب، مۇرادالدې ۺۇن ۺێوێلا ځواراو.
735. Бокьараб гурони рагIуларебила.
boparab guroni rafularebila.
Бокьараб гурони рагIиняребила.
boparab guroni rafinyarebila.
۷۳۵. بۈڨاراب ڬۇرۈنێ راعۇلارېبێلا.
736. Бокьараб кьуру биххизе кIолебила рагIуда.
boparab puru bi{iRe jolebila rafuda.
Бокьараб кьуру биххде кIванебила рагIола.
boparab puru bi{de jwanebila rafola.
۷۳۶. بۈڨاراب ڨۇرۇ بێخێزې گۈلېبێلا راعۇدا.
737. Бокьараб щвечIони, щваралда ракI рази гьабе.
boparab ?wezoni, ?waralda raj raRi habe.
Бокьараб щочIони, щваралълъа ракI рази буе.
boparab ?ozoni, ?wara'a raj raRi buye.
۷۳۷. بۈڨاراب ۺوېڃۈنێ، ۺوارالدا راگ رازێ هابې.
738. Бокьараб щинаб гьабуни, бокьулареб щинаб тIаде бачIунеб.
boparab ?inab habuni, bopulareb ?inab Tade bazuneb.
Бокьараб щинаб буни, бокьиняреб щинаб аде бачIинеб.
boparab ?inab buni, bopinyareb ?inab ade bazineb.
۷۳۸. بۈڨاراب ۺێناب هابۇنێ، بۈڨۇلارېب ۺێناب طادې باڃۇنېب.
739. Бокьарасс гьетIун бице, бокьарасс битIун бице, бицунебни битIараб бице.
boparaS heTun bice, boparaS biTun bice, bicuneni biTarab bice.
Бокьарасс гьетIун бице, бокьарасс битIун бице, бицинебни битIараб бице.
boparaS heTun bice, boparaS biTun bice, bicineni biTarab bice.
۷۳۹. بۈڨاراص هېطۇن بێښې، بۈڨاراص بێطۇن بێښې، بێښۇنېبنێ بێطاراب بێښې.
740. Бокьизеяли гIемер жо бокьила, гIорхъиниги лъазе ккола.
bopiReyali femer Do bopila, for]inigi ;aRe Kola.
Бокьдеяли гIемер жо бокьла, гIархъиниги гьаде ккена.
bopdeyali femer Do bopla, far]inigi hade Kena.
۷۴۰. بۈڨێزېيالێ عېمېر جۈ بۈڨێلا، عۈرڅێنێڬێ ڸازې ڭۈلا.
741. Бокьоб гIачIар гIадинан гIергIедулев вукIунев, гIиялълъ цIцIелжо кинигин ээдулев вукIунев.
bopob fa\ar fadinan ferfedulew wujunew, fiya' VelDo kinigin eedulew wujunew.
Бокьоб гIачIар гIадинан гIоргIорданев вукIинев, гIиялълъ цIцIелжо кинигин ээдинев вукIинев.
bopob fa\ar fadinan forfordanew wujinew, fiya' VelDo kinigin eedinew wujinew.
۷۴۱. بۈڨۈب عاڃار عادێنان عېرعېدۇلېو وۇگۇنېو، عێياڷ ڞېلجۈ كێنێڬێن ئېئېدۇلېو وۇگۇنېو.
742. Бокьобе гъечIеб гIи къватIибе бачIунареб.
bopobe Gezeb fi qwaTibe bazunareb.
Бокьобе гъечIеб гIи къватIибе бачIиняреб.
bopobe Gezeb fi qwaTibe bazinyareb.
۷۴۲. بۈڨۈبې غېڃېب عێ قواطێبې باڃۇنارېب.
743. Бокьосса къватIиве вачIун къориниве лIугьунге.
bopoSa qwaTibe wazun qoronibe `uhunge.
Бокьосса къватIиве вегьун къориниве лълъугьуги.
bopoSa qwaTibe wehun qoronibe 'uhugi.
۷۴۳. بۈڨۈصا قواطێبې واڃۇن قۈرێنێوې ڶۇهۇنڬې.
744. Бокьулареб жоялълъе инсан гIинкъавги вукIуневила, беццавги вукIуневила.
bopulareb Doya'e insan finqawgi wujunewila, beCawgi wujunewila.
Бокьиняреб жоялълъе инсан гIенкъавги вукIиневила, беццавги вукIиневила.
bopinyareb Doya'e insan fenqawgi wujinewila, beCawgi wujinewila.
۷۴۴. بۈڨۇلارېب جۈياڷې ئێنسان عێنقاوڬێ وۇگۇنېوێلا، بېڛاوڬێ وۇگۇنېوێلا.
745. Бокьуларого гьабулеб хIалтIи гIазабила, бокьун гьабулеб хIалтIи роххелила.
bopularogo habuleb \alTi faRabila, bopun habuleb \alTi ro{elila.
Бокьинярого бунеб хIалтIи гIазабила, бокьун бунеб хIалтIи роххелила.
bopinyarogo buneb \alTi faRabila, bopun buneb \alTi ro{elila.
۷۴۵. بۈڨۇلارۈڬۈ هابۇلېب حالطێ عازابێلا، بۈڨۇن هابۇلېب حالطێ رۈخېلێلا.
Нухлулассда хIалтIулел гIадамал рихьанила. Гьез кверзул гьаказ гьецIцIо баччулеб бугоанила. Цоясс къулизеги къулун расги бокьуларого цIцIалеб букIанила гьоко. КIиабилессул куц букIанила борхьазул цIураб гьоко цIцIалев чияссул гIадин. Лъабабилев цIакъ гъираялда хIалтIулев вукIанила, гьесс кечIгицин ахIулеб букIанила.
Нухлуласс гьезда гьикъанила,
- Щиб нужецца гьабулеб бугеб&
- Дуда бихьуларогойищ бугеб& Гьоко цIцIалеб буго! – ян абунила ццидаххунаго цоясс.
- Чадие гIоло хIалтIулев вуго, – ян абунила кIиабилесс.
- КIалгIа балев вуго! КIалгIа! – ян абунила разиго лъабабилесс.
nu[lulaSda \alTulel fadamal riFanila. heR kwerRul hakaR heVo baXuleb bugoanila. coyaS quliRegi qulun rasgi bopularogo Valeb bujanila hoko. jiabileSul kuc bujanila borFaRul vurab hoko Valew xiyaSul fadin. ;ab~abilew vaq Girayalda \alTulew wujanila, heS kezgicin a\uleb bujanila.
nu[lulaS heRda hiqanila,
- ?ib nuDeCa habuleb bugeb&
- duda biFularogoyi? bugeb& hoko Valeb bugo! - yan abunila Cida{unago coyaS.
- xadiye folo \alTulew wugo, yan abunila jiabileS.
- jalfa balew wugo! jalfa! - yan abunila raRigo ;ab~abileS.
Нугьлулассда хIалтIинел адамал рихьанила. Гьез кверзул гьарказ хIецIцIо баччинеб бугоанила. Цоясс къулдеги къулун расги бокьинярого цIцIанеб букIанила гьорко. КIиабилессул куц букIанила борхьазул цIураб гьорко цIцIанев чияссул гIадин. Гьабабилев цIакъ гъираялълъа хIалтIинев вукIанила, гьесс кечIгицин ахIинеб букIанила.
Нугьлуласс гьезда гьикъанила,
- Щиби ножецца бунеб бугеб&
- Дуда бихьинярогощи бугеб& Гьорко цIцIанеб буго! – ян абунила ццидаххунаго цоясс.
- Чодое гIоло хIалтIинев вуго, – ян абунила кIиабилесс.
- КIалгIа банев вуго! КIалгIа! – ян абунила разиго гьабабилесс.
nuhlulaSda \alTinel adamal riFanila. heR kwerRul harkaR \eVo baXineb bugoanila. coyaS quldegi qulun rasgi bopinyarogo Vaneb bujanila horko. jiabileSul kuc bujanila borFaRul vurab horko Vanew xiyaSul fadin. hab~abilew vaq Giraya'a \alTinew wujanila, heS kezgicin a\ineb bujanila.
nuhlulaS heRda hiqanila,
- ?ibi noDeCa buneb bugeb&
- duda biFinyarogo?i bugeb& horko Vaneb bugo! - yan abunila Cida{unago coyaS.
- xodoye folo \alTinew wugo, yan abunila jiabileS.
- jalfa banew wugo! jalfa! - yan abunila raRigo hab~abileS.
نۇځلۇلاصدا حالطۇلېل عادامال رێڮانێلا. هېز كوېرزۇل هاكاز هېڞۈ باڿۇلېب بۇڬۈئانێلا. ښۈياص قۇلێزېڬێ قۇلۇن راسڬێ بۈڨۇلارۈڬۈ ڞالېب بۇگانێلا هۈكۈ. گێئابێلېصۇل كۇښ بۇگانێلا بۈرڮازۇل ڝۇراب هۈكۈ ڞالېو چێياصۇل عادێن. ڸابئابێلېو ڝاق غێرايالدا حالطۇلېو وۇگانێلا، هېص كېڃڬێښێن احۇلېب بۇگانێلا.
نۇځلۇلاص هېزدا هێقانێلا:
- نۇجېڛا ۺێب هابۇلېب بۇڬېب؟
- دۇدا بێڮۇلارۈڬۈيێۺ بۇڬېب؟ هۈكۈ ڞالېب بۇڬۈ. - يان ابۇنێلا ڛێداخۇناڬۈ ښۈياص.
- چادێيې عۈلۈ حالطۇلېو وۇڬۈ، - يان ابۇنێلا گێئابێلېص.
- گالعا بالېو وۇڬۈ، - يان ابۇنێلا رازێڬۈ ڸابئابێلېص.
746. Бокьулеб бакIалде нух къокъаб.
bopuleb bajalde nu[ qoqab.
Бокьинеб бакIалълъе нугь къокъаб.
bopineb baja'e nuh qoqab.
۷۴۶. بۈڨۇلېب باگالدې نۇځ قۈقاب.
747. Бокьулеб жоялълъе чагъана бокьараб хъвала, бокьулареб жоялълъе багьана бокьараб батула.
bopuleb Doya'e xaGana boparab ]wala, bopulareb Doya'e bahana boparab batula.
Бокьинеб жоялълъе чагъана бокьараб хъваня, бокьиняреб жоялълъе багьана бокьараб батиня.
bopineb Doya'e xaGana boparab ]wanya, bopinyareb Doya'e bahana boparab batinya.
۷۴۷. بۈڨۇلېب جۈياڷې چاغانا بۈڨاراب څوالا، بۈڨۇلارېب جۈياڷې باهانا بۈڨاراب باتۇلا.
748. Бокьулеб жоялълъул гIунгутIи тIокIлъилъун бихьулебила, бокьулареб жоялълъул тIокIлъи гIунгутIилъун бихьулебила.
Бокьинеб жоялълъул гIунгутIи окIлилун бихьинебила, бокьиняреб жоялълъул окIли гIунгутIилун бихьинебила.
bopineb Doya'ul funguTi ojlilun biFinebila, bopinyareb Doya'ul ojli funguTilun biFinebila.
۷۴۸. بۈڨۇلېب جۈياڷۇل عۇنڬۇطێ طۈگڸێڸۇن بێڮۇلېبێلا، بۈڨۇلارېب جۈياڷۇل طۈگڸێ عۇنڬۇطێڸۇن بێڮۇلېبێلا.
749. Бокьун босани бакIаб гьирги тIутIлъулеб, бокьун гьечIони тIутIабги бакIлъулеб.
bopun bosani bajab hirgi TuT;uleb, bopun hezoni TuTabgi baj;uleb.
Бокьун босани бакIаб гьирги тIутIлинеб, бокьун гьечIони тIутIабги бакIлинеб.
bopun bosani bajab hirgi TuTlineb, bopun hezoni TuTabgi bajlineb.
۷۴۹. بۈڨۇن بۈسانێ باگاب هێرڬێ طۇطڸۇلېب، بۈڨۇن هېڃۈنێ طۇطابڬێ باگڸۇلېب.
750. Бокьун босараб кьал бугин, кьурун хIехье, тамахав.
bopun bosarab pal bugin, purun \eFe, tama[aw.
Бокьун босараб кьал бугин, кьурун хIуккуе, тамагьав.
bopun bosarab pal bugin, purun \uKuye, tamahaw.
۷۵۰. بۈڨۇن بۈساراب ڨال بۇڬێن، ڨۇرۇن حېڮې، تاماځاو.
751. Бокьун гурони кьезе ккогеги, кьураб гурони квине ккогеги.
bopun guroni peRe Kogegi, purab guroni kwine Kogegi.
Бокьун гурони кьеде ккогеги, кьураб гурони конде ккогеги.
bopun guroni pede Kogegi, purab guroni konde Kogegi.
۷۵۱. بۈڨۇن ڬۇرۈنێ ڨېزې ڭۈڬېڬێ، ڨۇراب ڬۇرۈنێ كوێنې ڭۈڬېڬێ.
752. Бокьун гьабуни гьабизе кIолареб жо букIунареб.
bopun habuni habiRe jolareb Do bujunareb.
Бокьун буни буде кIваняреб жо букIиняреб.
bopun buni bude jwanyareb Do bujinyareb.
۷۵۲. بۈڨۇن هابۇنێ هابێزې گۈلارېب جۈ بۇگۇنارېب.
753. Бокьун кваналарессда кванаян хIалги гьабуге, бокьун хIалтIуларев хIалтIизеги вачунге.
bopun kwanalareSda kwanayan \algi habuge, bopun \alTularew \alTiRegi waxunge.
Бокьун кунинярессда кунаеян хIалги буги, бокьун хIалтIинярев хIалтIдеги вачуги.
bopun kuninyareSda kunayeyan \algi bugi, bopun \alTinyarew \alTdegi waxugi.
۷۵۳. بۈڨۇن كوانالارېصدا كوانايان حالڬێ هابۇڬې، بۈڨۇن حالطۇلارېو حالطێزېڬێ واچۇنڬې.
754. Бокьун квараб кваницца зарал гьабулареб.
bopun kwarab kwaniCa Raral habulareb.
Бокьун квараб кваницца зарал буняреб.
bopun kwarab kwaniCa Raral bunyareb.
۷۵۴. بۈڨۇن كواراب كوانێڛا زارال هابۇلارېب.
755. Бокьун кодобе босараб ишалълъул устар вахъунев.
bopun kodobe bosarab i/a'ul ustar wa]unew.
Бокьун кодобе босараб ишалълъул устар вахъинев.
bopun kodobe bosarab i/a'ul ustar wa]inew.
۷۵۵. بۈڨۇن كۈدۈبې بۈساراب ئێشاڷۇل ئۇستار واڅۇنېو.
756. Бокьунищила хIамида хIучч бахъулеб.
bopuni?ila \amida \uX ba]uleb.
Бакьищила хIамила хIучч бахъинеб.
bapi?ila \amila \uX ba]ineb.
۷۵۶. بۈڨۇنێۺێلا حامێدا حۇڿ باڅۇلېب.
757. БокIнида лъурав вугониги росс вукIун лълъикI, бусада лъурай йигониги лълъади йикIун лълъикI.
bojnida ;uraw wugonigi roS wujun 'ij, busada ;uray yigonigi 'adi yijun 'ij.
Солбола гьурав вугониги росс вукIун лълъикI, бусала гьурай йигониги лълъади йикIун лълъикI.
solbola huraw wugonigi roS wujun 'ij, busala huray yigonigi 'adi yijun 'ij.
۷۵۷. بۈگنێدا ڸۇراو وۇڬۈنێڬێ رۈص وۇگۇن ڷێگ، بۇسادا ڸۇراي يێڬۈنێڬێ ڷادێ يێگۇن ڷێگ.
758. Бол бетIерассе мутIигIлъичIони, бодуе талихI кьолареб.
bol beTeraSe muTif;izoni, boduye tali\ polareb.
Бол бел~эрассе мутIигIчIони, бодое талихI кьенареб.
bol bel~eraSe muTifzoni, bodoye tali\ penareb.
۷۵۸. بۈل بېطېراصې مۇطێعڸێڃۈنێ، بۈدۇيې تالێح ڨۈلارېب.
759. Бол ххабар бицарав бод вухIаги.
bol {abar bicaraw bod wu\agi.
Бол ххабар бицарав бод вухIаги.
bol {abar bicaraw bod wu\agi.
۷۵۹. بۈل خابار بێښاراو بۈد وۇحاڬێ.
760. БолI гIабдал камуларев.
bo` fabdal kamularew.
Болълъ абдал каминярев.
bo' abdal kaminyarew.
۷۶۰. بۈڶ عابدال كامۇلارېو.
761. БолI хвайила, болI вахъайила.
bo` [wayila, bo` wa]ayila.
Болълъ хIвайила, болълъ вахъайила.
bo' \wayila, bo' wa]ayila.
۷۶۱. بۈڶ ځوايێلا، بۈڶ واڅايێلا.
762. Болъонида божун бокь хIорго ххутIарабила.
bo;onida boDun bop \orgo {uTarabila.
Болгьонида божун бокь хIорго ххутIарабила.
bolhonida boDun bop \orgo {uTarabila.
۷۶۲. بۈڸۈنێدا بۈجۇن بۈڨ حۈرڬۈ خۇطارابێلا.
763. Болъонида релълъа абе, гьудул гьудул вуго, Камалил Баширидасса берцинав вукIагIаги, тушман тушман вуго.
bo;onida re'a abe, hudul hudul wugo, kamalil ba/iridaSa bercinaw wujafagi, tu/man tu/man wugo.
Болгьонида ралълъа абе, гьудул гьудул вуго, Камалил Баширидасса берценав вукIагIаги, тушман тушман вуго.
bolhonida ra'a abe, hudul hudul wugo, kamalil ba/iridaSa bercenaw wujafagi, tu/man tu/man wugo.
۷۶۳. بۈڸۈنێدا رېڷا ابې، هۇدۇل هۇدۇل وۇڬۈ، كامالێل باشێرێداصا بېرښێناو وۇگاعاڬێ، تۇشمان تۇشمان وۇڬۈ.
764. Болъонидаги кIодоян абейила.
bo;onida jodoyan abeyila.
Болгьонидаги кIодоян абейила.
bolhonida jodoyan abeyila.
۷۶۴. بۈڸۈنێداڬێ گۈدۈيان ابېيێلا.
765. Болъоние хIарщ камулареб.
bo;oniye \ar? kamulareb.
Болгьоние хIарчч каминяреб.
bolhoniye \arX kaminyareb.
۷۶۵. بۈڸۈنێيې حارۺ كامۇلارېب.
766. Болъонилгун гьудуллъи ккурав гьебгун цадахъ хIарщулI гевегахъдизеги кколевила.
bo;onilgun hudul;i Kuraw hebgun cada] \ar?u` gewega]diRegi Kolewila.
Болгьонилгин гьудули ккурав гьебгин цадахъ хIарччулълъ гевегахъдадеги ккеневила.
bolhonilgin huduli Kuraw hebgin cada] \arXu' gewega]dadegi Kenewila.
۷۶۶. بۈڸۈنێلڬۇن هۇدۇلڸێ ڭۇراو ښاداڅ حارۺۇڶ ڬېوېڬاڅدێزېڬێ ڭۈلېوێلا.
767. Болъоницца хур кванан, хIамил гIундул чухIун (Боцца квараб гьалихур диде бецIизе ккараб).
bo;oniCa [ur kwanan, \amil fundul xu\un (boCa kwarab hali[ur dide beviRe Karab).
Болгьоницца хIур кунан, хIамил гIундул чухIун (Боцца квараб гьолохIур диде бецIде ккараб).
bolhoniCa \ur kunan, \amil fundul xu\un (boCa kwarab holo\ur dide bevde Karab).
۷۶۷. بۈڸۈنێڛا ځۇر كوانان، حامێل عۇندۇل چۇحۇن (بۈڛا كواراب هالێځۇر دێدې بېڝێزې ڭاراب).
768. Боржине ккани – варани, хIалтIизе ккани – хIинчIчI.
borDine Kani - warani, \alTiRe Kani - \inZ.
Боржде ккани – варани, хIалтIде ккани – хIинчIчI.
borDde Kani - warani, \alTde Kani - \inZ.
۷۶۸. بۈرجێنې ڭانێ - وارانێ، حالطێزې ڭانێ - حێنڄ.
ВаранихIинчIчIалда абурабила боржайилан. Гьеб чIчIарабила жиб варани бугилан. Гьедин батани, хIалтIеян абурабила гьелда. Гьанже жиб хIинчIчI бугилан чIчIарабила гьеб.
Гьаб кици реххула, щиб багьана батунги, хIалтIичIого чIчIезе гIамал гьабулев чияссде.
warani\inZalda aburabila borDayilan. heb Zarabila Dib warani bugilan. hedin batani, \alTeyan aburabila helda. hanDe Dib \inZ bugilan Zarabila heb. hab kici re{ula, ?ib bahana batungi, \alTizogo ZeRe famal habulew xiyaSde.
ВаранихIинчIчIалълъа абурабила боржайилан. Гьеб чIчIарабила жиб варани бугилан. Гьедин батани, хIалтIеян абурабила гьелълъа. Гьандже жиб хIинчIчI бугилан чIчIарабила гьеб.
Гьаб кици реххиня, щиб багьана батунги, хIалтIчIого чIчIеде гIамал бунев чияссде.
warani\inZa'a aburabila borDayilan. heb Zarabila Dib warani bugilan. hedin batani, \alTeyan aburabila he'a. hanHe Dib \inZ bugilan Zarabila heb. hab kici re{inya, ?ib bahana batungi, \alTzogo Zede famal bunew xiyaSde.
وارانێحێنڄالدا ابۇرابێلا بۈرجايێلان. هېب ڄارابێلا جێب وارانێ بۇڬێلان. هېدێن باتانێ، حالطېيان ابۇرابێلا هېلدا. هانجې جێب حێنڄ بۇڬێلان ڄارابێلا هېب.
هاب كێښێ رېخۇلا، ۺێب باهانا باتۇنڬێ، حالطێڃۈڬۈ ڄېزې عامال هابۇلېو چێياصدې.
769. Борта! – ян гьойда абун, гьа! – ян гIанкIкIида абун.
borta! - yan hoyda abun, ha! - yan fanJida abun.
Борта! – ян гьойда абун, гьа! – ян гIанкIкIида абун.
borta! - yan hoyda abun, ha! - yan fanJida abun.
۷۶۹. بۈرتا - يان هۈيدا ابۇن، ها! - يان عانڴێدا ابۇن.
770. БортичIеб – гъотIода, гъараб – чIарбида.
bortizeb - GoToda, Garab - zarbida.
БортчIеб – гъотIола, гъараб – чIарбила.
bortzeb - GoTola, Garab - zarbila.
۷۷۰. بۈرتێڃېب - غۈطۈدا، غاراب - ڃاربێدا.
771. Бортун унеб генуда гебегун унеб гIеч белъараб.
bortun uneb genuda gebegun uneb fex be;arab.
Бортон энеб генола гебегун энеб гIеч белгьараб.
borton eneb genola gebegun eneb fex belharab.
۷۷۱. بۈرتۇن ئۇنېب ڬېنۇدا ڬېبېڬۇن ئۇنېب عېچ بېڸاراب.
772. Борхалъуде вахун гIакIа ахIе, борхалъуде вахун мунго вихьизавуге.
bor[a;ude wa[un faja a\e, bor[a;ude wa[un mungo wiFiRawuge.
БоркIалуде вахъун гIакIа ахIе, боркIалуде вахъун мунго вихьдевуги.
borjalude wa]un faja a\e, borjalude wa]un mungo wiFdewugi.
۷۷۲. بۈرځاڸۇدې واځۇن عاگا احې، بۈرځاڸۇدې واځۇن مۇنڬۈ وێڮێزاوۇڬې.
773. Борхатаб магIарда гьури кколаро, берцинай ясалда гъвел камуларо.
bor[atab mafarda huri Kolaro, bercinay yasalda Gwel kamularo.
БоркIадаб маарда гьури ккенаро, берценай ясалълъа гъвел каминяро.
borjadab maarda huri Kenaro, bercenay yasa'a Gwel kaminyaro.
۷۷۳. بۈرځاتاب ماعاردې هۇرێ ڭۈلارۈ، بېرښێناي ياسالدا غوېل كامۇلارۈ.
774. Борхатаб мегIер рикIкIадассанго бихьула, бахIарчияссул цIцIар кибего рагIула.
bor[atab mefer riJadaSango biFula, ba\arxiyaSul Var bibego rafula.
БоркIадаб меэр рикIкIадассанго бихьиня, бахIарчияссул цIцIар кебего рагIиня.
borjadab meer riJadaSango biFinya, ba\arxiyaSul Var bebego rafinya.
۷۷۴. بۈرځاتاب مېعېر رێڴاداصانڬۈ بێڮۇلا، باحارچێياصۇل ڞار كێبېڬۈ راعۇلا.
775. БорхатIа биччараб гьобо гIадинги вукIунге, тIехI буххараб гъвала гIадинги вукIунге.
bor[aTa biXarab hobo fadingi wujunge, Te\ bu{arab Gwala fadingi wujunge.
БоркIала биччараб гьиби гIадинги вукIуги, эхI буххараб гъвала гIадинги вукIуги.
borjala biXarab hibi fadingi wujugi, e\ bu{arab Gwala fadingi wujugi.
۷۷۵. بۈرځاطا بێڿاراب هۈبۈ عادێنڬێ وۇگۇنڬې، طېح بۇخاراب غوالا عادێنڬێ وۇگۇنڬې.
776. БорхатIа биччараб гьобо гIадин.
bor[aTa biXarab hobo fadin.
БоркIала биччараб гьиби гIадин.
borjala biXarab hibi fadin.
۷۷۶. بۈرځاطا بێڿاراب هۈبۈ عادێن.
777. Борхьидасса рорчIула, мацIцIидасса рорчIуларо.
borFidaSa rorzula, maVidaSa rorzularo.
Борхьидасса рорчIиня, мацIцIидасса рорчIиняро.
borFidaSa rorzinya, maVidaSa rorzinyaro.
۷۷۷. بۈرڮێداصا رۈرڃۇلا، ماڞێداصا رۈرڃۇلارۈ.
778. БорхьикартIинибе квер бегьуге.
borFikarTinibe kwer behuge.
БорхьикартIинибе квер бегьуге.
borFikarTinibe kwer behuge.
۷۷۸. بۈرڮێگارطێنێبې كوېر بېهۇڬې.
779. Борхьил аздагьо гьабуге, гьалил михир гьабуге.
borFil aRdaho habuge, halil mi[ir habuge.
Борхьил аждагьа буги, гьолол мигъир буги.
borFil aDdaha bugi, holol miGir bugi.
۷۷۹. بۈرڮێل ازداهۈ هابۇڬې، هالێل مێځێر هابۇڬې.
780. Борхьил бетIер аздагьо лIугьиналде чIчIинтIе.
borFil beTer aRdaho `uhinalde ZinTe.
Борхьил бел~эр аждагьа лълъугьлалълъер чIчIинтIе.
borFil bel~er aDdaha 'uhla'er ZinTe.
۷۸۰. بۈرڮێل بېطېر ازداهۈ ڶۇهێنالدې ڄێنطې.
781. Борхьил ххечалдасса мацIцIихъанассул мацIцI квешаб.
borFil {exaldaSa maVi]anaSul maV kwe/ab.
Борхьил ххечалълъасса мацIцIихъанассул мацIцI кошаб.
borFil {exa'aSa maVi]anaSul maV ko/ab.
۷۸۱. بۈرڮێل خېچالداصا ماڞێڅاناصۇل ماڞ كوېشاب.
782. Борхьилаб ххенон, ххерилаб бицун.
borFilab {enon, {erilab bicun.
Борхьилаб ххенон, ххарилаб бицун.
borFilab {enon, {arilab bicun.
۷۸۲. بۈرڮێلاب خېنۈن، خارێلاب بێښۇن.
783. Борхьихъего щурщудулевила мацIцIихъан, царахъего гаргадулевила мацIцIихъан.
borFi]ego ?ur?udulewila maVi]an, cara]ego gargadulewila maVi]an.
Борхьихъего щурщудиневила мацIцIихъан, царахъего гаргадиневила мацIцIихъан.
borFi]ego ?ur?udinewila maVi]an, cara]ego gargadinewila maVi]an.
۷۸۳. بۈرڮێڅېڬۈ ۺۇرۺۇدۇلېوێلا ماڞێڅان، ښاراڅېڬۈ ڬارڬادۇلېوێلا ماڞێڅان.
784. Борхьицца борхьида хIанчIулареб.
borFiCa borFida \anzulareb.
Борхьицца борхьида хIанчIиняреб.
borFiCa borFida \anzinyareb.
۷۸۴. بۈرڮێڛا بۈرڮێدا حانڃۇلارېب.
785. Босана – бергьана, бичана – къуна.
bosana - berhana, bixana - quna.
Босана – белгьана, бичана – къуна.
bosana - belhana, bixana - quna.
۷۸۵. بۈسانا - بېرهانا، بێچانا - قۇنا.
786. Босарав бечелъулев, бичарав мискинлъулев.
bosaraw bexe;ulew, bixaraw miskin;ulew.
Босарав бечелинев, бичарав мискIинлинев.
bosaraw bexelinew, bixaraw misjilinew.
۷۸۶. بۈساراو بېچېڸۇلېو، بێچاراو مێسكێنڸۇلېو.
787. Босаралълъуб – босараб, батаралълъуб – батараб.
bosara'ub - bosarab, batara'ub - batarab.
Босаралълъуб – босараб, батаралълъуб – батараб.
bosara'ub - bosarab, batara'ub - batarab.
۷۸۷. بۈساراڷۇب - بۈساراب، باتاراڷۇب - باتاراب.
788. Босизе ккараб тарай, тезе ккараб босарай.
bosiRe Karab taray, teRe Karab bosaray.
Босде ккараб тарай, теде ккараб босарай.
bosde Karab taray, tede Karab bosaray.
۷۸۸. بۈسێزې ڭاراب تاراي، تېزې ڭاراب بۈساراي.
789. Босизе чIухIуларел, щвезабизе чIухIулел.
bosiRe zu\ularel, ?weRabiRe zu\ulel.
Босде чIухIинярел, щодебуде чIухIинел.
bosde zu\inyarel, ?odebude zu\inel.
۷۸۹. بۈسێزې ڃۇحۇلارېل، ۺوېزابێزې ڃۇحۇلېل.
790. Босизеги босе, кьезеги кIочон тоге.
bosiRegi bose, peRegi joxon toge.
Босдеги босе, кьедеги кIочон тоге.
bosdegi bose, pedegi joxon toge.
۷۹۰. بۈسێزېڬێ بۈسې، ڨېزېڬێ گۈچۈن تۈڬې.
791. Босизеги лъай, кьезеги лъай.
bosiRegi ;ay, peRegi ;ay.
Босдеги гьае, кьедеги гьае.
bosdegi haye, pedegi haye.
۷۹۱. بۈسێزېڬێ ڸاي، ڨېزېڬێ ڸاي.
792. Босуларессда малълъуге, бичIчIуларессда бицунге.
bosulareSda ma'uge, biZulareSda bicunge.
Босинярессда малълъуги, бичIчIинярессда бицуги.
bosinyareSda ma'ugi, biZinyareSda bicugi.
۷۹۲. بۈسۇلارېصدا ماڷۇڬې، بێڄۇلارېصدا بێښۇنڬې.
793. Боснов вегун хвараб хвелги хвелищила.
bosnow wegun [warab [welgi [weli?ila.
Боснов вегун хIвараб хIвелги хIвелщийила.
bosnow wegun \warab \welgi \wel?iyila.
۷۹۳. بۈسنۈو وېڬۇن ځواراب ځوېلڬێ ځوېلێۺێلا.
794. Боснор ккаразул хIурмат дагьаз гьабула.
bosnor KaraRul \urmat dahaR habula.
Боснор ккаразул хIурмат дагьаз буня.
bosnor KaraRul \urmat dahaR bunya.
۷۹۴. بۈسنۈر ڭارازۇل حۇرمات داهاز هابۇلا.
795. Босуларессда малълъуге, батуларелълъуб баххчуге.
bosulareSda ma'uge, batulare'ub ba{xuge.
Босинярессда малълъуги, батинярелълъуб баххчуги.
bosinyareSda ma'ugi, batinyare'ub ba{xugi.
۷۹۵. بۈسۇلارېصدا ماڷۇڬې، باتۇلارېڷۇب باخچۇڬې.
796. БотIил чIор гIадин унеб жоги – рагIийила, чIорил ххеч гIадин къалеб жоги – рагIийила.
boTil zor fadin uneb Dogi - rafiyila, zoril {ex fadin qaleb Dogi - rafiyila.
БотIил чIор гIадин энеб жоги – рагIийила, чIорил ххеч гIадин къанеб жоги – рагIийила.
boTil zor fadin eneb Dogi - rafiyila, zoril {ex fadin qaneb Dogi - rafiyila.
۷۹۶. بۈطێل ڃۈر عادێن ئۇنېب جۈڬێ - راعێيێلا، ڃۈرێل خېچ عادێن قالېب جۈڬێ - راعێيێلا.
797. БотIрода лъезе тажалдасса гъоркь лъезе бакIго лълъикIила.
boTroda ;eRe taDaldaSa Gorp ;eRe bajgo 'ijila.
Болола гьеде тажалълъасса гъокь гьеде бакIго лълъикIила.
bolola hede taDa'aSa Gop hede bajgo 'ijila.
۷۹۷. بۈطرۈدا ڸېزې تاجالداصا غۈرڨ ڸېزې باگڬۈ ڷێگێلا.
798. БотIрода хъурайсин лъунилан гIабдал цIцIодорлъиларо.
boTroda ]uraysin ;unilan fabdal Vodor;ilaro.
Болола хъурайсин гьунилан абдал цIцIодолиняро.
bolola ]uraysin hunilan abdal Vodolinyaro.
۷۹۸. بۈطرۈدا څۇرايسێن ڸۇنێلان عابدال ڞۈدۈرڸێلارۈ.
799. БотIрода нацIцI кIотинегIан гьекъарав.
boTroda naV jotinefan heqaraw.
Болола нацIцI кIотдегIан гьакъарав.
bolola naV jotdefan haqaraw.
۷۹۹. بۈطرۈدا ناڞ گۈتێنېعان هېقاراو.
800. БотIроцца вихьизавун бажаруларесс, тIогъроцца вихьизавизе жигар бахъулебила.
boTroCa wiFiRawun baDarulareS, ToGroCa wiFiRawiRe Digar ba]ulebila.
Болоцца вихьдевумо бажариняресс, огъроцца вихьдевуде жигар бахъинебила.
boloCa wiFdewumo baDarinyareS, oGroCa wiFdewude Digar ba]inebila.
۸۰۰. بۈطرۈڛا وێڮێزاوۇن باجارۇلارېص، طۈغرۈڛا وێڮێزاوێزې جێڬار باڅۇلېبێلا.
801. Бохх бекараб цIцIетIе рицIцIигъветI бегарабила.
bo{ bekarab VeTe riViGweT begarabila.
Бохх бекараб цIцIеле рицIцIигъветI бегарабила.
bo{ bekarab Vele riViGweT begarabila.
۸۰۱. بۈخ بېكاراب ڞېيالطې رێڞێغوېط بېڬارابێلا.
802. Бохх тIамилилан чIчIужу, бохх гурони тIамиларилан росс.
bo{ Tamililan ZuDu, bo{ guroni Tamilarilan roS.
Бохх тIамлилан чIчIужу, бохх гурони тIамларилан росс.
bo{ Tamlilan ZuDu, bo{ guroni Tamlarilan roS.
۸۰۲. بۈخ طامێلێلان ڄۇجۇ، بۈخ ڬۇرۈنێ طامێلارێلان رۈص.
803. Боххдул хIадур рукIаго, чIчIел босунгутIи – чол гIайиб, чорххол иххтияр жиндихъго букIаго, къадру хвезе тей – чияссул гIайиб.
bo{dul \adur rujago, Zel bosunguTi - xol fayib, xor{ol i{tiyar Dindi]go bujago, qadru [weRe tey - xiyaSul fayib.
Боххдол хIадур рукIаго, чIчIел босунгутIи – чол гIайиб, чорххол иххтияр жендехъго букIаго, къадру хIоде тей – чияссул гIайиб.
bo{dol \adur rujago, Zel bosunguTi - xol fayib, xor{ol i{tiyar Dende]go bujago, qadru \ode tey - xiyaSul fayib.
۸۰۳. بۈخدۇل حادۇر رۇگاڬۈ، ڄېل بۈسۇنڬۇطێ - چۈل عايێب؛ چۈرخۈل ئێختێيار جێندێڅڬۈ بۇگاڬۈ، قادرۇ ځوېزې تېي - چێياصۇل عايێب.
804. Бохъ ралагьун, чохъ ралагьунила рагъизе кколел.
bo] ralahun, xo] ralahunila raGiRe Kolel.
Бохъ ралагьун, чохъ ралагьунила рагъде ккенел.
bo] ralahun, xo] ralahunila raGde Kenel.
۸۰۴. بۈڅ رالاهۇن، چۈڅ رالاهۇنێلا راغێزې ڭۈلېل.
805. БоцIцIи балагье – херлъилалде, лъай балагье – хвезегIан.
boVi balahe - [er;ilalde, ;ay balahe - [weRefan.
БоцIцIи балагье – хIелалълъер, гьай балагье – хIодегIан.
boVi balahe - \ela'er, hay balahe - \odefan.
۸۰۵. بۈڞێ بالاهې - ځېرڸێلالدې، ڸاي بالاهې - ځوېزېعان.
806. БоцIцIи балагьуге, гьудул валагье.
boVi balahuge, hudul walahe.
БоцIцIи балагьуги, гьудул валагье.
boVi balahugi, hudul walahe.
۸۰۶. بۈڞێ بالاهۇڬې، هۇدۇل والاهې.
807. БоцIцIи балагьулаго, мунго вилизе вукIунге.
boVi balahulago, mungo wiliRe wujunge.
БоцIцIи балагьиняго, мунго вилде вукIуги.
boVi balahinyago, mungo wilde wujugi.
۸۰۷. بۈڞێ بالاهۇلاڬۈ، مۇنڬۈ وێلێزې وۇگۇنڬې.
808. БоцIцIи бахIарчияссул хIатIикь букIунеб жойила.
boVi ba\arxiyaSul \aTip bujuneb Doyila.
БоцIцIи бахIарчияссул хIитIикь букIинеб жойила.
boVi ba\arxiyaSul \iiTip bujineb Doyila.
۸۰۸. بۈڞێ باحارچێياصۇل حاطێڨ بۇگۇنېب جۈيێلا.
809. БоцIцIи боцIцIуцца гьабулеб, гIарац гIарцуцца гьабулеб.
boVi boVuCa habuleb, farac farcuCa habuleb.
БоцIцIи боцIцIоцца бунеб, гIарац гIарцоцца бунеб.
boVi boVoCa buneb, farac farcoCa buneb.
۸۰۹. بۈڞێ بۈڞۇڛا هابۇلېب، عاراښ عارښۇڛا هابۇلېب.
810. БоцIцIи бугев чийилан чи гурессе яс кьоге.
boVi bugew xiyilan xi gureSe yas poge.
БоцIцIи бугев чийилан чи гурессе яс кьоги.
boVi bugew xiyilan xi gureSe yas pogi.
۸۱۰. بۈڞێ بۇڬېو چێيێلان چێ ڬۇرېصې ياس ڨۈڬې.
811. БоцIцIи гьабуни – яхIгьечI, гьабичIого тани – хIалихьат.
boVi habuni - ya\hez, habizogo tani - \aliFat.
БоцIцIи буни – яхIгьечI, бучIого тани – хIалихьат.
boVi buni - ya\hez, buzogo tani - \aliFat.
۸۱۱. بۈڞێ هابۇنێ - ياحهېڃ، هابێڃۈڬۈ تانێ - حالێڮات.
812. БоцIцIи гьечIеб хуралдассаги цIунаги, хур гьечIеб боцIцIиялдассаги цIунаги.
boVi hezeb [uraldaSagi vunagi, [ur hezeb boViyaldaSagi vunagi.
БоцIцIи гьечIеб хIуралълъассаги цIунаги, хIур гьечIеб боцIцIиялълъассаги цIунаги.
boVi hezeb \ura'aSagi vunagi, \ur hezeb boViya'aSagi vunagi.
۸۱۲. بۈڞێ هېڃېب ځۇرالداصاڬێ ڝۇناڬێ، ځۇر هېڃېب بۈڞێيالداصاڬێ ڝۇناڬێ.
813. БоцIцIи гIемерав гурев бечедав, гIамал лълъикIавин бечедав.
boVi femeraw gurew bexedaw, famal 'ijawin bexedaw.
БоцIцIи гIемерав гурев бечедав, гIамал лълъикIавин бечедав.
boVi femeraw gurew bexedaw, famal 'ijawin bexedaw.
۸۱۳. بۈڞێ عېمېراو ڬۇرېو بېچېداو، عامال ڷێگاوێن بېچېداو.
814. БоцIцIи гIун хварав чи лIугьинчIевила.
boVi fun [waraw xi `uhinzewila.
БоцIцIи гIумо хIварав чи лълъугьчIевила.
boVi fumo \waraw xi 'uhzewila.
۸۱۴. بۈڞێ عۇن ځواراو چێ ڶۇهێنڃېوێلا.
815. БоцIцIи киссаян абурав – гIассияв, рикъзи киссаян абурав – капурав.
boVi kiSayan aburaw - faSiyaw, riqRi kiSayan aburaw - ka<uraw.
БоцIцIи киссаян абурав – гIассияв, рикъзи киссаян абурав – капурав.
boVi kiSayan aburaw - faSiyaw, riqRi kiSayan aburaw - ka<uraw.
۸۱۵. بۈڞێ كێصايان ابۇراو - عاصێياو، رێقزێ كێصايان ابۇراو - كافۇراو
816. БоцIцIи къваригIунеб лъабго къоялълъ, гIураб къоялълъги, гьобол вачIараб къоялълъги, хвараб къоялълъги.
boVi qwarifuneb ;abgo qoya', furab qoya'gi, hobol wazarab qoya'gi, [warab qoya'gi.
БоцIцIи къварагIинеб гьабго къоялълъ, гIураб къоялълъги, гьобол вегьараб къоялълъги, хIвараб къоялълъги.
boVi qwarafineb habgo qoya', furab qoya'gi, hobol weharab qoya'gi, \warab qoya'gi.
۸۱۶. بۈڞێ قوارێعۇنېب ڸابڬۈ قۈياڷ: عۇراب قۈياڷـڬێ، هۈبۈل واڃاراب قۈياڷـڬێ، ځواراب قۈياڷـڬێ.
817. БоцIцIи кьун, боцIцIи босе.
boVi pun, boVi bose.
БоцIцIи кьумо, боцIцIи босе.
boVi pumo, boVi bose.
۸۱۷. بۈڞێ ڨۇن، بۈڞێ بۈسې.
818. БоцIцIи кьун кьал босуге, кьурулI газа кьабуге.
boVi pun pal bosuge, puru` gaRa pabuge.
БоцIцIи кьумо кьал босуги, кьурулълъ газа кьапIуги.
boVi pumo pal bosugi, puru' gaRa paPugi.
۸۱۸. بۈڞێ ڨۇن ڨال بۈسۇڬې، ڨۇرۇڶ ڬازا ڨابۇڬې.
819. БоцIцIи-рикъзи чияе кьеги, чорххое сахлъи дие кьеги.
boVi-riqRi xiyaye pegi, xor{oye sa[;i diye pegi.
БоцIцIи-рикъзи чияе кьеги, чорххое сагъли де кьеги.
boVi-riqRi xiyaye pegi, xor{oye saGli de pegi.
۸۱۹. بۈڞێ- رێقزێ چێيايې ڨېڬێ، چۈرخۈيې ساځڸێ دێيې ڨېڬێ.
820. БоцIцIи рихарав саххаватги вукIунарев, рухI рихарав багьадурги вукIунарев.
boVi ri[araw sa{awatgi wujunarew, ru\ ri[araw bahadurgi wujunarew.
БоцIцIи рихьарав саххаватги вукIинярев, рухI рихьарав багьадурги вукIинярев.
boVi riFaraw sa{awatgi wujinyarew, ru\ riFaraw bahadurgi wujinyarew.
۸۲۰. بۈڞێ رێځاراو ساخاواتڬێ وۇگۇنارېو، رۇح رێځاراو باهادۇرڬێ وۇگۇنارېو.
821. БоцIцIи ххирияссе живго учузав.
boVi {iriyaSe Diwgo uxuRaw.
БоцIцIи ххирияссе живго учузав.
boVi {iriyaSe Diwgo uxuRaw.
۸۲۱. بۈڞێ خێرێياصې جێوڬۈ ئۇچۇزاو.
822. БоцIцIи хIалалаб кьеги.
boVi \alalab pegi.
БоцIцIи хIалалаб кьеги.
boVi \alalab pegi.
۸۲۲. بۈڞێ حالالاب ڨېڬێ.
823. БоцIцIи цIцIикIкIаралдасса яс гIакълу цIцIикIкIарай лълъикIай.
boVi ViJaraldaSa yas faqlu ViJaray 'ijay.
БоцIцIи цIцIикIкIаралълъасса яс гIакълу цIцIикIкIарай лълъикIай.
boVi ViJara'aSa yas faqlu ViJaray 'ijay.
۸۲۳. بۈڞێ ڞێڴارالداصا ياس عاقلۇ ڞێڴاراي ڷێگاي.
824. БоцIцIолIго вегарав рогьалилI вахъунев.
boVolgo wegaraw rohali` wa]unew.
БоцIцIолълъго вегарав рогьалилълъ вахъинев.
boVo'go wegaraw rohali' wa]inew.
۸۲۴. بۈڞۈڶـڬۈ وېڬاراو رۈهالێڶ واڅۇنېو.
825. БоцIцIуда гьоркьове ккечIого чи лъаларев.
boVuda horpowe Kezogo xi ;alarew.
БоцIцIола гьоркьове ккечIого чи гьанярев.
boVola horpowe Kezogo xi hanyarew.
۸۲۵. بۈڞۇدا هۈرڨۈوې ڭېڃۈڬۈ چێ ڸالارېو.
826. БоцIцIуда къвал баларо, къаркъалаялда гурони.
boVuda qwal balaro, qarqalayalda guroni.
БоцIцIола къвал баняро, къаркъалаялълъа гурони.
boVola qwal banyaro, qarqalaya'a guroni.
۸۲۶. بۈڞۇدا قوال بالارۈ قارقالايالدا ڬۇرۈنێ.
827. БоцIцIудалъун гуккизеги вукIунге, кIолареб гьир черххалдаги баччизабуге.
boVuda;un guKiRe wujunge, jolareb hir xer{aldagi baXirabuge.
БоцIцIолалун гуккдеги вукIуги, кIваняреб гьир черххалълъаги баччдебуги.
boVolalun guKde wujugi, jwanyareb hir xer{a'agi baXdebugi.
۸۲۷. بۈڞۇداڸۇن ڬۇڭێزېڬێ وۇگۇنڬې، گۈلارېب هێر چېرخالداڬێ باڿێزابۇڬې.
828. БоцIцIудасса чIухIуге, чияр гьумер бухIуге.
boVudaSa zu\uge, xiyar humer bu\uge.
БоцIцIоласса чIухIуги, чиял гьомер бухIуги.
boVoloSa zu\ugi, xiyal homer bu\ugi.
۸۲۸. بۈڞۇداصا ڃۇحۇڬې، چێيار هۇمېر بۇحۇڬې.
829. БоцIцIуе гьабулеб лагълъиялдассанила гIадамазулI гIузраби рижулел.
boVuye habuleb laG;iyaldaSanila fadamaRu` fuRrabi riDulel.
БоцIцIое бунеб лагълиялълъассанила адамазулълъ гIузраби рижинел.
boVoye buneb laGliya'aSanila adamaRu` fuRrabi riDinel.
۸۲۹. بۈڞۇيې هابۇلېب لاغڸێيالداصانێلا عادامازۇڶ عۇزرابێ رێجۇلېل.
830. БоцIцIуе гIей гьечIеб, хьулалълъе рагIа-ракьан гьечIеб.
boVuye fey hezeb, Fula'e rafa-rapan hezeb.
БоцIцIое гIей гьечIеб, хьулалълъе рагIа-ракьан гьечIеб.
boVoye fey hezeb, Fula'e rafa-rapan hezeb.
۸۳۰. بۈڞۇيې عېي هېڃېب، ڮۇلاڷې راعا- راڨان هېڃېب.
831. БоцIцIул бечелъи чияе кьеги, чорххолI витIи дие кьеги.
boVul bexe;i ziyaye pegi, xor{o` wiTi diye pegi.
БоцIцIол бечели чияе кьеги, чорххолълъ витIи де кьеги.
boVol bexeli ziyaye pegi, xor{o' wiTi de pegi.
۸۳۱. بۈڞۇل بېچېڸێ چێيايې ڨېڬێ، چۈرخۈڶ وێطێ دێيې ڨېڬێ.
832. БоцIцIул квешлъи – хIалакълъи, хIамил квешлъи – гIин дали.
boVul kwe/;i - \alaq;i, \amil kwe/;i - fin dali.
БоцIцIол кошли – хIалакъли, хIамил кошли – гIен дали.
boVol ko/li - \alaqli, \amil ko/li - fen dali.
۸۳۲. بۈڞۇل كوېشڸێ - حالاقڸێ، حامێل كوېشڸێ - عێن دالێ.
833. БоцIцIул хьон – рагIийила, гIакдал рахь – руссунила.
boVul Fon - rafiyila, fakdal raF - ruSunila.
БоцIцIол хьон – рагIийила, гIакдал рахь – руссунила.
boVol Fon - rafiyila, fakdal raF - ruSunila.
۸۳۳. بۈڞۇل ڮۈن - راعێيێلا، عاكدال راڮ - رۇصۇنێلا.
834. БоцIцIул хIисаб цIцIаге, хIара босе.
boVul \isab Vage, \ara bose.
БоцIцIол хIисаб цIцIаги, хIара босе.
boVol \isab Vagi, \ara bose.
۸۳۴. بۈڞۇل حێساب ڞاڬې، حارا بۈسې.
835. БоцIцIухъ гIумру бичарав, чадихъ намус бичарав.
boVu] fumru bixaraw, xadi] namus bixaraw.
БоцIцIохъ гIурму бичарав, чодохъ намус бичарав.
boVo] furmu bixaraw, xodo] namus bixaraw.
۸۳۵. بۈڞۇڅ عۇمرۇ بێچاراو، چادێڅ نامۇس بێچاراو.
836. БоцIцIуцца бер бахъулареб.
boVuCa ber ba]ulareb.
БоцIцIоцца бер бахъиняреб.
boVoCa ber ba]inyareb.
۸۳۶. بۈڞۇڛا بېر باڅۇلارېب.
837. БоцIцIуцца веццаруге, гIакълуялълъ веццаре.
boVuCa weCaruge, faqluya' weCare.
БоцIцIоцца веццаруги, гIакълуялълъ веццаре.
boVoCa weCarugi, faqluya' weCare.
۸۳۷. بۈڞۇڛا وېڛارۇڬې، عاقلۇياڷ وېڛارې.
838. БоцIцIуцца меххтарав вигьунаревила, гьакълицца меххтарав вигьуневила.
boVuCa me{taraw wihunarewila, haqliCa me{taraw wihunewila.
БоцIцIоцца меххтарав вигьиняревила, гьекълицца меххтарав вигьиневила.
boVoCa me{taraw wihinyarewila, heqliCa me{taraw wihinewila.
۸۳۸. بۈڞۇڛا مېختاراو وێهۇنارېوێلا، هاقلێڛا مېختاراو وێهۇنېوێلا.
839. Бубае чехь биччарав, чияр чурпа ххирияв.
bubaye xeF biXaraw, xiyar xur<a {iriyaw.
Бубае чехь биччарав, чиял чурпа ххирияв.
bubaye xeF biXaraw, xiyal xur<a {iriyaw.
۸۳۹. بۈبايې چېڮ بێڿاراو، چێيار چۇرفا خێرێياو.
840. Бугеб гурони, гьечIеб кьолареб.
bugeb guroni, hezeb polareb.
Бугеб гурони, гьечIеб кьенареб.
bugeb guroni, hezeb penareb.
۸۴۰. بۈڬېب ڬۇرۈنێ، هېڃېب ڨۈلارېب.
841. Бугеб гурони кьезе кколареб, кьураб гурони квине кколареб.
bugeb guroni peRe Kolareb, purab guroni kwine Kolareb.
Бугеб гурони кьеде ккенареб, кьураб гурони конде ккенареб.
bugeb guroni pede Kenareb, purab guroni konde Kenareb.
۸۴۱. بۈڬېب ڬۇرۈنێ ڨېزې ڭۈلارېب، ڨۇراب ڬۇرۈنێ كوێنې ڭۈلارېب.
842. Бугеб гурони ххулжиниб лъоларебила.
bugeb guroni {ulDinib ;olarebila.
Бугеб гурони ххулжиниб гьенаребила.
bugeb guroni {ulDinib henarebila.
۸۴۲. بۈڬېب ڬۇرۈنێ خۇلجێنێب ڸۈلارېبێلا.
843. Бугеб гьечIолъарай, гьечIеб буголъарай.
bugeb hezo;aray, hezeb bugo;aray.
Бугеб гьечIолурай, гьечIеб буголурай.
bugeb hezoluray, hezeb bugoluray.
۸۴۳. بۈڬېب هېڃۈڸاراي، هېڃېب بۇڬۈڸاراي.
844. Бугеб кьвагьараб кьалда лълъикIаб, бугеб кьураб гьоболассе лълъикIаб.
bugeb pwaharab palda 'ijab, bugeb purab hobolaSe 'ijab.
Бугеб кьвагьараб кьала лълъикIаб, бугеб кьураб гьоболассе лълъикIаб.
bugeb pwaharab pala 'ijab, bugeb purab hobolaSe 'ijab.
۸۴۴. بۈڬېب ڨواهاراب ڨالدا ڷێگاب، بۇڬېب ڨۇراب هۈبۈلاصې ڷێگاب.
845. Бугеб кьечIони дунги хваги, кьураб квинчIони мунги хваги.
bugeb pezoni dungi [wagi, purab kwinzoni mungi [wagi.
Бугеб кьечIони дунги хIваги, кьураб кончIони мунги хIваги.
bugeb pezoni dungi \wagi, purab konzoni mungi \wagi.
۸۴۵. بۈڬېب ڨېڃۈنێ دۇنڬێ ځواڬێ، كوێنڃۈنێ مۇنڬێ ځواڬێ.
846. Бугеб меххалълъ – гьайт, гьечIеб меххалълъ – вай.
bugeb me{a' - hayt, hezeb me{a' - way.
Бугеб меххалълъ – гьайт, гьечIеб меххалълъ – вай.
bugeb me{a' - hayt, hezeb me{a' - way.
۸۴۶. بۈڬېب مېخاڷ - هايت، هېڃېب مېخاڷ - واي.
847. Бугеб меххалълъ – гьойхъего, гьечIеб меххалълъ – бацIихъего.
bugeb me{a' - hoy]ego, hezeb me{a' - bavi]ego.
Бугеб меххалълъ – гьойхъего, гьечIеб меххалълъ – бацIихъего.
bugeb me{a' - hoy]ego, hezeb me{a' - bavi]ego.
۸۴۷. بۈڬېب مېخاڷ - هۈيڅېڬۈ، هېڃېب مېخاڷ - باڝێڅېڬۈ.
848. Бугеб тIехх – гьечIеб нах.
bugeb Te{ - hezeb na[.
Бугеб эхх – гьечIеб нагь.
bugeb e{ - hezeb nah.
۸۴۸. بۈڬېب طېخ - هېڃېب ناځ.
849. Бугелда баракат лъеги.
bugelda barakat ;egi.
Бугелълъа баркат гьеги.
buge'a barkat hegi.
۸۴۹. بۈڬېلدا باراكات ڸېڬێ.
850. Бугелда гIей гьабе.
bugelda fey habe.
Бугелълъа гIей буе.
buge'a fey buye.
۸۵۰. بۈڬېلدا عېي هابې.
851. Бугелда разияв – бечедав, чияде хьулав – мискинав.
bugelda raRiyaw - bexedaw, xiyade Fulaw - miskinaw.
Бугелълъа разияв – бечедав, чияле хьулав – мискIинав.
buge'a raRiyaw - bexedaw, xiyale Fulaw - misjinaw.
۸۵۱. بۈڬېالد رازێياو - بېچېداو، چێيادې ڮۇلاو - مێسكێناو.
852. Бугелда ракI рази гьабе, гьечIелде хьулхьудуге.
bugelda raj raRi habe, hezelde FulFuduge.
Бугелълъа ракI рази буе, гьечIелълъе хьулхьулдаги.
buge'a raj raRi buye, heze'e FulFuldagi.
۸۵۲. بۈڬېلدا راگ رازێ هابې، هېڃېلدې ڮۇلڮۇدۇڬې.
853. Бугелда ракI рази гьабе, гьоболассда рекъон хьваде.
bugelda raj raRi habe, hobolaSda reqon Fwade.
Бугелълъа ракI рази буе, гьоболассда рокъон хьваде.
buge'a raj raRi buye, hobolaSda roqon Fwade.
۸۵۳. بۈڬېلدا راگ رازێ هابې، هۈبۈلاصدا رېقۈن ڮوادې.
854. Бугелълъул къимат гьабуларел ххадур гIодизе кколелила.
buge'ul qimat habularel {adur fodiRe Kolelila.
Бугелълъул къимат бунярел ххадур гIодте ккенелила.
buge'ul qimat bunyarel {adur fodte Kenelila.
۸۵۴. بۈڬېڷۇل قێمات هابۇلارېل خادۇر عۈدێزې ڭۈلېلێلا.
855. Бугесс боцIцIи, гьечIесс налъийила лъималазе ирсалълъе толеб жо.
bugeS boVi, hezeS na;iyila ;imalaRe irsa'e toleb.
Бугесс боцIцIи, гьечIесс налгьийила гьималазе ирсалълъе тенеб жо.
bugeS boVi, hezeS nalhiyila himalaRe irsa'e teneb.
۸۵۵. بۈڬېص بۈڞێ، هېڃېص ناڸێيێلا ڸێمالازې ئێرساڷې تۈلېب جۈ.
856. Бугессда бугеб абунила Мала Нассрудин гIадамазда рихарав.
bugeSda bugeb abunila mala naSrudiniCa fadamaRda ri[araw.
Бугессда бугеб абунила Мала Нассрудин адамазда рихьарав.
bugeSda bugeb abunila mala naSrudiniCa adamaRda riFaraw.
۸۵۶. بۈڬېصدا بۇڬېب ابۇنێلا مالا ناصرۇدێن عادامازدا رێځاراو.
857. Буго тIимугъ хIулараб, босиларо дур рагIи.
bugo TimuG \ularab, bosilaro dur rafi.
Буго имогъ хIулараб, босларо дур рагIи.
bugo imoG \ularab, boslaro dur rafi.
۸۵۷. بۇڬۈ طێمۇغ حۇلاراب، بۈسێلارۈ دۇر راعێ.
858. Буголъани кьола, кьаралъани тIинкIула.
bugo;ani pola, para;ani Tinjula.
Буголуни кьена, кьаралуни тIинкIиня.
bugoluni pena, paraluni Tinjinya.
۸۵۸. بۇڬۈڸانێ ڨۈلا، ڨاراڸانێ طێنگۇلا.
859. Буголъи баккарулеб, гьечIолъи баххчарулеб.
bugo;i baKaruleb, hezo;i ba{xaruleb.
Буголи баккаринеб, гьечIоли баххчаринеб.
bugoli baKarineb, hezoli ba{xarineb.
۸۵۹. بۇڬۈڸێ باڭارۇلېب، هېڃۈڸێ باخچارۇلېب.
860. Буголъиялълъул гохI – яхIалълъул захIмат, гьечIолъиялълъул кIкIал – кIкIвахIалълъул рахIат.
bugo;iya'ul go\ - ya\a'ul Ra\mat, hezo;iya'ul Jal - Jwa\a'ul ra\at.
Буголиялълъул гохI – яхIалълъул захIмат, гьечIолиялълъул кIкIал – кIкIвагIалиялълъул рахIат.
bugoliya'ul go\ - ya\a'ul Ra\mat, hezoliya'ul Jal - Jwafaliya'ul ra\at.
۸۶۰. بۇڬۈڸێياڷۇل ڬۈح - ياحاڷۇل زاحمات، هېڃۈڸێياڷۇل ڭال - ڴواحاڷۇل راحات.
861. Бугони – гьойхъего, гьечIони – бацIихъего.
bugoni - hoy]ego, hezoni - bavi]ego.
Бугони – гьойхъего, гьечIони – бацIихъего.
bugoni - hoy]ego, hezoni - bavi]ego.
۸۶۱. بۇڬۈنێ - هۈيڅېڬۈ، هېڃۈنێ - باڝێڅېڬۈ.
862. Бугони щарги чIвала, щванани чиги чIвала.
bugoni ?argi zwala, ?wanani xigi zwala.
Бугони щарги чIваня, щванани чиги чIваня.
bugoni ?argi zwanya, ?wanani xigi zwanya.
۸۶۲. بۇڬۈنێ ۺارڬێ ڃوالا، ۺوانێڬێ چێڬێ ڃوالا.
863. Бугъа кIанцIизе кватIани гIака кIанцIулебила.
buGa janviRe kwaTani faka janvulebila.
Бугъа кIанцIде кватIани гIака кIанцIинебила.
buGa janvde kwaTani faka janvinebila.
۸۶۴. بۇغا گانڝێزې كواطانێ عاكا گانڝۇلېبێلا.
864. Бугъагун багъун гъвала гъвалдаде бахинаро, лъаргIибе ун цIиркъги оцги цIцIар босун буссинаро.
buGagun baGun Gwala Gwaldade ba[inaro, ;arfibe un virqgi ocgi Var bosun buSinaro.
Бугъагин багъун гъвала гъвалдаде бахъиняро, гьаргIибе омо цIиркъги оцги цIцIар босун буссиняро.
buGagin baGun Gwala Gwaldade ba]inyaro, harfibe omo virqgi ocgi Var bosun buSinyaro.
۸۶۴. بۇغاڬۇن باغۇن غوالا غوالدادې باځێنارۈ، ڸارعێبې ئۇن ڝێرق وا ئۈښ ڞار بۈسۇن بۇصێنارۈ.
865. Бугъагун бан гъвала билълъунаро, оцгун бан гIака рекъоларо.
buGagun ban Gwala bi'unaro, ocgun ban faka reqolaro.
Бугъагин бамо гъвала белълъенаро, оцгин бамо гIака рекъенаро.
buGagin bamo Gwala be'enaro, ocgin bamo faka reqenaro.
۸۶۵. بۇغاڬۇن بان غوالا بێڷۇنارۈ، ئۈښڬۇن بان عاكا رېقۈلارۈ.
866. Бугъие бугъа камулареб, чияссе чи камуларев.
buGiye buGa kamulareb, xiyaSe xi kamularew.
Бугъие бугъа каминяреб, чияссе чи каминярев.
buGiye buGa kaminyareb, xiyaSe xi kaminyarew.
۸۶۶. بۇغێيې بۇغا كامۇلارېب، چێياصې چێ كامۇلارېو.
Авар гIурул рагIалда, бецIцIал гъарцIцIалълъ къайиги чIван, гъарачилъи гьабулев вукIаравила Квешав Къади. Гьесс нухлулазде ахIулеб букIун буго - “Воре, Квешав Къади вачIунев вуго! ГIодоб лъе кодоб бугеб къайи-къоно!” ХIинкъарал нухлулал, гIодоб къайиги лъун, унел рукIун руго.
Цо нухалълъ гьелго рагIабаздалъун гьасс хIинкъи кьун буго цо нухлулассе.
- Дудаги рагIун ватила Квешав Хъвата! Гьев Квешав Къадил лълъикIав Къади гьавила дицца! Бихьинчи ватани, вачIа ццеве! – ян ахIанила нухлуласс.
ХIинкъанила хъачагъ гьедигIан бахIарчияв нухлулассукьа. ВахъинчIила гьев гъарцIцIалълъа къватIиве.
- Бугъие бугъа камулареблъи бичIчIун батила дуда! – ян гьессдеги ахIун, нухлулав жиндирго нухда анила.
awar furul rafalda, beVal GarVa' qayigi zwan, Garaxi;i habulew wujarawila kwe/aw qadi. heS nu[lulaRde a\uleb bujun bugo - «wore, kwe/aw qadi wazunew wugo! fodob ;e kodob bugeb qayi-qono!» \inqaral nu[lulal, fodob qayigi ;un, unel rujun rugo.
co nu[a' helgo rafabaRda;un haS \inqi pun bugo nu[lulaSe.
- dudagi rafun watila kwe/aw ]wata! hew kwe/aw qadi 'ijaw qadi hawila diCa!
biFinxi watani, waza Cewe! - yan a\anila nu[lulaS.
\inqanila ]axaG hedifan ba\arxiyaw nu[lulaSupa. wa]inzila hew GarVa'a qwaTiwe.
- buGiye buGa kamulareb;i biZun batila duda! - yan heSdegi a\un, nu[lulaw Dindirgo nu[da anila.
Авар гIурул рагIала, бецIцIаб гъерцIцIилълъ къайги чIвамо, гъарачили бунев вукIаравила Кошав Къади. Гьесс нугьлулазде ахIинеб букIун буго - “Воре, Кошав Къади вачIинев вуго! ГIодоб гье кодоб бугеб къай-къоно!” ХIинкъарал нугьлулал, гIодоб къайги гьумо, энел рукIун руго.
Цо нугьалълъ гьелго рагIабаздалун гьасс хIинкъи кьумо буго цо нугьлулассе.
- Дудаги рагIун ватила Кошав Хъвата! Гьев Кошав Къадил лълъикIав Къади вула дицца! Бихьинчи ватани, вачIа ццеве! – ян ахIанила нугьлуласс.
ХIинкъанила гъачагъ гьедигIан бахIарчияв нугьлулассукьа. ВахъчIила гьев гъерцIцIилълъа къватIиве.
- Бугъие бугъа каминяребли бичIчIун батла дуда! – ян гьессдеги ахIун, нугьлулав жендерго нугьла анила.
awar furul rafala, beVal GerVi' qaygi zwamo, Garaxili bunew wujarawila ko/aw qadi. heS nuhlulaRde a\ineb bujun bugo - «wore, ko/aw qadi wazinew wugo! fodob he kodob bugeb qay-qono!» \inqaral nuhlulal, fodob qaygi humo, enel rujun rugo.
co nu[a' helgo rafabaRdalun haS \inqi pumo bugo nuhlulaSe.
- dudagi rafun watila ko/aw ]wata! hew ko/aw qadi 'ijaw qadi wula diCa!
biFinxi watani, waza Cewe! - yan a\anila nuhlulaS.
\inqanila GaxaG hedifan ba\arxiyaw nuhlulaSupa. wa]zila hew GerVi'a qwaTiwe.
- buGiye buGa kaminyarebli biZun batla duda! - yan heSdegi a\un, nuhlulaw Dendergo nuhla anila.
اوار عۇرۇل راعالدا، بېڞال غارڞاڷ قايێڬێ ڃوان، غاراچێڸێ هابۇلېو وۇگاراوێلا كوېشاو قادێ. هېص نۇځلۇلازدې احۇلېب بۇگۇن بۇڬۈ: "وۈرې، كوېشاو قادێ واڃۇنېو وۇڬۈ. عۈدۈب ڸې كۈدۈب بۇڬېب
قايێ- قۈنۈ." حێنقارال نۇځلۇلال، عۈدۈب قايێڬێ ڸۇن، ئۇنېل رۇگۇن رۇڬۈ. ښۈ نۇځاڷ هېلڬۈ راعابازداڸۇن هاص حێنقێ ڨۇن بۇڬۈ ښۈ نۇځلۇلاصې.
- دۇداڬێ راعۇن واتێلا كوېشاو څواتا. هېو كوېشاو قادێل ڷێگاو قادێ هاوێلا دێڛا. بێڮێنچێ واتانێ، واڃا ڛېوې، - يان احانێلا نۇځلۇلاص.
حێنقانێلا څاچاغ هېدێعان باحارچێياو نۇځلۇلاصۇڨا. واڅێنڃێلا هېو غارڞاڷا قواطێوې.
- بۇغێيې بۇغا كامۇلارېبڸێ بێڄۇن باتێلا دۇدا، - يان هېصدېڬێ احۇن، نۇځلۇلاو جێندێرڬۈ نۇځدا انێلا.
867. Бугъил лIаралдасса цIуне, чол малалдасса цIуне, квешав чияссул кинабго рахъалдасса цIуне.
buGil `araldaSa vune, xol malaldaSa vune, kwe/aw xiyaSul kinabgo ra]aldaSa vune.
Бугъил лълъаралълъасса цIуне, чол малалълъасса цIуне, кошав чияссул кинябго рахъалълъасса цIуне.
buGil 'ara'aSa vune, xol mala'aSa vune, ko/aw xiyaSul kinyabgo ra]a'aSa vune.
۸۶۷. بۇغێل ڶارالداصا ڝۇنې، چۈل مالالداصا ڝۇنې، كوېشاو چێياصۇل كێنابڬۈ راڅالداصا ڝۇنې.
868. Бугъил ракI лъураб тIехI бараб бече.
buGil raj ;urab Te\ barab bexe.
Бугъил ракI гьураб эхI бараб бече.
buGil raj hurab e\ barab bexe.
۸۶۸. بۇغێل راگ ڸۇراب طېح باراب بېچې.
869. Бугъицца абурабила гIонкIкIол бадиб бугеб щинаб тIатIийилан.
buGiCa aburabila fonJol badib bugeb ?inab TaTiyilan.
Бугъицца абурабила гIонкIкIол бадиб бугеб щинаб гIатIийилан.
buGiCa aburabila fonJol badib bugeb ?inab faTiyilan.
۸۶۹. بۇغێڛا ابۇرابێلا عۈنڴۈل بادێب بۇڬېب ۺێناب طاطێيێلان.
870. Бугьараб мегIералдассаги цIунаги, чIчIужугIаданалълъул бахIарчилъиялдассаги цIунаги.
buharab meferaldaSagi vunagi, ZuDufadana'ul ba\arxi;iyaldaSagi vunagi.
Богьараб меэралълъассаги цIунаги, чIчIужуадамалълъул бахIарчилиялълъассаги цIунаги.
boharab meera'aSagi vunagi, ZuDuadama'ul ba\arxiliya'aSagi vunagi.
۸۷۰. بۇهاراب مېعېرالداصا ڝۇناڬێ، ڄۇجۇعاداناڷۇل باحارچێڸێيالداصاڬێ ڝۇناڬێ.
871. Бугьтан лъей гIайиб батани, бугьтан лъеледухъ хьвадиги гIайиб буго.
buhtan ;ey fadab batani, buhtan ;eledu] Fwadigi fayib bugo.
Бугьтан гьей гIайиб батани, бугьтан гьеледухъ хьвадиги гIайиб буго.
buhtan hey fadab batani, buhtan heledu] Fwadigi fayib bugo.
۸۷۱. بۇهتان ڸېي عايێب باتانێ، بۇهتان ڸېلېدۇڅ ڮوادێڬێ عايێب بۇڬۈ.
872. Бугьтан ритIухълъулареб, гьересси тIатинчIого ххутIулареб.
buhtan riTu];ulareb, hereSi Tatinzogo {uTulareb.
Бугьтан ритIухълиняреб, гьересси атчIого ххутIиняреб.
buhtan riTu]linyareb, hereSi atzogo {uTinyareb.
۸۷۲. بۇهتان رێطۇڅڸۇلارېب، هېرېصێ طاتێنڃۈڬۈ خۇطۇلارېب.
873. БугIа бекьана, неха бижана!
bufa bepana, ne[a biDana!
БугIа бекьана, нигьа бижана!
bufa bepana, niha biDana!
۸۷۳. بۇعا بېڨانا، نېځا بێجانا.
874. БугIа бугони, гьобо камиларо, вас вугони, чIчIужу камиларо.
bufa bugoni, hobo kamilaro, was wugoni, ZuDu kamilaro.
БугIа бугони, гьиби каминяро, вас вугони, чIчIужу каминяро.
bufa bugoni, hibi kaminyaro, was wugoni, ZuDu kaminyaro.
۸۷۴. بۇعا بۇڬۈنێ، هۈبۈ كامێلارۈ، واس وۇڬۈنێ، ڄۇجۇ كامێلارۈ.
875. БугIа хвараб хур бижугеги, чIахъен хварав вас лIугьунгеги (бугIа хвараб чIагIа лIугьунгеги, чIахъен хварав вас лIугьунгеги).
bufa [warab [ur biDugegi, za]en [waraw was `uhungegi (bufa [warab zafa `uhungegi, za]en [waraw was `uhungegi).
БугIа хIвараб хIур бижугеги, чIахъен хIварав вас лълъугьугеги.
bufa \warab \ur biDugegi, za]en \waraw was 'uhugegi.
۸۷۵. بۇعا ځواراب ځۇر بێجۇڬېڬێ، ڃاڅېن ځواراو واس ڶۇهۇنڬېڬێ
876. БугIа хIурулI бекье, ролI хIарщулI бекье.
bufa \uru` bepe, ro` \ar?u` bepe.
БугIа хIурулълъ бекье, ролълъ хIарччулълъ бекье.
bufa \uru' bepe, ro' \arXu' bepe.
۸۷۶. بۇعا حۇرۇڶ بېڨې، رۈڶ حارۺۇڶ بېڨې.
877. Будунзаби, дибирзаби – дунялалълъул сихIирзаби.
budunRabi, dibirRabi - dunyala'ul si\irRabi.
Мудунзаби, дибирзаби – дунялалълъул сихIирзаби.
mudunRabi, dibirRabi - dunyala'ul si\irRabi.
۸۷۷. بۇدۇنزابێ، دێبێرزابێ - دۇنيالاڷۇل سێحێرزابێ.
878. Букараралълъубе квер ххеххаб, ракI щваралълъубе хIетI ххеххаб.
bukarara'ube kwer {e{ab, raj ?wara'ube \eT {e{ab.
Букараралълъубе квер ххеххаб, ракI щваралълъубе хIетI ххеххаб.
bukarara'ube kwer {e{ab, raj ?wara'ube \eT {e{ab.
۸۷۸. بۇكاراراڷۇبې كوېر خېخاب، راگ ۺواراڷۇبې حېط خېخاب.
879. – Букъарав щив& – ЛIутIарав хвад!
- buqaraw ?iw& - `uTaraw [wad!
– Бокъарав щиви& – ЛълъутIарав хIвад!
- boqaraw ?iwi& - 'uTaraw \wad!
۸۷۹. - بۇقاراو ۺێو؟ - ڶۇتاراو ځواد.
880. Букъизе гIедегIана – гIагал къокъаб лIугьана.
buqiRe fedefana - fagal qoqab `ufana.
Бокъде гIедегIана – гIакIал къокъаб лълъугьана.
boqde fedefana - fajal qoqab 'ufana.
۸۸۰. بۇقێزې عېدېعانا - عاڬال قۈقاب ڶۇهانا.
881. БукIана – ана, хвана – лIугIана.
bujana - ana, [wana - `ufana.
БукIана – ана, хIвана – лълъугIана.
bujana - ana, \wana - 'ufana.
۸۸۱. بۇگانا - انا، ځوانا - ڶۇعانا.
882. БукIаниги кIваричIоанила ххасел, их бачIарабго нахъе ине лъалебани.
bujanigi jwarizoanila {asel, i[ bazarabgo na]e ine ;alebani.
БукIаниги кIваричIоанила кьин, ихх бегьарабго нахъе энде гьанебани.
bujanigi jwarizoanila pin, i{ beharabgo na]e ende hanebani.
۸۸۲. بۇگانێڬێ گوارێڃۈئانێلا خاسېل، ئێځ باڃارابڬۈ ناڅې ئێنې ڸالېبانێ.
883. БукIараб квеш, ккараб лълъикI.
bujarab kwe/, Karab 'ij.
БукIараб кош, ккараб лълъикI.
bujarab ko/, Karab 'ij.
۸۸۳. بۇگاراب كوېش، ڭاراب ڷێگ.
884. БукIараб лълъикI, ккараб квеш!
bujarab 'ij, Karab kwe/!
БукIараб лълъикI, ккараб кош!
bujarab 'ij, Karab ko/!
۸۸۴. بۇگاراب ڷێگ، ڭاراب كوېش.
885. БукIаралдасса бугеб лълъикIаб.
bujaraldaSa bugeb 'ijab.
БукIаралълъасса бугеб лълъикIаб.
bujara'aSa bugeb 'ijab.
۸۸۵. بۇگارالداصا بۇڬېب ڷێگاب.
886. БукIаралълъул бицун веццаруге, жакъа бугелълъул бице.
bujara'ul bicun weCaruge, Daqa buge'ul bice.
БукIаралълъул бицун веццаруги, якъад бугелълъул бице.
bujara'ul bicun weCarugi, yaqad buge'ul bice.
۸۸۶. بۇگاراڷۇل بێښۇن وېڛارۇڬې، جاقا بۇڬېڷۇل بێښې.
887. БукIинарилан ккарабги букIине бегьулеб, бачIинарилан ккарабги бачIине бегьулеб.
bujinarilan Karabgi bujine behuleb, bazinarilan Karabgi bazine behuleb.
БукIинярилан ккарабги букIде бегьинеб, бачIинярилан ккарабги бегьде бегьинеб.
bujinyarilan Karabgi bujde behineb, bazinyarilan Karabgi behne behineb.
۸۸۷. بۇگێنارێلان ڭارابڬێ بۇگێنې بېهۇلېب، باڃێنارێلان ڭارابڬێ باڃێنې بېهۇلېب.
888. Буртинадул гIощтIоцца гIурул хоно бекулареб.
burtinadul fo?ToCa furul [ono bekulareb.
Буртинадол гIищтIицца гIурул хIоно бекиняреб.
burtinadol fi?TiCa furul \ono bekinyareb.
۸۸۸. بۇرتێنادۇل عۈۺطۈڛا عۇرۇل ځۈنۈ بېكۇلارېب.
889. Буртинадул ххвалчацца рохьоб гъветI къотIиларо, накIкIил цIулал квартIицца гIурул хоно бекиларо.
burtinadul {walxaCa roFob GweT qoTilaro, naJil vulal kwarTiCa furul [ono bekilaro.
Буртинадол ххолчацца рохьоб гъветI къотIиняро, накIкIил цIулал квартIицца гIурул хIоно бекиняро.
burtinadol {olxaCa roFob GweT qoTinyaro, naJil vulal kwarTiCa furul \ono bekinyaro.
۸۸۹. بۇرتێنادۇل خواچاڛا رۈڮۈب غوېط قۈطێلارۈ، ناڴێل ڝۇلال كوارطێڛا عۇرۇل ځۈنۈ بېكێلارۈ.
890. БурулI чIагIаги чIвавулI квасги квешав россассда бихьуларебила.
buru` zafagi zwawu` kwasgi kwe/aw roSaSda biFularebila.
Буролълъ чIагIаги чIваволълъ квасги кошав россассда бихьиняребила.
buro' zafagi zwawo' kwasgi ko/aw roSaSda biFinyarebila.
۸۹۰. بۇرۇڶ ڃاعاڬێ ڃواوۇڶ كواسڬێ كوېشاو رۈصاصدا بێڮۇلارېبێلا.
891. Бусада гIодобе биччараб хIетIе сабаблъунги кколебила росс-лълъадиялда гьоркьоб дагIба.
busada fodobe biXarab \eTe sabab;ungi :olebila roS-'adiyalda horpob dafba.
Бусала гIодобе биччараб хIетIе сабалунги ккенебила росс-лълъадиялълъа гьоркьоб дагIба.
busala fodobe biXarab \eTe sabalungi :enebila roS-'adiya'a horpob dafba.
۸۹۱. بۇسادا عۈدۈبې بێڿاراب حېطې سابابڸۇنڬێ ڭۈلېبێلا رۈص- ڷادێيالدا هۈرڨۈب داعبا.
892. БусалI гуребила макьу къотIулеб.
busa` gurebila mapu qoTuleb.
Бусалълъ гуребила макьо къотIинеб.
busa' gurebila mapo qoTineb.
۸۹۲. بۇساڶ ڬۇرېبێلا ماڨۇ قۈطۇلېب.
893. Бусен цIилъани, ракI цIилъулеб.
busen vi;ani, raj vi;uleb.
Босен цIилуни, ракI цIилинеб.
bosen viluni, raj vilineb.
۸۹۳. بۇسېن ڝێڸانێ، راگ ڝێڸۇلېب.
894. Буссурбабаз кваназе капуразеги бижагийила.
buSurbabaR kwanaRe ka<uraRegi biDagiyila.
Буссурбабаз кунаде капуразеги бижагийила.
buSurbabaR kunade ka<uraRegi biDagiyila.
۸۹۴. بۇصۇرباباز كوانازې كافۇرازېڬێ بێجاڬێيێلا.
Гьаб буссурбанлъи-капурлъиялълъул бицунеб кици гуро. Буссурбабиги капурзабиги Аллагьасс хьихьулелълъул. Буссурбабазул хур хвани, капурзабазул тIокIлъарабгIаги щвелилан.
hab buSurban;i-ka<ur;iya'ul bicuneb kici guro. buSurbabigi ka<urRabigi alahaS FiFule'ul. buSurbabaRul [ur [wani, ka<urRabaRul Toj;arabfagi ?welilan.
Гьаб буссурбали-капулиялълъул бицинеб кици гуро. Буссурбабиги капурзабиги Аллагьасс хьихьинелълъул. Буссурбабазул хIур хIвани, капурзабазул окIлурабгIаги щолилан.
hab buSurbali-ka<uliya'ul bicineb kici guro. buSurbabigi ka<urRabigi alahaS FiFine'ul. buSurbabaRul \ur \wani, ka<urRabaRul ojlurabfagi ?olilan.
هاب بۇصۇربانڸێ- كافۇرڸێياڷۇل بێښۇنېب كێښێ ڬۇرۈ. بۇصۇربابێڬێ كافۇرزابێڬێ الاهاص ڮێڮۇلېڷۇل. بۇصۇربابازۇل ځۇر ځوانێ، كافۇرزابازۇل طۈگڸارابعاڬێ ۺوېلێلان.
895. Буссурбанассе кумек гурев, капурассе зарал гурев.
buSurbanaSe kumek gurew, ka<uraSe Raral gurew.
Буссурбанассе кумак гурев, капурассе зарал гурев.
buSurbanaSe kumak gurew, ka<uraSe Raral gurew.
۸۹۵. بۇصۇرباناصې كۇمېك ڬۇرېو، كافۇراصې زارال ڬۇرېو.
896. Буссурбанлъун как гурев, капуравлъун хъанч гурев.
buSurban;un kak gurew, ka<uraw;un ]anx gurew.
Буссурбалун как гурев, капулун хъанч гурев.
buSurbalun kak gurew, ka<ulun ]anx gurew.
۸۹۶. بۇصۇربانڸۇن كاك ڬۇرېو، كافۇراوڸۇن څانچ ڬۇرېو.
897. Буххун махх гуреб, биххун хханжар гуреб.
bu{un ma{ gureb, bi{un {anDar gureb.
Буххун махх гуреб, биххун хханжар гуреб.
bu{un ma{ gureb, bi{un {anDar gureb.
۸۹۷. بۇخۇن ماخ ڬۇرېب، بێخۇن خانجار ڬۇرېب.
898. Буххун маххуе гурев, бацIун ххонжрое гурев.
bu{un ma{uye gurew, bavun {onDroye gurew.
Буххун маххуе гурев, бацIун ххонжрое гурев.
bu{un ma{uye gurew, bavun {onDroye gurew.
۸۹۸. بۇخۇن ماخۇيې ڬۇرېو، باڝۇن خۈنجرۈيې ڬۇرېو.
899. Буххун хIамил чу лIугьунареб, чурун болъон бацIцIалъулареб.
bu{un \amil xu `uhunareb, xurun bo;on baVa;ulareb.
Буххун хIамил чу лълъугьиняреб, чурун болгьон бацIцIалиняреб.
bu{un \amil xu 'uhinyareb, xurun bolhon baValinyareb.
۸۹۹. بۇخۇن حامێل چۇ ڶۇهۇنارېب، چۇرۇن بۈڸۈن باڞاڸۇلارېب.
900. Бухъулаго квараб къвали – корохъго тIагIараб мугь.
bu]ulago kwarab qwali - koro]go Tafarab muh.
Бухъиняго квараб къвали – корохъго вагIараб мугь.
bu]inyago kwarab qwali - koro]go wafarab muh.
۹۰۰. بۇڅۇلاڬۈ كواراب قوالێ - كۈرۈڅڬۈ طاعاراب مۇه.
901. Бухьаралълъуссайила рухьен тIолеб.
bu]ara'uSayila ruFen Toleb.
Бухьаралълъуссайила рохьен тIенеб.
bu]ara'uSayila roFen Teneb.
۹۰۱. بۇڮاراڷۇصايـێلا رۇڮـېن طۈلېب.
902. Бухьун багъизабулеб гьой гIадин.
buFun baGiRabuleb hoy fadin.
Бухьун багъдебунеб гьой гIадин.
buFun baGdebuneb hoy fadin.
۹۰۲. بۇڮۇن باغێزابۇلېب هۈي عادێن.
903. Бухьун гамущ чIчIолареб, галан лъун гIор чIчIолареб.
buFun gamu? Zolareb, galan ;un for Zolareb.
Бухьун гамущ чIчIенареб, галан гьумо гIор чIчIенареб.
buFun gamu? Zenareb, galan humo for Zenareb.
۹۰۳. بۇڮۇن ڬامۇۺ ڄۈلارېب، ڬالان ڸۇن عۈر ڄۈلارېب.
904. Бухьун хIамил рачIчI чIчIолареб.
buFun \amil raZ Zolareb.
Бухьун хIамил рачIчI чIчIенареб.
buFun \amil raZ Zenareb.
۹۰۴. بۇڮۇن حامێل راڄ ڄۈلارېب.
905. БухIараб бакълъиги бакъвараб хьонлъиги (росс-лълъадуде).
bu\arab baq;igi baqwarab Fon;igi (roS-'adude).
БухIараб бакълиги бакъвараб хьонлиги (росс-лълъадоле).
bu\arab baqligi baqwarab Fonligi (roS-'adole).
۹۰۵. بۇحاراب باقڸێڬێ بافواراب ڮۈنڸێڬێ (رۈص- ڷادۇدې).
906. БухIараб кьечIони, бокьараб щолареб.
bu\arab pezoni, boparab ?olareb.
БухIараб кьечIони, бокьараб щоняреб.
bu\arab pezoni, boparab ?onyareb.
۹۰۶. بۇحاراب ڨېڃۈنێ، بۈڨاراب ۺۈلارېب.
907. БухIараб цIцIорозабулебги – кIал, цIцIорораб ххинлъизабулебги – кIал.
bu\arab VoroRabulebgi - jal, Vororab {in;iRabulebgi - jal.
БухIараб цIцIородебунебги – кIал, цIцIорораб ххелдебунебги – кIал.
bu\arab Vorodebunebgi - jal, Vororab {eldebunebgi - jal.
۹۰۷. بۇحاراب ڞۈرۈزابۇلېبڬێ - گال، ڞۈرۈراب خێنڸێزابۇلېبڬێ - گال.
908. БухIаралълъуссайила къехь тIолеб.
bu\ara'uSayila qeF Toleb.
БухIаралълъуссайила къехь тIенеб.
bu\ara'uSayila qeF Teneb.
۹۰۸. بۇحاراڷۇصايـێلا قېڮ طۈلېب.
909. БухIаяб кIиго рагIи, кIалдиссан боржун араб, кIинусго месед кьунги нахъе босизе кIолареб.
bu\ayab jigo rafi, jaldiSan borDun arab, jinusgo mesed pungi na]e bosiRe jolareb.
БухIаяб кIиго рагIи, кIалдиссан боржун араб, кIинусго месед кьунги нахъе босде кIваняреб.
bu\ayab jigo rafi, jaldiSan borDun arab, jinusgo mesed pungi na]e bosiRe jwanyareb.
۹۰۹. بۇحاياب گێڬۈ راعێ، گالدێصان بۈرجۇن اراب، گێنۇسڬۈ مېسېد ڨۇنڬێ ناڅې بۈسێزې گۈلارېب.
910. БухIилаго кванаге, квандеги пударуге.
bu\ilago kwanage, kwandegi <udaruge.
БухIлаго конги, квандеги пударуги.
bu\lago konge, kwandegi <udarugi.
۹۱۰. بۇحێلاڬۈ كواناڬې، كواندېڬێ فۇدارۇڬې.
911. БухIизе кули гурев, кваназе мархьу гурев.
bu\iRe kuli gurew, kwanaRe marFu gurew.
БухIде кули гурев, кунаде мархьу гурев.
bu\de kuli gurew, kunade marFu gurew.
۹۱۱. بۇحێزې كۇلێ ڬۇرېو، كوانازې مارڮۇ ڬۇرېو.
912. БухIун гIадат билълъараб цIул, къотIун гIадат билълъараб нус.
bu\un fadat bi'arab vul, qoTun fadat bi'arab nus.
БухIун гIадат билълъараб цIул, къотIун гIадат билълъараб нус.
bu\un fadat bi'arab vul, qoTun fadat bi'arab nus.
۹۱۲. بۇحۇن عادات بێڷاراب ڝۇل، قۈطۇن عادات بێڷاراب نۇس.
913. БухIун лълъецца гIатI буцарай, гIетIун лълъелIе ххинкIал рарай.
bu\un 'eCa faT bucaray, feTun 'e`e {injal raray.
БухIун лълъецца гIатI буцарай, гIетIун лълъелълъе ххинкIал рарай.
bu\un 'eCa faT bucaray, feTun 'e'e {injal raray.
۹۱۳. بۇحۇن ڷېڛا عاط بۇښاراي، عېطۇن ڷېڶې خێنگال راراي.
914. Буцун кьураб гIечIого, кIалдибги лъелищ&
bucun purab fezogo, jaldibgi ;eli?&
Буцун кьураб гIечIого, кIалдибги гьелищи&
bucun purab fezogo, jaldibgi heli?i&
۹۱۴. بۇښۇن ڨۇراب عېڃۈڬۈ، گالدێبڬێ ڸېلێۺ؟
915. БуцIцIа кIал! БуцIцIа кIал! БуцIцIинчIони, борта зар!
buVa jal! buVa jal! buVinzoni, borta Rar!
БуцIцIа кIал! БуцIцIа кIал! БуцIцIчIони, борта зур!
buVa jal! buVa jal! buVzoni, borta Rur!
۹۱۵. بۇڞا گال، بۇڞا گال، بۇڞێنڃۈنێ، بۈرتا زار.
916. БуцIцIун чIчIараб кIалалълъе – кIиго бутIа.
buVun Zarab jala'e - jigo buTa.
БуцIцIун чIчIараб кIалалълъе – кIиго бутIа.
buVun Zarab jala'e - jigo buTa.
۹۱۶. بۇڞۇن ڄاراب گالاڷې - گێڬۈ بۇطا.