Ч x 1. Чабхъадул боцIцIи чабхъацца унеб. xab]adul bo~i xab]aCa uneb. 2. ЧагIиги чIвачIого, чуги хвечIого хъала бахъулареб. xafigi zwazogo, xugi [wezogo ]ala ba]ulareb. 3. Чадикълъи бихьаниги, чиякълъи бихьугеги. xadiq;i bi%anigi, xiyaq;i bi%ugegi. 4. Чадил къимат гьабичIессда къо квешаб бихьулеб. xadil qimat habizeSda qo kwe^ab bi%uleb. 5. Чадихъ гьан бичарав, дур чара хваяв, Чохьоцца реххарав, дур чилъи хваяв. xadi] han bixaraw, dur xara [wayaw, xo%oCa re{araw, dur xi;i [wayaw. 6. Чадицца цIунилилан цIцIодорлъи гIодоб тоге. xadiCa `unililan ~odor;i fodob toge. 7. Чали гъазихъацца кколеб, гъарим пакъирасс кколев. xali va#i]aCa Koleb, varim _aqiraS Kolew. 8. Чалуххай чIчIужу россассеги йокьулейила, росдаеги йокьулейила. xalu{ay Zu$u roSaSegi yopuleyila, rosdayegi yopuleyila. 9. Чан батIияв, чан тIекъав, чан гIажизав, чан гIабдал. xan baTiyaw, xan Teqaw, xan fa$i#aw, xan fabdal. 10. Чан бахIарчи къосарав кухIлу бугел берацца, каранзул кIичIал ричIун, жаниве ваккизегIан. Чан меседу къосарай, къачIарал васал рихьун, къвал байдал, борохь батун, хьолбода жемизегIан. xan ba\arxi qosaraw ku\lu bugel beraCa, karan#ul jizal rizun, $aniwe waKi#efan. xan mesedu qosaray, qazaral wasal ri%un, qwal baydal, boro% batun, %olboda $emi#efan. 11. Чан боцIцIи гьечIев гIалим гIодов ххутIарав, чан боцIцIи гIемерав гIабдал гIаршалде вахарав. xan bo~i hezew falim fodow {uTaraw, xan bo~i femeraw fabdal far^alde wa[araw. 12. Чан гьабизе бигьаяб жо буго, чилъи гьабизе захIматаб буго. xan habi#e bihayab $o bugo, xi;i habi#e #a\matab bugo. 13. Чан гьитIинаб бетIералълъ кIудияб бетIер къотIараб, чан гьитIинаб къукъа кIудиялдасса бергьараб! xan hiTinab beTera: judiyab beTer qoTarab, xan hiTinab quqa judiyaldaSa berharab! 14. Чан гIакъил вугев гIабдалассул малълъалда гъоркь! xan faqil wugew fabdalaSul ma:alda vorp! 15. Чан гIалимассул гIелму мискинлъиялълъ каранда жаниб ххутIараб! xan falimaSul felmu miskin;iya: karanda $anib {uTarab! 16. Чан жагьилав гIабдал боцIцIуцца жаниве вачарав! xan $avilaw fabdal bo~uCa $aniwe waxaraw! 17. Чан пайдаяб иш бугеб, жиндасса чи тIурулеб, чан заралаб жо бугеб, жиб тун чи вукIунареб. xan _aydayab i^ bugeb, $indaSa xi Turuleb, xan #aralab $o bugeb, $ib tun xi wujunareb. 18. Чанаре рачиналде гьаби кваназаруларел. xanare raxinalde habi kwana#arularel. 19. Чанахъанассул гьан биццатаб, гьабигьанассул чед биццатаб. xana]anaSul han biCatab, habihanaSul xed biCatab. 20. Чанахъанассул пишаялда баракат букIунареб. xana]anaSul _i^ayalda barakat bujunareb. 21. Чангит барабщинаб чу букIунаро, чухъа ретIунщинав чи вукIунаро. xangit barab&inab xu bujunaro, xu]a reTun&inaw xi wujunaro. 22. Чанго бихьичIого, рохьобе туманкI (ГIила гьечIого чияда гIайиб чIваге). xango bi%izogo, ro%obe tumanj (fila hezogo xiyada fayib zwage). 23. Чание мегIер лълъикIаб, чодуе авлахъ лълъикIаб. xaniye mefer :ijab, xoduye awla] :ijab. 24. Чанил бице чанахъанассе, чол бице чотIахъанассе. xanil bice xana]anaSe, xol bice xoTa]anaSe. 25. Чаницца кьуру тун буго. xaniCa puru tun bugo. 26. ЧанцIцIул борцаниги, хIамил рачIчIалда цого натIила. xan~ul borcanigi, \amil raZalda cogo naTila. 27. Чара хвани, лочноцца гъадилгун чан гьабула. xara [wani, loxnoCa vadilgun xan habula. 28. Чаран къвакIула бацIанагIан, бахIарчиясс къо хIехьола хIал цIцIикIкIанагIан. xaran qwajula ba`anafan, ba\arxiyaS qo \e%ola \al ~iJanafan. 29. Чаран мугъалде ккун буго. xaran muvalde Kun bugo. 30. Чаранги биунеб, цIел хIал батани, гамущги меххтулеб, гIемер гьекъани. xarangi biuneb, `el \al batani, gamu&gi me{tuleb, femer heqani. 31. Чаргъеду парххунилан, бакъул нур ссвинаро. xarvedu _ar{unilan, baqul nur Swinaro. 32. Чарухъаз гьабун, чакмабаз кваналеб заман бачIун буго. xaru]a# habun, xakmaba# kwanaleb #aman bazun bugo. 33. Чахъаби ругони, вехь камиларо. xa]abi rugoni, we% kamilaro. 34. Чахъабиги цIунун, бацIалги гIорцIцIун. xa]abigi `unun, ba`algi for~un. 35. Чахъдал къинлъиялдасса куйдул багьлъи бергьунеб. xa]dal qin;iyaldaSa kuydul bah;i berhuneb. 36. Чахъдал тIом ретIараб чакъал гIемераб. xa]dal Tom reTarab xaqal femerab. 37. Чахъдал цIцIолъи бихьидал, цIцIе белъарабила. xa]dal ~o;i bi%idal, ~e ba;arabila. 38. Чахъдацца цIцIараб цIцIеде бачунге. xa]daCa ~arab ~ede baxunge. 39. Чахъу гIорцIцIулареб, гIорцIен къинлъулареб. xa]u for~ulareb, for`en qin;ulareb. 40. Чахъу чIваниги, багIарабила бацIил кIал, чIвачIониги багIарабила. xa]u zwanigi, bafarabila ba`il jal, zwazonigi bafarabila. 41. Чванта тIадагьлъани, гьудулзаби дагьлъулел. xwanta Tadah;ani, hudul#abi dah;ulel. 42. Чвантида кIулал рарав. xwantida julal raraw. 43. Чвантиниб гIарац бугони, магIардаги ах гьабулеб. xwantinib farac bugoni, mafarda a[ habuleb. 44. Чвантиниб гIарац бугони, эбелалълъул къвалакьа яхъунги, яс кьолейила. xwantinib farac bugoni, ebela:ul qwlapa ya]ungi, yas poleyila. 45. Чвантиниб гIарац гьечIого, базаралде инегIан, гIащтIи кодоб гьечIого, рохьове инго лълъикIаб. xwantinib farac hezogo, ba#aralde inefan, fa&Ti kodob hezogo, ro%owe ingo :ijab. 46. Чвантиниб месед бугони, росулI яс камуларо. xwantinib mesed bugoni, rosu/ ya kamularo. 47. Чваххулеб лълъадае нух камулареб. xwa{uleb :adaye nu[ kamulareb. 48. Чваххун балеб цIцIад гIадав, щун бачIунеб гIор гIадав. xwa{un baleb ~ad fadaw, &un bazuneb for fadaw. 49. Черхх херлъаниги ракI херлъулареб. xer{ [er;anigi raj [er;ulareb. 50. Черххалда гIакъуба бихьичIони, чехьалда рахIат бихьулареб. xer{alda faquba bi%izoni, xe%alda ra\at bi%ulareb. 51. Черххалда ракI чIчIоге, чи данде ккезе гурин! xer{alda raj Zoge, xi dande Ke#e gurin! 52. Черххалда хIур бахинчIони, хIарччида нах бахунареб. xer{alda \ur ba[inxoni, \arXida na[ ba[unareb. 53. Черххалдасса гIорцIцIуге, къуваталдасса чIухIуге. xer{aldaSa for~uge, quwataldaSa zu\uge. 54. Черххалълъул цIцIайи цIцIадирабаз бицуна, чилъиялълъул цIцIайи мацIцIалълъ бицуна. xer{a:ul ~ayi ~adiraba# bicuna, xi;iya:ul ~ayi ma~a: bicuna. 55. Чехь бакъарав, рукъ мискинав – умумузул къо-ассалдасса чIухIарав. xe% baqaraw, ruq miskinaw - umumu#ul qo-aSaldaSa xu\araw. 56. Чехь бакъунилан, рукъи балареб. xe% baqunilan, ruqi balareb. 57. Чехь бухIуларессде рекIел ургъел бикьуге. xe% bu\ulareSde rejel urvel bipuge. 58. Чехь бухIун гIодани, беццаб бадиссаги магIу бачIунеб. xe% bu\un fodani, beCab badiSagi mafu bazuneb. 59. Чехь бухIун ракIалда ккураб жо киданиги кIочонареб. xe% bu\un rajalda Kurab $o kidanigi joxonareb. 60. Чехь гIорцIцIаниги, бер гIорцIцIуларев. xe% for~anigi, ber for~ularew. 61. Чехь гIорцIцIарав – бер бакъарав, рукъ бечедав – ракI мискинав. xe% for~araw - ber baqaraw, ruq bexedaw - raj miskinaw. 62. Чехь квешай кIалалълъе ккогеги, кIал квешай мадугьалихъе ккогеги. xe% kwe^ay jala:e Kogegi, jal kwe^ay maduhali]e Kogegi. 63. Чехь квешасс рукъги бичулеб, ракI квешасс боги бичулеб. xe% kwe^aS ruqgi bixuleb, raj kwe^aS bogi bixuleb. 64. Чехь сабаблъун бетIер ссуризе тогейила. xe% sabab;un beTer Suri#e togeyila. 65. Чехь сабаблъун бетIер хварав бетIеркъотI. xe% sabab;un beTer [waraw beTerqoT. 66. Чехь цIезегIан кванаялълъ кIкIухIаллъи тIад гьабулеб. xe% `e#efan kwanaya: Ju\al;i Tad habuleb. 67. Чехь чIвалеб жо – квен, черхх чIвалеб жо – рахIат. xe% zwaleb $o - kwen, xer{ zwaleb $o - ra\at. 68. Чехьалда рихараб жо нус гурони гьечIебила. xe%alda ri[arab $o nus guroni hezebila. 69. Чехьалълъ бетIер какарав бетIеркъотI. xe%a: beTer kakaraw beTerqoT. 70. Чехьалълъеги черххалълъеги бокьанщинаб гьабуни, чи бокьове ккола. xe%a:egi xer{a:egi bopan&inab habuni, xi bopowe Kola. 71. Чи вихьун, квен кьурал, чу бихьун, ххер кьурал. xi wi%un kwen pural, xu bi%un {er pural. 72. Чи вихьун чухъа гьабе, гьудул вихьун ракI рагье. xi wi%un xu]a habe, hudul wi%un raj rahe. 73. Чи вуххуге – малълъе, чу буххуге – кIалцIи бай. xi wu{uge - ma:e, xu bu{uge - jal`i bay. 74. Чи гурессда гьаруге, дурго хIурмат хунгутIизе. xi gureSda haruge, durgo \urmat [unguTi#e. 75. Чи гьечIелълъув гIакъиллъун вукIиналдасса гIадамазда гъорлI гIабдаллъун вукIинго лълъикIила. xi heze:uw faqil;un wujinaldaSa fadama#da vor/ fabdal;un wujingo :ijila. 76. Чи гIемер – чи дагь, чу гIемер – чи дагь (Нагагь гурони чу батуларо, надир гурони чи ватуларо). xi femer - xi dah, xu femer - xi dah (nafah guroni xu batularo, nadir guroni xi watularo). 77. Чи гIемералълъуб гIакълу цIцIикIкIараб. xi femera:ub faqlu ~iJarab. 78. Чи гIемерлъани, гIадлу холеб. xi femer;ani, fadlu [oleb. 79. Чи даражаялде, захIмат бихьун, вахунев, гIодове бигьаго кколев. xi dara$ayalde #a\mat bi%un wa[unew, fodowe bihago Kolew. 80. Чи къварид гьавурав воххун ххутIуларев. xi qwarid hawuraw wo{un {uTularew. 81. Чи лъала рагIудассан, чу лъала рилълъадассан. xi ;ala rafudaSan, xu ;ala ri:adaSan. 82. Чи лъазе бокьани, гьессие хIакимлъи кьейила. xi ;a#e bopani, heSiye \akim;i peyila. 83. Чи лъазе бокьани, гьессул гьалмагъассухъ ралагьейила (Чи лъазе бокьан, гьудул цIеххе). xi ;a#e bopani, heSul halmavaSu] ralaheyila (xi ;a#e bopan, hudul `e{e). 84. Чи лъалилан абуге, лъороб гьецIцIо батизе гурин. xi ;alilan abuge, ;orob he~o bati#e gurin. 85. Чи чохьоццайила мискин гьавулев. xi xo%oCayila miskin hawulew. 86. Чи хвезе бегьулев жинда чилъун вихьуларев чияссдассанги, чи хвезе бегьулев жинда жолъун бихьулареб унтиялдассанги. xi [we#e behulew $inda xi;un wi%ularew xiyaSdaSangi, xi [we#e behulew $inda $o;un bi%ulareb untiyaldaSangi. 87. Чи чIваларилан кьалги гьабуге, чу ссвакаларилан ахIудги рахъунге. xi zwalarilan palgi habuge, xu Swakalarilan a\udgi ra]unge. 88. Чи чIван, балагьги бачIунгеги, чияда ццере къулизе ккарал къоялги рачIунгеги. xi zwan, balahgi bazungegi, xiyada Cere quli#e Karal qoyalgi razungegi. 89. Чидай хIелиялдасса вакъи рекъон букIуна, яхI тун хьвадиялдасса къадру рекъон бихьула. xiday \eliyaldaSa waqi reqon bujuna, ya\ tun %wadiyaldaSa qadru reqon bi%ula. 90. Чилъун лIугьине гIумруги дагьаб. xi;un /uhine fumrugi dahab. 91. Чилъун лIугьинеялдасса гIалимчилъун вахъине бигьаябила. xi;un /uhineyaldaSa falimxi;un wa]ine bihayabila. 92. Чини лъалин, ракI лълъида бихьулеб? xini ;alin, raj :ida bi%uleb? 93. Чирахъ баканиги, чIчIужугIадан гьечIеб рукъалда нур букIунаребила. xira] bakanigi, Zu$ufadan hezeb ruqalda nur bujunarebila. 94. Чирахъ гьечIеб рукъ – хIайван гьечIеб бокь. xira] hezeb ruq - \aywan hezeb bop. 95. Чирахъул канлъи гIоларессе бакъул канлъиги гIолареб. xira]ul kan;i folareSe baqul kan;igi folareb. 96. Чияда базе бигьаяб жойила зигара. xiyada ba#e bihayab $oyila #igara. 97. Чияда бицараб жо – росдадаго лъараб жо. xiyada bicarab $o - rosdadago ;arab $o. 98. Чияда божараб карщ лълъамияб букIуна. xiyada bo$arab kar& :amiyab bujuna. 99. Чияда велъуге, дудаго бадибчIвай бихьизе гурин. xiyada we;uge, dudago badibzway bi%i#e gurin. 100. Чияда гьардоге, дуццаго гьабе, гIедегIуге, лълъикI гьабе. xiyada hardoge, duCago habe, fedefuge, :ij habe. 101. Чияда гьикъарав – гIакъил, гIакъилассда нахъвилълъарав – цIцIодор. xiyada hiqaraw - faqil, faqilaSda na]wi:araw - ~odor. 102. Чияда гьикъаралълъе дуцца жаваб кьоге - «ГьикъичIогобиц», – ан дудаго цIцIар лъолеб. xiyada hiqara:e duCa $awab poge - «hiqizogobic», - an dudago ~ar ;oleb. 103. Чияда зигара базе инчIев жиндирго къварилъигун ххутIулев. xiyada #igara ba#e inzew $indirgo qwari;igun {uTulew. 104. Чияда кверщел гьабизе лIугьарав лълъиего вокьуларевила. xiyada kwer&el habi#e /uharaw :iyego wopularewila. 105. Чияда ццебе хъат кквеялдасса хъирул къоно тIад байго лълъикIаб. xiyada Cebe ]at KeyaldaSa ]irul qono Tad baygo :ijab. 106. Чияда ццебе хъат ккурасс черхх бичула, чияе наку чIварасс намус бичула. xiyada Cebe ]at KuraS xer{ bixula, xiyaye naku zwaraS namus bixula. 107. Чияда – цедер, дудаго – рокьо. xiyada - ceder, dudago - ropo. 108. Чиядасса тIокIлъарассул тушман гIемер вукIуна, бажари-гьунар бугев ххашазе тушманлъула. xiyadaSa Toj;araSul tu^man femer wujuna, ba$ari-hunar bugew {a^a#e tu^man;ula. 109. Чияде абулелълъул, дурго эбелалълъулги пикру гьабе. xiyade abule:ul, durgo ebela:ulgi _ikru habe. 110. Чияде хьамураб жиндего буссунеб, чияде абураб жиндего бачIунеб. xiyade %amurab $indego buSuneb, xiyade aburab $indego bazuneb. 111. Чияе бухъаралълъуре нилIго кколел. xiyaye bu]ara:ure ni/go Kolel. 112. Чияе гьабураб кумек – дуего гьабураб кумек. xiyaye haburab kumek - duyego haburab kumek. 113. Чияе гьересси бицарасс дуеги бицунеб, чияе ххиянат гьабурасс дуеги гьабулеб. xiyaye hereSi bicaraS duyegi bicuneb, xiyaye {iyanat haburaS duyegi habuleb. Искандар Зулкъарнайидаги Дарвануш абулев хханассдаги гьоркьор ккаралила кIикъого къоялълъ гьоркьосса къотIичIел роркьарал рагъал. Дандеяссул къуват цIцIикIкIараб меххалълъ, Искандар хIилаялълъе ургъизе ккаравила. Искандарицца, цIцIикIкIараб къадар гIарац-месед кьезе къотIиги гьабун, Дарванушил кквезе щварав божарав гьалмагъ тIамуравила гьессда хвалил ругънал лъезе. iskandar #ulqarnayidagi darwawu^ abulew {anaSdagi horpor Karalila jiqogo qoya: horpoSa qoTizel rorparal raval. dandeyaSul qadar ~iJarab me{a:, iskandar \ilaya:e urvi#e Karawila. iskandariCa, ~iJarab qadar farac-mesed pe#e qoTigi habun, darwanu^il Kwe#e &waraw bo$araw halmav Tamurawila heSda [walil ruvnal ;e#e. Боги биххун гъоркь ххутIарав Дарвануш хханассда Искандарицца абурабила - «Рецц Аллагьассе, дир квердассан гурев, дурго бищун божарав гьалмагъассул квердассан мун холев вукIин!». Дарванушицца абурабила - «Дун дудасса тIасса лIугьана, лълъикIав бахIарчи, диени ххиянат гьабурасс дуеги ххиянат гьабизе бугебхха!». ГьебсагIаталълъго Искандарицца ххиянатчи гьессул хханассда ццевеги вачун чIваравила. bogi bi{un vorp {uTaraw darwanu^ {anaSda iskandariCa aburabila - «reC allahaSe, dir kwerdaSan gurew, durgo bi&un bo$araw halmavaSul kwerdaSan mun [olew wujin!». darwanu^iCa aburabila - «dun dudaSa TaSa /uhana, :ijaw ba\arxi, diyeni {iyanat haburaS duyegi {iyanat habi#e bugeb{a!» hebsafata:go iskandariCa {iyanatxi heSul {anaSda Cewegi waxun zwarawila. 114. Чияе ккараб къварилъиялдасса воххарав ххалат воххун ххутIуларев. xiyaye Karab qwari;iyaldaSa wo{araw {alat wo{un {uTularew. 115. Чияе нассихIат гьабун, дуццаго мунагь гьабуге. xiyaye naSi\at habun, duCago munah habuge. 116. Чияе рагIи бицунге, бицун ххадуб хвезе тоге. xiyaye rafi bicunge, bicun {adub [we#e toge. 117. Чияе хвел гьаричIого, дуего гIумру гьаре. xiyaye [wel harizogo, duyego fumru hare. 118. Чияеги гьабе, дуего гьабизеги кIочон тоге. xiyaye habe, duyego habi#egi joxon toge. 119. Чиякъасс ургъел катиде бикьулеб, вехьасс ургъел гьойде бикьулеб. xiyaqaS urvel katide bipuleb, we%aS urvel hoyde bipuleb. 120. Чиякълъиялдасса чадикълъи лълъикIаб. xiyaq;iyaldaSa xadiq;i :ijab. 121. Чиякълъун чи ххутIугеги. xiyaq;un xi {uTugegi. 122. Чиякьа мунго къезе ххиянат гьабуге. xiyapa mungo qe#e {iyanat habuge. 123. Чиякье кIалги ккоге, кIиго чиясс бицунеб жоялда гьоркьоссанги раккуге. xiyape jalgi Koge, jigo xiyaS bicuneb $oyalda horpoSangi raKuge. 124. Чияр бадибе унеб рас бихьулев, жиндирго бадибе унеб чIалу бихьуларев. xiyar badibe uneb ras bi%ulew, $indirgo badibe uneb zalu bi%ularew. 125. Чияр бакI бихьичIого, нилIералълъулго къимат лъалареб. xiyar baj bi%izogo, ni/era:ulgo qimat ;alareb. 126. Чияр бакIалде араб лочнол нилIерго бакIалда бугеб гъадилгIан къимат букIунареб. xiyar bajalde arab loxnol ni/ergo bajalda bugeb vadilfan qimat bujunareb. 127. Чияр бахъухъалдасса нилIерго ххинкI лълъикIабила. xiyar ba]u]aldaSa ni/ergo {inj :ijabila. 128. Чияр бихьизе – канав, жиндирго бихьизе – беццав. xiyar bi%i#e - kanaw, $indirgo bi%i#e - beCaw. 129. Чияр бицин буго чияр гьан кванай. xiyar bicin bugo xiyar han kwanay. 130. Чияр бициналде дургоги пикру гьабе. xiyar bicinalde durgogi _ikru habe. 131. Чияр боцIцIиялда баххиллъизе бегьулареб. xiyar bo~iyalda ba{il;i#e behulareb. 132. Чияр боцIцIутIа бер биххуге. xiyar bo~uTa ber bi{uge. 133. Чияр васассдасса нилIерго яс лълъикI. xiyar wasaSdaSa ni/ergo yas :ij. 134. Чияр гьанадасса нилIерго гьуэр лълъикIаб. xiyar hanadaSa ni/ergo huer :ijab. 135. Чияр гьорохъе кьурдуге. xiyar horo]e purduge. 136. Чияр гIадалI къараб чIор – гIеркъилI къараб чIор. xiyar fada/ qarab zor - ferqi/ qarab zor. 137. Чияр гIайиб ккола бачIараб балагь, нилIер гIайиб ккола бачараб балагь. xiyar fayib Kola bazarab balah, ni/er fayib Kola baxarab balah. 138. Чияр гIайибал рицунелълъул, мукъулукъ гIатIидав, жиндирго гIайибал рицунелълъул, гIундул раххчулев. xiyar fayibal ricune:ul, muquluq faTidaw, $indirgo fayibal ricune:ul, fundul ra{xulew. 139. Чияр гIакълу босулареб бетIералдассаги цIунаги, бетIер гьечIей чIчIужуялдассаги цIунаги. xiyar faqlu bosulareb beTeraldaSagi `unagi, beTer hezey Zu$uyaldaSagi `unagi. 140. Чияр гIачIар какилалде, нилIерго басидулги багьа гьабе. xiyar fazar kakilalde, ni/ergo basidulgi baha habe. 141. Чияр жо бикъарассул квер цIцIогьорабила, чияр жо ккурассул кверги кIалги цIцIогьорабила. xiyar $o biqaraSul kwer ~ohorabila, xiyar $o KuraSul kwergi jalgi ~ohorabila. 142. Чияр жо чияе те. xiyar $o xiyaye te. 143. Чияр квен гьуинав, чвантил кIал къваридав. xiyar kwen huinaw, xwantil jal qwaridaw. 144. Чияр квен гьуинлъугеги, чияр рукъ гьуинлъугеги. xiyar kwen huin;ugegi, xiyar ruq huin;ugegi. 145. Чияр кверацца мичIчI бетIизе бигьаяб жойила. xiyar kweraCa miZ beTi#e bihayab $oyila. 146. Чияр квеш бихьараб тезе кIваги. xiyar kwe^ bi%arab te#e jwagi. 147. Чияр кумекалде хьул лъоге, хIалтIун балагье. xiyar kumekalde %ul ;oge, \alTun balahe. 148. Чияр куц-бегIалълъул бициналде цин матIуялълъуве валагье. xiyar kuc-befa:ul bicinalde cin maTuya:uwe walahe. 149. Чияр къварилъи жиндего бачIиндалила бичIчIулеб. xiyar qwari;i $indego bazindalila biZuleb. 150. Чияр къимат гьабуларесс жиндиргоги гьабулареб. xiyar qimat habulareS $indirgogi habulareb. 151. Чияр кIиго шагьи ккурав чияссул багьа – кIиго кепек. xiyar jigo ^ahi Kuraw xiyaSul baha - jigo ke_ek. 152. Чияр мажгиталълъуб как ахIулареб. xiyar ma$gita:ub kak a\ulareb. 153. Чияр масслихIаталълъ росс-лълъади рекъон чIчIоларо, гъоркьагьобоги тIассагьобоги гIадин, цоцалI ххенон, жалго рекъон ккани гурони. xiyar maSli\ata: roS-:adi reqon Zolaro, vorpahobogi TaSahobogi fadin, coca/ {enon, $algo reqon Kani guroni. 154. Чияр мегеж кквелалде, дургояб къунцIейила. xiyar mege$ Kwelalde, durgoyab qun`eyila. 155. Чияр нахуде хьул лъун, нахударахъал гьаруге. xiyar na[ude %ul ;un, na[udara]al haruge. 156. Чияр оц кваналевилан дирго ссан кваналев ватана. xiyar oc kwanalewilan dirgo San kwanalew watana. 157. Чияр рагIи – тIохде балеб цIцIад (РагIи – къватIиб, дун – рокъов). xiyar rafi - To[de baleb ~ad (rafi - qwaTib, dun - roqow). 158. Чияр ракьалда хханлъун вукIинегIан, нилIерго ракьалда узденлъун вукIинго лълъикI. xiyar rapalda {an;un wujinefan, ni/ergo rapalda u#den;un wujingo :ij. 159. Чияр ракьалда чи беццав. xiyar rapalda xi beCaw. 160. Чияр ракI релъиледухъ, накуги чIваге, чи чилъун вихьичIого, гьаваялдеги вахунге. xiyar raj re;iledu], nakugi zwage, xi xi;un wi%izogo, hawayaldegi wa[unge. 161. Чияр ригьиналда гьоркьове, гIабдал гурони, лIугьунаревила. xiyar rihinalda horpowe, fabdal guroni, /uhunarewila. 162. Чияр риди рахьилан ккогеги, рагьтIа гIака гьечIого ххутIугеги. xiyar ridi ra%ilan Kogegi, rahTa faka hezogo {uTugegi. 163. Чияр рокъоб квен тIагIамабила. xiyar roqob kwen Tafamabila. 164. Чияр рокъов вугониги, чи лъала, чияда гъоркь бугониги, чу лъала. xiyar roqow wugonigi, xi ;ala, xiyada vorp bugonigi, xu ;ala. 165. Чияр рокъов дегIенлъунги вукIунге, дурго рокъов цIцIелъунги вукIунге. xiyar roqow defen;ungi wujunge, durgo roqow ~e;ungi wujunge. 166. Чияр ролIул чедалдасса нилIерго мочол гурга лълъикIаб. xiyar ro/ul xedaldaSa ni/ergo moxol gurga :ijab. 167. Чияр ссадакъаялде саххаватго хьвадулев, жинццаго къватIибеххун къараб гурга кьоларев. xiyar Sadaqayalde sa{awatgo %wadulew, $inCago qwaTibe{un qarab gurga polarew. 168. Чияр ссурукъ бихьараб дуццаго гьабуге. xiyar Suruq bi%arab duCago habuge. 169. Чияр тIагъур бахъани, нилIерабго къвалакь кквезе ккола. xiyar Tavur ba]ani, ni/erabgo qwalap Kwe#e Kola. 170. Чияр хурибе рак баге. xiyar [uribe rak bage. 171. Чияр цIакъалдасса нилIерго къадараб лълъикIаб. xiyar `aqaldaSa ni/ergo qadarab :ijab. 172. Чияр цIцIоб батуларо, лълъадал нах бахъуларо. xiyar ~ob batularo, :adal na[ ba]ularo. 173. Чияр цIцIоб – лълъадал щар. xiyar ~ob - :adal &ar. 174. Чияр цIцIобалде ккогеги. xiyar ~obalde Kogegi. 175. Чияр чода рекIарав ххеххго рещтIуневила. xiyar xoda rejaraw {e{go re&Tunewila. 176. Чияр чода рекIарав хIарщукъотIнов рещтIунев. xiyar xoda rejaraw \ar&uqoTnow re&Tunew. 177. Чияр чороклъи бихьизабулеб килищ бацIцIадаб букIине ккола. xiyar xorok;i bi%i#abuleb kili& ba~adab bujine Kola. 178. Чияр чурпадулIе цIцIам жинццаго тIамизе те. xiyar xur_adu/e ~am $inCago Tami#e te. 179. Чияр чIчIужу берцинайила, чияр чу цIакъабила. xiyar Zu$u bercinayila, xiyar xu `aqabila. 180. Чияраб ссурун бихьун, нилIго кантIаги. xiyarab Surun bi%un, ni/go kanTagi. 181. Чияралда бер биххарав, жиндирабго цагъриниб лъурав. xiyaralda ber bi{araw, $indirabgo carvinib ;uraw. 182. Чияралда хъваге, дурабго цIуне. xiyaralda ]wage, durabgo `une. 183. Чияразул бицунаго, дургоязулги пикру гьабе. xiyara#ul bicunago, durgoya#ulgi _ikru habe. 184. Чияргун гIахьалаб гIаладай, дунго бетIергьанаб хIамадай? xiyargun fa%alab faladay, dungo beTerhanab \amaday? 185. Чиясс дуе лълъикIлъи гьабуниги, квешлъи гьабуниги, гьелда нахъа цо гъваца батулебила. xiyaS duye :ij;i habunigi, kwe^;i habunigi, helda na]a co vwaca batulebila. 186. Чиясс чи кIодо гьавуни, кIиялго кIодолъулел, чиясс чи инжит гьавуни, кIиялго инжилъулел. xiyaS xi jodo hawuni, jiyalgo jodo;ulel, xiyaS xi in$it hawuni, jiyalgo in$i;ulel. 187. Чияссда рекъаралила ишалги рукIунел. xiyaSda reqaralila i^algi rujunel. 188. Чияссдасса гьессул рагIад ххалатабила, гьессул гьунаралдасса рецц-бакъ борххатабила. xiyaSdaSa heSul rafad {alatabila, heSul hunaraldaSa reC-baq bor{atabila. 189. Чияссе гьабураб лълъикIлъиялдасса кIудияб ссадакъа гьечIебила. xiyaSe haburab :ij;iyaldaSa judiyab Sadaqa hezebila. 190. Чияссе – гIамал берцинлъи, къохьое – нах, ратIлие – цIуни. xuyaSe - famal bercin;i, qo%oye - na[, raTliye - `uni. 191. Чияссе – рагIи, хIамие – тIил. xiyaSe - rafi, \amiye - Til. 192. Чияссе ссундулго гIей гьечIебила. xiyaSe Sundulgo fey hezebila. 193. Чияссул бахIарчилъи борохь чIвазеги къваригIунеб. xiyaSul ba\arxi;i boro% zwa#egi qwarifuneb. 194. Чияссул бахIарчилъи – ссабру гьабизе кIвей. xiyaSul ba\arxi;i - Sabru habi#e jwey. 195. Чияссул чилъи жиндирго хъатикь букIунеб. xiyaSul xi;i $indirgo ]atip bujuneb. 196. Чияссул гIамал хIакимлъун ккедалила лъалеб. xiyaSul famal \akim;un Kedalila ;aleb. 197. Чияссул ияхI – носол бал гIадаб жо. xiyaSul iya\ - nosol bal fadab $o. 198. Чияссул квешаб гIамал бахунеб унтиялдасса квешаб. xiyaSul kwe^ab famal ba[uneb untiyaldaSa kwe^ab. 199. Чияссул къунтIаб гIамал-ххассият цо рагIудассанги бичIчIулеб. xiyaSul qunTab famal-{aSiyat co rafudaSangi biZuleb. 200. Чияссул кьучIчIлъи – рагIи, рагIул кьучIчIлъи – тIубай. xiyaSul puZ;i - rafi, raful puZ;i - Tubay. 201. Чияссул кIодолъи рарал соназулI гуребила букIунеб, гIакълуялълъулIила. xiyaSul jodo;i raral sona#u/ gurebila bujuneb, faqluya:u/ila. 202. Чияссул хвел чияда бараб гьечIеб. xiyaSul [wel xiyada hezeb. 203. Чияссул хвелгицин берцинаб букIине ккола. xiyaSul [welgicin bercinab bujine Kola. 204. Чияссул тушманила жиндаго лъалареб жо. xiyaSul tu^manila $indago ;alareb $o. 205. Чияхъе тIагIел кьезе рокъотел виччай. xiya]e Tafel pe#e roqotel wiXay. 206. Чияцца гьабичIелълъул бициналде, дуццаго гьабуралълъулги багьа гьабе. xiyaCa habize:ul bicinalde, duCago habura:ulgi baha habe. 207. Чияцца гьабуралълъе къимат кьезе цIакъ бигьаяб жойила. xiyaCa habura:e qimat pe#e `aq bihayab $oyila. 208. Чияцца гьабуралълъул гурони, жинццаго гьабуралълъул рогьо букIунарев. xiyaCa habura:ul guroni, $inCago habura:ul roho bujunarew. 209. Чияцца гьавун, чи лIугьунарев, жинццаго живго лIугьинавизе кколев. xiyaCa hawun, xi /uhunarew, $inCago $iwgo /uhinawi#e Kolew. 210. Чияцца гьумер бухIизегIан, цIадуцца мегеж чIурхIаги. xiyaCa humer bu\i#efan, `aduCa mege$ zur\agi. 211. Чияцца гIакълу малълъун, гIабдал цIцIодорлъуларо. xiyaCa faqlu ma:un, fabdal ~odor;ularo. 212. Чияцца кьураб бищунго лълъикIаб жо – гьáричIого кьураб жо. xiyaCa purab bi&ungo :ijab $o - harizogo purab $o. 213. Чияцца кьураб жа гьекъеялдасса живго бетIергьанаб лълъадал рагI гьекъей лълъикIаб. xiyaCa purab $a heqeyaldaSa $iwgo beTerhanab :adal raf heqey :ijab. 214. Чияцца чи инжит гьавуларо, цин жинццаго живго инжит гьавичIони. xiyaCa xi in$it hawularo, cin $inCago $iwgo in$it hawizoni. 215. Чияццаниги кваналел Хъилидал багIаргIечал нилIеццаго кванан лълъикIила. xiyaCanigi kwanalel ]ilidal bafarfexal ni/eCago kwanan :ijila. 216. Чода рекъаралила тIукъбиги чIвалел. xoda reqaralila Tuqbigi zwalel. 217. Чода чIвалел магIазул гъанссида чIвалел магIал гьарурав Аллагь! xoda zwalel mafa#ul vanSida zwalel mafal haruraw allah! Маххукъебедассул йикIун йиго цIакъ берцинай чIчIужу. Хханассе бокьун буго, гьелълъул россги тIагIинавун, жинццаго гьелдассан кеп босизе. Хханасс лъазабун буго къебедассда, метер радалалде нусго чодуе тIикъва-магI къотIичIони, жинцца мун чIвазе вугилан. Маххукъебедасс рокьукъаб ххабар чIчIужуялълъе бицун буго, кIвелародай рухI ххвассар гьабизеян хIалтIизе къассдги гьабун буго. ГIакъилай чIчIужуялълъ гьессда абун буго - дудассан тIалаб гьабулеб буго инсанассухъан гьабун бажарулареб жо. РачIа, къасси нилI регилин, метералде щиб бугониги ккелеб батила. Цониги магIги къотIичIого, росс-лълъади регун руго. ma{uqebedaSul yijun yigo `aq bercinay Zu$u. {anaSe bopun bugo, he:ul roSgi Tafinawun, $inCago heldaSan ke_ bosi#e. {anaS ;a#abun bugo qebedaSda, meter radalalde nucgo xoduye Tiqwa-maf qoTizoni, $inCa mun zwa#e wugilan. ma{uqebedaS ropuqab {abar Zu$uya:e bicun bugo, jweladay ru\ {waSar nabi#eyan \alTi#e qaSdgi habun bugo. faqilay Zu$uya: heSda abun bugo - dudaSan Talab habuleb bugo insanaSu]an habun ba$arulareb $o. raza, qaSi ni/ regilin, meteralde &ib bugonigi Keleb batila. conigi mafgi qoTizogo, roS-:adi regun rugo. Радакь, нуцIцIидаги тункун, хханассул нукарасс абун буго - «Ххан хун вуго, ххеххго гьессул гъанссида чIвазе магIал къотIизе тIаде вахъа», – ян. Маххукъебедасс гьурмада квер бахъун буго, ццереххун реххссарал рагIабиги абулаго, гъанссида чIвазе магIалги гьарун руго. radap, nu~idagi tunkun, {anaSul nukaraS abun bugo - «{an [un wugo, {e{go heSul vanSida zwa#e mafal `oTi#e Tade wa]a», - yan. ma{uqebedaS hurmada kwer ba]un bugo, Cere{un re{Saral rafabigi abulago, vanSida zwa#e mafalgi harun rugo. 218. Чодасса гьоко ццебе унеб. xodaSa hoko Cebe uneb. 219. Чодасса рещтIун, хIамида рекIун. xodaSa re&Tun, \amida rejun. 220. Чодуе – цIцIал, хIамие – хIенссеркIо. xoduye - ~al, \amiye - \enSerjo. 221. Чое – кьили, хIамие – гъалдибер. xoye - pili, \amiye - valdiber. 222. Чое хъулухъ гьабичIони, лъелго рилълъине ккола, хIама лълъикI хьихьичIони, рохь мугъалълъ баччизе ккола. xoye ]ulu] habizoni, ;elgo ri:ine Kola, \ama :ij %i%izoni, ro% muva: baXi#e Kola. 223. Чол жал кколебилан, хIамил рачIчI ккоге. xol $al Kolebilan, \amil raZ Koge. 224. Чол къимат лъаларев лъелго вилълъине кколев. xol qimat ;alarew ;elgo wi:ine Kolew. 225. Чол хIал, гъогъолIе бачани, лъала, чияссул хIал, сапаралде цадахъ ккани, лъала. xol \al, vovo/e baxani, ;ala, xiyaSul \al, sa_aralde cada] Kani, ;ala. 226. Чордезе бокьарав лълъекьа хIинкъуларев, хIалтIи бокьулев бокьун вегуларев. xorde#e boparaw :epa \inqulerew, \alTi bopulew bopun wegularew. 227. Чорххое рахIат гIемер гьабурав нахъа воххуларо. xor{oye ra\at femer haburaw na]a wo{ularo. 228. Чорххол гьава цIцIикIкIарав цо хIалалда ххутIуларо. xor{ol hawa ~iJaraw co \alada {uTularo. 229. Чорххол гIамал хисугеги, рекIел гIадлу биххугеги. xor{ol famal [isugegi, rejel fadlu bi{ugegi. 230. Чорххол гIамал хисугеги, хурул талихI бекугеги. xor{ol famal [isugegi, [urul tali\ bekugegi. 231. Чорххол сахлъи бараб буго роццада кванаялда, рукъалълъул ракIа-раххари – босаралълъуб босараб лъеялда. xor{ol sa[;i barab bugo roCada kwanayalda, ruqa:ul raja-ra{ari - bosara:ub bosarab ;eyalda. 232. Чорххол тIабигIат буго, керен тIуни, батIалъун чIчIолеб, тIечIони, кидаго хахулеб лъимер гIадаб жо. xor{ol Tabifat bugo, keren Tuni, baTa;un Zoleb, Tezoni, kidago [a[uleb ;imer fadab $o. 233. ЧорххолI бугонани, нилIерго рухIги, махIалда бугони, нилIерго хIалги. xor{o/ bugonani, ni/ergo ru\gi, ma\alda bugoni, ni/ergo \algi. 234. ЧорххолI бугони – рухI, чвантиниб бугони – гIарац. xor{o/ bugoni - ru\, xwantinib bugoni - farac. 235. ЧорххолI бугони – хIал, рокъоб бугони – махIал. xor{o/ bugoni - \al, roqob bugoni - ma\al. 236. ЧорххолI витIарассе кинабго квен татуяб. xor{o/ wiTaraSe kinabgo kwen tatuyab. 237. ЧорххолI витIи гIадаб чода чи рекIунарев. xor{o/ wiTi fadab xoda xi rejunarew. 238. ЧорххолI гьечIеб гьунаралълъ чи ццеветIун инаро. xor{o/ hezeb hunara: xi CeweTun inaro. 239. ЧотIахъанасс чу беццулеб, векьарухъанасс оц беццулеб. xoTa]anaS xu beCuleb, weparu]anaS oc beCuleb. 240. Чохьое ияхI гьечIев, ракъуе ссабру гьечIев. xo%oye iya\ hezew, raquye Sabru hezew. 241. Чохьоеги рихьиеги бокьараб гьабуни, иххтияр гьечIеб бакIалде кколел. xo%oyegi ri%iyegi boparab habuni, i{tiyar hezeb balalde Kolel. 242. Чохьол бухIиялда щибго релълъунареб. xo%ol bu\iyalda &ibgo re:unareb. 243. Чохьол гурони мацIцI лъаларев, чадил гурони бицунарев. xo%ol guroni ma~ ;alarew, xadil guroni bicunarew. 244. Чохьол гьудулзаби чанги ратулел, къваригIиндал гьудул дагьав ватулев. xo%ol hudul#abi xangi ratulel, qwarifindal hudul dahaw watulew. 245. Чохьол дару – гьан, гьанал дару – рокьи. xo%ol daru - han, hanal daru - ropi. 246. Чохьол унти тIад чIвани, ботIрол унти тIагIуна. xo%ol unti Tad zwani, boTrol unti Tafuna. 247. Чохьол ургъел гьабуларесс ботIролги гьабулареб. xo%ol urvel habulareS boTrolgi habulareb. 248. Чохьониб гьунареб, кIалдибги гьунареб. xo%onib hunareb, jaldibgi hunareb. 249. Чохьоцца гIадин чи реххуларо. xo%oCa fadin xi re{ularo. 250. Чоцца хIатIал росулел, тIад рекIарассухъ ралагьун (Чоцца юргъаги бачунеб чи вихьун). xoCa \aTal rosulel, Tad rejaraSu] ralahun (xoCa yurva baxuneb xi wi%un). 251. Чоцца чал кIанцIидал, оцоеги баркала кье. xoCa xal jan`idal, ocoyegi barkala pe. 252. Чоцца чи хIурулI речIчIулев, гIорцIмацца гъогъолI речIчIулев. xoCa xi \uru/ reZulew, for`maCa vovo/ reZulew. 253. Чу берцин гьабула кьилиялълъ, чи берцин гьавула захIматалълъ. xu bercin habula piliya:, xi bercin hawula #a\mata:. 254. Чу щведал, кьили щвечIо, кьили щведал, чу щвечIо. xu &wedal, pili &wexo, pili &wedal, xu &wezo. 255. Чу беэдун квегъе, чIчIужу еццун куцай (Чу беэде чIчIужу ецце). xu beedun kweve, Zu$u yeCun kucay (xu beede Zu$u yeCe). 256. Чу босе гьод къокъаб, гьалмагъ ккве калам дагьав. xu bose hod qoqab, halmav Kwe kalam dahaw. 257. Чу босе юргъа бихьун, налъи гьабе чи вихьун. xu bose yurva bi%un, na;i habe xi wi%un. 258. Чу босулесс гьелълъул рилълъин цIеххедал, чол бетIергьанасс абурабила мавлидалде ахIун унев дибирассулалдасса ххеххаб бугилан. xu bosuleS he:ul ri:in `e{edal, xol beTerhanaS aburabila mawlidalde a\un unew dibiraSulaldaSa {e{ab bugilan. 259. Чу гьечIелълъуб хIамаги чуйилан толебила (тейила). xu heze:ub \amagi xuyilan tolebila (teyila). 260. Чу кIалдиб ххер ккун холеб, къарум дунялалда ххутIанщиналда ххадув ххачадулаго холев. xu jaldib {er Kun [oleb, qarum dunyalalda {uTan&inalda {aduw {axadulago [olew. 261. Чу лъала кьолокье ккедал, чи лъала кьалде ккедал. xu ;ala polope Kedal, xi ;ala palde Kedal. 262. Чу лълъикIаб чияцца рекIинчIеб, лълъади лълъикIай чияе инчIей. xu :ijab xiyaCa rejinzeb, :adi :ijay xiyaye inzey. 263. Чу лълъикIасс чодуе хIалхьи толареб, ретIел лълъикIав хьвадулев чIчIоларев. xu :ijaS xoduye \al%i tolareb, reTel :ijaw %wadulew Zolarew. 264. Чу рилълъадассан лъала, чи рагIудассан лъала. xu ri:adaSan ;ala, xi rafudaSan ;ala. 265. Чу хIалае ккун, хIамие кIалцIи щварабила. xu \alaye Kun, \amiye jal`i &warabila. 266. Чу щолаго, гIорцIен гIабдаласс гурони рекIунареб. xu &olago, for`un fabdalaS guroni rejunareb. 267. Чу щолебги букIун, хIамихъ анищ гьабуге. xu &oleb bujun, \ami] ani& habuge. 268. Чу-ярагъ лълъикIавилан лълъиданиги цIцIар лъоге, лъалабалълъги ратулел тадбир бугел гIадамал. xu-yarav :ijawilan :idanigi ~ar ;oge, ;alaba:gi ratulel tadbir bugel fadamal. 269. Чуги чIвачIого, чиги чIвачIого, хъала бахъулареб. xugi zwazogo, xigi zwazogo, ]ala ba]ulareb. 270. Чуги ццебе тун, лъалкI балагьулев. xugi Cebe tun, ;alj balahulew. 271. Чуги цIцIалги гIола гIолохъанчияссе. xugi ~algi fola folo]anxiyaSe. 272. Чудкие балкан кинаб бугониги батIалъи букIунареб. xudkiye balkan kinab bugonigi baTa;i bujunareb. 273. Чундузул убуразулI лIар биццатаб бис гIадав, лъарал лълъимазда гьоркьов хъахIилаб ралъад гIадав. xundu#ul ubura#u/ /ar biCatab bis fadaw, ;aral :ima#da horpow ]a\ilab ra;ad fadaw. 274. Чури бухIараб бахIри гIадин. xuri bu\arab ba\ri fadin. 275. Чурпадул хIал гъодода лъала. xur_adul \al vododa ;ala. 276. Чурул росода чIван, чIулгIи бекуге (Чи гурев чияссе кьун, лълъикIай яс хвезаюге). xurul rosoda zwan, zulfi bekuge (xi gurew xiyaSe pun, :ijay yas [we#ayuge). 277. ЧурулIа бахъараб гIункIкI гIадин. xuru/a ba]arab funJ fadin. 278. Чурунилан щагIил чини лIугьинаро, чол русснада бухьунилан, хIамил чу лIугьинаро. xurunilan &afil xini /uhinaro, xol ruSnada bu%unilan, \amil xu /uhinaro. 279. Чухъида квер бахъула, хъабчиде квер хьвагIула. xu]ida kwer ba]ula, ]abxide kwer %wafula. 280. Чуял гIемер руго – тулпар цо буго, гIадамал гIемер руго – бахIарчи цо вуго. xuyal femer rugo - tul_ar co bugo, fadamal femer rugo - ba\arxi co wugo.

Д d 1. Давла хуриссан кьеги, хвел бусадассан кьеги. dawla [uriSan pegi, [wel busadaSan pegi. Давла хIуриссан кьеги, хIвел бусалассан кьеги. dawla \uriSan pegi, \wel busalaSan pegi. 2. Давладулал гIемерлъани, давлаги дагьаб щолебила. dawladulal femer;ani, dawlagi dahab &olebila. Давладолал гIемелани, давлаги дагьаб щонебила. dawladolal femelani, dawlagi dahab &onebila. 3. Дагь гурони гьечIони учузаб ххиралъула. dah guroni hezoni uxu#ab {ira;ula. Дагь гурони гьечIони учузаб ххиралиня. dah guroni hezoni uxu#ab {iralinya. 4. Дагьаб боцIцIи бугез риба гьабула, рибадул хIилаби лъазеги гьарун. БоцIцIи цIцIикIкIарацца даран гьабула, дарман тIагIанщинал маххссараде ккун. dahab bo~i buge# riba habula, ribadul \ilabi ;a#egi harun. bo~i ~iJaraCa daran habula, darman Tafan&inal ma{Sarade Kun. Дагьаб боцIцIи бугез риба буня, рибадол хIилаби гьадеги румо. БоцIцIи цIцIикIкIарацца даран буня, дарман вагIанщинал маххссароде ккумо. dahab bo~i buge# riba bunya, ribadol \ilabi hadegi rumo. bo~i ~iJaraCa daran bunya, darman wafan&inal ma{Sarode Kumo. 5. Дагьаб гIоларессе гIемерги гIолареб. dahab folareSe femergi folareb. Дагьаб гIенарессе гIемерги гIенареб. dahab fenareSe femergi fenareb. 6. Дагьаб кьурассе дагьабги къваригIунеб, гIемер кьурассе тIолабго къваригIунеб. dahab puraSe dahabgi qwarifuneb, femer puraSe Tolabgo qwarifuneb. Дагьаб кьурассе дагьабги къварагIинеб, гIемер кьурассе олабго къварагIинеб. dahab puraSe dahabgi qwarafineb, femer puraSe olabgo qwarafineb. 7. Дагьаб меххалълъ лагълъи баччани, гIемер меххалълъ хханлъи щолеб. dahab me{a: lav;i baXani, femer me{a: {an;i &oleb. Дагьаб меххалълъ лагъли баччани, гIемер меххалълъ хханли щонеб. dahab me{a: lavli baXani, femer me{a: {anli &oneb. 8. Дагьаб налъиялълъ – гьудулила, кIудияб налъиялълъ – тушманила. dahab na;iya: - hudulila, judiyab na;iya: - tu^manila. Дагьаб налгьиялълъ – гьудулила, кIудаб налгьиялълъ – тушманила. dahab nalhiya: - hudulila, judab nalhiya: - tu^manila. 9. Дагьаб ххарж гьабичIони, гIемер щоларо. dahab {ar$ habizoni, femer &olaro. Дагьаб ххарж бучIони, гIемер щоняро. dahab {ar$ buzoni, femer &onyaro. 10. Дагьабго жо лъазеги гIемераб жо цIцIализе кколеб. dahabgo $o ;a#egi femerab $o ~ali#e Koleb. Дагьабго жо гьадеги гIемераб жо цIцIалде ккенеб. dahabgo $o hadegi femerab $o ~alde Keneb. 11. Дагьабниги гIантлъи гъорлI гьечIев чияссул бахIарчи вахъунарев (ХIажимурадил рагIаби). dahabnigi fant;i vor/ hezew xiyaSul ba\arxi wa]unarew (\a$imuradil rafabi). Дагьабниги гIантли гъорлълъ гьечIев чияссул бахIарчи вахъинярев (ХIажимурадил рагIаби). dahabnigi fantli vor: hezew xiyaSul ba\arxi wa]inyarew (\a$imuradil rafabi). 12. Дагьабниги лълъикIлъи гъорлI гьечIеб квешлъи букIунареб. dahabgi :ij;i vor/ hezeb kwe^;i bujunareb. Дагьабниги лълъикIли гъорлълъ гьечIеб кошли букIиняреб. dahabgi :ijli vor: hezeb ko^li bujinyareb. 13. Дагьав гаргаде, гIемер хIалтIе. dahaw fargade, femer \alTe. Дагьав гаргаде, гIемер хIалтIе. dahaw fargade, femer \alTe. 14. Дагьав кIалъалессул хIалтIи гIемераб. dahaw ja;aleSul \alTi femerab. Дагьав кIалгьанессул хIалтIи гIемераб. dahaw jalhaneSul \alTi femerab. 15. Дагьалда гIей гьабуларессе гIемерабги щолареб. dahalga fey habulareSe femerabgi &olareb. Дагьалълъа гIей бунярессе гIемерабги щоняреб. daha:a fey bunyareSe femerabgi &onyareb. 16. Дагь-дагьккун баччани, мегIерги баччизе кIолеб, циндаго баччизе лIугьани, мунго молоцца ваччизе кколев. dah-dahKun baXani, mefergi baXi#e joleb, cindago baXi#e /uhani, mungo moloCa waXi#e Kolew. Дагь-дагьккумо баччани, меэрги баччде кIванеб, цендаго баччде лълъугьани, мунго молгьоцца ваччде ккенев. dah-dahKumo baXani, meergi baXde jwaneb, cendago baXde :uhani, mungo molhoCa waXde Kenew. 17. Дагь-дагьккун гъоркьан бикIани, борхатаб мегIерги ччукIун бачIунеб. dah-dahKun vorpan bijani, bor{atab mefergi Xujun bazuneb. Дагь-дагьккумо гъокьан бикIани, боркIадаб меэрги ччукIун бачIинеб. dah-dahKumo vopan bijani, borjadab meergi Xujun bazineb. 18. ДагIбадулав къела, къадар бергьина. dafbadulaw qela, qadar berhina. ДагIбадолав къела, къадар белгьла. dafbadolaw qela, qadar belhla. 19. ДагIнида чIахI-ххералълъул, гьойда ракьа-гьаналълъул гурони мацIцI бичIчIуларебила. dafniCa za\-{era:ul, hoyda rapa-hana:ul guroni ma~ biZularebila. ЦIцIализе араб бакIалдассан жиндирго эбелалълъухъе дагIницца битIун бачIараб кагъат цIцIалулеб меххалълъ, гIенеккун букIун буго гьойги. Салам-каламалдасса ххадуб кагътида хъван букIун буго исана бижараб керчаб ххарил, рокъоб жиндиего кьолеб букIараб кIалцIул, чед-ххинкIалълъул хIакъалълъулI. ЦIцIалулеб кагъатги гьоркьоб къотIизабун, гьойцца цIцIеда гьикъун буго, гьеб кагътида гьанал яги ракьа-къедалълъул хъвараб жого гьечIищилан. ГьечIилан цIцIецца абидал, пашманго гьойцца абун буго, цо рагIиги ракьа-гьаналълъул хIакъалълъулI гьечIеб гьеб кагъат цIцIаличIониги бегьилаанилан. ~ali#e arab bajaldaSan $indirgo ebela:u]e dafniCa biTun bazarab kavat ~aluleb me{a:, feneKun bujun bugo hoygi. salam-kalamaldaSa {adub kavtida ]wan bujun bugo isana bi$arab kerxab {aril, roqob $indiyego poleb bujarab jal`ul, xed-{inja:ul \aqa:u/. ~aluleb kavatgi horpob qoTi#abun, hoyCa ~eda hiqun bugo, heb kavtida hanal yagi rapa-qeda:ul ]warab $ogo hezi&ilan. hezilan ~eCa abidal, _a^mango hoyCa abun bugo, co rafigi rapa-hana:ul \aqa:u/ hezeb heb kavat ~alizonigi behilaanilan. ДагIнида чIахI-ххералълъул, гьойда ракьа-гьаналълъул гурони мацIцI бичIчIиняребила. dafniCa za\-{era:ul, hoyda rapa-hana:ul guroni ma~ biZinyarebila. ЦIцIалде араб бакIалълъассан жендерго эбелалълъухъе дагIницца битIун бачIараб кагъат цIцIалинеб меххалълъ, гIенеккун букIун буго гьойги. Салам-каламалълъасса ххадуб кагътида хъвамо букIун буго исана бижараб керчаб ххерил, рукъуб жендего кьенеб букIараб кIалцIол, чед-ххинкIалълъул хIакъалълъулълъ. ЦIцIалинеб кагъатги гьоркьоб къотIдебумо, гьойцца цIцIеда гьикъун буго, гьеб кагътида гьанал яги ракьа-къедалълъул хъвараб жого гьечIищилан. ГьечIилан цIцIецца абидал, пашманго гьойцца абун буго, цо рагIиги ракьа-гьаналълъул хIакъалълъулълъ гьечIеб гьеб кагъат цIцIалчIониги бегьлаанилан. ~alde arab baja:aSan $endergo ebela:u]e dafniCa biTun bazarab kavat ~alineb me{a:, feneKun bujun bugo hoygi. salam-kalama:aSa {adub kavtida ]wamo bujun bugo isana bi$arab kerxab {eril, ruqub $endego peneb bujarab jal`ol, xed-{inja:ul \aqa:u:. ~alineb kavatgi horpob qoTdebumo, hoyCa ~eda hiqun bugo, heb kavtida hanal yagi rapa-qeda:ul ]warab $ogo hezi&ilan. hezilan ~eCa abidal, _a^mango hoyCa abun bugo, co rafigi rapa-hana:ul \aqa:u: hezeb heb kavat ~alzonigi behlaanilan. 20. ДагIние – цIцIар, цIцIедуе – рогьо. dafniye - ~ar, ~eduye - roho. ДагIние – цIцIар, цIцIедуе – рогьо. dafniye - ~ar, ~eduye - roho. 21. ДагIнил цIцIокоги кьун, цIцIел хъвайи босулареб. dafnil ~okogi pun, ~el ]wayi bosulareb. ДагIнил цIцIокоги кьумо, цIцIел хъвайи босиняреб. dafnil ~okogi pumo, ~el ]wayi bosinyareb. 22. Дад бекарав къоролав гIадин ххутIун вугила. dad bekaraw qorolaw fadin {uTun wugila. Дад бекарав къоролав гIадин ххутIун вугила. dad bekaraw qorolaw fadin {uTun wugila. 23. Дадал къимат хведал лъала. dadal qimat [wedal ;ala. Дадал къимат хIведал гьаня. dadal qimat \wedal hanya. 24. Дадил ургъел – гIоркь ккурасс, гIиял ургъел – тIил ккурасс. dadil urvel - forp KuraS, fiyal urvel - Til KuraS. Дадил ургъел – гIокь ккурасс, гIиял ургъел – ил ккурасс. dadil urvel - fop KuraS, fiyal urvel - il KuraS. 25. Дадил роцен цIеххезе арав мискинчи гIадин. dadil rocen `e{e#e araw miskinxi fadin. Мискинабго хъизан букIанила. Гьезул цо гIакаги букIанила, рахь гьализениги, квен гьабизениги цо цIетIа лъолеб хъазанги букIанила. ЧIчIужу щар чIвазе цо дадгIаги бугебанищан зигардулей йикIанила. Цо къоялълъ гьелълъ вугIа-восун росс базаралде витIанила. Гьенисса цо гьитIинабго дадги босун, гьевги тIад вуссанила. ЧIчIужуялълъ алълъубе кигIан балебан гьикъанила. Валагьин, гьелда жанибе кигIан балебали диццаги гьикъичIин, гьадигIан балаян бичулессги бицинчIилан, мискинчи нахъ вуссун базаралде вилълъанила. Дова речIчIун, гъова речIчIун, щегI бичулев валагьанила, доб дуцца дие бичараб дадинибе кигIан балебилан гьикъанила. КIиго къолонибе лъаб балаян абунила щегI бичулессги. КIочонгутIизе - «КIиго къолонибе лъаб, кIиго къолонибе лъаб», – ан абулаго, рокъове вачIунев вукIанила мискинчи. miskinab ]i#an bujanila. he#ul co fakagi bujanila, ra% hali#enigi, kwen habi#enigi co `eTa ;oleb ]a#angi bujanila. Zu$u &ar zwa#e co dadfagi bugebani&an #igarduley yijanila. co qoya: he: wufa-wosun roS ba#aralde wiTanila. heniSa co hiTinabgo dadgi bosun, hewgi Tad wuSanila. Zu$uya: a:ube kifan baleban hiqanila. walahin, helda $anibe kifan balebali diCagi hiqizin, hadifan balayan bixuleSgi bicinzilan, miskinxi na] wuSun ba#aralde wi:anila. dowa reZun, vowa reZun, &ef bixulew walahanila, dob duCa diye bixarab dadinibe kifan balebilan hiqanila. jigo qolonibe ;ab balayan abunila &ef bixuleSgi. joxonguTi#e - «jigo qolonibe ;ab, jigo qolonibe ;ab», - an abulago, roqowe wazunew wujanila miskinxi. Цо бертин бугеб росулIе щванила гьав. Берталълъ ругел гIолохъаби меххтун, гьаглъун рукIанила. ТIаде щварав гьасс «Салам гIалайкум, кIиго къолонибе лъаб», – ан абунила. ГIолохъаби ххантIан тIаде рахъанила, гьединищин абулеб гьадинаб данделъиялде вачIарав чияссан, рак гIадин вухханила гьев. Ххадуб гьасс гьикъун буго щибиланхха жинцца абизе кколеб букIарабан. Щибилан гуреб, роххел тIасса унгегиян абизе кколаанилан малълъанила гьез. ГIемер кватIичIого, гьав цо кверкьаби ругеб бакIалде щванила. «Салам гIалайкум, роххел тIасса унгеги!» – ян ахIанила гьасс. Дур маххссараялде регIунищин жал ругеланги абун, вухханила гьав кверкьабаза рукIаразги. Щибиланхха дицца абизе кколеб букIарабан гьикъанила гьасс. Щиб гурелълъул, хварассе аххират лълъикIаб кьегиян абизе кколилан малълъанила гьазги. co bertin bugeb rosu/e &wanila haw. berta: rugel folo]abi me{tun, hag;un rujanila. Tade &waraw haS «salam falaykum, jigo qolonibe ;ab», - an abunila. folo]abi {anTan Tade ra]anila, hedini&in abuleb hadinab dande;iyalde wazaraw xiyaSan, rak fadin wu{anila hew. {adub haS hiqun bugo &ibilan{a $inCa abi#e Koleb bujarab. &ibilan gureb, ro{el TaSa ungegiyan abi#e Kolaanilan ma:anila he#. femer kwaTizogo, haw co kwerpabi rugeb bajalde &wanila. «salam falaykum, ro{el TaSa ungegi!» - yan a\anila haS. dur ma{Sarayalde refuni&in $al rugelangi abun, wu{anila haw kwerpaba#a rujara#gi. &ibilan{a diCa abi#e Koleb bujaraban hiqanila haS. &ib gure:ul, [waraSe a{irat :ijab pegiyan abi#e Kolilan ma:anila ha#gi. Кинасса абуниги рекъоларел алго кинал гIадамалилан ракIалдеги ккун, вилълъанила ав жиндирго нухда. Тайи квегъулел цо чагIи ратанила гьассда. Гьелълъ гьезие цIакъ гIакъуба кьолеб бугоанила. КIобокIун тIимугъгун, гьесс гьазда - «Салам гIалайкум, хварассе аххират лълъикIаб кьеги!» – ян абунила. Капурго хвараб хIама, дуцца аххират лълъияб кьун батагиян абизе ккани, ниж хунищ ругелан, гьезги лълъикI зуранила гьав. Щибиланхха абизе кколебан гьикъанила гьаздаги. Щибилан гуреб, гьабулеб битIагиян абизе кколилан малълъанила гьезги. Гьеле гьедин, чангояз вуххун, щванила рокъове дадил роцен цIеххезе арав мискинчи.. kinaSa abunigi reqolarel algo kinal fadamalilan rajalde Kun, wi:anila aw $indirgo nu[da. tayi kwevulel co xafi ratanila haSda. he: he#iye `aq faquba poleb bugoanila. jobojun Timuvgun, heS ha#da - «salam falaykum, [waraSe a{irat :ijab pegi!» - yan abunila. ka_urgo [warab \ama, duCa a{irat :iyab pun batagiyan abi#e Kani, ni$ [uni& rugelan, he#gi :ij #uranila haw. &ibilan{a abi#e Koleban hiqanila ha#dagi. &ibilan gureb, habuleb biTagiyan abi#e Kolilan ma:anila he#gi. hele hedin, xangoya# wu{un, &wanila roqowe dadil rocen `e{e#e araw miskinxi... Дадил рорцен цIуххуде арав мискIинчи гIадин. dadil rorcen `u{ude araw misjinxi fadin. МискIинябго ххизан букIанила. Гьезул цо гIакаги букIанила, рахь гьалдениги, квен будениги цо цIела гIенеб гъазанги букIанила. ЧIчIужу щар чIваде цо дадгIаги бугебанищиян зигардиней йикIанила. Цо къоялълъ гьелълъ вогIа-восун росс базаралълъе витIанила. Гьенисса цо гьитIинябго дадги босун, гьевги нахъвуссанила. ЧIчIужуялълъ алълъубе кагIан банебан гьикъанила. Валагьин, гьелълъа жанибе кагIан банебали диццаги гьикъчIин, гьадигIан балаян бичинессги бицчIилан, мискIинчи нахъвуссун базаралълъе вилълъанила. Дова рочIчIон, гъова рочIчIон, щегI бичинев валагьанила, доб дуцца де бичараб дадинибе кагIан банебилан гьикъанила. КIиго къолонибе гьаб балаян абунила щегI бичинессги. КIочонгутIде - «КIиго къолонибе гьаб, кIиго къолонибе гьаб», – ан абиняго, рукъуве вачIинев вукIанила мискIинчи. misjinyab {i#an bujanila. he#ul co fakagi bujanila, ra% haldenigi, kwen budenigi co `ela ;eneb va#angi bujanila. Zu$u &ar zwade co dadfagi bugebani&iyan #igardiney yijanila. co qoya: he: wofa-wosun roS ba#ara:e wiTanila. heniSa co hiTinyabgo dadgi bosun, hewgi na]wuSanila. Zu$uya: a:ube kafan baneban hiqanila. walahin, he:a $anibe kafan banebali diCagi hiqzin, hadifan balayan bixineSgi biczilan, misjinxi na]wuSun ba#ara:e wi:anila. dowa roZon, vowa roZon, &ef bixinew walahanila, dob duCa de bixarab dadinibe kafan banebilan hiqanila. jigo qolonibe hab balayan abunila &ef bixineSgi. joxonguTde - «jigo qolonibe hab, jigo qolonibe hab», - an abinyago, ruquwe wazinew wujanila misjinxi. Цо бахIарал бугеб росолълъе щванила гьав. БахIаразулълъ ругел гIолохъаби меххтун, гьаглун рукIанила. Аде щварав гьасс «Салам гIалайкум, кIиго къолонибе гьаб», – ан абунила. ГIолохъаби ххантIан аде рахъанила, гьединщийин абинеб гьадинаб данделиялълъе вачIарав чияссан, рак гIадин вухханила гьев. Ххадуб гьасс гьикъун буго щибиланхха женцца абде ккенеб букIарабан. Щибилан гуреб, роххел асса онгигиян абде ккенаанилан малълъанила гьез. ГIемер кватIчIого, гьав цо кверкьаби ругеб бакIалълъе щванила. «Салам гIалайкум, роххел асса онгиги!» – ян ахIанила гьасс. Дур маххссароялълъе рогIонщийин жал ругеланги абун, вухханила гьав кверкьабаза рукIаразги. Щибиланхха дицца абде ккенеб букIарабан гьикъанила гьасс. Щиб гурелълъул, хIварассе аххират лълъикIаб кьегиян абде ккенилан малълъанила гьазги. co ba\aral bugeb roso:e &wanila haw. ba\ara#u: rugel folo]abi me{tun, haglun rujanila. ade &waraw haS «salam falaykum, jigo qolonibe hab», - an abunila. folo]abi {anTan ade ra]anila, hedin&iyin abineb hadinab dandeliya:e wazaraw xiyaSan, rak fadin wu{anila hew. {adub haS hiqun bugo &ibilan{a $enCa abde Keneb bujarab. &ibilan gureb, ro{el aSa ongigiyan abde Kenaanilan ma:anila he#. femer kwaTzogo, haw co kwerpabi rugeb baja:e &wanila. «salam falaykum, ro{el aSa ongigi!» - yan a\anila haS. dur ma{Saroya:e rofon&iyin $al rugelangi abun, wu{anila haw kwerpaba#a rujara#gi. &ibilan{a diCa abde Keneb bujaraban hiqanila haS. &ib gure:ul, \waraSe a{irat :ijab pegiyan abde Kenilan ma:anila ha#gi. Кинасса абуниги рекъенарел алго кинал адамалилан ракIалълъеги ккумо, вилълъанила ав жендерго нугьла. Тайи квегъинел цо чи ратанила гьассда. Гьелълъ гьезе цIакъ гIакъуба кьенеб бугоанила. КIобокIун имогъгин, гьесс гьазда - «Салам гIалайкум, хIварассе аххират лълъикIаб кьеги!» – ян абунила. Капурго хIвараб хIама, дуцца аххират лълъияб кьумо батагиян абде ккани, ниж хIомощи ругелан, гьезги лълъикI зуранила гьав. Щибиланхха абде ккенебан гьикъанила гьаздаги. Щибилан гуреб, бунеб битIагиян абде ккенилан малълъанила гьезги. Гьеле гьедин, чангояз вуххун, щванила рукъуве дадил рорцен цIуххуде арав мискIинчи.. kinaSa abunigi reqenarel algo kinal adamalilan raja:egi Kumo, wi:anila aw $endergo nuhla. tayi kwevinel co xi ratanila haSda. he: he#e `aq faquba peneb bugoanila. jobojun imovgin, heS ha#da - «salam falaykum, \waraSe a{irat :ijab pegi!» - yan abunila. ka_urgo \warab \ama, duCa a{irat :iyab pumo batagiyan abde Kani, ni$ \omo&i rugelan, he#gi :ij #uranila haw. &ibilan{a abde Keneban hiqanila ha#dagi. &ibilan gureb, buneb biTagiyan abde Kenilan ma:anila he#gi. hele hedin, xangoya# wu{un, &wanila ruquwe dadil rorcen `u{ude araw misjinxi... 26. Дадил хьибил ккурав, хьагил гIоркь ккурав. dadil %ibil Kuraw, %agil forp Kuraw. Дадил хьибил ккурав, хьагил гIоркь ккурав. dadil %ibil Kuraw, %agil forp Kuraw. 27. Даимаб роххелги букIунареб, тIасса унареб ургъелги букIунареб. daimab ro{elgi bujunareb, TaSa unareb urvelgi bujunareb. Даимаб роххелги букIиняреб, асса энареб ургъелги букIиняреб. daimab ro{elgi bujinyareb, aSa enareb urvelgi bujinyareb. 28. Далалда гъоркь абизе лъалеб гIадин, мималда тIад абизеги лъазе ккола. dalalda vorp abi#e ;aleb fadin, mimalda Tad abi#egi ;a#e Kola. Кици буго «дие» – ян гурони, «ма» – ян абизе лъаларев чияссул хIакъалълъулI. «Далалда гъоркь» абураб жоялдассан бичIчIула – д-хIарпалда ххадуб рагьараб – и-хIарп букIине ккей (ди). Мималда тIад абураб рагIудассан бичIчIула – м-хIарпалда ххадуб рагьараб – а-букIине ккей (ма). kici bugo «diye» - yan guroni, «ma» - yan abi#e ;alarew xiyaSul \aqa:u/. «dalalda vorp» aburab $oyaldaSan biZula - d-\ar_alda {adub raharab - i-\ar_ bujine Key (di). mimalda Tad aburab rafudaSan biZula - m-\ar_alda {adub rahab - a-bujine Key (ma). Далалълъа гъокь абде гьанеб гIадин, мималълъа ад абдеги гьаде ккена. dala:a vop abde haneb fadin, mima:a ad abdegi hade Kena. Кици буго «де» – ян гурони, «ма» – ян абде гьанярев чияссул хIакъалълъулълъ. «Далалълъа гъокь» абураб жоялълъассан бичIчIиня – д-хIарпалълъа ххадуб рагьараб – и-хIарп букIде ккей (ди). Мималълъа ад абураб рагIолассан бичIчIиня – м-хIарпалълъа ххадуб рагьараб – а-букIде ккей (ма). kici bugo «de» - yan guroni, «ma» - yan abde hanyarew xiyaSul \aqa:u:. «dala:a vop» aburab $oya:aSan biZinya - d-\ar_a:a {adub raharab - i-\ar_ bujde Key (di). mima:a ad aburab rafolaSan biZinya - m-\ar_a:a {adub rahab - a-bujde Key (ma). 29. Дарабазде черхх ккогеги, чияр цIцIобалде рукь ккогеги. daraba#de xer{ Kogegi, xiyar ~obalde rup Kogegi. Дарабазде черхх ккогеги, чиял цIцIобалълъе рукь ккогеги. daraba#de xer{ Kogegi, xiyal ~oba:e rup Kogegi. 30. Дам-дам бугеб, чIам-чIам гьечIеб бертин гIадаб жойила. dam-dam bugeb, zam-zam hezeb bertin fadab $oyila. Дам-дам бугеб, чIам-чIам гьечIеб бахIарал гIадаб жойила. dam-dam bugeb, zam-zam hezeb ba\aral fadab $oyila. 31. Дангизеги дун дангун, донкIинейги дун тIамун (Эбелги дир юххун, гIакIаги дир бахъун). dangi#egi dun dangun, donjineygi dun Tamun (ebelgi dir yu{un, fakagi dir ba]un). Дангдеги дун дангун, донкIдейги дун тIамун (Эбелги дир кьапIун, гIакIаги дир бахъун). dangdegi dun dangun, donjdeygi dun Tamun (ebelgi dir paPun, fakagi dir ba]un). 32. Данде ккарав чи чIвараб, чанай араб гьой чIвараб. dande Karaw xi zwarab, xanay arab hoy zwarab. Данде ккарав чи чIвараб, чанай араб гьой чIвараб. dande Karaw xi zwarab, xanay arab hoy zwarab. 33. Дандежо бугони, кванил тIагIам цIцIикIкIуна, кодоб жо бугони, чияссул къадру цIцIикIкIуна. dande$o bugoni, kwanil Tafam ~iJuna, kodob $o bugoni, xiyaSul qadru ~iJuna. Дандежо бугони, кванил тIагIам цIцIикIкIиня, кодоб жо бугони, чияссул къадру цIцIикIкIиня. dande$o bugoni, kwanil Tafam ~iJinya, kodob $o bugoni, xiyaSul qadru ~iJinya. 34. Дандеяссдассан би баккани, дудассанги рахь баккулареб. dandeyaSdaSan bi baKani, dudaSangi ra% baKulareb. Дандеяссдассан би баккани, дудассанги рахь баккиняреб. dandeyaSdaSan bi baKani, dudaSangi ra% baKinyareb. 35. Дандрарал тIанчIазулгийищила дир-дурал рукIунел. dandraral Tanza#ulgiyi&ila dir-dural rujunel. Дандрарал анчIазулгищийила дир-дурал рукIинел. dandraral anza#ulgi&iyila dir-dural rujinel. 36. Далил бачун, боцIцIи чурулебила, далил бачун, боцIцIи хъвалебила. dalil baxun, bo~i xurulebila, dalil baxun, bo~i ]walebila. Далил бачун, боцIцIи чуринебила, далил бачун, боцIцIи хъванебила. dalil baxun, bo~i xurinebila, dalil baxun, bo~i ]wanebila. 37. Дарай ретIаниги – гьадабго ланжу, хIебет ретIаниги – гьадабго ланжу. daray reTanigi - hadabgo lan$u, \ebet reTanigi - hadabgo lan$u. Дарай рагьаниги – гьадабго ланжу, хIебет рагьаниги – гьадабго ланжу. daray rahanigi - hadabgo lan$u, \ebet rahanigi - hadabgo lan$u. 38. Дарай ретIаниги кIкIухIалги лъала, хIебет ретIаниги лаченги лъала. daray reTanigi Ju\algi ;ala, \ebet reTanigi laxengi ;ala. Дарай рагьаниги кIкIвагIалги гьаня, хIебет рагьаниги лаченги гьаня. daray rahanigi Jwafalgi hanya, \ebet rahanigi laxengi hanya. 39. Даран лълъикIаб маян диццаги кьураб, маян дуццаги кьураб (ма – дуе, ма – дие). daran :ijab mayan diCagi purab, mayan duCagi purab (ma - duye, ma - diye). Даран лълъикIаб маян диццаги кьураб, маян дуццаги кьураб (ма – дой, ма – де). daran :ijab mayan diCagi purab, mayan duCagi purab (ma - doy, ma - de). 40. Даран буго даран, хъатир буго хъатир. daran bugo daran, ]atir bugo ]atir. Даран буго даран, хъатир буго хъатир. daran bugo daran, ]atir bugo ]atir. 41. Даран рекIкIалълъ гьабуге, ригьин реццалълъ гьабуге. daran reJa: habuge, rihin reCa: habuge. Даран рекIкIалълъ буги, ригьин реццалълъ буги. daran reJa: bugi, rihin reCa: bugi. 42. Даран хIажатассулгун гьабе, ригьин гIел бащадазулгун гьабе. daran \a$ataSulgun habe, rihin fel ba&ada#ulgun habe. Даран хIажатассулгун буе, ригьин гIел бащадазулгун буе. daran \a$ataSulgun buye, rihin fel ba&ada#ulgun buye. 43. Даран хIилаялълъул жо буго. daran \ilaya:ul $o bugo. Даран хIилаялълъул жо буго. daran \ilaya:ul $o bugo. 44. Дараялда бозги баге, бозида дарайги баге. darayalda bo#gi bage, bo#ida daraygi bage. Дараялда безги баги, безида дарайги баги. darayalda be#gi bagi, be#ida daraygi bagi. 45. Дарманан абурассда гIажаланги абулареб, гIажалан абурассда дармананги абулареб. darmanan aburaSda fa$alangi abulareb, fa$alan aburaSda darmanangi abulareb. Дарманан абурассда гIажаланги абиняреб, гIажалан абурассда дармананги абиняреб. darmanan aburaSda fa$alangi abinyareb, fa$alan aburaSda darmanangi abinyareb. 46. Дармида гьоркьов эмен-вацц вукIунарев. darmida horpow emen-waC wujunarew. Дармила гьоркьов эмен-вацц вукIинярев. darmila horpow emen-waC wujinyarew. 47. Дармил эбел-эмен гьечIелила. darmil ebel-emen hezebila. Къокъалго рагIабаз гьадин малълъулеб буго, цо чанго чияссда цо учуз кьолеб жо данде чIванилан, цогидаздаги гьеб батуларебила, цо жо ххираго бичун унилан, киназго ххира босизеги кколаребила. qoqalgo rafaba# hadin ma:uleb bugo, co xango xiyaSda co uxu# poleb $o dande zwanilan, cogida#dagi heb batularebila, co $o {irago bixun unilan, kina#go {ira bosi#egi Kolarebila. Дармил эбел-эмен гьечIелила. darmil ebel-emen hezebila. Къокъалго рагIабаз гьадин малълъинеб буго, цо чанго чияссда цо учуз кьенеб жо данде чIванилан, цогидаздаги гьеб батиняребила, цо жо ххираго бичун энилан, кинязго ххира босдеги ккенаребила. qoqalgo rafaba# hadin ma:ineb bugo, co xango xiyaSda co uxu# peneb $o dande zwanilan, cogida#dagi heb batinyarebila, co $o {irago bixun enilan, kinya#go {ira bosdegi Kenarebila. 48. Дармицца къей – анкьил ургъел, хуруцца къей – лъагIалил ургъел, ригьнацца къей – гIумруялълъулго ургъел. darmiCa qey - anpil urvel, [uruCa qey - ;afalil urvel, rihnaCa qey - fumruya:ulgo urvel. Дармицца къей – анкьил ургъел, хIуруцца къей – гьагIалил ургъел, ригьнацца къей – гIумруялълъулго ургъел. darmiCa qey - anpil urvel, \uruCa qey - hafalil urvel, rihnaCa qey - fumruya:ulgo urvel. 49. Дару камураб унти букIунареб, багьана камураб гьересси букIунареб. daru kamurab unti bujunareb, bahana kamurab hereSi bujunareb. Дару камураб унти букIиняреб, багьана камураб гьересси букIиняреб. daru kamurab unti bujinyareb, bahana kamurab hereSi bujinyareb. 50. Даруялде черхх ккогеги, чияр цIцIобалде рукъ ккогеги. daruyalde xer{ Kogegi, xiyar ~obalde ruq Kogegi. Даруялълъе черхх ккогеги, чиял цIцIобалълъе рукъ ккогеги. daruya:e xer{ Kogegi, xiyal ~oba:e ruq Kogegi. 51. Дебул каратIгун семарай, салул каратIгун ягъарай (рохьи-жужай гьечIей). debul karaTgun semaray, salul karaTgun yavaray (ro%i-$u$ay hezey). ХъахIаб хIатIол каратIгун семарай, салул каратIгун ягъарай (рохьи-жужай гьечIей). ]a\ab \aTol karaTgun semaray, salul karaTgun yavaray (ro%i-$u$ay hezey). 52. Дибир вакъуларев, къебед вугьунарев. dibir waqularew, qebed wuhunarew. Дибир вакъинярев, къебед вогьинярев. dibir waqinyarew, qebed wohinyarew. 53. Дибирасс малълъараб гьабуге, гъосс гьабураб гьабе. dibiraS ma:arab habuge, voS haburab habe. Дибирасс малълъараб буги, гъосс бураб буе. dibiraS ma:arab bugi, voS burab buye. 54. Дибирассул бечелъи – росу кIодолъи. dibiraSul bexe;i - rosu jodo;i. Дибирассул бечели – росо кIодоли. dibiraSul bexeli - roso jodoli. 55. Дибирги къезавулей, къадиги чIчIезавулей. dibirgi qe#awulew, qadigi Ze#awuley. Дибирги къедевуней, къадиги чIчIедевуней. dibirgi qedewunew, qadigi Zedewuney. 56. Дида бихьичIеб къварилъи – ботIротIа ххенолеб гьобо. dida bi%izeb qwari;i - boTroTa {enoleb hobo. Дида бихьчIеб къварили – болола ххененеб гьиби. dida bi%zeb qwarili - bolola {eneneb hibi. 57. Дида вихьун вукIанила, вухьахъе тейила. dida wi%un wujanila, wuja]e teyila. Дида вихьун вукIанила, вухьахъе тейила. dida wi%un wujanila, wuja]e teyila. 58. Дида гъоркь лъун букIараб бакI босун вачIа. dida vorp ;un bujarab baj bosun waza. МагIарулаз гьаб кици тIамула гIадамазе жинцца щибго адаб – хIурматги гьабуларев, гIадамаздассан жиндиего хIурматги лълъикIлъиги къваригIарав чияссе. mafarula# hab kici Tamula fadama#e $inCa &ibgo adab-\urmat habularew, fadama#daSan $indiyego \urmatgi :ij;igi qwarifaraw xiyaSe. Дида гъокь гьумо букIараб бакI босун вачIа. dida vop humo bujarab baj bosun waza. Маарулаз гьаб кици тIаминя адамазе женцца щибго адаб – хIурматги бунярев, адамаздассан жендего хIурматги лълъикIлиги къварагIарав чияссе. maarula# hab kici Taminya adama#e $enCa &ibgo adab-\urmat bunyarew, adama#daSan $endego \urmatgi :ijligi qwarafaraw xiyaSe. 59. - Дида ххан кIалъана! - Щибиланхха эсс абураб? - Яре ццевесса! – ян абуна. - dida {an ja;ana! - &ibilan{a eS aburab? - yare CeweSa! - yan abuna. - Дида ххан кIалгьана! - Щибиланхха эсс абураб? - Яре ццевесса! – ян абуна. - dida {an jalhana! - &ibilan{a eS aburab? - yare CeweSa! - yan abuna. 60. Дидаги хъвагегийила, хъухьи лIугIугегийила. didagi ]wageyila, ]u%i /ufugegiyila. Дидаги хъвагигийила, хъухьи лълъугIугигийила. didagi ]wagiyila, ]u%i :ufugigiyila. 61. Дидаги букIараб бахIараб заман, махIу беканиги ккаладулареб. didagi bujarab ba\arab #aman, ma\u bekanigi Kaladulareb. Дидаги букIараб бахIараб заман, махIо беканиги галадиняреб. didagi bujarab ba\arab #aman, ma\o bekanigi galadinyareb. 62. Дидаги гурхIулев – дир чедги бикъулев. didagi gur\ulew - dir xedgi biqulew. Дидаги гурхIинев – дир чедги бикъинев. didagi gur\inew - dir xedgi biqinew. 63. Дидаго квер чIвазеян ХIава ячун йикIана, ХIавада кIиябго квер диццаго чIвазе ккана. didago kwer zwa#eyan \awa yaxun yijana, \awada jiyabgo kwer diCago zwa#e Kana. Дидаго квер чIвадеян ХIава ячун йикIана, ХIавада кIиябго квер диццаго чIваде ккана. didago kwer zwadeyan \awa yaxun yijana, \awada jiyabgo kwer diCago zwade Kana. 64. Дидасса бергьарав чи вугеб бакIалде жив вачIинарилан (вачунге - ян) абурабила хханассги. didaSa berharaw xi wugeb bajalde $iw wazinarilan (wazunge - yan) aburabila {anaSgi. Ххан ахIулев вукIун вуго гьоболлъухъ. Гьесс абун буго, гьенив жиндасса бергьунев чи ватани, вилълъинарилан. Хханассдассаги бергьунев чи вукIуневищан, релъун руго гIадамал. Гьенив хханассдасса бергьуневни чи ватун вуго, жиндие бокьарабщинаб гьабун гурони чIчIолареб гьитIинаб лъимер. {an a\ulew wujun wugo hobol;u]. heS abun bugo, heniw $indaSa berhunew xi watani, wi:inarilan. {anaSdaSagi berhunew xi wujunewi&an, re;un rugo fadamal. heniw {anaSdaSa berhunewni xi watun wugo, $indiye boparab&inab habun guroni Zolareb hiTinab ;imer. Дидасса белгьарав чи вугеб бакIалълъе жив вегьларилан (вачуги - ян) абурабила хханассги. didaSa belharaw xi wugeb baja:e $iw wehlarilan (wazugi - yan) aburabila {anaSgi. Ххан ахIинев вукIун вуго гьоболухъ. Гьесс абун буго, гьенив жендасса белгьинев чи ватани, велълъенарилан. Хханассдассаги белгьинев чи вукIиневщиян, роххун руго адамал. Гьенив хханассдасса белгьиневни чи ватун вуго, женде бокьарабщинаб бумо гурони чIчIенареб гьитIиняб гьимер. {an a\inew wujun wugo hobolu]. heS abun bugo, heniw $endaSa belhinew xi watani, we:enarilan. {anaSdaSagi belhinew xi wujinew&iyan, ro{un rugo adamal. heniw {anaSdaSa belhinewni xi watun wugo, $ende boparab&inab bumo guroni Zenareb hiTinyab himer. 65. Дие вас гьавизегIанищ букIараб бо багъаризе! diye was hawi#efani& bujarab bo bavari#e! Де вас вудегIанщи букIараб бо багъарде! de was wudefan&i bujarab bo bavarde! 66. Дие гIанкIу кьурасс бокьосса баси ана. diye fanju puraS bopoSa basi ana. Де гIанкIо кьурасс бокьосса баси ана. de fanjo puraS bopoSa basi ana. 67. Дие гIунин, ГIисае бай, баркаман. diye funin, fisaye bay, barkaman. Де гIунин, ГIисае бае, баркаман. de funin, fisaye baye, barkaman. 68. – Дие моххмохх бокьуларо дада. – Щай дир вас? – ГьечIогохха дада! - diye mo{mo{ bopularo, dada. - &ay dir was? - hezogo{a dada! – Де моххмохх бокьиняро дада. – Щимо дир вас? – ГьечIогохха дада! - de mo{mo{ bopinyaro, dada. - &imo dir was? - hezogo{a dada! 69. Дие хъвалеб чагъана, чахъабазе бачунеб наку. diye ]waleb xavana, xa]aba#e baxuneb naku. Кици буго Шамилил заманалда бижараб. Шамил-имам божулев вукIун вуго бицараб жоялда. Гьесс абулебги букIун буго, кIветIалда михъги бугев бихьинчиясс гьересси бицунебилан кколарин жиндаян. Гьессул гьеб загIипаб рахъалдассан пайдаги босун, цо-цо гIадамаз, «гьав Аллагьассда божуларо, досс как баларо», – ян имамассде мацIцIал гьарулел рукIун руго, имамассги гьезие тамихI гьабизе изну кьолеб букIун буго. Гьадин, жиндир гьан кваназелъун, имамассде мацIцI гьабурал гIадамазде гIиял бетIергьанасс абурал руго гьал рагIаби. Цогиясс абураб гьалълъулго цоги къагIидаги буго - «Диццани бала, имам, как, дир куйдуццани балеб гьечIо». kici bugo ^amilil #amanalda bi$arab. ^amil imam bo$ulew wujun wugo bicarab $oyalda. heS abulebgi bujun bugo, jweTalda mi]gi bugew bi%inxiyaS hereSi bicunebilan Kolarin $indayan. heSul heb #afi_ab ra]aldaSan _aydagi bosun, co-co fadama#, «haw allahaSda bo$ularo, doS kak balaro», - yan imamaSde ma~al harulel rujun rugo, imamaSgi he#iye tami\ habi#e i#nu poleb bujun bugo. hadin, $indir han kwana#e;un, imamaSde ma~ habural fadama#de fiyal beTerhanaS abural rugo hal rafabi. cogiyaS aburab ha:ulgo cogi qafidagi bugo - «diCani bala, imam, kak, dirni kuyduCa baleb hezo». Де хъванеб чагъана, чахъабазе бачинеб нако. de ]waneb xavana, xa]aba#e baxineb naku. Кици буго Шамилил заманалълъа бижараб. Шамил-имам божинев вукIун вуго бицараб жоялълъа. Гьесс абинебги букIун буго, кIветIалълъа михъги бугев бихьинчиясс гьересси бицинебилан ккенарин жендаян. Гьессул гьеб загIипаб рахъалълъассан пайдаги босун, цо-цо адамаз, «гьав Аллагьассда божиняро, дасс как баняро», – ян имамассде мацIцIал рунел рукIун руго, имамассги гьезе тамихI буде изну кьенеб букIун буго. Гьадин, жендер гьан кунаделун, имамассде мацIцI бурал адамазде гIиял белегьанасс абурал руго гьал рагIаби. Цогиясс абураб гьалълъулго цоги къагIидаги буго - «Диццани бала, имам, как, дир куйдуццани банеб гьечIо». kici bugo ^amilil #amana:a bi$arab. ^amil imam bo$inew wujun wugo bicarab $oya:a. heS abinebgi bujun bugo, jweTa:a mi]gi bugew bi%inxiyaS hereSi bicinebilan Kenarin $endayan. heSul heb #afi_ab ra]a:aSan _aydagi bosun, co-co adama#, «haw allahaSda bo$inyaro, daS kak banyaro», - yan imamaSde ma~al runel rujun rugo, imamaSgi he#e tami\ bude i#nu peneb bujun bugo. hadin, $ender han kunadelun, imamaSde ma~ bural adama#de fiyal belehanaS abural rugo hal rafabi. cogiyaS aburab ha:ulgo cogi qafidagi bugo - «diCani bala, imam, kak, dir kuyduCani baneb hezo». 70. Дие щиб, кин кканиги! – ян абурабила гъоркьа палугьанасс. diye &ib, kin Kanigi! - yan aburabila vorpa _aluhanaS. Де щиби, кини кканиги! – ян абурабила гъокьа палугьанасс. de &ibi, kini Kanigi! - yan aburabila vopa _aluhanaS. 71. Диего гIоло абулеб батани, чехь бихъаги, гьирдани къвачIа рекъараб бугилан абурабила гIонкIкIоцца. diyego folo abuleb batani, xe% bi]agi, hirdani qwaza reqarab bugilan aburabila fonJoCa. Дего гIоло абинеб батани, чехь бихъаги, гьирдани къвачIа ракъараб бугилан абурабила гIонкIкIоцца. dego folo abineb batani, xe% bi]agi, hirdani qwaza raqarab bugilan aburabila fonJoCa. 72. Дидасса къолей рокъой йигилан, цоясс чIчIужу юххарайила. didaSa qoley roqoy yigilan, coyaS Zu$u yu{arayila. Дидасса къеней рукъуй йигилан, цоясс чIчIужу кьапIарайила. didaSa qeney ruquy yigilan, coyaS Zu$u paParayila. 73. Дир аниб кванан, чияр доба къинлъун. dir anib kwanan, xiyar doba qin;un. Дир аниб кунан, чиял доба къелун. dir anib kunan, xiyal doba qelun. 74. Дир бадиссан ралагьизе лълъикIанила нуж гъолълъухъан абурабила рокьи ккарав гIолиласс, яс ссурукъай йигилан гIадамал гаргадидал. dir badiSan ralahi#e :ijanila nu$ vo:u]an aburabila ropi Karaw folilaS, yas Suruqay yigilan fadamal gargadilal. Дир бадиссан ралагьде лълъикIанила нуж гъалълъухъан абурабила рокьи ккарав гIолиласс, яс ссурукъай йигилан адамал гаргадидал. dir badiSan ralahde :ijanila nu$ va:u]an aburabila ropi Karaw folilaS, yas Suruqay yigilan adamal gargadilal. 75. Дир бадиссан ялагьун, дир кIалдиссан кIалъан. dir badiSan yalahun, dir jaldiSan ja;an. Дир бадиссан ялагьун, дир кIалдиссан кIалгьан. dir badiSan yalahun, dir jaldiSan jalhan. 76. Дир бикъаги, дицца бикъугеги. dir biqagi, diCa biqugegi. Дир бикъаги, дицца бикъугеги. dir biqagi, diCa biqugegi. 77. Дир вас гIезегIанищила рагъ ккезе чIчIун букIараб. dir was fe#efani&ila rav Ke#e Zun bujarab. Дир вас гIедегIанщийила рагъ ккеде чIчIомо букIараб. dir was fedefan&iyila rav Kede Zomo bujarab. 78. Дир-дуралълъул бицани, росс-лълъадул дагIба кколеб. dir-dura:ul bicani, roS-:adul dafba Koleb. Дир-дуралълъул бицани, росс-лълъадул дагIба ккенеб. dir-dura:ul bicani, roS-:adul dafba Keneb. 79. Дир инссуда цIцIарги лъун, ЦIцIор гъурулев багьадур. dir inSuda ~argi ;un, ~or vurulew bahadur. Дир энссода цIцIарги гьумо, ЦIцIор гъуринев багьадур. dir enSoda ~argi humo, ~or vurinew bahadur. 80. Дир кIал – дир тушман. dir jal - dir tu^man. Дир кIал – дир тушман. dir jal - dir tu^man. 81. Дир оц хъун батаги дицца бицунебги бичIчIулев, дида бицинеги лъалесс. dir oc ]un batagi diCa bicunebgi biZulew, dida bicinegi ;aleS. Дир оц хъомо батаги дицца бицинебги бичIчIинев, дида бицдеги гьанесс. dir oc ]omo batagi diCa bicinebgi biZinew, dida bicdegi haneS. 82. Дир рокъоб хханассул гIакълу рекъеларо, хханассул рокъоб дир гIакълу рекъеларо. dir roqob {anaSul faqlu reqelaro, {anaSul roqob dir faqlu reqelaro. Дир рукъуб хханассул гIакълу рекъенаро, хханассул рукъуб дир гIакълу рекъенаро. dir ruqub {anaSul faqlu reqenaro, {anaSul ruqub dir faqlu reqenaro. 83. Дир рукъ – дир хъала. dir ruq - dir ]ala. Дир рукъ – дир хъала. dir ruq - dir ]ala. 84. Дир хабалI дун, дур хабалI мун. dir [aba/ dun, dur [aba/ mun. ГIадамазда гьоркьор гIемер рукIуна, гьадин щай гьабулеб, додин щай гьабуларебан, жидеде кколарел жал рицунел чагIи. Гьел чIчIоларо гьал рагIаби жидеда абизегIан. fadama#da horpor femer rujuna, hadin &ay habuleb, dodin &ay habulareban, $idede Kolarel $al ricunel xafi. hel Zolaro hal rafabi $ideda abi#efan. Дир хIабалълъ дун, дур хIабалълъ мун. dir \aba: dun, dur \aba: mun. Адамазда гьоркьор гIемер рукIиня, гьадин щимо бунеб, дадин щимо буняребан, жодеде ккенарел жал рицинел чи. Гьел чIчIенаро гьал рагIаби жодеда абдегIан. adama#da horpor femer rujinya, hadin &imo buneb, dadin &imo bunyareban, $odede Kenarel $al ricinel xi. hel Zenaro hal rafabi $odeda abdefan. 85. Дир хур багъарулеб гьечIо, дур гIи багьарулеб буго. dir [ur bavaruleb hezo, dur fi baharuleb bugo. Гьаб кици буго ГьидалI бижараб. КIигояссда гьоркьоб къотIи ккун буго, цояссе хур кьезе, дандеяссги гьессие хур жаниб цIураб гIи кьезе. ГIиял хур цIезабураб меххалълъ, багъарулеб жоялълъухъ багъарулареб жо кьезе кIвеларилан, хурул бетIергьанассул рагIи хун буго. hab kici bugo hida/ bi$arab. jigoyaSda horpob qoTi Kun bugo, coyaSe [ur pe#e, dandeyaSgi heSiye [ur $anib `urab fi pe#e. fiyal [ur `e#aburab me{a:, bavaruleb $oya:u] bavarulareb $o pe#e jwelarilan, [urul beTerhanaSul rafi [un bugo. Дир хIур багъаринеб гьечIо, дур гIи багьаринеб буго. dir \ur bavarineb hezo, dur fi baharineb bugo. Гьаб кици буго Гьидалълъ бижараб. КIигояссда гьоркьоб къотIи ккомо буго, цояссе хIур кьеде, дандеяссги гьессе хIур жаниб цIураб гIи кьеде. ГIиял хIур цIедебураб меххалълъ, багъаринеб жоялълъухъ багъариняреб жо кьеде кIванярилан, хIурул белегьанассул рагIи хIомо буго. hab kici bugo hida: bi$arab. jigoyaSda horpob qoTi Komo bugo, coyaSe \ur pede, dandeyaSgi heSe \ur $anib `urab fi pede. fiyal \ur `edeburab me{a:, bavarineb $oya:u] bavarinyareb $o pede jwanyarilan, \urul belehanaSul rafi \omo bugo. 86. Дир – цIцIар, дур – бечелъи, хIама лълъицца гьекъезабулеб? dir - ~ar, dur - bexe;i, \ama :iCa heqeleb? Дир – цIцIар, дур – бечели, хIама лълъицца гьекъезабулеб? dir - ~ar, dur - bexeli, \ama :iCa heqedebuleb? 87. Дир цIцIоко – дир тушманилан абулебила царацца. dir ~oko - dir tu^manilan abulebila caraCa. Дир цIцIоко – дир тушманилан абинебила царацца. dir ~oko - dir tu^manilan abinebila caraCa. 88. Дир чухъа лIугIизегIанищила букIараб къиямассеб къо чIчIезе. dir xu]a /ufi#efani&ila bujarab qiyamaSeb qo Ze#e. МагIарулазе баянаб буго 1902 соналда цо росдал гIадамал, жакъа къиямассеб къо чIчIезе бугилан дибирасс ххабарги бицун, кIудияб хIинкъиялда гъоркь рукIин. ЦIияб чухъидасса воххун вукIарав цо гIолохъанассул рагIи жакъа нилIее кицилъун лIугьун буго. mafarula#e bayanab bugo 1902 sonalda co rosdal fadamal, $aqa qiyamaSeb qo Ze#e bugilan dibiraS {abargi bicun, judiyab \inqiyalda vorp rujin. `iyab xu]idaSa wo{un wujaraw co folo]anaSul rafi $aqa ni/eye kici;un /uhun bugo. Дир чухъа лълъугIдегIанщийила букIараб къиямассеб къо чIчIеде. dir xu]a /ufi#efani&ila bujarab qiyamaSeb qo Ze#e. Маарулазе баянаб буго 1902 соналълъа цо росдал адамал, якъад къиямассеб къо чIчIеде бугилан дибирасс ххабарги бицун, кIудаб хIинкъиялълъа гъокь рукIин. ЦIияб чухъидасса рази вукIарав цо гIолохъанассул рагIи якъад нелълъее кицилун лълъугьун буго. maarula#e bayanab bugo 1902 sona:a co rosdal adamal, yaqad qiyamaSeb qo Zede bugilan dibiraS {abargi bicun, judab \inqiya:a vop rujin. `iyab xu]idaSa ra#i wujaraw co folo]anaSul rafi yaqad ne:eye kicilun :uhun bugo. 89. Дир чIчIужу горбогьод гIадай йигилан абурабила цоясс, дирай моххмоххил гьод гIадай йигилан абурабила цогиясс. dir Xu$u gorbohod faday yigilan aburabila coyaS, diray mo{mo{il hod faday yigilan aburabila cogiyaS. КIиябго кици буго цоцазул абулел куцал. КIиялълъго бицунеб буго чIчIужу хъарссун бахъунареб горбогьод гIадай, нахърател бугей йикIине кколилан. jiyabgo kici bugo coca#ul abulel kucal. jiya:go bicuneb bugo Zu$u ]arSun ba]unareb gorbohod faday, na]ratel bugey yijine Kolilan. Дир чIчIужу горбогьод гIадай йигилан абурабила цоясс, дирай моххмоххил гьод гIадай йигилан абурабила цогиясс. dir Xu$u gorbohod faday yigilan aburabila coyaS, diray mo{mo{il hod faday yigilan aburabila cogiyaS. КIиябго кици буго цоцазул абинел куцал. КIиялълъго бицинеб буго чIчIужу хъарссун бахъиняреб горбогьод гIадай, нахърател бугей йикIде ккенилан. jiyabgo kici bugo coca#ul abinel kucal. jiya:go bicineb bugo Zu$u ]arSun ba]inyareb gorbohod faday, na]ratel bugey yijde Kenilan. 90. Дир яс ячанани, нуцал хIелеко, ячинчIого тани, цIцIукIа хIелеко. dir yas yaxanani, nucal \eleko, yaxinzogo tani, ~uja \eleko. Дир яс ячани, нуцал хIелеко, яччIого тани, цIцIукIа хIелеко. dir yas yaxani, nucal \eleko, yaxzogo tani, ~uja \eleko. 91. Дирго гуреб ишалда гьоркьобе лIугьаралълъухъ рекъонго дие гьаб! – ан абурабила маймалакалълъ. dirgo gureb i^alda horpobe /uhara:u] reqongo diye hab! - an aburabila maymalaka:. Цо нухалълъ гъотIода букIараб маймалакида, ччугIа кквезе гьинги реххун, рокъове унев ччугIихъан вихьанила. ХхантIан гъотIодасса гъоркьеги рещтIун, лълъелIа къватIибеги цIцIан, гьалълъги реххулеб букIанила гьин. Маймалакалълъул маххщелги гIечIого, гьин гьелда тIад бигъа-битун чIчIанила. Гьеб бихьанила маймалакалълъ рахIаталда толареб гIанкIкIида. Бекерунги бачIун, гьелълъ маймалакалълъул ботIролI тIил кьабанила. co nu[a: voToda bujarab maymalakida, Xufa Kwe#e hingi re{un, roqowe unew Xufi]an wi%anila. {anTan voTodaSa vorpegi re&Tun, :e/a qwaTibegi ~an, ha:gi re{uleb bujanila hin. maymalaka:ul ma{&elgi fezogo, hin helda Tad biva-bitun Zanila. heb bi%anila maymalaka: ra\atalda tolareb fabJida. bekerungi bazun, he: maymalaka:ul boTro/ Til pabanila. Дирго гуреб ишалълъа гьоркьобе лълъугьаралълъухъ рокъонго де гьаб! – ан абурабила маймалакалълъ. dirgo gureb i^a:a horpobe :uhara:u] roqongo de hab! - an aburabila maymalaka:. Цо нугьалълъ гъотIола букIараб маймалакида, джугIа ккоде гьинги реххун, рукъуве энев джугIихъан вихьанила. ХхантIан гъотIоласса гъокьеги рещтIун, лълъелълъа къватIибеги цIцIамо, гьалълъги реххинеб букIанила гьин. Маймалакалълъул маххщелги гIечIого, гьин гьелълъа ад бигъа-битун чIчIанила. Гьеб бихьанила маймалакалълъ рахIаталълъа тенареб гIанкIкIида. Бекерунги бачIун, гьелълъ маймалакалълъул бололълъ ил кьапIанила. co nuha: voTola bujarab maymalakida, Gufa Kode hingi re{un, ruquwe enew Gufi]an wi%anila. {anTan voTolaSa vopegi re&Tun, :e:a qwaTibegi ~amo, ha:gi re{uleb bujanila hin. maymalaka:ul ma{&elgi fezogo, hin he:a ad biva-bitun Zanila. heb bi%anila maymalaka: ra\ata:a tenareb fabJida. bekerungi bazun, he: maymalaka:ul bolo: il paPanila. 92. Дирго гуреб ишалда гьоркьобе лIугьаралълъухъ, рекъонго дие гьаб! – ан абунила маймалакалълъ, хIалиццаго гьинги тIасса бахъулаго. dirgo gureb i^alda horpobe /uhara:u], reqongo diye hab! - an abunila maymalaka:, \aliCago hingi TaSa ba]ulago. Дирго гуреб ишалълъа гьоркьобе лълъугьаралълъухъ, рокъонго де гьаб! – ан абунила маймалакалълъ, хIалиццаго гьинги асса бахъиняго. dirgo gureb i^a:a horpobe :uhara:u], roqongo de hab! - an abunila maymalaka:, \aliCago hingi aSa ba]inyago. 93. Дирго малъаз гIадин, дирго гьод хъассиларо. dirgo ma;a# fadin, dirgo hod ]aSilaro. Дирго малаз гIадин, дирго гьод хъассиняро. dirgo mala# fadin, dirgo hod ]aSinyaro. 94. Дирго тала бухъун йикIараяни, таргьа биххун, тIажу гьабилароан. dirgo tala bu]un yijarayani, tarha bi{un, Ta$u habilaroan. ГIурусаз Дагъистаналда кверщел гьабураб меххалълъ, гIемерал магIарулал ун руго ТуркалIе. Гьениб квешаб къоги бихьун, ракъун-къечон цо-цоял нахъ руссунги рачIун руго. Гьений язихъаб яшавалда йикIарай ЧIчIикIасса гIадамалълъул кагътидассан тIибитIараб бугилан абула гьаб кици. furusa# davistanalda kwer&el haburab me{a:, femeral mafarulal un rugo turka/e. henib kwe^ab qogi bi%un, raqun-qexon co-coyal na] ruSungi razun rugo. heniy ya#i]ab ya^awalda yijaray ZijaSa fadama:ul kavtidaSan TibiTarab bugilan abula hab kici. 95. Дирго хIалалаб боцIцIи чияеги кьеларо, чияр чурпаги бакьан гуро. dirgo \alalab bo~i xiyaye pelaro, xiyar xur_agi bapan guro. 96. Дирго хIатIал ссвакачIого, дир къваригIел тIубаларо. dirgo \aTal Swakazogo, dir qwarifel Tubalaro. 97. Дирго черхх – дунго ххан, бокьани багIараб ретIина, бокьани гIурччинаб ретIина. dirgo xer{ - dungo {an, bopani bafarab reTine, bopani furXinab reTina. 98. Дирилан абураб гьецIо кьватIана, дирилан абураб кьуру биххана (ссундулIго талихI кьечIо). dirilan aburab he`o pwaTana, dirilan aburab puru bi{ana (Sundu/go tali\ hezo). 99. Дицца абилебги дуцца абунин, дицца щибилан абилеб? diCa abilebgi duCa abunin, diCa &ibilan abileb? 100. Дицца вазуневги дун вазуневги дида чабххикьан ваккаравго лъалилан абурабила магIлиссесс. diCa wa#unewgi dun wa#unewgi dida xab{ipan waKarawgo ;alilan aburabila mafliSeS. 101. Дицца гьабилилан бахIарчилъи гьабулареб, дицца чIвалилан чи чIваларев. diCa habililan ba\arxi;i habulareb, diCa zwalilan xi zwalarew. 102. Дицца гIанкIуда бицун, гIанкIуцца къватIиб бицун. diCa fanjuda bicun, fanjuCa qwaTib bicun. 103. Дицца – ГIашурада, ГIашурацца – гIаламалда. diCa - fa^urada, fa^uraCa - falamalda. 104. Дицца дуе гIака гурони гIандадерил мугIрул ричун рукIинчIо гури, – ян абурабила гIандиссесс. diCa duye faka guroni fandaderil mufrul rixun rujinzo guri, - yan aburabila fandiSeS. Ццебе гIакаги къотIун, гьеб бичизе гIандиссев Ххунзахъ базаралде щванила. Цоясс, чахьалда квер чIван, гъвари къакъан, рачIчI цIцIан, гIакдал ххал гьабулеб букIанила. ГIандиссессги, валлагьин, рахьги гIемер кьолин, нахги гIемер бахъулин, рас тIуни, тIомолIан нах кIанцIулеб хIалалълъ кьарагоги бугилан, бецца-бетIун лъунила гIака. Анилахха гIака лълъикIабго багьаялде бичун. Нахъиссеб соналълъ добго базаралда данделъанила гIандиссевги дов гIака босаравги. - Дуцца дун гуккун вукIун вуго. Доб дур гIака я рахьдалаб батичIо, я нахулаб батичIо! – ян абунила гIакдал бетIергьанасс. - Дицца дуе, гIака гурони, гIандадерил мугIрул ричун рукIинчIо гури! – ян жаваб кьунила гIандиссесс. Cebe fakagi qoTun, heb bixi#e fandiSew {un#a] ba#aralde &wanila. coyaS xa%alda kwer zwan, vwari qaqan, raZ ~an, fakdal {al habuleb bujanila. fandiSeSgi, walahin, ra%gi femer polin, na[gi femer ba]ulin, ras Tuni, Tomo/an na[ jan`uleb \ala: paragogi bugilan, beCa-beTun ;unila faka. anila{a faka :ijabgo bahayalde bixun. na]iSeb sona: dobgo ba#aralda dande;anila fandiSewgi dow faka bosarawgi. - duCa dun guKun wujun wugo. dob dur faka ya ra%dalab batizo, ya na[ulab batizo! - yan abunila fakdal beTerhanaS. - diCa duye, faka guroni, fandaderil mufrul rixun rujinzo guri! - yan $awab punila fandiSeS. 105. Дицца – гIочIоцца, дуцца – тIилицца. diCa - fozoCa, duCa - TiliCa. 106. Дицца дуда абуна гури эбел! diCa duda abuna guri ebel! Цо росулI оцбаялълъул байрам букIанила. Ххадур рекериялълъул, кIанцIиялълъул, гьецIо реххиялълъул къеццалги рукIанила. Рекеризе кьерда чIчIарал ясазда гьоркьое кIанцIун ячIанила цо гIезегIанго гIолохъанлъудасса арай гIадан. АсскIовеги вачIун, гьелълъул вас эбел нахъе ячуней вукIанила. Эбел чIчIанила, хIалтIулI къоларей жий екерунги гIолохъанал ясаздасса бергьунилан. Васассдаги гIенеккичIого эбел асскIосса нахъе анила, гьейги, тIаждарачлихъ гурдил аххалъабиги къазарун, екеризе хIадурун чIчIун йикIанила. ГьещтIерухъанасс “Гьа!” – ян ахIигун, гьункьун ццее уней эбелалълъул цо гьаракь борчIанила. Нечарай гьей, цо кверги хьвагIун, гIадамазда гъорлIе ячIунелълъул, дандеги ун, гьелълъул васасс эбелалда абурабила кицилъун лIугьарал гьадал рагIаби. Гьаб кици тIамула жиндир иш гуреб, бажарулареб хIалтIи гьабизе лIугьарав чияссе. co rosu/ ocbaya:ul bayram bujanila. {adur rekeriya:ul, jan`iya:ul, he`o re{iya:ul qeCalgi rujanila. rekeri#e perda Zaral yasa#da horpoye jan`un yazanila co fe#efango folo]an;udaSa aray fadan. aSjowegi wazun, he:ul was ebel na]e yazuney wujanila. ebel Zanila, \alTu/ qolarey $iy yekerungi folo]anal yasa#daSa berhunilan. wasaSdagi feneKizogo ebel aSjoSa na]e anila, heygi, Ta$daraxli] gurdil a{a;abigi qa#arun, yekeri#e \adurun Zun yijanila. he&Teru]anaS "ha" - yan a\igun, hunpun Ceye uney ebela:ul co harap borzanila. nexaray hey, co kwergi %wafun, fadama#da vor/e yazune:ul, dandegi un, he:ul wasaS ebelalda aburabila kici;un /uharal hadal rafabi. hab kici Tamula $indir i^ gureb, ba$arulareb \alTi habi#e /uharaw xiyaSe. 107. Дицца дур боцIцIи бикъун букIанин, тIасса лIугьаян абулел гIемерал ратула. Ма дурго боцIцIиян цонигияв вачIунаро. diCa dur bo~ biqun bujanin, TaSa /uhayan abulel femeral ratula. ma durgo bo~iyan conigiyaw wazunaro. 108. Дицца квараб квен кунарев гьобол дир бакIалде вачIунге. diCa kwarab kwen kunarew hobol dir bajalde wazunge. 109. Дицца лал тIамизегIанищила дуниял кьерхинчIого чIчIун букIарабилан абурабила гIандисселълъ. diCa lal Tami#efani&ila duniyal per[inzogo Zun bujarabilan aburabila fandiSe:. 110. Дицца тIинчI цо гьабула, гъалбацIалълъулни тIинчI гьабула! – ян абурабила гъалбацIалълъ царада. diCa Tinz co habula, valba`a:ulni Tinz habula! - yan aburabila valba`a: carada. ГъалбацIалълъ тIинчI гьабунила. Рахьи базе гъалбацIалълъухъе гIемерал гьалбал унел рукIанила. Билълъанила гьенибе церги. - ГIемерал гьалбал гьанире унел рихьидал, дидани ккун букIана гъалбацIалълъ гIемерал тIанчIи гьарун ратилилан, – абунила царацца, бер-ракIго щвечIого. - Дицца тIинчI цо гьабула, гъалбацIилни тIинчI гьабула! Дуцца гIадин, царатIинчI гьабуларо! – ян жаваб кьунила гъалбацIалълъ. valba`a: Tinz habunila. ra%i ba#e valba`a:u]e femeral halbal unel rujanila. bi:anila henibe cergi. - femeral halbal hanire unel ri%idal, didani :un bujana valba`a: femeral Tanzi harun ratililin, - abunila caraCa, ber-rajgo &wezogo. - diCa Tinz co habula, valba`ilni Tinz habula! duCa fadin, caraTinz habularo! - yan $awab punila valba`a:. 111. Дицца царада малълъун, царацца рачIчIалда малълъун. diCa carada ma:un, caraCa raZalda ma:un. 112. Диццаго босараб бас-басараб тIил, дидаго кьабураб аххир замана! diCago bosarab bas-basarab Til, didago paburab a{ir #amana! 113. Диццаго еццичIей лълъицца еццилей! Вокьулесс ячинчIей лълъицца ячиней! diCago yeCizey :iCa yeCiley? wopuleS yaxinzey :iCa yaxiney! 114. Диццани как бала, Имам, дир куйдузни баларохха. diCani kak bala, imam, dir kuydu#ni balaro{a. 115. Доб заманалълъул кьурди лIугIидал, гьанже заманалълъул кьурди гьабизе кколеб. dob #amana:ul purdi /ufidal, han$e #amana:ul purdi habi#e Koleb. 116. Добассан цIулакьо бегьичIони, аниссан моххмоххалги регьуларел. dobaSan `ulapo behizoni, aniSan mo{mo{algi rehularel. Хьиндалав жиндирго къваригIелалълъ ГIандиве вачIун вукIанила. РещтIанила гьоболассухъ. Хъваш-баш гьабун бахъингун, хьиндаласс абунила, валлагьин, гьаб гIорцIенги гIамаликъаб жо букIун, нужее росулел цIулакьодул цIурал ххулжал кьолода нахъа разе ссанагIалъи ккечIилан. Гьобол тIовитIулелълъул, гIандиссессги абунила, валлагьин, гьеб дур гIорцIен цIакъ тIурузаб жо бугелълъул, дур хъизан-лъималазе ритIизе ракIалда рукIарал моххмоххал ритIичIого толел ругилан. %indalaw $indirgo qwarifela: fandiwe wazun wujanila. re&Tanila hobolaSu]. ]wa^-ba^ habun ba]ingun, %indalaS abunila, walahin, hab for`engi famaliqab $o bujun, nu$eye rosulel `ulapodul `ural {ul$al poloda na]a ra#e Sanafa;i Kezilan. hobol TowiTule:ul, fandiSeSgi abunila, walahin, heb dur for`en `aq Turu#ab $o buge:ul, dur ]i#an-;imala#e riTi#e rajalda rujaral mo{mo{al riTizogo tolel rugilan. 117. Добго гьороб добго гьури (гьерссихъанассде). dobgo horob dobgo huri (herSi]anaSde). 118. Дове цадахъ босун уневги вихьичIила, добе щвезабизе уневги вихьичIила. dowe cada] bosun unewgi wi%izila, dobe &we#abi#e unewgi wi%izila. 119. Добе цадахъ щибниги босулеб гьечIолъи бихьизе, жиндир кверал мусруялдасса къватIире раккун теян васигат гьабун букIарабила ЧIчIикIасса Парзуласс. dobe cada] &ibnigi bosuleb hezo;i bi%i#e, $indir kweral musruyaldaSa qwaTire raKun teyan wasifat habun bujarabila ZijaSa _ar#ulaS. 120. Довеялълъул нахъахъан, нахъеялълъул ццевехъан. doweya:ul na]a]an, na]eya:ul Cewe]an. 121. Долого бекьараб хуралдасса квер босе. dologo beparab [uraldaSa kwer bose. 122. Доморун вега, долого вахъа. domorun wega, dologo wa]a. 123. ДугIа цIцIалун гIородасса хIама нахъе инаро, нилI гIодун гIонкIкIоцца къвачIа букъичIого теларо. dufa ~alun forodaSa \ama na]e inaro, ni/ fodun fonJoCa qwaza buqizogo telaro. 124. ДугIаялдасса богIол хуралълъе ракго рекъолебила. dufayaldaSa bofol [ura:e rakgo reqolebila. 125. Дуда гуребги мегеж дагIнидаги букIуна (дуда гурелги, михъал катидаги рукIуна). duda gurebgi mefe$ dafnidagi bujuna (duda gurelgi, mi]al katidagi rujuna). 126. Дуда рагIа, дида бихьа. duda rafa, dida bi%a. 127. Дуда хIама батила мучIдузда гогьдарулеб, кIкIалахъ гъалбацI бихьила гьекъезе лълъим щолареб. duda \ama batila muzdu#da gohdaruleb, Jala] valba` bi%ila heqe#e :im &olareb. 128. Дуда цо лъала, царада кIиго лъала. duda co ;ala, carada jigo ;ala. 129. Дуда ццин бугони, дандеяссдаги ццурараб гьоло гуреб букIунеб. duda Cin bugoni, dabdeyaSdagi Curarab holo gureb bujuneb. 130. Дуда чехь батани, чияда мугъ гуребила бугеб. duda xe% batani, xiyada muv gurebila bugeb. 131. Дудаго бихьараб – битIараб, чияда бихьараб – гьересси. dudago bi%arab - biTarab, xiyada bi%arab - hereSi. 132. Дудаго бичIчIулареб жо чияда бичIчIизабизе лIугьунге. dudago biZulareb $o xiyada biZi#abi#e /uhunge. 133. Дудаго гьечIеб чаран чияда лъолареб. dudago hezeb xaran xiyada ;olareb. 134. Дудаго мунго мекъи вукIин лъалеб гьечIони, лъалез бицаралда божа. dudago mungo meqi wujin ;aleb hezoni, ;ale# bicaralda bo$a. 135. Дудаго натI букIаго, чияда бугеб рокьо борцунге. dudago naT bujago, xiyada bugeb ropo borcunge. 136. Дудаго тIил кьабизегIан чIчIайила кьурдизе. dudago Til pabi#efan Zayila purdi#e. 137. Дудасса цо къоялълъ цIцIикIкIарассда цо къоялълъ цIцIикIкIун лъалебила. dudaSa co qoya: ~iJaraSda co qoya: ~iJun ;alebila. 138. Дудего къварилъи бачIани, бетIер борххун ккве, цогидазде бачIани, дализе биччай. dudego qwari;i bazani, beTer bor{un Kwe, cogida#de bazani, dali#e biXay. 139. Дуе вокьулессе мунги вокьулев, дуда рихарассда мунги рихунев. duye wopuleSe mungi wopulew, duda ri[araSda mungi ri[unew. 140. Дуе гуро, гважи, дицца вагIза гьабун букIараб! duye guro, gwa$i, diCa waf#a habun bujarab! Ракъдалал къоялги рачIун, руччаби цIцIад гьаризе къватIире рахъун рукIанила. Дибирасс гьезда абунила, ссадакъаги кьуни, цIцIад баялда ракI чIчIараб букIунилан. Руччабазда цадахъ йикIарай дибирассул чIчIужу ссадакъаде рикьизе панкъал гьарулей йикIанила. Рокъове вачIарав дибирасс гьелда цIехханила гьедигIан гIемерал панкъал щай гьарулел ругелан. ЧIчIужуялълъги абунила, дуццаго абичIищила, ссадакъа кьуни, цIцIад бай хIакъаб бугилан. - Дуе гуро, гважи, дицца вагIза гьабун букIараб, цогидазе гьабун букIана! – ян ахIдезе лIугьанила дибир чIчIужуялде. raqdalal qoyalgi razun, ruXabi ~ad hari#e qwaTire ra]un rujanila. dibiraS he#da abunila, Sadaqagi puni, ~ad bayalda raj Zarab bujunila. ruXaba#da cada] yijaray dibiraSul Zu$u Sadaqade ripi#e _anqal haruley yijanila. roqowe wazaraw dibiraS helda `e{anila hedifan femeral _anqal &ay harulel rugelan. Zu$uya:gi abunila, duCago abizi&ila, Sadaqa puni, ~ad bay \aqab bugilan. - duye guro, gwa$i, diCa waf#a habun bujarab, cogida#e habun bujana! - yan a\de#e /uhanila dibir Zu$uyalde. 141. Дуе гьабурассе гьабе, ХIункърае кьурассе кье. duye haburaSe habe, \unqraye puraSe pe. 142. Дуе кеп буго – дир рекIелI къан буго. duye ke_ bugo - dir reje/ qan bugo. 143. Дуе лълъикIлъи гьабурассе квешлъиги гьабуге, нигIматал кьурассе нагIанаги кьоге. duye :ij;i haburaSe kwe^;igi habuge, nufmatal puraSe nafanagi poge. 144. Дуе маххссара буго гьеб, дие гажи буго. Дур маххссара батани, дирги гажи гуребхха duye ma{Sara bugo heb, diye ga$i bugo. dur ma{Sara batani, dirgi ga$i gureb{a. 145. Дуе пайда бахинилан хханассда асскIовеги къаге, дуде хIапиларилан гьойда тIадеги унге. duye _ayda ba[inilan {anaSda aSjowe qage, dude \a_ilarilan hoyda Tadegi unge. 146. Дуе шагьи кьурассе дуццаги гIабаси кье. duye ^ahi puraSe duCagi fabasi pe. 147. Дуего бокьулареб жо чияеги гьабуге, чияр боцIцIуда берги лъоге. duyego bopulareb $o xiyayegi habuge, xiyar bo~uda bergi ;oge. 148. Дуеяли Щура инараллъун тезеги бокьилаан, бокьанщинаб лълъие щолеб? duyeyali &ura inaral;un te#egi bopilaan, bopan&inab :iye &oleb? 149. ДулI гьечIеб гьунаралдалъун мун веццулев чи – дур тушман. du/ hezeb hunaralda;un mun weCulew xi - dur tu^man. 150. ДулIго гьечIеб реццалдасса цIуне, мун веццизе бегьула дур квешлъи лъаларого. du/go hezeb reCaldaSa `une, mun weCi#e behula dur kwe^;i ;alarogo. 151. ДулIго гьечIеб ритIухълъи чиялI балагьизе лIугьунге. du/go hezeb riTu];i xiya/ balahi#e /uhunge. 152. Думдумалълъ чIамчIам лIугIизабуни, чIамчIамалда ххадур рахъине ккола. dumduma: zamzam /ufi#abuni, zamzamalda {adur ra]ine Kola. 153. Дун гьавунин, гIунилан пайда щвечIеб ракьалълъе, дир берал къанщунилан мукъссанлъиги ккеладай. dun hawunin, funilan _ayda &wezeb rapa:e, dir beral qan&unilan muqSan;igi Keladay. 154. Дун гьадигIан гIезегIан ссахIил мунагь гьабичIо, жакъа къватIий яхъиндал къолол мунагь гьабуна. dun hadifan fe#efan Sa\il munah habizo, $aqa qwaTiy ya]indal qolol munah habuna. 155. Дун гъоркье реххе, дир вас, кьватIараб бакI гIодоб тункиларедухъ. dun vorpe re{e, dir was, pwaTarab baj fodob tunkilaredu]. 156. «Дун гIадалав! Дун гIадалав!» – ан цояв кьурдулевила. «Дудассаги дун гIадалав!» – ан цогияв кьурдулевила. «dun fadalaw! dun fadalaw!» - an coyaw purdulewila. «dudaSagi dun fadalaw!» - an cogiyaw purdulewila. 157. «Дун гIадалав! Дун гIадалав!» – ан чи гIадаллъуларевила, гIада-гIадалал жал гьарун гурони. «dun fadalaw! dun fadalaw!» - an xi fadal;ularewila, fada-fadalal $al harun guroni. 158. Дун гIадамазда рекъолареб куцхха. Дида рекъоларелги чанги ратила. dun fadama#da reqolareb kuc{a. dida reqolarelgi xangi ratila. 159. Дун жанив тIамураб лъабабго моцIцIги лъебералда цо-цо къо бугеб ккана. dun $aniw Tamurab ;ababgo mo~gi ;eberalda co-co qo bugeb Kana. 160. Дун кваналарилан чIчIарай ясалълъ басидул бетIер кварабила. dun kwanalarilan Zaray yasa: basidul beTer kwarabila. 161. «Дун кибе? Дун кибе?» – ян букIунебила талихI, аххирги рощногохIде кколебила. «dun kibe? dun kibe?» - yan bujunebila tali\, a{irgi ro&nogo\de Kolebila. 162. Дун лълъидассаго хIинкъуларо, дидасса хIинкъулев чи цониги гьечIелълъул. dun :idaSago \inqularo, didaSa \inqulew xi conigi heze:ul. 163. Дун нечезе чи гурила, зобалI хвезе хур гурила. dun nexe#e xi gurila, #oba/ [we#e [ur gurila. 164. Дун ссверухъе ссверулеб ссурмадарайдул гурде, дун кIичIухъе кIичIулеб кIичI багIараб буртина. dun Sweru]e Sweruleb Surmadaraydul gurde, dun jizu]e jizuleb jiz bafarab burtina. 165. Дун хвараб меххалълъ гIодуге, гIаданлъи дие чIаго вукIаго гьабе. dun [warab me{a: foduge, fadan;i diye zago wujago habe. 166. Дун хвелилан давлаялда ххадув чи унарев, дун тIадго кквелилан цIцIогьор къватIиве вахъунарев. dun [welilan dawlayalda {aduw xi unarew, dun Tadgo Kwelilan ~ohor qwaTiwe wa]unarew. 167. Дун хIежалде инилан абурабила мочол мугьалълъ. dun \e$alde inilan aburabila moxol muha:. 168. Дун цIцIалацца бацIуге, кIалцIуцца бацIеян абулебила чоцца. dun ~alaCa ba`uge, jal`uCa ba`eyan abulebila xoCa. 169. Дун чияда хъваларила, дида чиги хъвагейила. dun xiyada ]walarila, dida xigi ]wageyila. 170. Дун, чIвадарухъан гурони, маххул къебед букIинчIо гуриян абурабила бацIицца. dun, zwadaru]an guroni, ma{ul qebed bujinzo guriyan aburabila ba`iCa. БацIида рохьил рацIцIалъуда кваналеб цо беричаб, цIакъ кьарияб хIама батанила. Бохханила бацI. ХIамида ссверун лIугьун, кьурданила гьеб. Цинги гьабсагIат жинцца дуда тIасса цIцIоко бахъилилан лъазабунила гьелда. ХIамицца абунила - «БетIерчIахъаяб бацI! ЦIакъ кIудияб къварилъиялда буго дун! Дир нахъиссеб щинкIилалда магI къан буго. Бегьиларищ, гьеб магIги бахъун, дир къварилъи бигьа гьабизе? Цинги бахъе дидасса цIцIокоги. Дуего кириги щвелин. Валлагьин, дур чакар гIадаб гьанада цадахъ кириги щвани, цIакъго лълъикI букIиниланги абун, бацI хIамил щинкIилалълъухъ балагьизе лIугьанила. Бугеб рухIги бакIарун, хIамицца кIиябго мал бацIил ботIрода басандизабунила. ЧIаго-гIатIго гьенисса нахъе борчIараб бацIицца жиндаго абунила - «Щай дие кколареб жо тIаде босизе букIараб? Дун, чIвадарухъан гурони, маххул къебед букIинчIо гури!». ba`ida ro%il ra~a;uda kwanaleb co berixab, `aq pariyab \ama batanila. bo{anila ba`. \amida Swerun /uhun, purdanila heb. cingi habsafat $inCa duda TaSa ~oko ba]ililan ;a#abunila helda. \amiCa abunila - «beTerza]ayab ba`! `aq judiyab qwari;iyalda bugo dun! dir na]iSeb &injilalda maf qan bugo. behilari&, heb mafgi ba]un, dir qwari;i biha habi#e? cingi ba]e didaSa ~okogi. duyego kirigi &welin. walahin, dur xakar fadab hanada cada] kirigi &wani, `aqgo :ij bujinilan abun, ba` \amil &injila:u] balahi#e /uhanila. bugeb ru\gi bajarun, \amiCa jiyabgo mal ba`il boTroda basandi#abunila. zago-faTgo heniSa na]e borzarab ba`iCa $indago abunila, - &ay diye Kolareb $o Tade bosi#e bujarab? dun zwadaru]an guroni, ma{ul qebed bujinzo guri!» 171. Дунго-дунан вукIунев чи чияе вокьуларев. dungo-dunan wujunew xi xiyaye wopularew. 172. Дунилан абуге, нилIилан абе, дирилан абуге, нилIерилан абе. dunilan abuge, ni/ilan abe, dirilan abuge, ni/erilan abe. 173. Дуниял балкан бугила, гьелдасса бер гIорцIцIуларелги гьаби ругила. duniyal balkan bugila, heldaSa ber for~ularelgi habi rugila. 174. Дуниял бихьун, гIакълу щола, гIадамал рихьун, боцIцIи щола. duniyal bi%un, faqlu &ola, fadamal ri%un, bo~i &ola. 175. Дуниял буго бетIергьанчиясс бачухъе билълъунеб хIама гIадаб жо. duniyal bugo beTerhanxiyaS baxu]e bi:uneb \ama fadab $o. 176. Дуниял буго, бокьани гIуцIцIулеб, бокьани биххулеб, лъималазул ясикIабазул рукъ гIадинаб жо. duniyal bugo, bopani fu~uleb, bopani bi{uleb, ;imala#ul yasijaba#ul ruq fadinab $o. 177. Дуниял буго гьобо гIадин тирулеб жо. duniyal bugo hobo fadin tiruleb $o. 178. Дуниял гьабизе гIакълуги кьеги, аххират гьабизе иманги кьеги. duniyal habi#e faqlugi pegi, a{irat habi#e imangi pegi. 179. Дуниял гьабизе ккани, я рокьи букIине ккола, я жахIда букIине ккола. duniyal habi#e Kani, ya ropi bujine Kola, ya $a\da bijine Kola. 180. Дуниял гьабизе лъаларессе дуниял жужахIила. duniyal habi#e ;alareSe duniyal $u$a\ila. 181. Дуниял гьабичIессул гIумру гьардохъанлъиялда унеб. duniyal habizeSul fumru hardo]an;iyalda uneb. 182. Дуниял – гIакълу, гIадан – матIу. duniyal - faqlu, fadan - maTu. 183. Дуниял-гIалам Мала Нассрудиницца маххссараде ккурабила, Мала Нассрудин мутагIилзабаз маххссараде ккуравила. duniyal-falam mala naSrudiniCa ma{Sarode Kurabila, mala naSrudin mutafil#aba# ma{Sarade Kurawila. Мала Нассрудиницца гьитIинабго хIуржаялълъуре гьоболлъухъ ахIун рукIун руго мутагIилзаби. Квен кваназе гьезухъе кьун рукIун руго цIакъго ххалатал гIучIал. «Эбелалълъул хIила бергьун, ххинкIал гIиссин гьарунила, лъималазул макру цIцIикIкIун, кIи-кIи цадахъ чIван кванилан» абухъего, мутагIилзабазги гьанивеххун вугесс довеххун вугессда кIалдиб лъун буго квен, довеххун вугессги гьанивеххун вугессда кIалдиб лъун буго. mala naSrudiniCa hiTinabgo \ur$aya:ure hobol;u] a\un rujun rugo mutafil#abi. kwen kwana#e he#u]e pun rujun rugo `aqgo {alatal fuzal. «ebela:ul \ila berhun, {injal fiSin harunila, ;imala#ul makru ~iJun, ji-ji cada] zwan kwanilan» abu]ego, mutafil#aba#gi haniwe{un wugeS dowe{un wufeSda jaldib ;un bugo kwen, dowe{un wugeSgi haniwe{un wugeSda jaldib ;un bugo. 184. Дуниял-гIаламалълъ гIиял гьан квиндал, жидерго гьан квараб гьагаб зуригат. duniyal-falama: fiyal han kwindal, $idergo han kwarab hagab #urigat. Цо росулI букIун буго цо насслу, жалго жиделIго рагъулел, цоцаз чIвалел. Гьезда гьоркьой яхъарай гIакъилай цо гIаданалълъ жиндирго гIагарлъиялде гьадин абун буго. co rosu/ bujun bugo co naSlu, $algo $ide/go ravulel, coca# zwalel. he#da horpoy ya]aray faqilay co fadana: $indirgo fagar;iyalde hadin abun bugo. 185. Дуниял-гIаламги гIуцIцIун, рукIкIен гIицIцIго ххутIарабила, цIцIилицIцI нуцIцIида нахъе ккарабила. duniyal-falamgi fu~un, ruJen fi~go {uTarabila, ~ili~ nu~ida na]e Karabila. 186. Дуниял – гIатIидаб, гIадамассул ракI – къваридаб. duniyal - faTidab, famaSul raj - qwaridab. 187. Дуниял гIондокь буго, заман бихьун хисулеб. duniyal fondop bugo, #aman bi%un [isuleb. 188. Дуниял кварав, канлъи бихьарав. duniyal kwaraw, kan;i bi%araw. 189. Дуниял къваридассе къаникь лъей рахIат буго, рахIат хвараб черххалълъе хабалIго хIалхьи буго. duniyal qwaridaSe qanip ;ey ra\at bugo, ra\at [warab xer{a:e [aba/go \al%i bugo. 190. Дуниял лълъикIаб жо бугоан, бищун анищан ккараб меххалълъ анибго тезе кколаребани. duniyal :ijab $o bugoan, bi&un ani&an Karab me{a: anibgo te#e Kolarebani. 191. Дуниял – муъминчияссе гвенд. duniyal - mu'minxiyaSe gwend. 192. Дуниял ссверун вуссарав дун – дида нух малълъулев мун. duniyal Swerun wuSaraw dun - dida nu[ ma:ulew mun. 193. Дуниял ххалеб ххадиро, ххараб цIцIалкIулеб цIцIалкIу. duniyal {aleb {adiro, {arab ~aljuleb ~alju. 194. Дуниялалълъул аххир битIаги, аххираталълъул авал битIаги. duniyala:ul a{ir biTagi, a{irata:ul awal biTagi. 195. Дуниялалълъул боцIцIи бугониги – балагь, гьечIониги – балагь. duniyala:ul bo~i bugonigi - balah, hezoni - balah. 196. Дуниялалълъул квешлъи – къасси роцIцIун, къад кьерхин, чахъдал квешлъи – ххасало къинлъи. duniyala:ul kwe^;i - qaSi ro~un, qad per[in, xa]dal kwe^;i - {asalo qin;i. 197. Дуниялалълъул рагIал гьечIеб, гIелмуялълъул аххир гьечIеб. duniyala:ul rafal hezeb, felmuya:ul a{ir hezeb. 198. Дуниялалълъул талихI – ригьнал талихI, аххираталълъул талихI – хабал талихI. duniyala:ul tali\ - rihnal tali\, a{irata:ul tali\ - [abal tali\. 199. Дуниялалълъул ургъелги – мискинчияссе, аххираталълъул гIазабги – мискинчияссе. duniyala:ul urvelgi - miskinxiyaSe, a{irata:ul fa#abgi - miskinxiyaSe. 200. Дуниялалълъул ххан – ххалкъалълъул лагъ. duniyala:ul {an - {alqa:ul lav. 201. Дуниял-гIаламалълъул жо бикъулев цIцIогьор, цIцIогьорассул рокъосса жо бикъулев Къебед. duniyal-falama:ul $o biqulew ~ohor, ~ohoraSul roqoSa $o biqulew qebed. 202. Дунял – бакъуцца, чи – гIакълуялълъ. dunyal - baquCa, xi - faqluya:. 203. Дунял квананиги гIорцIцIичIев, гIор гьекъаниги, къеч хьвачIев. dunyal kwananigi for~izew, for heqanigi, qex %wazew. 204. Дунял цIезе бокьараб рагIи, гIинтIе къулун щурулеб. dunyal `e#e boparab rafi, finTe qulun &uruleb. 205. Дунялалда бищунго берцинал жал жиндир кIартил гIундул ругилан абурабила хIамицца. dunyalalda bi&ungo bercinal $al $indir jartil fundul rugilan aburabila \amiCa. 206. Дунялалда гьечIелани сарсахъал, ракъун-къечон ххутIилаан ялтахъал. dunyalalda hezelani sarsa]al, raqun-qexon {iTilaan yalta]al. 207. Дунялалда нигIматал цIакъго гIемерал руго, бищунго лълъикIаб нигIмат ритIухъай чIчIужу йиго. dunyalalda nifmatal `aqgo femeral rugo, bi&ungo :ijab nifmat riTu]ay Zu$u yigo. 208. Дунялалълъул боцIцIи цIцIамхIалаб лълъим гIадинаб жойила, кигIан гьекъаниги къеч буссунареб. dunyala:ul bo~i ~am\alab :im fadinab $oyila, kifan heqanigi qex buSunareb. 209. Дунялалълъул чIаголъи – канлъи, канлъулги чIаголъи – чIчIужу. dunyala:ul zago;i - kan;i, kan;ulgi zago;i - Zu$u. 210. Дур амру кIодолъула, дуцца лълъикIлъи гьабуни. dur amru jodo;ula, duCa :ij;i habuni. 211. Дур берал рагьаразул кIал къаге. dur beral rahara#ul jal qage. 212. Дур вуцIцIунчIчIей бичIчIичIессда дуцца бицарабги бичIчIулареб. dur wu~unZey biZizeSda duCa bicarabgi biZulareb. 213. Дур гьудул щиван бице, мунго щив чиян бицунге (чи гьикъуге, гьудулассухъ ралагье). dur hudul &iwan bice, mun &iw xiyan bicunge (xi hiquge, hudulaSu] ralahe). 214. Дур гIакълуялда рекъон, мун витIарав вуго. dur faqluyalda reqon, mun wiTaraw wugo. 215. Дур гIакълуялълъул бащдаб мадугьалассухъги бугеб. dur faqluya:ul ba&dab maduhalaSu]gi bugeb. 216. Дур къватIги – дур рукъ. dur qwaTgi - dur ruq. 217. Дур къвачIа бихьеян абуни, гьардохъанги чIухIулевила. dur qwaza bi%eyan abuni, hardo]angi zu\ulewila. 218. Дур кIутIбуз кквечIеб рагIи чияр кIалалълъ кквеларо. dur juTbu# Kwezeb rafi xiyar jala: Kwelaro. 219. - Дур лълъади кинай йигей? - Гьелълъул эбел кинай ятаниги, гьединай йиго. - dur :adi kinay yigey? - he:ul ebel kinay yatanigi, hedinay yigo. 220. Дур мацIцI – дурго тушман. dur ma~ - durgo tu^man. 221. Дур пикруялда рекъон кьурдулеб жо данде чIвани, дур талихI. dur _ikruyalda reqon purduleb $o dande zwani, dur tali\. 222. Дур рагIи – дур роцен. dur rafi - dur rocen. 223. Дур ракIалълъул паххрулъи, дур гъанссазул рацIцIалъи. dur raja:ul _a{ru;i, dur vanSa#ul ra~a;i. 224. Дур рекIелI ургъел батани, гьудулассе бикье, гьесс бащадаб тIасса босизе. dur reje/ urvel batani, hudulaSe bipe, heS ba&adab TaSa bosi#e. 225. Дур рокъоб чияцца хханлъи гьабизеги биччаге, чияр рокъоб хханлъи дуццагоги гьабуге. dur roqob xiyaCa {an;i habi#egi biXage, xiyar roqob {an;i duCagogi habuge. 226. Дур роххел батани, ахIун бицунге – пашманал гIадамалги ратизе бегьула. Дур пашманлъи батани, гьебги баххче – гьелълъ гIадамазул роххел хвезабизе бегьула. dur ro{el batani, a\un bicunge - _a^manal fadamalgi rati#e behula. dur _a^man;i batani, hebgi ba{xe - he: fadama#ul ro{el [we#abi#e behula. 227. Дур тушманасс дур гьудулассдассанги пайда босулеб. dur tu^manaS dur hudulaSdaSangi _ayda bosuleb. 228. Дур ургъел гьабуларессдеххун ургъелги бикьуге, мун вокьуларессул кумекалде хьулги лъоге. dur urvel habulareSde{un urvelgi bipuge, mun wopulareSul kumekalde %ulgi ;oge. 229. Дур ххазина бугеб ракьалда жаниб бухъичIого тани, батизе гьечIеб. dur {a$ina bugeb rapalda $anib bu]izogo tani, bati#e hezeb. ВукIаравила гIакъилав эмен. Гьесс живго хвелалде абун таралила нилIее кицилъун ххутIарал гьал рагIаби. Эмен хун ххадуб, росс-лълъадиялълъ гIемер бухъарабила пастIан-къоно, цIцIикIкIарабила бачIен. Бухъарабила ах, чIахIалъарабила пихъ. КигIанни бухъаниги, батичIебила аз ххиял гьабулеб букIараб гIарац – ххазина. ЛълъикIго ресги рекъараб, рукъги бечелъараб меххалълъ, росс-лълъадиялда чIалгIарабила, кидаго батулареб ххазинаялде хьул лъун, рухъарулел рукIин. Жалгоги мискинлъизе квер бараб, бачIенги дагьлъараб меххалълъ бичIчIарабила гьезда инссуцца ххазинайилан ссунда абулеб букIарабали. wujarawila faqilaw emen. heS $iwgo [welalde abun taralila ni/eye kici;un {uTaral hal rafabi. emen [un {adub, roS-:adiya: femer bu]arabila _asTan-qono, ~iJarabila bazen. bu]arabila a[, za\a;arabila _i]. kifanni bu]anigi, batizebila a# {iyal habuleb bujarab farac - {a#ina. :ijgo resgi reqarab, ruqgi bexe;arab me{a:, roS-:adiyalda zalfarabila, kidago batulareb {a#inayalde %ul ;un, ru]arulel rujin. $algogi miskin;i#e kwer barab, bazengi dah;arab me{a: biZarabila he#da inSuCa {a#inayilan Sunda abuleb bujarabali. 230. Дур хIакъирлъи бичIчIанани, гIодулев мун вуцIцIинаро, бахIарчилъи дулI батани, меххтел дуцца гьекъеларо. dur \aqir;i biZanani, fodulew mun wu~inaro, ba\arxi;i du/ batani, me{tel duCa heqelaro. 231. Дур хIал дицца бихьилаанила, хIарщукъали, гьадаб Аллагьассул тушман гьаваялда гьечIебани. dur \al diCa bi%ilaanila, \ar&uqali, hadab allahaSul tu^man hawayalda hezebani. ЦIцIум букIун буго гьаваялда. ГIанкIкI букIун буго, гьелдассаги хIинкъун, тIепун чIчIун. Нахъассан бачIун, къоркъоцца гьелда хIанчIун буго. Чара хвараб гIанкIкIицца къоркъода гьедин абун буго. ~um bujun bugo hawayalda. fanJ bujun bugo, heldaSagi \inqun, Te_un Zun. na]aSan bazun, qorqoCa helda \anzun bugo. xara [warab fanJiCa qorqoda hedin abun bugo. 232. Дур цабзаз кквечIеб чияр кIутIбуз кколареб. dur cab#a# Kwezeb xiyar juTbu# Kolareb. 233. Дур цо гьересси бихьанищ – хвана мун. dur co hereSi bi%ani& - [wana mun. 234. Дур цIцIар ахIичIого, «ия», – ян жаваб кьоге. dur ~ar a\izogo, «iya», - yan $awab poge. 235. Дур чи гьавулев – дун, дун чорок гьавулев – мун. dur xi hawulew - dun, dun xorok hawulew - mun. 236. Дур чияссдеххун кинаб бербалагьи бугониги, гьединабго дудеххунги букIунеб. dur xiyaSde{un kinab berbalahi bugonigi, hedinabgo dude{ungi bujuneb. 237. Дураб бихьун – дираб, дираб бихьун – дураб. durab bi%un - dirab, dirab bi%un - durab. 238. Дурго берал рагьаразул кIал къалареб. durgo beral rahara#ul jal qalareb. 239. Дурго гуреб ишги кодобе босугейила, дурабго реххунги тогейила. durgo gureb i^gi kodobe bosugeyila, durabgo re{ungi togeyila. 240. Дурго гIайибал раххчун, чиярал къватIир чIваге. durgo fayibal ra{xun, xiyar qwaTir zwage. 241. Дурго гIайибалги берда ццере тун, чияр гIайибазда ххадув лIугьунге. durgo fayibalgi berda Cere tun, xiyar fayiba#da {aduw /uhunge. 242. Дурго гIакълу гIечIони, гIакъилгун ургъе. durgo faqlu fezoni, faqilgun urve. 243. Дурго загIиплъи тушманассе бицунареб. durgo #afi_;i tu^manaSe bicunareb. 244. Дурго къимат гьабизе бокьани, чияр къимат дуццаги гьабе. durgo qimat habi#e bopani, xiyar qimat duCagi habe. 245. Дурго кIал – дурго тушман. durgo jal - durgo tu^man. 246. Дурго кIалалълъ кквечIеб чияр кIутIбуз кколареб. durgo jala: Kwezeb xiyar juTbu# Kolareb. 247. Дурго мацIцI – мунго чIвалеб бацI. durgo ma~ - mungo zwaleb ba`. 248. Дурго лълъикIлъи чияцца бицине те, чияцца гьабураб лълъикIлъи дуццаго бице. durgo :ij;i xiyaCa bicine te, xiyaCa haburab :ij;i duCago bice. 249. Дурго малъацца гIадин, дурго мугъ хъассулареб, хъизамалда асскIоб гIадин, рекIел чIоло битIулареб. durgo ma;aCa fadin, durgo muv ]aSulareb, ]i#amalda aSjob fadin, rejel zolo biTulareb. 250. Дурго мацIцI – дуего гъалбацI. durgo ma~ - duyego valba`. 251. Дурго мацIцI – дурго тушман. durgo ma~ - durgo tu^man. 252. Дурго мацIцI мунго чIвалеб бацIила. durgo ma~ mungo zwaleb ba`ila. 253. Дурго мунагьал чиядеги реххуге, дурго хъублъи чиядаги бацIцIинабуге. durgo munahal xiyadegi re{uge, durgo ]ub;i xiyadagi ba~inabuge. 254. Дурго рагIад кIодолъун бихьуге. durgo rafad jodo;un bi%uge. 255. Дурго рагIи ккун чIчIоге, дандеяссухъги гIин тIаме. durgo rafi Kun Zoge, dandeyaSu]gi fin Tame. 256. Дурго рачIчIалзухъ балагьун, гIегIеде, хIелеко! durgo raZal#u] balahun, fefede, \eleko! 257. Дурго рокъов гьобол гIадинги вукIунге, гьоболлъухъ дурго рокъов гIадинги вукIунге. durgo roqow hobol fadingi wujunge, hobol;u] durgo roqow fadingi wujunge. 258. Дурго тIивунибе гурони, дурго гел бегьуге. durgo Tiwunibe guroni, durgo gel behuge. 259. Дурго хIатIазда бачине кIолареб юргъа чияр хIатIазда бачинабизе кIолареб. durgo \aTa#da baxine jolareb yurva xiyar \aTa#da baxinabi#e jolareb. 260. Дурго чедги босун, чияр гIияде унге. durgo xedgi bosun, xiyar fiyade unge. 261. Дурго чодаги бараххщун, чияр чу рекIунге. durgo xodagi bara{&un, xiyar xu rejunge. 262. Дургояб чвантиниб лъун, чияр кванде хьул лъоге. durgoyab xwantinib ;un, xiyar kwande %ul ;oge. 263. Дургун бакъан рекъоларессулгун къайицадахълъи гьабуге. durgun baqan reqolareSulgun qayicada];i habuge. 264. Дурцц вищизе ккани ясги къваригIуна, нус йищизе ккани васги къваригIуна. durC wi&i#e Kani yasgi qwarifuna, nus yi&i#e Kani wasgi qwarifuna. 265. Дурццассда божараб къо цIа гъун бухIаги! durCaSda bo$arab qo `a vun bu\agi! 266. Дурццассул вас лIугьинчIев, нусалълъул яс лIугьинчIей. durCaSul was /uhinzew, nusa:ul yas /uhinzey. 267. Дурццассул хIал лъазе, хIехь ццебе реххе. durCaSul \al ;a#e, \e% Cebe re{e. 268. Духъа бекани – боцIцIудасса, дихъа бекани – чIаголъигьечI! du]a bekani - bo~udaSa, di]a bekani - zago;ihez! 269. Дуцца бухIе, гважи, дицца бухIе! duCa bu\e, gwa$i, diCa bu\e! Кици буго къарум маххссараде ккураб. ЧIчIужуялълъ ражи гьабун буго, лъабго цIулакьоги бекун. Гьеб хIехьезе кIвечIев россассги бекун буго, гьелълъие квешезе, гьелълъго бекарабгIан. kici bugo qarum ma{Sarade Kurab. Zu$uya: ra$i habun bugo, ;abgo `ulapogi bekun. heb \e%e#e jwezew roSaSgi bekun bugo, he:iye kwe^e#e, he:go bekarabfan. 270. Дуцца гьабуни, дуеги гьабулеб. duCa habuni, duyegi habuleb. 271. Дуцца дие мусру босизе лъабго гъурущ кьолебани, нилI кIиялго бащалъилаанилан абурабила мискинчиясс бечедав Парзулассда. duCa diye musru bosi#e ;abgo vuru& polebanu, ni/ jiyalgo ba&a;ilaanilan aburabila miskinxiyaS bexedaw _ar#ulaSda. 272. Дуцца кигIан мехх балебилан гьикъарабила тIомода, нахуда гьикъейилан абурабила тIомоцца. duCa kifan me{ balebilan hiqarabila Tomoda, na[uda hiqeyila aburabila TomoCa. 273. Дуцца кьечIони, дуеги кьолареб, дуцца гьабичIони, дуеги гьабулареб. duCa pezoni, duyegi polareb, duCa habizoni, duyegi habulareb. 274. Дуцца ккурасс мунги кколев, дуцца тарасс мунги толев. duCa KuraS mungi Kolew, duCa taraS mungi tolew. 275. Дуцца рорцараб роцада мунги ворцунев. duCa rorcarab rocada mungi worcunew. 276. Дуцца чи кIодо гьавуни мунги кIодолъулев, гьевги кIодолъулев, дуцца чи хIакъир гьавуни нуж кIиялго хIакъирлъулел. duCa xi jodo hawuni mungi jodo;ulew, hewgi jodo;ulew, duCa xi \aqir hawuni nu$ jiyalgo \aqir;ulel. 277. – Дуцца щиб кваналеб? duCa &ib kwanaleb? – Бакъ. baq. – Дуцца щиб гьекъолеб? duCa &ib heqoleb? – Бакъ. baq. – Дуцца щиб ретIунеб? duCa &ib reTuneb? – Бакъ. baq. 278. Дуцца эмен кваназавураб щурминиссан, васасс мунги кваназавулев. duCa emen kwana#awurab &urminiSan, wasaS mungi kwana#awulew. Росс-лълъади, цадахъ гIодорги чIчIун, кIудияб къагIидаялда кваналел рукIун руго. Херав эмен, щурминибе дагьа-макъаб квенги реххун, батIаго толев вукIун вуго. Цо къоялълъ херассул васассда жиндирго вас цо хъорщол кесек буцIулев ватун вуго. Щиб гьабулев вугеван инссуцца гьикъараб меххалълъ, васасс жаваб кьун буго, мун херлъарав меххалълъ, кIудадаего гIадин, дуеги квен кьезе щурун гьабулев вугилан. НилIецца гьабун, нилIее гьабун, иргадул жо букIун бугин гьаб дуниялилан, гьеб къоялдасса нахъе васасс херав инссул адаб-хIурмат цIунун буго. roS-:adi, cada] fodorgi Zun, judiyab qafidayalda kwanalel rujun rugo. [eraw emen, &urminibe daha-maqab kwengi re{un, baTago tolew wujun wugo. co qoya: [eraSul wasaSda $indirgo was co ]or&ol kesek bu`ulew watun wugo. &ib habulew wugewan inSuCa hiqarab me{a:, wasaS $awab pun bugo, mun ]er;araw me{a:, judadayego fadin, duyego kwen pe#e &urun habulew wugilan. ni/eCa habun, ni/eye habun, irgadul $o bujun bugin hab duniyalilan, heb qoyaldaSa na]e wasaS [eraw inSul adab-\urmat `unun bugo. 279. Дуццаго бекьана, дуццаго лъилъе. duCago bepana, duCago ;i;e. 280. Дуццаго бухъаралълъуве мунго кколев. duCago bu]ara:uwe mungo Kolew. 281. Дуццаго веццуге, чияцца веццизегIан чIчIа. duCago weCuge, xiyaCa weCi#efan Za. 282. Дуццаго гьабичIони, дур ургъел цогидазги гьабулареб. duCago habizoni, dur urvel cogida#gi habulareb. 283. Дуццаго гьабураб лълъикIлъи кIочене те, дуего гьабураб лълъикIлъи кIочон тоге. duCago haburab :ij;i joxene te, duyego haburab :ij;i joxon toge. 284. Дуццаго дудаго зинкIкIе, чияда зинкIкIани кин букIунебали лъазе. duCago dudago #inJe, xiyada #inJani kin bujunebali ;a#e. 285. Дуццаго нахъе бацIцIине кколеб жо туге. duCago na]e ba~ine Koleb $o tuge. 286. Дуццаго цIетIе реххичIел ххинкIал хIарччинисса ралагьуге. duCago `eTe re{izel {injal \arXiniSa ralahuge. 287. Дуццаго чед тIохьтIол кун, чияе ролIул кье. duCago xed To%Tol kun, xiyaye ro/ul pe.

ТІагІел-гІучІ магIарул мацIцIалда. ТIагIел-гIучI Tafel-fuz طاعېل - عۇڃ А a Алат alat الات - инструмент Б b Бахкен ba{ken باخكېن - брусок, точильный камень Бел bel بېل - лопата Борлълъаро bor:aro بۈرڷارۈ - Дрель Борлълъел bor:el بۈرڷېل - Сверло Бугьун buhun بۇهۇن - деревянная лопатка Булагьин bulahin بۇلاهێن - оглобля Буравкьур burawpur بۇراوڨۇر - шуруповерт В w Вахтиро wa{tiro واځتێرۈ - напильник Г g Газа ga#a ڬازا - кирка Гъ v ГъецI ve` غېڝ - щипцы Гь h ГьецIокъ he`oq هېڝۈق - кувалда ГI f ГIащтIи fa&Ti عاۺطێ - топор ГIебу febu عېبۇ - шило Д d Э e Ж $ З # И i Й y К k КвартIа kwarTa كوارطا - молоток Кулъун ku;un كۇڸۇن - тряпка, лоскут для побелки, обмазки комнат Кутнамахх kutnama{ كۇتناماخ - лемех Кк K Къ q Кь p Кьоххорххо po{or{o ڨۈخۈرخۈ - грабли КI j КIвекьмахх jwepma{ گوېڨماخ - ножницы КIул jul گۇل - ключ КIкI J Л l Лабч labx لابچ - наковальня Лолен lolen لۈلېن - орудие для молотьбы Лъ ; Лълъ : Лълъини :ini ڷێنێ - зубило ЛI / М m Н n Нус nus نۇس - нож О o П _ Паргав _argaw فارڬاو - циркуль Пуруцц _uruC فۇرۇڛ - соха Пурццимахх _urCima{ فۇرڛێماخ - сошник, лемех Р r Раххан ra{an راخان - лопата Рочохен roxo{en رۈچۈخېن - коловорот Рукь rup رۇڨ - ярмо, деревянный хомут С s Сс S Ссургу Surgu صۇرڬۇ - рубанок Т t ТI T У u Х [ Хх { Хъ ] Хъандиро ]andiro څاندێرۈ - горский серп, маленькая коса ХъинцIи ]in`i څانڝێ - тяпка Хъухъадиро ]u]adiro څۇڅادێرۈ - пила Хь % ХI \ Ц c Цц C Ч x ЧолгъецI xolve` چۈلغېڝ - клещи Чч X ЧчугIагъецI Xufave` ڿۇعاغېڝ - плоскогупцы ЧI z ЧIчI Z Ш ^ Щ &

Э e 1. Эбел гьечIев вукIунаревила, яцц гьечIев ватуларевила. ebel hezew wujunarewila, yaC hezew watularewila. 2. Эбел-инссуе гьабураб хъулухъ – дуего нухде бараб тIехх. ebel-inSuye haburab ]ulu] - duyego nu[de barab Te{. 3. Эбел-инссуе жалго кигIан рокьулел рукIаралали лъазе, лъимер щвечIого, щивниги хогегийила. ebel-inSuye $algo kifan ropulel rujaralali ;a#e, ;imer &wezogo, &iwnigi [ogegiyila. 4. Эбел-инссуе кьураб гIакъуба – дурго нухде бан тараб заз. ebel-inSuye purab faquba - durgo nu[de ban tarab #a#. 5. Эбел-инссуе нужецца гьабураб, нужер лъималаз нужееги гьабулеб. ebel-inSuye nu$eCa haburab, nu$er ;imala# nu$eyegi habuleb. 6. Эбел-инссул адабгьечI жужахIалълъул тIинде реххулевила. ebel-inSul adabhez $u$a\a:ul Tinde re{ulewila. 7. Эбел-инссул бечелъиялълъила лъимал хвезарулел. ebel-inSul bexe;iya:ila ;imal [we#arulel. 8. Эбел-инссул дуцца гьабулеб адаб – дурго лъималаздассан дуего щвезессеб давла. ebel-inSul duCa habuleb adab - durgo ;imala#daSan duyego &we#eSeb dawla. 9. Эбел-инссул ракI – лъималазда, лъималазул ракI – гьаваялда. ebel-inSul raj - ;imala#da, ;imala#ul raj - hawayalda. 10. Эбел-инссул талихIги талихIкъосинги лъималазулIила букIунеб. ebel-inSul tali\gi tali\qosingi ;imala#u/ila bujuneb. 11. Эбел-инссул хIурмат тарав ххалкъалълъе басралъула. ebel-inSul \urmat taraw {alqa:e basra;ula. 12. Эбел йигей ясалълъул къаданижо борххатаб. ebel yigey yasa:ul qadani$o bor{atab. 13. Эбел йихьун яс йосе, мицIцIир бихьун ххам босе. ebel yi%un yas yose, mi~ir bi%un {am bose. 14. Эбел йихьун яс яче, эмен вихьун дурцц гьаве. ebel yi%un yas yaxe, emen wi%un durC hawe. 15. Эбел лълъикIай гурейила ячуней, жийго лълъикIайила. ebel :ijay gureyila yaxuney, $iygo :ijayila. 16. Эбел ракI-ракIалълъ гIодулей, ххутIарал ххвалие гIодулел. ebel raj-raja: foduley, {uTaral {waliye fodulel. 17. Эбел-лъимал тIезарулебги – мацIцI, росс-лълъади ратIа гьарулебги – мацIцI. ebel-;imal Te#arulebgi - ma~, roS-:adi raTa harulebgi - ma~. 18. Эбел-лъималазда гьоркьоб ккараб рагIи – гIурччинаб ххарде ккараб гIазу. ebel-;imala#da horpob Karab rafi - furXinab {arde Karab fa#u. 19. Эбел разилъичIого, яс чIчIужулъун ячунге. ebel ra#i;izogo, yas Zu$u;un yaxunge. 20. Эбел хвараб кьегIер кьурде бахунебила. ebel [warab pefer purde ba[unebila. 21. Эбел цадахъал – царгъинире, эбел гьечIел – къватIире. ebel cada]al - carvinire, ebel hezel - qwaTire. 22. Эбел ясандухъан йигони, яс кьурдухъан йикIуна. ebel yasandu]an yigoni, yas purdu]an yijuna. 23. Эбел-эмен разияб лъимер – лIугIи гьечIеб ххазина. ebel-emen ra#iyab ;imer - /ufi hezeb {a#ina. 24. Эбел-эмен ххер гьарулелги – лъимал, бахIар гьарулелги – лъимал. ebel-emen {er harulelgi - ;imal, ba\ar harulelgi - ;imal. 25. Эбел-ясалда гьоркьобги меседил баргъич биларабила. ebel-yasalda horpobgi mesedil barvix bilarabila. 26. Эбелаб балагь бачIунгеги, ракъул къали кIутIугеги. ebelab balah bazungegi, raqul qali juTugegi. 27. Эбелаб росуги инссулаб нухги кIочонгейила. ebelab rosugi inSulab nu[gi joxongeyila. 28. Эбелалда ургьиссанго гурев гьекъолдухъан вахъунев, жакъа парччи гьекъон, метер хъаба гьекъонила. ebelalda urhiSango gurew heqoldu]an wa]unew, $aqa _arXi heqon, meter ]aba heqolebila. 29. Эбелалълъ гьавичIевги вацц гIемер вукIунев. ebela: hawizewgi waC femer wujunew. 30. Эбелалълъ еццарай ячунгейила, авал-къоноялълъ еццарай ячейила. ebela: yeCaray yaxungeyila, awal-qonoya: yeCaray yaxeyila. 31. Эбелалълъ еццичIей лълъицца еццилей? Вокьулесс ячинчIей лълъицца ячиней? ebela: yeCizey :iCa yeCiley? wopuleS yaxinzey :iCa yaxiney? 32. Эбелалълъ малълъун гуро милъиршоялълъ бусен гьабулеб, инссуцца малълъун гуро устарассул вас устар лIугьунев. ebela: ma:un guro mi;ir^oya: busen habuleb, inSuCa ma:un guro ustaraSul was ustar /uhunew. 33. Эбелалълъе васги вукIине кколев бахIарчи, ясалълъе россги вукIине кколев. ebela:e wasgi wujine Kolew ba\arxi, yasa:e roSgi wujine Kolew. 34. Эбелалълъе ясги вугев дун, ясалълъе россги вугев дун. ebela:e yasgi wugew dun, yasa:e roSgi wugew dun. 35. Эбелалълъул квешай ясги якьадалълъул лълъикIай нусги йикIунарей. ebela:ul kwe^ay yasgi yapada:ul :ijay nusgi yijunarey. 36. Эбелалълъул ракI – васассул каранда, васассул ракI – ЦIцIоралълъул мугIрузда. ebela:ul raj - wasaSul karanda, wasaSul raj - ~ora:ul mufru#da. 37. Эбелалълъул ракI лъималазда лъалебани, гьей егараб бакIалда тIад квер бахъун гурони, кьижилароанила. ebela:ul raj ;imala#da ;alebani, hey yegarab bajalda Tad kwer ba]un guroni, pi$ilaroanila. – Эбелалълъул рокъой бакъ унеб бугин, Балъида цIцIал кIутIе, бахIар руччаби. - Бакъараб чехьалда къоно чIван бугин, Бакъуда цIцIал кIутIе, малаикзаби. Кицилъун лIугьарал гьал рагIаби ТIелекь росулI рижун руго. Хур нуцалчияссул букIун буго. Росдал руччаби гьессие жидеда тIадаб къо гьабулел, гьессул чIахIиял хурзал лъилъулел рукIун руго. Бакъ гIебеде балагьун бихьараб меххалълъ, хъантIарав нуцалчиясс руччабазда гьадал рагIаби абун руго. Ракъуцца хIалги гьабун, къо кидадай инаян ругел руччабазги нуцалчияссул чара хвараб гьадаб жаваб кьун буго. - ebela:ul roqoy baq uneb bugin, ba;ida ~al juTe, ba\ar ruXabi. - baqarab xe%alda qono zwan bugin, baquda ~al juTe, malaik#abi. kici;un /uharal bujun bugo. rosdal ruXabi heSiye $ideda Tadab qo habulel, heSul za\iyal [ur#al ;i;ulel rujun rugo. baq febede balahun bi%arab me{a:, ]anTaraw nucalxiyaS ruXaba#da hadal rafabi abun rugo. raquCa \algi habun, qo kidaday inayan rugel ruXaba#gi nucalxiyaSul xara [warab hadab $awab pun bugo. 38. Эбелалълъул рокьи ккечIони, ясалълъе росс щоларев. ebela:ul ropi Kezoni, yasa:e roS &olarew. 40. Эбелалълъул рокьи ккун, яс кьурайила, инссул рокьи ккун, васассе ячарайила. ebela:ul ropi Kun, yas purayila, inSul ropi Kun, wasaSe yaxarayila. 41. Эбелалълъул хIила бергьун, ххинкIал гIиссин гьарунила, лъималазул макру цIцIикIкIун, кIи-кIи цадахъ квананила. ebela:ul \ila berhun, {injal fiSin harunila, ;imala#ul makru ~iJun, ji-ji cada] kwananila. 42. Эбелалълъул цого жо – царгъиниве гъецIеро. ebela:ul cogo $o - carviniwe ve`ero. 43. Эбелалълъул цIцIалкIил гьаракь рагIулареб бакIалда сордо баларев «багьадур». ebela:ul ~aljil harap rafulare bajalda sordo balarew «bahadur». 44. Эбелалълъул цIцIалкIил гьаракь рагIулареб бакIалда сордо баларев вас, хIамил рачIчI ккуниги, кверда пинкь бахъуней къоролалълъуй яс. ebela:ul ~aljil harap rafulareb bajalda sordo balarew was, \amil raZ Kunigi, kwerda _inp ba]uney qorola:ul yas. 45. Эбелалълъухъ гIенеккуларел ВатIаналълъеги мутIигIлъуларел. ebela:u] feneKularel waTana:egi muTif;ularel. 46. Эбелалълъухъ гIин тIамуларей ясалълъ чияхъги гIин тIамиларо. ebela:u] fin Tamularey yasa: xiya]gi fin Tamilaro. 47. Эбелги ясги – расаги гIункIкIги, нусги якьадги – ракьаги нусги. ebelgi yasgi - rasagi funJgi, nusgi yaoadgi - rapagi nusgi. 48. Эбелдахъан – асс, инссухъан – къо. ebelda]an - aS, inSu]an - qo. 49. Эбелдахъан гIагарлъиялълъул гурхIел цIцIикIкIарабила. ebelda]an fagar;iya:ul gur\el ~iJarabila. 50. Эбеллъун яхъине – бигьаяб жо, эбеллъи гьабизе – захIматаб жо. ebel;un ya]ine - bihayab $o, ebel;i habi#e - #a\matab $o. 51. Эбел-эмен лъималазе алжаналълъул кавабийила. ebel-emen ;imala#e al$ana:ul kawabiyila. 52. Эбел-эмен рукIунелила кидадай лъимал кIудиял гIелаян, лъимал рукIунелила кидадай гьел хвелаян. ebel-emen runelila kidaday ;imal judiyal felayan, ;imal rujunelila kidaday hel [welayan. 53. Эгъе кьуранани кьолбое гIолев, кьурун вуссанани росдае гIолев. eve puranani polboye folew, purun wuSanani rosdaye folew. 54. Элтир бихьун кьегIер хъве, гIала бихьун чу босе. eltir bi%un pefer ]we, fala bi%un xu bose. 55. Эмен беццав, вацц гIинкъав. emen beCaw, waC finqaw. 56. Эмен васаб, вас эменаб къайи-ссвериялдасса цIунагийила. emen wasab, was emenab qayi-SweriyaldaSa `unagiyila. 57. Эмен вукIаго – бессдалал, росс вукIаго – къоролай. emen wujago - beSdalal, roS wujago - qorolay. 58. Эмен гъоркье реххараб гьегь мунгоги херлъилалде нахъе цIуне. emen vorpe re{arab heh mungogi [er;iyalde na]e `une. Хханассул бюрухъ букIун буго хIалтIул гIумруялдасса арал херал эбел-эмен, гьагьинирги лъун, кьурсса гъоркье реххеян. Гьедин киназго реххулелги рукIун руго. Цо херай эбел гъоркье реххулеб меххалълъилан бицен буго, гьелълъ васассда гьарарабила - «Ворехха, дир вас, хIатIил кьватIараб бакI тункиларедухъ реххе», – ян. Эмен реххулеб меххалълъ, гьесс гьабураб васигат батIияб буго. «Ворехха, дир вас, – ан абун буго гьесс, – херлъарав меххалълъ мунгоги реххизе, гьаб гьегь нахъе цIунун те!» {anaSul buyuru] bujun bugo \alTul fumruyaldaSa aral [eral ebel-emen, hahinirgi ;un, purSa vorpe re{eyan. hedin kina#go re{ulelgi rujun rugo. co [eray vorpe re{uleb me{a:ilan bicen bugo, he: wasaSda hararabila - «wore{a, dir was, \aTil pwaTarab baj tunkilaredu] re{e», - yan. emen re{uleb me{a:, heS haburab wasigat baTiyab bugo. «wore{a, dir was, - an abun bugo heS, - [er;araw me{a: mungogi re{i#e, hab heh na]e `unun te!» Инссуда цIакъ ракIги гурхIун, жинццаго эмен реххарав гIадин, жиндир васасс живги реххизе вукIиналълъул ххиялги гьабун, гьесс эмен гъоркье реххун гьечIо. Хханассдасса балъго, нахъарокъов тун, хьихьун вуго. Хханзабазул букIараб гIадаталда рекъон, цо хханасс гIадамал гъоркье ралев хханассе цо оц битIун бачIун буго. Кагътида хъван букIун буго, гьаб оцол хIалалабги хIарамабги гьан батIа гьабизе лъани, жинцца дуе пуланаб росуги кьелила, лъачIони, цо росу дуцца диеги кьезе кколилан. inSuda `aq rajgi gur\un, $inCago emen re{araw fadin, $indir wasaS $iwgi re{i#e wujina:ul {iyalgi habun, heS emen vorpe re{un hezo. {anaSdaSa ba;go, na]aroqow tun, %i%un wugo. {an#aba#ul bujarab fadatalda reqon, co {anaS fadamal vorpe ralew {anaSe co oc biTun bazun bugo. kavtida ]wan bujun bugo, hab ocol \alalabgi \aramabgi han baTa habi#e ;ani, $inCa duye _ulanab rosugi pelila, ;azoni, co rosu duCa diyegi pe#e Kolilan. Жиндирго ххалкъги данде гьабун, хханасс гьеб суалалда тIад ургъизе лъабго къо кьун буго. Нахъа рокъов ваххчизавурав инсуцца гьикъун буго, щайин жакъа хханасс ххалкъ данде гьабун букIарабилан. Васассги бицун буго хханассда чIван бугеб кIудияб ургъалил. Инссуцца васассда малълъун буго, дуцца абейила хханассда, гьеб оцги хъун, гIадамал кваназарейин, цаби рикIкIараб гьанги, гIодобе реххизе биччачIого, цо бакIалде бакIаризе гьабейилан. Цинги гьеб гьанги битIейин дов хханассухъе, дуцца нижее битIараб оцода гьабгощинаб гьан хIарамаб батанин, хIалалабщинаб нижеццаги кванилан. $indirgo {alqgi dande habun, {anaS heb sualalda Tad urvi#e ;abgo qo pun bugo. na]a roqow wa{xi#awuraw inSuCa hiqun bugo, &ayin $aqa {anaS {alq dande habun bujarabilan. wasaSgi bicun bugo {anaSda zwan bugeb judiyab urvalil. inSuCa wasaSda ma:un bugo, duCa abeyila {anaSda, heb ocgi ]un, fadamal kwana#areyin, cabi riJarab hangi, fodobe re{i#e biXazogo, co bajalde bajari#e habeyilan. cingi heb hangi biTeyin dow {anaSu]e, duCa ni$eye biTarab ocoda habgo&inab han \aramab batanin, \alalab&inab ni$eCa kwanilan. Хханасс лъабго къоялдассан ххалкъ данде гьабун буго. Жаваб кьезе кIолев чи гьадав ваххчарав инссул вас гурони ватун гьечIо. Киназго гьев гIолохъанчияссул жаваб битIараблъун рикIкIун буго. Гьесс абухъе гьабураб меххалълъ, гьезул хханги дандияссдасса бергьун вуго. {anaS ;abgo qoyaldaSan {alq dande habun bugo. $awab pe#e jolew xi hadaw wa{xaraw inSul was guroni watun hezo. kina#go hew folo]anxiyaSul $awab biTarab;un riJun bugo. heS abu]e haburab me{a:, he#ul {angi dandiyaSdaSa berhun wugo. Нахъе-нахъеги рачIарал гьададиналго гъваридал суалазе гIакъилал жавабал гьавго васасс кьураб меххалълъ, ххан щаклъун вуго, чIчIезабун буго, гьав гIолохъанчиясс ургъарал жавабал гьал гурин, гьалда жаниб жив ххадув гъолареб цо хIикмат батизе кколилан. na]e-na]egi razaral hadadinalgo vwaridal suala#e faqilal $awabal hawgo wasaS purab me{a:, {an &ak;un wugo, Ze#abun bugo, haw folo]anxiyaS urvaral $awabal hal gurin, halda $anib $iw {aduw volareb co \ikmat bati#e Kolilan. АсскIовеги ахIун, хханасс гIолохъанчияссда абун буго, гьал захIматал суалазе жавабал кьей дур гьунар гуреблъи лъалин дида, щив гIакъиласс дуда гьал жавабал малълъулел ратаниги, гьев щив чиян жинда бицеян. ГIолохъанчиясс кинабго жо битIун бицун буго. aSjowegi a\un, {anaS folo]anxiyaSda abun bugo, hal #a\matal suala#e $awabal pey dur hunar gureb;i ;alin dida, &iw faqilaS duda hal $awabal ma:ulel ratanigi, hew &iw xiyan $inda biceyan. folo]anxiyaS kinabgo $o biTun bicun bugo. Гьеб меххалълъ хханассда бичIчIун буго, хханлъи цIунизе ккани, гIумру бихьарал, хIалбихьи бугел херал, гIакъилал гIадамал къваригIунел рукIин. ЦIияб буюрухъ кьун буго - «Херал эбел-эмен гъоркьеги реххуге, гьезул хIурматги цIуне», – ян. heb me{a: {anaSda biZun bugo, {an;i `uni#e Kani, fumru bi%aral, \albi%i bugel [eral, faqilal fadamal qwarifunel rujin. `iyab buyuru[ pun bugo - «[eral ebel-emen vorpegi re{uge, he#ul \urmatgi `une», - yan. 59. Эмен гьечIессдасса, эбел гьечIев цIцIикIкIун бессдалавила. emen hezeSdaSa, ebel hezew ~iJun beSdalawila. 60. Эмен гьечIессул кIудияв эмен валагьуге. emen hezeSul judiyaw emen walahuge. 61. Эмен гьобол гIадав чи, рукъалълъул хIал эбелалда лълъикI лъала. emen hobol fadaw xi, ruqa:ul \al ebelalda :ij ;ala. 62. Эмен къолохъан вугони, вас кьурдухъан вахъуневила. emen qolo]an wugoni, was purdu]an wa]unewila. 63. Эмен къваригIунареб къо бачIунареб. emen qwarifunareb qo bazunareb. 64. Эмен лълъикIассдасса живго лълъикIав лълъикI, эбел лълъикIалдасса яс лълъикIай лълъикI. emen :ijaSdaSa $iwgo :ijaw :ij, ebel :ijaldaSa yas :ijay :ij. 65. Эмен рихарав васассда живгоги рихунев. emen ri[araw wasaSda $iwgogi ri[unew. 66. Эмен цин кваналев, эбел кIицIцIул кваналей, лъимал лъабцIцIул кваналел. emen cin kwanalew, ebel ji~ul kwanaley, ;imal ;ab~ul kwanalel. 67. Эменлъи гьабурассе васлъи гьабе, ваццлъи гьабурассе ваццлъи гьабе. emen;i haburaSe was;i habe, waC;i haburaSe waC;i habe. 68. Эххебе араб гIор нахъ буссунареб. e{ebe arab for na] buSunareb. 69. Эххебе араб лълъецца гьобо хIалтIулареб. e{ebe arab :eCa hobo \alTulareb. 70. Эххебе битIараб хIетIе сабаблъунги кколебила росс-лълъадиялда гьоркьоб рагIи. e{ebe biTarab \eTe sabab;ungi Kolebila roS-:adiyalda horpob rafi. 71. ЭххеберегIел гьечIеб эххедерегIел букIунареб. e{eberefel hezeb e{ederefel bujunareb. 72. Эххеде валагьарав гIодов ххутIаравила, гIодове валагьарав вахъун ккаравила. e{ede walaharaw fodow {uTarawila, fodowe walaharaw wa]un Karawila. 73. Эххеде ваханагIан гьури кутакаб. e{ede wa[anafan huri kutakab. 74. Эххеде йорххани рокьи бугилан абула, гIодое къулани къинай йигилан абула. e{ede yor{ani ropi bugilan abula, fodoye qulani qinay yigilan abula. 75. Эххеде мохъалълъ – чотIахъан, чи гьечIелълъув – багьадур. e{ede mo]a: - xoTa]an, xi heze:uw - bahadur. 76. Эххеде реххараб тIагъур гIодобе бачIинегIанги бихьинчияссе хIалхьи лълъикIаб. e{ede re{arab Tavur fodobe bazinefangi bi%inxiyaSe \al%i :ijab. 77. Эххеде реххараб тIагъур гIодобе бачIинегIанги чияссул бахIарчилъи лIугьунеб. e{ede re{arab Tavur fodobe bazinefangi xiyaSul ba\arxi;i /uhuneb. 78. Эххеде унелълъул, нахъвуссине ккеялълъулги хIисаб гьабе. e:ede une:ul, na]wuSine Keya:ulgi \isab habe. 79. Эххедераялълъ – чотIацIакъ, чияр рокъов – саххават. e{ederaya: - xoTa`aq, xiyar roqow - sa{awat.

ЧIчI Z 1. ЧIчIараб гьабицца гIатI ххунареб. Zarab habiCa faT {unareb. 2. ЧIчIараб лълъим махIцинчIого ххутIуларо. Zarab :im ma\cinzogo {uTularo. 3. ЧIчIарассул малъ кIутIулареб, кIалъаларев мекъи кколарев. ZaraSul ma; juTulareb, ja;alarew meqi Kolarew. 4. ЧIчIара-хьарав гурев бихьинчи – ритIучIил хIацIцIу. Zara-%araw gurew bi%inxi - riTuzil \a~u. 5. ЧIчIарацца – рахь, чуруцца – нах. ZaraCa - ra%, xuruCa - na[. 6. ЧIчIегIераб букIа, хъахIаб букIа, гьой буго гьой. Zeferab buja, ]a\ab buja, hoy bugo hoy. 7. ЧIчIегIераб гIакдалги букIунеб хъахIаб рахь. Zeferab fakdalgi bujuneb ]a\ab ra%. 8. ЧIчIегIераб щакъиялълъин хъахIаб кагъат басунеб, чIчIегIераб тIурччиялълъин багIармесед биунеб. Zeferab &aqiya:in ]a\ab kavat basuneb, Zeferab TurXiya:in bafarmesed biuneb. 9. ЧIчIегIералда чIчIегIерабилан абизе, хъахIалда хъахIабилан абизейин кIал букIунеб. Zeferalda Zeferabilan abi#e, ]a\alda ]a\abilan abi#eyin jal bujuneb. 10. ЧIчIегIергIоралълъ бачIараб БагIаргIоралълъ гъанкъулеб. Zeferfora: bazarab bafarfora: vanquleb. 11. ЧIчIикIизегIан гьуинавги вукIунге, туйзегIан кьогIавги вукIунге. Ziji#efan huinawgi wujunge, tuy#efan pofawgi wujunge. 12. ЧIчIинкIилассдасса гIабдалго лълъикI. ZinjilaSdaSa fabdalgo :ij. 13. ЧIчIинкIилассе дагьаб лъаниги гIолеб, гIалимчияссе дагьабги лъазе бокьулеб. ZinjilaSe dahab ;anigi foleb, falimxiyaSe dahabgi ;a#e bopuleb. 14. ЧIчIужу абилалде, цо духъгоги валагье. Zu$u abilalde, co du]gogi walahe. 15. ЧIчIужу бараххщарай лълъикIай, росс саххаватав лълъикIав. Zu$u bara{&aray :ijay, roS sa{awataw :ijaw. 16. ЧIчIужу берцинай йикIин россассе рецц гуро. Zu$u bercinay yijin roSaSe reC guro. 17. ЧIчIужу гIакъилай яче, гIадалаб гIанкIуялълъ цIцIодораб хоно гьабулареб. Zu$u faqilay yaxe, fadalab janjuya: ~odorab [ono habulareb. 18. ЧIчIужу егани, рукъ бегулеб. Zu$u yegani, ruq beguleb. 19. ЧIчIужу ецце, ячун къого сон бараб меххалълъ. Zu$u yeCe, yaxun qogo son barab me{a:. 20. ЧIчIужу инжит гьаюлев чи – Аллагьассул тушман, ятим къварид гьавулев чи – Аллагьассулги ххалкъалълъулги тушман. Zu$u in$it hayulew xi - allahaSul tu^man, yatim qwarid hawulew xi - allahaSulgi {alqa:ulgi tu^man. 21. ЧIчIужу квешассул мегеж ххеххго хъахIлъулеб. Zu$u kwe^aSul mege$ {e{go ]a\;uleb. 22. ЧIчIужу лълъикIаб рукъ лъазе годекIанире ралагье. Zu$u :ijab ruq ;a#e gojanire ralahe. 23. ЧIчIужу мадугьалассул лълъикIайила берцинай. Zu$u maduhalaSul :ijayila bercinay. 24. ЧIчIужу рекъарай нусги щвечIо, вас рекъараб чуги щвечIо. Zu$u reqaray nusgi &wezo, was reqarab xugi &wezo. 25. ЧIчIужу хварав къасси гIодулевила, оц хварав къад гIодулевила. Zu$u [waraw qaSi fodulewila, oc [waraw qad fodulewila. 26. ЧIчIужу хвей – цо балагь, чIчIужуйилан цоги балагь, тIаде ккей – кIиго балагь. Zu$u [wey - co balah, Zu$uyilan cogi balah, Tade Key - jigo balah. 27. ЧIчIужу чияр берцинай лълъикI, чу нилIерго берцинаб лълъикI. Zu$u xiyar bercinay :ij, xu ni/ergo bercinab :ij. 28. ЧIчIужу ячани, чIчIужу щола, россассе ани, росс щола. Zu$u yaxani, Zu$u &ola, roSaSe ani, roS &ola. 29. ЧIчIужу яче чияе инчIей, чу босе чияцца рекIинчIеб. Zu$u yaxe xiyaye inzey, xu bose xiyaCa rejinzeb. 30. ЧIчIужу ячин – моцIцIроцца роххел, гIумруялълъул ургъел. Zu$u yaxin - mo~roCa ro{el, fumruya:ul urvel. 31. ЧIчIужу ячине – херав, хвезе – бахIарав. Zu$u yaxine - [eraw, [we#e - ba\araw. 32. ЧIчIужу ячунге чадил мучари гьабулей. Zu$u yaxunge xadil muxari habuley. 33. ЧIчIужу ячунелълъулги чу босулелълъулги, бералги къанщун, Аллагьассде божилъи гьабе. Zu$u yaxune:ulgi xu bosule:ulgi, beralgi qan&un, allahaSde bo$i;i habe. 34. ЧIчIужугIаданалълъул гIакълу квенчIчIелтIа букIунебила, гьей тIаде яхъингун бортунги унебила. Zu$ufadana:ul faqlu kwenZelTa bujunebila, hey Tade ya]ingun bortungi unebila. 35. ЧIчIужугIаданалълъухъ ралагьизейила берал рижун ругел. Zu$ufadana:u] ralahi#eyila beral ri$un rugel. 36. ЧIчIужуквешил гьобол воххун унарев. Zu$ukwe^il hobol wo{un unarew. 37. ЧIчIужуялда кьабулебги якьадалда щолеб. Zu$uyalda pabulebgi yapadalda &oleb. 38. ЧIчIужуялда рихарав чияссулгун гьалмагълъи гьабуге. Zu$uyalda ri[araw xiyaSulgun halmav;i habuge. 39. ЧIчIужуялда щакдари – россассул гIайиб. Росс щакдаризави – лълъил гIайиб? Zu$uyalda &akdari - roSaSul fayib. roS &akdari#awi - :il fayib? 40. ЧIчIужуялълъ россассда гьикъарабила гьан киб баххчилебилан. Россасс абурабила гьанада цIцIар хъван букIунарин, цIцIоко тIагIинабеян. Zu$uya: roSaSda hiqarabila han kib ba{xilebilan. roSaS aburabila hanada ~ar ]wan bujunarin, ~oko Tafinabeyan. 41. ЧIчIужуялълъ росслъи гьабиги – дурго гIайиб, васасс эменлъи гьабиги – дурго гIайиб. Zi$uya: roS;i habigi - durgo fayib, wasaS emen;i habigi - durgo fayib. 42. ЧIчIужуялълъул рокъов вукIинегIан, гамаги тIерхьун, тIад босун ххутIараб хъорщодаго лълъикI. Zu$uya:ul roqow wujinefan, gamagi Ter%un, Tad bosun {uTarab ]or&odago :ij. Гамаги ралъдалIе тIерхьун ун ххутIараб цо хъорщода лъедолел рукIун руго эменги васги. Гьанже нилIедасса кIудияб къварилъиялда щивниги вугодаян гьикъун буго васасс инссуда. НилIедасса кIудияб къварилъиялда вугин чIчIужуялълъул рокъов вугев россилан абун буго инссуцца васассда. gamagi ra;da/e Ter%un un {uTarab co ]or&oda ;edolel rujun rugo emengi wasgi. han$e ni/edaSa judiyab qwari;iyalda &iwnigi wugodayan hiqun bugo wasaS inSuda. ni/edaSa judiyab qwari;iyalda wugin Zu$uya:ul roqow wugew roSilan abun bugo inSuCa wasaSda. 43. ЧIчIужуялълъул бечелъи – сахлъи. Zu$uya:ul bexe;i - sa[;i. 44. ЧIчIужуялълъул лълъикIлъи – хIалрекъей. Zu$uya:ul :ij;i - \alreqey. 45. ЧIчIун букIараб хIамицца хIунссун мегIер бегуларо. Zun bujarab \amiCa \unSun mefer begularo.

МагIарухъ мухъазул рикьи.Мухъал, шагьарал, росаби магIарул мацIцIалда абулеб куц МагIарухъ мухъазул рикьи mafaru] mu]a#ul ripi ماعارۇڅ مۇڅازۇل رێڨێ Анжиб шагьармухъ an$ib ^aharmu] انجێب شاهارمۇڅ Шагьар ^ahar شاهار Анжиб an$ib انجێب Гьен hen هېن Баркатгьенуб (Ленинкент) barkathenub باركاتهېنۇب Шамхалгьенуб ^am{alhenub شامخالهېنۇب Сулахъ sula] سۇلاڅ Самандар иб samandarib ساماندارێب ЦIияб Кахулаб `iyab ka{ulab (ЦIияб Кахулай) ڝێياب كاخۇلاب Азайниб a#aynib (Таргъуб tarvub ) ازاينێب (تارغۇب) Албуриб alburib (Албурикент) البۇرێب Кахулаб ka{ulab (Кахулай) كاخۇلاب Росу rosu رۈسۇ Талгиб talgib (Талги) تالڬێب БагIарбодухъ bafarbodu] (Красноармейское) باعاربۈدۇڅ Багьадуриб bahadurib (Богатыревка) باهادۇرێب Гьобохъ hobo] (Шамхал-Термен) هۈبۈڅ ЦIияб Хушатиб `iyab {u^atib ڝێياب خۇشاتێب ЧIчIинкIиллъуда Zinjil;uda ( Чечен чIчIинкIиллъи) ڄێنگێلڸۇدا БагIарухъ шагьармухъ bafaru] ^aharmu] باعارۇڅ شاهارمۇڅ Шагьар ^ahar شاهار БагIарухъ bafaru] (Кизлар) باعارۇڅ Гьен hen هېن ГIолахъ fola] عۈلاڅ Маххул нухбикь ma{ul nu[bip №17 ماخۇل نۇځبێڨ ۱۷ Гелбахъ шагьармухъ gelba] ^aharmu] ڬېلباڅ شاهارمۇڅ Шагьар ^ahar شاهار Гелбахъ gelba] ڬېلباڅ Гьен hen هېن Байитухъ bayitu] بايێتۇڅ ЦIияб Сулахъ `iyab sula] ڝێياب سۇلاڅ Росу rosu رۈسۇ Басрияб Байитухъ basriyab bayitu] باسرێياب بايێتۇڅ Шагьар ^ahar شاهار БетIерколоб beTerkolob (Избербаш) بېطېركۈلۈب Каспиколоб kas_ikolob (Каспийск) كاسفێكۈلۈب Салануб salanub (Южносухокумск) سالانۇب Салахъ sala] (Хасавюрт) سالاڅ ЦIадухъ `adu] (Дагестанские огни) ڝادۇڅ Чориб xorib (Дербент) چۈرێب Шурагьаб ^urahab (Буйнакск) شۇراهاب an$ib bafaru] gelba] Агъул мухъ avul mu] اغۇل مۇڅ Буршагъиб росдал бо bur^avib rosdal bo بۇرشاغێب رۈسدال بۈ Буршагьиб росу bur^avib rosu بۇرشاغێب رۈسۇ Арсугъиб росу arsuvib rosu ارسۇغێب رۈسۇ Гъудгъулиб росдал бо vudvulib rosdal bo غۇدغۇلێب رۈسدال بۈ Гъудгъулиб росу vudvulib rosu غۇدغۇلێب رۈسۇ Мисиб росу misib rosu مێسێب رۈسۇ ГIамухъ росдал бо famu] rosdal bo عامۇڅ رۈسدال بۈ ГIанкIлухъ росу fanjlu] rosu عانگلۇڅ رۈسۇ ГIамухъ росу famu] rosu عامۇڅ رۈسۇ ЦIирхьеб росу `ir%eb rosu ڝێرڮېن رۈسۇ Шариб росу ^arib rosu شارێب رۈسۇ Дулдугъ иб росдал бо dulduvib rosdal bo دۇلدۇغێب رۈسدال بۈ Дулдугъиб росу dulduvib rosu دۇلدۇغێب رۈسۇ ЯругIиб росу yarufib rosu يارۇعێب رۈسۇ Гъвааб росу vwaab rosu غوائاب رۈسۇ Кехъуниб (Буркиханиб) росу ke]unib rosu كېڅۇنێب رۈسۇ Курагъиб росдал бо kuravib rosdal bo كۇراغێب رۈسدال بۈ Курагъиб росу kuravib rosu كۇراغێب رۈسۇ ХIудигъиб росу \udivib rosu حۇدێغێب رۈسۇ ПитIиб росу _uTib rosu فێطێب رۈسۇ РичIаб росдал бо rizab rosdal bo رێڃاب رۈسدال بۈ РичIаб росу rizab rosu رێڃاب رۈسۇ Бадухъ росу badu] rosu بادۇڅ رۈسۇ Типигъиб росу ti_ivib rosu تێفێغێب رۈسۇ Хьургъиб (Чираг) росу %urvib rosu ڮۇرغێب رۈسۇ Аххди б (Аххцагьиб) мухъ a{dib (a{cahib) mu] اخد ێب (اخښاهێب) مۇڅ Ахд иб (Ахцагьиб ) тахросу a{dib (a{cahib) ta{rosu اخدێب (اخښاهێب) تاخرۈسۇ Ахдиб (Ахцагьиб) росдал бо a{dib (a{cahib) rosdal bo اخدێب (اخښاهێب) رۈسدال بۈ Ахдиб (Ахцагьиб) росу a{dib (a{cahib) rosu اخدێب (اخښاهێب) رۈسۇ Къурукалиб росу qurukalib rosu قۇرۇكالێب رۈسۇ Къутунухъ росу qutunu] rosu قۇتۇنۇڅ Хекемиб росу {ekemib rosu خېكې مێب Гудумиб росу gudumib rosu ڬۇدۇمێب رۈسۇ Жабаб росу $abab rosu جاباب رۈسۇ Зирихъ росу #iri] rosu زێرێڅ رۈسۇ КъакIариб росу qajarib rosu قاگارێب رۈسۇ Калукиб росу kalukib rosu كالۇكێب رۈسۇ Луткуниб росдал бо lutkunib rosdal bo لۇتكۇنێب رۈسدال بۈ Луткуниб росу lutkunib rosu لۇتكۇنێب رۈسۇ ЦIияб Ушуриб росу `iyab u^urib rosu ڝێياب ئۇشۇرێب Сумугъулиб росдал бо sumuvulib rosdal bo سۇمۇغۇلێب رۈسدال بۈ Сумугъулиб росу sumuvulib rosu سۇمۇغۇلێب رۈسۇ Мичегьиб росу mixehib rosu مێچېهێب رۈسۇ Ухулиб росу u{ulib rosu ئۇخۇلێب رۈسۇ Пияриб росу _iyarib rosu فێيارێب رۈسۇ Хинаваб росу {inawab rosu خێناواب رۈسۇ Хуругиб росдал бо {urugib rosdal bo خۇرۇڬێب رۈسدال بۈ Хуругиб росу {urugib rosu خۇرۇڬێب رۈسۇ Гъугъвезиб росу vuvwe#ib rosu غۇغوېزێب رۈسۇ Ялахъ росу yala] rosu يالاڅ رۈسۇ БагIарухъ мухъ bafaru] mu] باعارۇڅ مۇڅ БагIарухъ таххшагьар bafaru] ta{^ahar باعارۇڅ تاخشاهار ГIабранухъ росдал бо fabranu] rosdal bo عابرانۇڅ رۈسدال بۈ ГIабранухъ (Аверяновка) росу fabranu] rosu عابرانۇڅ رۈسۇ Гъоркьросу (Епимовка) росу vorprosu غۈرڨرۈسۇ ГIалискандиб росдал бо faliskandib rosdal bo عالێسكاندێب رۈسدال بۈ ГIалискандиб росу faliskandib rosu عالێسكاندێب رۈسۇ Сангишиб росу sangi^ib rosu سانڬێشێب رۈسۇ КIудияб ГIаршиб росдал бо judiyab far^ib rosdal bo گۇدێياب رۈسدال بۈ КIудияб ГIаршиб (Большая Арешевка) росу judiyab far^ib rosu گۇدێياب عارشێب رۈسۇ МакарилI росу makari/ rosu ماكارێڶ رۈسۇ Жоккоб (Калинина) росу $oKob rosu جۈڭۈب رۈسۇ БагIараб (Красное) росу bafarab rosu باعاراب رۈسۇ БахьмутIа росдал бо ba%muTa rosdal bo باڮمۇطا رۈسدال بۈ БахьмутIа (Бредихинское) росу ba%muTa rosu باڮمۇطا رۈسۇ Мархьуда (К. Марксил росу) росу mar%uda rosu مارڮۇدا رۈسۇ Къацараб (Малое Казыревское) росу qacarab rosu قاښاراب رۈسۇ ЦIадаб росдал бо `adab rosu ڝاداب رۈسدال بۈ КIудияб ЦIадаб (Болшезадоевское) росу judiyab `adab rosu گۇدێياب ڝاداب رۈسۇ ГьитIинаб ЦIадаб (Малая Задоевка) росу hiTinab `adab rosu هێطێناب ڝاداب رۈسۇ МалагIалиб росу malafalib rosu مالاعالێب رۈسۇ ЦIвакухъ (Новогладовка) росу `waku] rosu ڝواكۇڅ رۈسۇ Бурумаб росу burumab rosu بۇرۇماب Парсида (Персидское) росу _arsida rosu فارسێدا Хьунада росдал бо %unada rosdal bo ڮۇنادا رۈسدال بۈ Хьунада (Брянск) росу %unada rosu ڮۇنادا رۈسۇ ЦIияб Чарчариб росу `iyab xarxarib rosu ڝێياب چاچانێب رۈسۇ ЧчугIидухъ (Брянский рибзавод) росу Xufidu] rosu ڿۇعێدۇڅ رۈسۇ Ццебехъ росдал бо Cebe] rosdal bo ڛېبېڅ رۈسدال بۈ Ццебехъ (Вперед) росу Cebe] rosu ڛېبېڅ رۈسۇ Гвангъухъ (Заря Коммун) росу gwanvu] rosu ڬوانغۇڅ ГIорхъидулI росдал бо for]idu/ rosdal bo عۈرڅێدۇڶ رۈسدال بۈ ГIорхъидулI (Кардоновка) росу wi]rib rosu عۈرڅێدۇڶ رۈسۇ Сурахъ (Некрасовка) росу sura] rosu سۇراڅ رۈسۇ ЦIихьулаб (Новонадеждовка) росу `i%ulab rosu ڝێڮۇلاب رۈسۇ КIахъануб (Кохановское) росу ja]anub rosu گاڅانۇب رۈسۇ ЦIиябросу росдал бо `iyab rosdal bo ڝێيابرۈسدال بۈ Шадлихъ (Юбилейное) росу ^adli] rosu ڮۇمێلاب رۈسۇ Шагьрахъ росу (Пригородн ое) ^ahra] rosu شاهراڅ ۈسۇ ЦIиябросу (Новое) `iyab rosu ڝێيابرۈسۇ РакълилI (Мирное) росу raqli/ rosu راقلێڶ رۈسۇ Ахакь (Советское, Садовое) росу a[ap rosu اځاڨ ر ۈسۇ ЦIцIалухъ (Школьное) росу ~alu] rosu ڞالۇڅ رۈسۇ Мухьдахъ (Пролетарское) росу mu%da] rosu مۇڮداڅ رۈسۇ Инкъилаб (Октябрьское) росу inqilab rosu ئێنقێلاب رۈسۇ РикIкIадаб (Дальнее) росу riJadab rosu رێڴاداب رۈسۇ Хужалросо росдал бо {u$alrosu rosdal bo خۇجالرۈسۇ رۈسدال بۈ Хужалросо (Косякино) {u$alrosu خۇجالرۈسۇ Чирмахъ (Бондареновское) росу xirma] rosu چێرماڅ رۈسۇ МикагIиб (Михеевское) росу mikafib rosu مێكاعێب رۈسۇ Рекьиб (Первомайское) росу repib rosu رېڨێب رۈسۇ БагIархъалиб (Первокизлярское) росу bafar]alib rosu باعارڅالێب Шомелиб росдал бо ^omelib rosdal bo شۈمېلێب رۈسدال بۈ Шомелиб (Крайновка) росу ^omelib rosu شۈمېلێب Мангида (Мангул-авул) росу mangida ros u مانڬێدا رۈسۇ ЯгIкъубросу (Коллективизатор) yafqubrosu ياعقۇبرۈسۈ Гумихъ (Судоремонтная Техническая Станция) росу gumi] rosu ڬۇمێڅ رۈسۇ ТIетIелиб (Лопуховка) росу TeTelib rosu طېطېلێب رۈسۇ ЦIияб Теркиб росу `iyab terkib rosu ڝێياب تېركێب Сузухъ (Суюткино) росу su#u] rosu سۇزۇڅ رۈسۇ ЧчугIихъабазул росу (Красный Рыбак) Xufi]aba#ul rosu ڿۇعێڅابازۇل رۈسۇ ЦIияб БахьутIа (Бахтемир) росу `iyab ba%uTa rosu ڝێياب باڮۇطا رۈسۇ Басрияб Теркиб росу basriyab terkib rosu باسرێياب تېركێب رۈسۇ БагIарбодухъ росдал бо bagarbodu] rosdal bo باعاربۈدۇڅ رۈسدال بۈ Хужазухъ (Жданова) росу {u$a#u] rosu خۇجازۇڅ رۈسۇ Бакъбаккукь (Красный Восход) росу baqbaKup rosu باقباڭۇڨ رۈسۇ Хважаколоб (Имени Шаумяна) росу [wa$akolob rosu خواجاكۈلۈب رۈسۇ Жагиб (Рыбалко) росу $agib rosu جاڬێب رۈسۇ ГIорданахъ (Заречное) росу fordana] rosu عۈرداناڅ رۈسۇ Лълъалъадухъ (опытно-мелиоративная станция) росу :a;adu] rosu ڷاڸادۇڅ رۈسۇ ГьитIинаб ГIаршиб росдал бо hiTinab far^ib rosdal bo هێطێناب عارشێب رۈسدال بۈ ГьитIинаб ГIаршиб (Малая Арешевка) росу hiTinab far^ib rosu هێطێناب عارشێب Къараросу (Керликент) qararosu قارارۈسۇ ТIасса Биарахъ (Вышеталовка) росу TaSa biara] rosu طاصا بێئاراڅ رۈسۇ Беразухъ (Новий Бирузак) росу bera#u] rosu بۈرازۇڅ رۈسۇ ЦIияб КахIануб (Н. Кохановское) росдал бо `iyab ka\anub rosdal bo ڝێياب كاحانۇب رۈسدال بۈ ЦIияб КахIануб (Н. Кохановское) росу `iyab ka\anub rosu ڝێياب كاحانۇب رۈسۇ БагIар-лъилъарулI (Красно-октябрьское) росу bafar-;i;aru/ rosu باعارڸێڸارۇڶ رۈسۇ ГьатIанихъ (Новомонастырское) росу haTani] rosu هاطانێڅ رۈسۇ РекьарулI (Новокрестьяновское) росу reparu/ rosu رېڨارۇڶ رۈسۇ ГIалахъ (Степное) росу fala] rosu عالاڅ رۈسۇ ЦIияб ГIарцухъ (Новая Серебряковка) росдал бо `iyab farcu] rosu ڝێياب عارښۇڅ رۈسدال بۈ ЦIияб ГIарцухъ (Новая Серебряковка) росу `iyab farcu] rosu ڝێياب عارښۇڅ رۈسۇ ХъизихъилI (Грузинское) росу ]i#i]i/ rosu څێزێڅێڶ رۈسۇ Угъузихъ (Огузер) росу uvu#i] rosu ئۇغۇزێڅ رۈسۇ Тушималиб (Тушиловка) росу tu^imalib rosu تۇشێمالێب رۈسۇ ТIогьохъ (Цветковка) росдал бо Toho] rosdal bo طۈهۈڅ رۈسدال بۈ ТIогьохъ (Цветковка) росу Toho] rosu طۈهۈڅ رۈسۇ ГIарцухъ (Серебряковка) росу farcu] rosu عارښۇڅ رۈسۇ ЦIцIолбокь (Виноградное) росу ~olbop rosu ڞۈلبۈڨ رۈسۇ ЧIчIегIерулI (Черняевка) росдал бо Zeferu/ rosdal bo ڄېعېرۇڶ رۈسدال بۈ ЧIчIегIерулI росу (Черняевка) Zeferu/ rosu ڄېعېرۇڶ رۈسۇ РагIалдаросулI (Украинское) rafaldarosu/ راعالادرۈسۇڶ Сарсариб росу sarsarib rosu سارسارێب رۈسۇ КIосориб (Большекозыревское) росу josorib rosu گۈسۈرێب رۈسۇ ЦIивулда (Нововладимирское) росу `iwulda rosu ڝێوۇلدا رۈسۇ Магъихъ (Курдюковское) росу mavi] rosu ماغێڅ رۈسۇ Бакъдахъ (Южное) росдал бо baqda] rosdal bo باقداڅ رۈسدال بۈ Бакъдахъ росу baqda] rosu (Южное) باقداڅ رۈسۇ ГIурухъ (Речное) росу furu] rosu عۇرۇڅ رۈسۇ Къараб (Имени Кирова) росу qarab rosu قاراب رۈسۇ ТIандиб (Ясная Поляна) росдал бо Tandib rosu طاندێب رۈسدال بۈ ТIандиб (Ясная Поляна) росу Tandib rosu طاندێب رۈسۇ Габанихъ (Кенафный Завод) росу gabani] rosu ڬابانێڅ رۈسۇ ХьуцIцIиб (Хуцеевка) росу %u~ib rosu ڮۇڞێب رۈسۇ Бакълъул мухъ baq;ul mu] باڨڸۇل مۇڅ МелъелтIа тах х росу me;elTa ta{rosu مېڸېلطا تاخرۈسۇ Гьарадерихъ росдал бо haraderi] rosdal bo هارادېرێڅ رۈسدال بۈ ТIад Гьарадерихъ (Мусекиб) росу Tad haraderi] (musekib) rosu هارادېرێڅ (مۇسېكێب) رۈسۇ Гъоркь Гьарадерихъ (ИнцIлаб) росу vorp haraderi] (in`lab) rosu غۈرڨ هارادېرێڅ (ئێنڝلاب) رۈسۇ БакьулI Гьарадерихъ (Колоб) росу bapu/ haraderi] (kolob) rosu باڨۇڶ هارادېرێڅ (كۈلۈب) رۈسۇ Аргъваниб росдал бо arvwanib rosdal bo ارغوانێب رۈسدال بۈ Аргъваниб росу arvwanib rosu ارغوانێب رۈسۇ Садуб (ЦIияб Аргъваниб) росу sadub (`iyab arvwanib) rosu سادۇب (ڝێياب ارغوانێب) رۈسۇ Нанибикаб росу nanibikab rosu نانێبێكاب رۈسۇ ТIад Инххо росу Tad in{o rosu طاد ئێنخۈ رۈسۇ Гъадариб росу vadarib rosu غادارێب رۈسۇ Данухъ росу danu] rosu دانۇڅ رۈسۇ Игьалиб росдал бо ihalib rosdal bo ئێهالێب رۈسدال بۈ Игьалиб росу ihalib rosu ئێهالێب رۈسۇ Кунзахъ росу kun#a] rosu كۇنزاڅ رۈسۇ Лълъанлълъариб росу :an:arib rosu ڷانڷارێب رۈسۇ ЦIцIаналI росу ~ana/ rosu ڞاناڶ رۈسۇ Ингишуб росу ingi^ub rosu ئێنڬێشۇب رۈسۇ КилалI росу kila/ rosu كێلاڶ رۈسۇ МелъелтIа росдал бо me;elTa rosdal bo مېڸېلطا رۈسدال بۈ МелъелтIа росу me;elTa rosu مېڸېلطا رۈسۇ Басрияб Сивухъ росу basriyab siwu] rosu باسرێياب سێوۇڅ رۈسۇ Нариш иб росу nari^ib rosu نارێشێب رۈسۇ Гъоркь Инххо росу vorp in{o rosu غۈرڨ ئێنخۈ رۈسۇ ЛъаратIа росу ;araTa rosu ڸاراطا رۈسۇ ЦIиликь росдал бо `ilip rosdal bo ڝێلێڨ رۈسدال بۈ ЦIиликь росу `ilip rosu ڝێاێڨ رۈسۇ ЦIияб ЦIиликь росу `iyab `ilip rosu ڝێياب ڝێلێڨ رۈسۇ ЧIиркъатIа росу zirqaTa rosu ڃێرقاطا رۈسۇ ЧIикь росу zip rosu ڃێڨ رۈسۇ Шабдухъ росдал бо ^abdu] rosdal bo شابدۇڅ رۈسدا بۈ Шабдухъ росу ^abdu] rosu شابدۇڅ رۈسۇ ИчичIалиб росу ixizalib rosu ئێچێڃالێب رۈسۇ ЦIундиб росу `undib rosu ڝۇندێب رۈسۇ БежтIа мухъ be$Ta mu] بېجطا مۇڅ БежтIа таххр осу be$Ta ta{rosu بېجطا تاخرۈسۇ БежтIа росу be$Ta rosu بېجطا رۈسۇ Кьадалиб росу padalib rosu ڨادالێب رۈسۇ ХашархотIа росу {a^ar{oTa rosu خاشارځۈطا رۈسۇ Гьунзиб росдал бо hun#ib rosdal bo هۇنزێب رۈسدال بۈ Гьунзиб (Гьонкьо) росу hun#ib rosu هۇنزێب رۈسۇ ГъарбулI (Гьумудкуроб) росу varbu/ rosu غاربۇڶ رۈسۇ НахIада (Нихалалълъа) росу na\ada rosu ناحادا رۈسۇ Хьванросу росдал бо %wanroso rosdal bo ڮوانرۈسۇ رۈسدال بۈ Хьванросу (Качалай) %wanrosu ڮوانرۈسۇ Къарагьиб росу qarahib rosu قاراهێب رۈسۇ ЧIчIегIергохIикь (Каратубе) росу Zefergo\ip rosu ڄېعېرڬۈحێڨ رۈسۇ Болъихъ мухъ bo:i] mu] بۈڷێڅ مۇڅ Болъихъ тах х росу bo:i] ta{rosu بۈڷێڅ تاخرۈسۇ ГIалахъ росу fala] rosu عالاڅ رۈسۇ ГIандиб росдал бо fandib rosdal bo عاندێب رۈسدال بۈ ГIандиб росу fandib rosu عاندێب رۈسۇ Гъунх аб росу vun{ab rosu غۇنخاب رۈسۇ ЦIцIибилтIа росу ~ibilTa rosu ڞێبێلطا رۈسۇ АнссалтIа росдал бо anSalTa rosdal bo انصالطل رۈسدال بۈ АнссалтIа росу anSalTa rosu انصالطا رۈسۇ ЧIубутIлаб росу zubuTlab rosu ڃۇبۇطلاب رۈسۇ ГIашалиб росу fa^alib rosu عاشالێب رۈسۇ Болъихъ росдал бо bo:i] rosdal bo بۈڷێڅ رۈسدال بۈ Болъихъ росу bo:i] rosu بۈڷێڅ رۈسۇ ТIасутIа росу TasuTa rosu طاسۇطا رۈسۇ ГIашиноб росу fa^inob rosu عاشێنۈب رۈسۇ ГъагъалI росу vava/ rosu غاغاڶ رۈسۇ Гъодобериб росдал бо vodoberib rosdal bo غۈدۈبېرێب رۈسدال بۈ Гъодобериб росу vodoberib rosu غۈدۈبېرێب رۈسۇ Зибирхалиб росу #ibir{alib rosu زێبێرخالێب رۈسۇ Беледиб росу beledib rosu بېلېدێب رۈسۇ Зилоб росу #ilob rosu زێلۈب رۈسۇ КванххидалI росу kwan{ida/ rosu كوانخێداڶ رۈسۇ КIижаниб росу ji$anib rosu گێجانێب رۈسۇ МигIарсоб росу mifarsob rosu مێعارسۈب رۈسۇ Муниб росдал бо munib rosdal bo مۇنێب رۈسدال بۈ Муниб росу munib rosu مۇنێب رۈسۇ ГIортIаколоб росу forTakolob rosu عۈرطاكۈلۈب رۈسۇ Рушухаб росу ru^u{ab rosu رۇشۇخاب رۈسۇ Гъоркь Инххело росу vorp in{elo rosu غۈرڨ ئێنخېلۈ رۈسۇ РахатIа росу ra{aTa rosu راخاطا رۈسۇ РикIваниб росдал бо rijwanib rosdal bo رێگوانێب رۈسدال بۈ РикIваниб росу rijwanib rosu رێگوانێب رۈسۇ Бечедаб (Айтхан) росу bexedab rosu بېچېداب رۈسۇ ЖугьутIросу $uhuTrosu جۇهۇط رۈسۇ ТIандо б росу Tandob rosu طاندۈب رۈسۇ Кьохъ росу po] rosu ڨۈڅ رۈسۇ Хелекьуриб росдал бо {elepurib rosdal bo خېلېڨۇرێب رۈسدال بۈ Хелекьуриб росу {elepurib rosu خېلېڨۇرێب رۈسۇ ЦIияб Хелекьуриб росу `iyab {elepurib rosu ڝێياب خېلېڨۇرێب رۈسۇ Чанхъоб росдал бо xan]ob rosdal bo چانڅۈب رۈسدال بۈ Чанхъоб росу xan]ob rosu چانڅۈب رۈسۇ Анхоб росу an{ob rosu انخۈب رۈسۇ Мехекьуриб росу me{epurib rosu مېخېڨۇرێب رۈسۇ Хандоб росу {andob rosu خاندۈب رۈسۇ Шивориб росу ^iworib rosu شێوۈرێب رۈسۇ Шодрода росдал бо ^odroda rosdal bo شۈدرۈدا رۈسدال بۈ Шодрода росу ^odroda rosu شۈدرۈدا رۈسۇ ГIанхвалаб росу fan{walab rosu عانخوالاب رۈسۇ Газалуб мухъ ga#alub mu] ڬازالۇب مۇڅ Рутулиб таххросу rutulib ta{rosu رۇتۇلێب تاخ رۈسۇ Амцариб росдал бо amcarib rosdal bo امښارێب رۈسدال بۈ Амцариб росу amcarib rosu امښارێب رۈسۇ Хъала росу ]ala rosu څالا رۈسۇ Дукълиб (Аракул) росу duqlib rosu دۇقلێب رۈسۇ Бушдиб (Борч) росдал бо bu^dib rosdal bo بۇشدێب رۈسدال بۈ Бушдиб (Борч) росу bu^dib rosu بۇشدێب رۈسۇ ЦIияб Бушдиб росу `iyab bu^dib rosu ڝێياب بۇشدێب رۈسۇ ТIасса ЧIатлухъ росу TaSa zatlu] rosu طاصا ڃاتلۇڅ رۈسۇ ГелмецIиб росдал бо gelme`ib rosdal bo ڬېلمېڝێب رۈسدال بۈ ГелмецIиб росу gelme`ib rosu ڬېلمېڝێب رۈسۇ Къурдулиб росу qurdulib rosu قۇردۇلێب رۈسۇ КIкIалахъ росдал бо Jala] rosdal bo ڴالاڅ رۈسدال بۈ КIкIалахъ росу Jala] rosu ڴالاڅ رۈسۇ Жинихъ росу $ini] rosu جێنێڅ رۈسۇ Аталуб росу atalub rosu اتالۇب رۈسۇ Мухъахъ росу mu]a] rosu مۇڅاڅ رۈسۇ ГьочотIа (Кусур) росу hoxoTa rosu هۈچۈطا رۈسۇ Коршуб росу kor^ub rosu كۈرشۇب رۈسۇ Гьиракиб (Ихрек) росдал бо hirakib rosdal bo هێراكێب رۈسدال بۈ Гьиракиб (Ихрек) росу hirekib rosu هێراكێب رۈسۇ Арануб росу aranub rosu ارانۇب رۈسۇ Къинадиб росу qinadib rosu قێنادێب رۈسۇ НичикIиб (Лучек) росдал бо nixijib rosdal bo نێچێگێب رۈسدال بۈ НичикIиб (Лучек) росу nixijib rosu نێچێگێب رۈسۇ Вурушиб росу wuru^ib rosu وۇرۇشێب رۈسۇ Мишлешиб росу mi^le^ib rosu مێشلېشێب رۈسۇ Муслахъ росу musla] rosu مۇسلاڅ رۈسۇ Мегьрекиб росдал бо mehrekib rosdal bo مېهرېكێب رۈسدال بۈ ЧIилихуруб росу rama%ib rosu ڃێلێخۇرۇب رۈسۇ ЦIудикIиб росу `udijib rosu ڝۇدێگێب رۈسۇ Мегьрекиб росу mehrekib rosu مېهرېكوب رۈسۇ Гъоркь ЧIатлухъ росу vorp zatlu] rosu غۈرڨ ڃاتلۇڅ رۈسۇ Рутулиб росдал бо rutulib rosdal bo رۇتۇلێب رۈسدال بۈ Рутулиб росу rutulib rosu رۇتۇلێب رۈسۇ Хьичедиб росу %ixedib rosu ڮێچېدێب رۈسۇ Къупаб росу qu_ab rosu قۇفاب رۈسۇ Хунухъ росу {unu] rosu ځۇنۇڅ رۈسۇ Пучухъ росу _uxu] rosu فۇچۇڅ رۈسۇ ХъулутIиб росдал бо ]utulib rosdal bo څۇلۇطێب رۈسدال بۈ ХъулутIиб росу ]utulib rosu څۇلۇطێب رۈسۇ Лакуниб росу lakunib rosu لاكۇنێب رۈسۇ ИчIаб росу izab rosu ئێڃاب رۈسۇ Играгьиб росу igrahib rosu ئێڬراهێب رۈسۇ ЦIахуриб росдал бо `a{urib rosdal bo ڝاخۇرێب رۈسدال بۈ ЦIахуриб росу `a{urib rosu ڝاخۇرێب رۈسۇ Микикиб росу mikikib rosu مێكێكێب رۈسۇ Хияхъ росу {iya] rosu خێياڅ رۈسۇ Хо икь (Сюгут) росу {oip rosu خۈئێڨ رۈسۇ Шинац Iиб росдал бо ^ina`ib rosdal bo شێناڝێب رۈسدال بۈ ШинацIиб росу ^ina`ib rosu شێناڝێب رۈسۇ Унаб росу unab rosu ئۇناب رۈسۇ Гелбахъ мухъ gelba] mu] ڬېلباڅ مۇڅ Гелбахъ таххшагьар gelba] ta{rosu ڬېلباڅ تاځشاهار Акнада росу aknada rosu اكنادا رۈسۇ Басрияб Гелбахъ росу basriyab gelba] rosu باسرێياب ڬېلباڅ رۈسۇ ЦIобокь росдал бо `obop rosdal bo ڝۈبۈڨ رۈسدال بۈ ЦIобокь росу `odop rosu ڝۈبۈڨ رۈسۇ ЦIияб Гъадариб росу `iyab vadarib rosu ڝێياب غادارێب رۈسۇ Силдиб (Кироваул) росу sildib rosu سێلدێب رۈسۇ Эркенлъиб (Комсомольское) росу erken;ib rosu ئېركېنڸێب رۈسۇ КIулзеб росу jul#eb rosu گۇلزېب رۈسۇ Миякьуб росу miyapub rosu مێياڨۇب رۈسۇ НичIаб росдал бо nizab rosdal bo نێڃاب رۈسدال بۈ НичIаб (Нечаевка) росу nizab rosu نێڃاب رۈسۇ МацIиб (Мацеевка) росу ma`ib rosu ماڝێب رۈسۇ Дарагабиб (Нижний Чирюрт) росу daragabib rosu داراڬابێب رۈسۇ ЦIияб ЧIчIикIаб росу `iyab Zijab rosu ڝێياب ڄێگاب ИстIалиб росдал бо isTalib rosdal bo ئێسطالێب رۈسدال بۈ ИстIалиб росу isTalib rosu ئێسطالێب رۈسۇ Шушануб росу ^u^anub rosu شۇشانۇب رۈسۇ СултIанилросу sulTanilrosu سۇلطانێلرۈسۇ Чантаросу xantarosu چانتا رۈسۇ Гъуниб мухъ vunib mu] غۇنێب رۈسۇ Гъуниб тах х росу vunib ta{rosu غۇنێب تاخرۈسۇ БацIада росдал бо ba`ada rosdal bo باڝادا رۈسدال بۈ БацIада росу ba`ada rosu باڝادا رۈسۇ Кул аб росу kulab rosu كۇلاب رۈسۇ БухтIиб росу bu{Tib rosu بۇخطێب رۈسۇ Гьонода росу honoda rosu هۈنۈدا رۈسۇ Гъуниб (ХIубикь) росу vunib (\ubip) rosu غۇنێب (حۇبێڨ) رۈسۇ КIкIогьориб росдал бо Johorib rosdal bo ڴۈهۈرێب رۈسدال بۈ КIкIогьориб росу Johorib rosu ڴۈهۈرێب رۈسۇ Гъоркь КIкIогьориб росу vorp Johorib rosu غۈرڨ ڴۈهۈرێب رۈسۇ Къорода росдал бо qoroda rosdal bo قۈرۈدا رۈسدال بۈ Къорода росу qoroda rosu قۈرۈدا رۈسۇ Бириб, Къарадахъ, КьотIа росу birib, qarada], poTa rosu بێرێب، قاراداب، ڨۈطا رۈسۇ Кудалиб росдал бо kudalib rosdal bo كۇدالێب رۈسدال بۈ Кудалиб росу kudalib rosu كۇدالێب رۈسۇ СилтIа росу silTa rosu سێلطا رۈسۇ Кьогъоб (КIкIуяда) росдал бо pohob (Juyada) rosdal bo ڨۈهۈب (ڴۇيادا) رۈسدال بۈ Кьогъоб (КIкIуяда) росу pohob (Juyada) rosu ڨۈهۈب (ڴۇيادا) رۈسۇ Агъада росу avada rosu اغادا رۈسۇ ГIурала росу furala rosu عۇرالا رۈسۇ ГIвала росу fwala rosu عوالا رۈسۇ Балануб росу balanub rosu بالانۇب رۈسۇ КIудияб ГIурала росу judiyab gurala rosu گۇدێياب عۇرالا رۈسۇ ГIамугьариб росу famuharib rosu عامۇهارێب رۈسۇ АссхIабил кули aS\abil kuli اصحابێل كۇلێ Балдукь росу baldup rosu بالدۇڨ رۈسۇ Басариб росу basarib rosu باسارێب رۈسۇ БацIикъварихъ росу ba`iqwari] rosu باڝێقوارێڅ رۈسۇ Гъазилазла росу va#ila#la rosu غازێالزلا رۈسۇ Гъодобериб vodoberib rosu росу غۈدۈبېرێب رۈسۇ Гарбилазда росу garbila#da rosu ڬاربێلازدا رۈسۇ ЗазилкIкIалахъ росу #a#ilJala] rosu زازێلڴالاڅ رۈسۇ Маччада росу maXada rosu ماڿادا رۈسۇ ГIумайлассулазда росу gumaylaSula#da rosu عۇمايصۇلازدا رۈسۇ ХIенда росу \enda rosu حېندا رۈسۇ Чарахъ росу xara] rosu چاراڅ رۈسۇ Шубада росу ^ubada rosu شۇبادا رۈسۇ ГьитIинаб ГIурала росу hiTinab furala rosu هێطێناب عۇرالا رۈسۇ Дадулазда росу dadula#da rosu دادۇلازدا رۈسۇ Ивайлазда росу iwayla#da rosu ئێوايلازدا رۈسۇ Кукер иб росу kukerib rosu كۇكېرێب رۈسۇ Лахчайида росу la{xayida rosu لاخچايێدا رۈسۇ Мугъдаб росу muvdab rosu مۇغداب رۈسۇ ГIобонуб росу fobonub rosu عۈبۈنۇب رۈسۇ РосулI росу rosu/ rosu رۈسۇڶ رۈسۇ Сехъ росу se] rosu سېڅ رۈسۇ Хамагъиб росу {amavib rosu خاماغێب رۈسۇ ХIаццуноб росу \aCunob rosu حاڛۇنۈب رۈسۇ ХIебдиб росу \ebdib rosu حېبدێب رۈسۇ Цамла росу camla rosu ښاملا رۈسۇ Цалада росу calada rosu ښالادا رۈسۇ Чоноб росу xonob rosu چۈنۈب رۈسۇ Эгъеда росу eveda rosu ئېغېدا رۈسۇ ГIенесеруда росу feneseruda rosu عېنېسېرۇدا رۈسۇ МохIоб росу mo\ob rosu مۈحۈب رۈسۇ ГIобохъ росу fobo] rosu عۈبۈڅ رۈسۇ Ругъжаб росдал бо ruv$ab rosdal bo رۇغجاب رۈسدال بۈ Ругъжаб росу ruv$ab rosu رۇغجاب رۈسۇ Мадала росу madala rosu مادالا رۈسۇ МучIула росу muzula rosu مۇڃۇلا رۈسۇ ГIункIкIида росу funJida rosu عێنڴێدا رۈسۇ Хьопориб росу %o_orib rosu ڮۈفۈر رۈسۇ СалтIа росу salTa rosu سالطا رۈسۇ СсугъралI росдал бо Suvra/ rosdal bo صۇغراڶ رۈسدال بۈ СсугъралI росу Suvra/ rosu صۇغراڶ رۈسۇ НакIкIазухъ росу naJa#u] rosu ناڴازۇڅ رۈسۇ Хьиндахъ росу %inda] rosu ڮێنداڅ رۈسۇ ХIотIочIиб росу \oTozib rosu حۈطۈڃێب رۈسۇ ЧIчIохъ росдал бо Zo] rosdal bo ڄۈڅ رۈسدال بۈ ЧIчIохъ росу Zo] rosu ڄۈڅ رۈسۇ ГIурулгьоцIцIиб (ЧIохъ-Комуна) росу furulho~ib rosu عۇرۇلهۈڞێب رۈسۇ Гъамс с укь росу vamSup rosu غامصۇڨ رۈسۇ Шангъода росдал бо ^anvoda rosdal bo شانغۈدا رۈسدال بۈ Шангъода росу ^anvoda rosu شانغۈدا رۈسۇ Шитлиб росу ^itlib rosu شێتلێب رۈسۇ Шуланиб росдал бо ^ulanib rosdal bo شۇلانێب رۈسدال بۈ Шуланиб росу ^ulanib rosu شۇلانێب رۈسۇ ГIунтIиб росу funTib rosu عۇنطێب رۈسۇ ГIахъуши б мухъ fa]u^ib mu] عاڅۇش ێب مۇڅ ГIахъушиб росдал бо fa]u^ib rosdal bo عاڅۇشێب رۈسدال بۈ ГIахъушиб росу fa]u^ib rosu عاڅۇشێب رۈسۇ Цергимахьиб росу cergima%ib rosu ښېرڬێماڮێب رۈسۇ Ургубамахьиб росу urgubama%ib rosu ئۇرڬۇباماڮێب رۈسۇ Гьандрамахьиб росу handrama%ib rosu هاندراماڮێب رۈسۇ Хъаршаб росу har^ab rosu څارشاب رۈسۇ БерхIеинзиб росу ber\ein#ib rosu بېرحېئێنزێب رۈسۇ Гумрамахьиб росу gumrama%ib rosu ڬۇمراماڮێب رۈسۇ ЧIанкIаламахьиб росу zanjalama%ib rosu ڃانگالاماڮێب رۈسۇ ГIайнихъаб росу fayni]ab rosu عاينێڅاب رۈسۇ Пинзимахьиб росу _in#ima%ib rosu فێنزێماڮێب رۈسۇ Семгамахьиб росу semfama%ib rosu سېمڬاماڮێب رۈسۇ Кертугмахьиб росу kertugma%ib rosu كېرتۇڬماڮێب رۈسۇ ГIалиханмахьиб росдал бо fali{anma%ib rosdal bo عالێخانماڮێب رۈسدال بۈ ГIалиханмахьиб росу fali{anma%ib rosu عالێخانماڮێب رۈسۇ ТIасса КамхIамахьиб росу TaSa fali{anma%ib rosu طاصا كامحاماڮێب رۈسۇ АмедхIерхъмахьиб росу amed\er]ma%ib rosu امېدحېرڅماڮێب رۈسۇ Бархъалиб росдал бо bar]alib rosdal bo بارڅالێب رۈسدال بۈ Бархъалиб росу bar]alib rosu بارڅالێب رۈسۇ Хъулиб росу ]ulib rosu څۇلێب رۈسۇ БурхIимакъмахьиб росдал бо bur\imaqma%ib rosdal bo بۇرحێماقماڮێب رۈسۇ Яраймахьиб росу yarayma%ib rosu يارايماڮێب رۈسۇ БурхIимакъмахьиб росу bur\imaqma%ib rosu بۇرحێماقماڮێب رۈسۇ ТIасса Кавкамахьиб росу TaSa kawkama%ib rosu طاصا كاوكاماڮێب رۈسۇ Узнимахьиб росу u#nima%ib rosu ئۇزنێماڮێب رۈسۇ Къакъмахьиб росу qaqma%ib rosu قاقماڮێب رۈسۇ Ахсакъадамахьиб росу a{saqadama%ib rosu اخساقاداماڮێب ЧIигIнимахьиб росу zifnima%ib rosu ڃێعنێماڮێب رۈسۇ Бутриб росу butrib rosu بۇترێب رۈسۇ ТIасса МулебкIиб росу TaSa mulebjib rosu طاصا مۇلېبگێب رۈسۇ ХIапшима росу \a_^imab rosu حافشێما رۈسۇ Гьебагьаб росу hebahab rosu هېباهاب رۈسۇ ХIерхмахьиб росу \er{ma%ib rosu حېرځماڮێب رۈسۇ ХIинтIа росу \inTa rosu حێنطا رۈسۇ Куркимахьиб росу kurkima%ib rosu كۇركێماڮێب رۈسۇ Дубримахьиб росдал бо dubrima%ib rosdal bo دۇبرێماڮێب رۈسدال بۈ ГIаймалабекIиб росу faymalabejib rosu عايمالابېگ رۈسۇ БурхIимахьиб росу bur\ima%ib rosu بۇرحێماڮێب رۈسۇ Дубримахьиб росу dubrima%ib rosu دۇبرێماڮێب رۈسۇ ЦIундимахьиб росу `undima%ib rosu ڝۇندێماڮێب رۈسۇ ХIажнимахьиб росу \a$nima%ib rosu حاجنێماڮێب رۈسۇ Къамкъадамахьиб росу qamqadama%ib rosu قامقاداماڮێب رۈسۇ ХIенкълакъариб росу \enqlaqarib rosu حېنقلاقارێب رۈسۇ Шинкъбалакъада росу ^inqbalaqada rosu شێنقبالاقادا رۈسۇ Шумхримахьиб росу ^um{rima%ib rosu شۇمځرێماڮێب رۈسۇ Вайкъатмахьиб росу wayqatma%ib rosu وايقاتماڮێب رۈسۇ Кавкамахьиб росу kawkama%ib rosu كاوكاماڮێب رۈسۇ Къассагумахьиб росдал бо qaSaguma%ib rosdal bo قاصاڬۇماڮێب رۈسدال بۈ Къассагумахьиб росу qaSaguma%ib rosu قاصاڬۇماڮێب رۈسۇ Гъунамахьиб росу vunama%ib rosu غۇناماڮێب رۈسۇ БикIаламахьиб росу bijalama%ib rosu بێگالاماڮێب رۈسۇ Къадамахьиб росу qadama%ib rosu قاداماڮێب رۈسۇ ТIасса Хъаршлиб росу TaSa ]ar^lib rosu طاصا څارشلێب رۈسۇ Гъоркь Хъаршлиб росу vorp ]ar^lib rosu غۈرڨ څارشلێب رۈسۇ ТIасса ЧIигIамахьиб росу TaSa zifama%ib rosu طاصا ڃێعاماڮێب رۈسۇ Гъоркь ЧIигIамахьиб росу vorp zifama%ib rosu غۈرڨ ڃێعاماڮێب رۈسۇ Къарашимахьиб росу qara^ima%ib rosu قاراشێماڮێب رۈسۇ Букъамахьиб росу buqama%ib rosu بۇقاماڮێب رۈسۇ Урхьулахъариб росу ur%ula]arib rosu ئۇرڮۇلاڅار رۈسۇ МухIиб росу mu\ib rosu مۇحێب رۈسۇ Нахкиб росдал бо na{kib rosdal bo ناخكێب رۈسدال بۈ Нахкиб росу na{kib rosu ناخكێب رۈسۇ ГIерассамахьиб росу feraSama%ib rosu عېراصاماڮێب رۈسۇ Уцулимахьиб росу uculima%ib rosu ئۇښۇلێماڮێب رۈسۇ НецIиб росдал бо ne`ib rosdal bo نېڝێب رۈسدال بۈ НецIиб росу ne`ib rosu نېڝێب رۈسۇ Гиягарамахьиб росу giyagarama%ib rosu ڬێياڬاراماڮێب رۈسۇ ТIузламахьиб росу Tu#lama%ib rosu طۇزلاماڮێب رۈسۇ Мурлатинамахьиб росу murlatinama%ib rosu مۇرلاتێناماڮێب رۈسۇ Уржагимахьиб росу ur$agima%ib rosu ئۇرجاڬێماڮێب رۈسۇ Кулиямахьиб росу kuliyama%ib rosu كۇلێياماڮێب رۈسۇ Караямахьиб росу karayama%ib rosu كاراياماڮێب رۈسۇ Кубримахьиб росу kubrima%ib rosu كۇبرێماڮێب رۈسۇ ТIантIиб росу TanTib rosu طانطێب رۈسۇ ТIебекмахьиб росдал бо Tebekma%ib rosdal bo طېبېكماڮێب رۈسدال بۈ ТIебекмахьиб росу Tebekma%ib rosu طېبېكماڮێب رۈسۇ Гъуладтимахьиб росу vuladtima%ib rosu غۇلادتێماڮێب رۈسۇ Куркабиб росу kurkabib rosu كۇركاكێب رۈسۇ Уручулиб росу uruxulib rosu ئۇرۇچۇلێب رۈسۇ Урхьучимахьиб росдал бо ur%uxima%ib rosdal bo ئۇرڮۇچێماڮێب رۈسدال بۈ Урхьучимахьиб росу ur%uxima%ib rosu ئۇرڮۇچێماڮێب رۈسۇ Куримахьиб росу kurima%ib rosu كۇرێماڮێب رۈسۇ ЦIунимахьиб росу `unima%ib rosu ڝۇنێماڮێب رۈسۇ Усишаб росдал бо usi^ab rosdal bo ئۇسێشاب رۈسدال بۈ Усишаб росу usi^ab rosu ئۇسێشاب رۈسۇ Зилмукъмахьиб росу #ilmuma%ib rosu زێلمۇقماڮێب رۈسۇ Цугниб росдал бо cugnib rosdal bo ښۇڬنێب رۈسدال بۈ Цугниб росу cugnib rosu ښۇڬنێب رۈسۇ ГъулебкIиб росу vulebjib rosu غۇلېبگێب رۈسۇ Урганиб росу urganib rosu ئۇرڬانێب رۈسۇ Шукъта росдал бо ^uqta rosdal bo شۇقتا رۈسدال بۈ Шукъта росу ^uqta rosu شۇقتا رۈسۇ ЦIалакъаниб росу `alaqanib rosu ڝالاقانێب رۈسۇ ГIахьвахъ мухъ fa%wa] mu] عاڮواڅ مۇڅ КIкIаратIа таххросу JaraTa ta{rosu ڴاراطا تاخرۈسۇ ГIанчихъ росдал бо fanxi] rosdal bo عانچێڅ رۈسدال بۈ ГIанчихъ росу fanxi] rosu عانچێڅ رۈسۇ ЦIумалиб росу `umalib rosu ڝۇمالێب رۈسۇ Индира б росу indirab rosu ئێندێراب رۈسۇ Андузиб росу andu#ib rosu اندۇزێب رۈسۇ ГIарчоб росу farxob rosu عارچۈب رۈسۇ ТIад Инххело росдал бо Tad in{elo rosdal bo طاد ئێنخېلۈ رۈسدال بۈ Инххело росу in{elo rosu ئێنخېلۈ رۈسۇ ТIад Инххело (ЧIабакъоро) росу Tad in{elo (zabaqoro) rosu طاد ئێنخېلۈ (ڃاباقۈرۈ) رۈسۇ МаштIада ma^Tada rosu росу ماشطادا رۈسۇ РацилI росу raci/ rosu راښێڶ رۈسۇ Изаноб росу i#anob rosu ئێزانۈب رۈسۇ Ингердахъ росдал бо ingerda] rosdal bo ئێنڬېرداڅ رۈسدال بۈ Ингердахъ росу ingerda] rosu ئێنڬېرداڅ رۈسۇ ХIариб росу \arib rosu حارێب رۈسۇ КIкIаратIа росдал бо JaraTa rosdal bo ڴاراطا رۈسدال بۈ КIкIаратIа росу JaraTa rosu ڴاراطا رۈسۇ Рачабулда росу raxabulda rosu راچابۇلدا رۈسۇ КIудияб росо judiyab rosu گۇدێياب رۈسۇ ЛологъонилI росу lolovoni/ rosu لۈلۈغۈنێڶ رۈسۇ МестIерухъ росу mesTeru] rosu مېسطېرۇڅ رۈسۇ ТIад МагъилI росдал бо Tad mavi/ rosdal bo طاد ماغێڶ رۈسدال بۈ ТIад МагъилI росу Tad mavi/ rosu طاد ماغێڶ رۈسۇ ЦIвакIилколоб росу `wajikolob rosu ڝواگێلكۈلۈب رۈسۇ КъванкIер об росу qwanjerob rosu قوانگېرۈب رۈسۇ Лъибишоб росдал бо ;ibi^ob rosdal bo ڸێبێشۈب رۈسدال بۈ Лъибишоб росу ;ibi^ob rosu ڸێبێشۈب رۈسۇ Лъиссиб росу ;iSib rosu ڸێصێب رۈسۇ ТIукIитIа росу TujiTa rosu طۇگێطا رۈسۇ ЦIцIолода росдал бо ~oloda rosdal bo ڞۈلۈدا رۈسدال بۈ ЦIцIолода росу ~oloda rosu ڞۈلۈدا رۈسۇ ЦIияб ЦIцIолода росу `iyab ~oloda rosu ڝێياب ڞۈلۈدا رۈسۇ ГIаяшаб мухъ faya^ab mu] عاياشا مۇڅ ЦIияб ГIаяшаб таххросу `iyab faya^ab ta{rosu ڝێياب عاياشاب تاخرۈسۇ Алхужашаб росдал бо al{u$a^ab rosdal bo الخۇجاشاب رۈسدال بۈ Алхужашаб (Алхажакент) росу al{u$a^ab rosu الخۇجاشاب رۈسۇ Гьашаб росу ha^ab rosu هاشاب رۈسۇ Баршалиб росу bar^alib rosu بارشالێب رۈسۇ Гергаб росу gergab rosu ڬېرڬاب رۈسۇ Жаваншаб (Жаванкент) росу $awan^ab rosu جاوانشاب رۈسۇ Гьудуллъи (Дружба) росу hudul;i rosu هۇدۇلڸێ رۈسۇ Къапкъашаб (Капкайкент) росу qa_qa^ab rosu قافقاشاب رۈسۇ Дазушаб (Каранай-авул) росу da#u^ab rosu دازۇشاب رۈسۇ ГIаяшаб (Хъаякент) росдал бо faya^ab rosdal bo عاياشاب رۈسدال بۈ ГIаяшаб (Хъаякент) росу faya^ab rosu عاياشاب رۈسۇ Кулкамиб росу kulkamib rosu كۇلكامێب رۈسۇ Сагасиб Вихъриб росдал бо sagasib wi]rib rosdal bo ساڬاسێب وێڅرێب رۈسدال بۈ Сагасиб Вихъриб росу sagasib wi]rib rosu ساڬاسێب وێڅرێب رۈسۇ Вихъриб росу wi]rib rosu وێڅرێب رۈسۇ ЦIияб ГIаяшаб росдал бо `iyab faya^ab rosdal bo ڝێياب عاياشاب رۈسدال بۈ ЦIияб ГIаяшаб росу `iyab faya^ab rosu ڝێياب عاياشاب رۈسۇ Инчихаб росу inxi{ab rosu ئێنچێخاب رۈسۇ ЦцеберекьарулI (Первомайское) росу Cebereparu/ rosu ڝێياب رېڨارۇڶ رۈسۇ Сагасиб Дейбукиб росдал бо sagasib deybukib rosdal bo ساڬاسێب دېيبۇكێب رۈسدال بۈ Сагасиб Дейбукиб росу sagasib deybukib rosu ساڬاسێب دېيبۇكێب رۈسۇ Дейбукиб росу deybukib rosu دېيبۇكێب رۈسۇ ХIусеншаб (Усемикент) росу wi]rib rosu حۇسېنشاب رۈسۇ Утамишаб росу utami^ab rosu ئۇتامێشاب رۈسۇ ДахIадал мухъ da\adal mu] داحادال مۇڅ Уркарахъ тах х шагьар urkara] ta{rosu ئۇركاراڅ تاخشاهار ГIашдиб росдал бо fa^dib rosdal bo عاشدێب رۈسدال بۈ ГIашдиб росу fa^dib rosu عاشدێب رۈسۇ Дирбагъ иб росу dirbavib rosu دێرباغێب رۈسۇ ХудуцIиб росу {udu`ib rosu خۇدۇڝێب رۈسۇ Бускириб росдал бо buskirib rosdal bo بۇسكێرێب رۈسدال بۈ Бускириб росу buskirib rosu بۇسكێرێب رۈسۇ Гьунахъариб росу huna]arib rosu هۇناڅارێب رۈسۇ Гъуладитиб росдал бо vuladitib rosdal bo غۇلادێتێب رۈسدال بۈ Гъуладитиб росу vuladitib rosu غۇلادێتێب رۈسۇ Мирзита росу mir#ita rosu مێرزێتا رۈسۇ Дибгаликиб росу dibgalikib rosu دێبڬالێكێب رۈسۇ Дибгашиб росдал бо dibga^ib rosdal bo دێبڬاشێب رۈسدال بۈ Дибгашиб росу dibga^ib rosu دێبڬاشێب رۈسۇ Иракъиб росу iraqib rosu ئێراقێب رۈسۇ ДугIахъар иб росдал бо dufa]arib rosdal bo دۇعاڅارێب رۈسدال بۈ ДугIахъариб росу dufa]arib rosu دۇعاڅارێب رۈسۇ Мукрисанамахьиб росу mukrisanama%ib rosu مۇكرێساناماڮێب رۈسۇ Хулабаркимахьиб росу {ulabarkima%ib rosu خۇلاباركێماڮێب رۈسۇ Хъишамахьиб росу ]i^ama%ib rosu څێشاماڮێب رۈسۇ Муркарахъмахьиб росу murkara]ma%ib rosu مۇركاراڅماڮێب رۈسۇ Сумиямахьиб росу sumiyamama%ib rosu سۇمێياماڮێب رۈسۇ Узраямахьиб росу u#rayama%ib rosu ئۇزراياماڮێب رۈسۇ НикIабаркимахьиб росу nijabarkima%ib rosu نێگاباركێماڮێب رۈسۇ Сурсарбачиб росу sursarbaxib rosu سۇرسارباچێب رۈسۇ Зилбачиб росу #ilbaxib rosu زێلباچێب رۈسۇ Зубанчиб росу #ubanxib rosu زۇبانچێب رۈسۇ ИцIариб росдал бо i`arib rosdal bo ئێڝارێب رۈسدال بۈ ИцIариб росу i`arib rosu ئێڝارێب رۈسۇ ЧахIрижиб росу xa\ri$ib rosu چاحرێجێب رۈسۇ Санахъариб росу sana]arib rosu ساناڅارێب رۈسۇ Къалкиниб росу qalkinib rosu قالكێنێب رۈسۇ КъарбачIимахьиб росдал бо qarbazima%ib rosdal bo قارباڃێماڮێب رۈسدال بۈ КъарбачIимахьиб росу qarbazima%ib rosu قارباڃێماڮێب رۈسۇ ГIаяцимахьиб росу fayavima%ib rosu عاياښێماڮێب رۈسۇ КIишаб росдал бо ji^ab rosdal bo گێشاب رۈسدال بۈ КIишаб росу ji^ab rosu گێشاب رۈسۇ Шулерчиб росу ^ulerxib rosu شۇلېرچێب رۈسۇ Кудагуб росдал бо kudagub rosdal bo كۇداڬۇب رۈسدال بۈ Кудагуб росу kudagub rosu كۇداڬۇب رۈسۇ Ирагъиб росу iravib rosu ئێراغێب رۈسۇ Къункъиб росу qunqib rosu قۇنقێب رۈسۇ Меусиша б росу meusi^ab rosu مېئۇسێشاب رۈسۇ СутбукIиб росдал бо sutbujib rosdal bo سۇتبۇگێب رۈسدال بۈ СутбукIиб росу sutbujib rosu سۇتبۇگێب رۈسۇ Урцакиб росу urcakib rosu ئۇرښاكێب رۈسۇ Бакъниб росу baqnib rosu باقنێب رۈسۇ Шаласиб росу ^alasib rosu شالاسێب رۈسۇ Тирисанчиб росдал бо tirisanxib rosdal bo تێرێسانچێب رۈسدال بۈ Тирисанчиб (Тилишарчиб) росу tirisanxib (tili^arxib) rosu تێرێسانچێب رۈسۇ Журмачиб росу $urmaxib rosu جۇرماچێب رۈسۇ Урагъиб росдал бо uravib rosdal bo ئۇراغێب رۈسدال بۈ Урагъиб росу uravib rosu ئۇراغێب رۈسۇ ЗилебкIиб росу #ilebjib rosu زێلېبگێب رۈسۇ Шириб росу ^irib rosu شێرێب رۈسۇ Гъузбаяхъ росу vu#baya] rosu غۇزباياڅ رۈسۇ ГIамузгиб росу famu#gib rosu عامۇزڬێب رۈسۇ Урариб росдал бо urarib rosdal bo ئۇرارێب رۈسدال بۈ Урариб росу urarib rosu ئۇرارێب رۈسۇ Турахъаримахьиб росу tura]arima%ib rosu تۇراڅارێماڮێب رۈسۇ Мускилимахьиб росу muskilima%ib rosu مۇسكێلۇماڮێب رۈسۇ ГIаяцуримахьиб росу fayacurima%ib rosu عاياښۇرێماڮێب رۈسۇ Курккимахьиб росу kurKima%ib rosu كۇرڴێماڮێب رۈسۇ Урхьинишаб росу ur%ini^ab rosu ئۇرڮێنێشاب رۈسۇ Къаркъацимахьиб росу qarqacima%ib rosu قارقاښێماڮێب رۈسۇ Уркутамахьиб-1 росу urkutama%ib-1 rosu ئۇركۇتاماڮێب ۱ رۈسۇ Уркутамахьиб-2 росу urkutama%ib-2 rosu ئۇركۇتاماڮێب ۲ رۈسۇ Бутулутамахьиб росу bulutama%ib rosu بۇلۇتاماڮێب رۈسۇ Уркарахъ росдал бо urkara] rosdal bo ئۇركاراڅ رۈسدال بۈ Уркарахъ росу urkara] rosu ئۇركاراڅ رۈسۇ ЦIияб Уркарахъ росу `iyab urkara] rosu ڝێياب ئۇركاراڅ رۈسۇ Хъарбук иб росу ]arbukib rosu څاربۇكێب رۈسۇ Хуршиниб росу {ur^inib rosu خۇرشێنێب رۈسۇ ЦIизгъариб росдал бо `i#varib rosdal bo ڝێزغارێب رۈسدال بۈ ЦIизгъариб росу `i#varib rosu ڝێزغارێب رۈسۇ ЦурагIиб росу curafib rosu ښۇراغێب رۈسۇ Шадниб росу ^adnib rosu شادنێب رۈسۇ ЧIишилиб росу zi^ilib rosu ڃێشێلێب رۈسۇ Ралъдахъ (Морское) росу ra;da] rosu راڸداڅ رۈسۇ УргъабекIиб (Кубачиб) гьен urvabejib hen ئرغابېگ رۈسۇ ДешлахIариб мухъ de^la\arib mu] دېشلاحارێب مۇڅ ДешлахIариб (Сергохъала) тах х росу de^la\arib ta{rosu دېشلاحارێب تاخرۈسۇ ГIаймавмахьиб росдал бо faymawma%ib rosdal bo عايماوماڮێب رۈسدال بۈ ГIаймавмахьиб росу faymawma%ib rosu عايماوماڮێب رۈسۇ ХIабкъаймахьиб росу \abqayma%ib rosu حابقايماڮێب رۈسۇ Чабазимахьиб росу xaba#ima%ib rosu چابازێماڮێب رۈسۇ ГIаялизимахьиб росу fayali#ima%ib rosu عايالێزێماڮێب رۈسۇ Бурдекиб росдал бо burdekib rosdal bo بۇردېكێب رۈسدال بۈ Бурдекиб росу burdekib rosu بۇردېكێب رۈسۇ ТIас с а МахIаргиб росу TaSa ma\argib rosu طاصا ماحارڬێب رۈسۇ Гъоркь МахIаргиб росу vorp ma\argib rosu غۈرڨ ماحارڬێب رۈسۇ Ванашимахьиб росдал бо wana^ima%ib rosdal bo واناشێماڮێب رۈسدال بۈ Ванашимахьиб росу wana^ima%ib rosu واناشێماڮێب رۈسۇ ГIаямахьиб росу fayama%ib rosu عاباماڮێب رۈسۇ Дегваб росдал бо degwab rosdal bo دېڬواب رۈسدال بۈ Дегваб росу degwab rosu دېڬواب رۈسۇ ГIаймазимахьиб росу fayma#ima%ib rosu عايمازێماڮێب رۈسۇ Къанасирагьиб росу qanasirahib rosu قاناسێراهێب رۈسۇ Кич ихIамриб росдал бо kixi\amrib rosdal bo كێچێحامرێب رۈسدال بۈ КичихIамриб росу kixi\amrib rosu كێچێحامرێب رۈسۇ Балтамахьиб росу baltama%ib rosu بالتاماڮێب رۈسۇ Хъачхъалихъ росу ]ax]ali] rosu څاچڅالێب رۈسۇ Мамаросу mamarosu مامارۈسۇ Миглакъасимахьиб росдал бо miglaqasima%ib rosdal bo مێڬلاقاسێماڮێب رۈسدال بۈ Миглакъасимахьиб росу miglaqasima%ib rosu مێڬلاقاسێماڮێب رۈسۇ Кардамахьиб росу qardama%ib rosu كارداماڮێب رۈسۇ ХъулкибекIмахьиб росу ]ulkibejma%ib rosu څۇلكێبېگماڮێب رۈسۇ ХьанцIкъаркъамахьиб росу %an`qarqama%ib rosu ڮانڝقارقاماڮێب رۈسۇ Мургукиб росу murgukib rosu مۇرڬۇكێب رۈسۇ Мурегиб росу muregib rosu مۇرېڬێب رۈسۇ Гъоркь МулебкIиб росдал бо vorp mulebjib rosu غۈرڨ مۇلېبگێب رۈسدال بۈ Гъоркь МулебкIиб росу vorp mulebjib rosu غۈرڨ مۇلېبگێب رۈسۇ ГIайнурбимахьиб росу faynurbima%ib rosu عاينۇربێماڮێب رۈسۇ БахIмахьиб росу ba\ma%ib rosu باحماڮێب رۈسۇ БурхIимахьиб росу bur\ima%ib rosu بۇرحێماڮێب رۈسۇ Уллукимахьиб росу ulukima%ib rosu ئۇلۇكێماڮێب رۈسۇ ЦIурмахьиб росу `urma%ib rosu ڝۇرماڮێب رۈسۇ Арачанамахьиб росу araxanama%ib rosu اراچاناماڮێب رۈسۇ ЦIияб Мугриб росдал бо `iyab mugrib rosdal bo ڝێياب مۇڬرێب رۈسدال بۈ ЦIияб Мугриб росу `iyab mugrib rosu ڝێياب مۇڬرێب رۈسۇ Мугриб росу mugrib rosu مۇڬرێب رۈسۇ ДешлахIариб росдал бо de^la\arib rosdal bo دېشلاحارێب رۈسدال بۈ ДешлахIариб росу de^la\arib rosu دېشلاحارێب رۈسۇ Къадирлаш аб росу qadirla^ab rosu قادێرلاشاب رۈسۇ ХIурахъ росдал бо \ura] rosdal bo حۇراڅ رۈسدال بۈ ХIурахъ росу \ura] rosu حۇراڅ رۈسۇ ГIабурикIиб (Краснопартизанск) росу faburijib rosu عابۇرێگێب رۈسۇ Дибирилросу мухъ dibirilrosu mu] دێبێرێلرۈسۇ مۇڅ Дибирилросу (Бабаюрт) та х хросу dibirilrosu ta{rosu rosu دێبێرێلرۈسۇ (بابايۇرت) تاخرۈسۇ ГIадилросу росдал бо fadilrosu rosadl bo عادێلرۈسۇ رۈسدال بۈ ГIадилросу fadilrosu عادێلرۈسۇ ЧIанкIалросу zanjalrosu ڃانگالرۈسۇ Дибирилросу (Бабаюрт) dibirilrosu دێبێرێلرۈسۇ (بابايۇرت) ГамагохI икь (Геметубе) росдал бо gamago\ip rosdal bo rosu ڬاماڬۈحێڨ رۈسدال بۈ ГамагохIикь (Геметубе) росу gamago\ip rosu ڬاماڬۈحێڨ رۈسۇ ГохI икь росу (Алимпашаюрт) go\iprosu ڬۈح ێڨ رۈسۇ (الێمفاشايۇرت) Гьиндухъ (Герменчик) росу hindu] rosu هێندۇڅ رۈسۇ Хъаладухъ (Ливов №1) росу ]aladu] rosu څالادۇڅ رۈسۇ Буццуриб (Луксембург) росу buCurib rosu بۇڛۇرێب رۈسۇ ХIажилросу (Мужукай) росдал бо \a$ilrosu rosdal bo حاجێلرۈسۇ رۈسدال بۈ ХIажилросу (Мужукай) \a$ilrosu حاجێلرۈسۇ Жаккиб (Янгилбай) росу $aKib rosu جاڭێب رۈسۇ ЦIиябкъарагьаб росу `iyabqarahab rosu ڝێيابقاراهاب رۈسۇ ЦIиябгъалиб (Новая Коса) росдал бо `iyabvalib rosu ڝێيابغالێب رۈسدال بۈ ЦIиябгъалиб (Новая Коса) росу `iyabvalib rosu ڝێيابغالێب رۈسۇ ГIурухъ (Оразгулавул) росу furu] rosu عۈرۇڅ رۈسۇ ЧIухIбигохIикь (Тамазатубе) росдал бо zu\bigo\ip rosdal bo ڃۇحبێڬۈحێڨ رۈسدال بۈ ЧIухIбигохIикь (Тамазатубе) росу zu\bigo\ip rosu ڃۇحبێڬۈحێڨ رۈسۇ БасриябгохIикь (Старое Тамазатубе) росу basriyabgo\ip rosu باسرێيابڬۈحێڨ رۈسۇ Дадалросу dadalrosu دادالرۈسۇ ТIорщалихъ росдал бо Tor&ali] rosdal bo طۈرشالێڅ رۈسدال بۈ ТIоршалихъ росу Tor&ali] rosu طۈرشالێڅ رۈسۇ Шурагьияб (Советское) росу ^urahiyab rosu شۇراهێياب رۈسۇ Уцумилросу ucumilrosu ئۇښۇمێلرۈسۇ ХамухIамалросу (Хамаматюрт) {amu\amalrosu خامۇحامالرۈسۇ ХIасанилросу росдал бо \asanilrosu rosdal bo حاسانێلرۈسۇ رۈسدال بۈ ХIасанилросу \asanilrosu حاسانێلرۈسۇ Шагьбулаткулиб росу ^ahbulatkulib rosu شاهبۇلاتكۇلێب رۈسۇ ИстIалиб мухъ isTalib mu] ئێسطالێب مۇڅ Къасумхуруб таххросу qasum{urub ta{rosu قاسۇمخۇرۇب تاخرۈسۇ Алкъвадараб росдал бо alqwadarab rosdal bo القواداراب رۈسدال بۈ Алкъвадараб росу alqwadarab rosu القواداراب رۈسۇ Сардархуруб росу sardar{urub rosu ساردارخۇرۇب رۈسۇ Агъа-ИстIалиб росдал бо ava-isTalib rosdal bo اغائێطالێب رۈسدال بۈ Агъа-ИстIалиб росу ava-isTalib rosu اغائێسطالێب رۈسۇ Агъа-ИстIалмахьиб росу ava-isTalma%ib rosu اغائێسطالماڮێب رۈسۇ Герейхануб росдал бо gerey{anub rosdal bo ڬېرېيخانۇب رۈسدال بۈ Герейхануб росу gerey{anub rosu ڬېرېيخانۇب رۈسۇ КIирикьиб росу jiripib rosu گێرێڨێب رۈسۇ ДаркIушмахьиб росу darju^ma%ib rosu دارگۇشماڮێب رۈسۇ Испикиб росдал бо is_ikib rosdal bo ئێسفێكێب رۈسدال بۈ Испикиб росу is_ikib rosu ئێسفێكێب رۈسۇ Асаладхуруб росу asalad{urub rosu اسالادخۇرۇب رۈسۇ Салиянуб росу saliyanub rosu سالێيانۇب رۈسۇ Къасумхуруб росдал бо qasum{urub rosdal bo قاسۇمخۇرۇب رۈسدال بۈ Къасумхуруб росу qasum{urub rosu قاسۇمخۇرۇب رۈسۇ КIахцугъиб росу ja{cuvib rosu گاخښۇغێب رۈسۇ Сиидариб росу siidarib rosu سێئێدارێب رۈسۇ КIварчагъуб росдал бо jwarxavub rosdal bo گوارچاغۇب رۈسدال بۈ КIварчагъуб росу jwarxavub rosu گوارچاغۇب رۈسۇ НуцIугъиб росу nu`uvib rosu نۇڝۇغێب رۈسۇ ЦицIигъиб росу ci`ivib rosu ښێڝێغێب رۈسۇ Экениб росу ekenib rosu ئېكېنێب رۈسۇ Курхуруб росу kur{urub rosu كۇرخۇرۇب رۈسۇ ЦIияб Макъариб росдал бо `iyab maqarib rosdal bo ڝێياب ماقارێب رۈسدال بۈ ЦIияб Макъариб росу `iyab maqarib rosu ڝێياب ماقارێب رۈسۇ Чухверхуруб росу xu{wer{urub rosu چۇخوېرخۇرۇب رۈسۇ Къулан-ИстIал иб росу qulan-isTalib rosu قۇلانئێطالێب رۈسۇ Гъетагъиб росдал бо vetavib rosdal bo غېتاغێب رۈسدال بۈ Гъетагъиб росу vetavib rosu غېتاغێب رۈسۇ Сайтархуруб росу saytar{urub rosu سايتارخۇرۇب رۈسۇ Питидхуруб росу _itid{urub rosu فێتێدخۇرۇب رۈسۇ Вини Къартасиб росу wini qartasib rosu وێنێقارتاسێب رۈسۇ Агъа Къартасиб росу ava qartasib rosu اغاقارتاسێب رۈسۇ Татархануб росу tatar{anub rosu تاتارخانۇب رۈسۇ Цумуриб росдал бо cumurib rosdal bo ښۇمۇرێب رۈسدال بۈ Цумуриб росу cumurib rosu ښۇمۇرێب رۈسۇ Гачалхуруб росу gaxal{urub rosu ڬاچالخۇرۇب رۈسۇ Ичиниб росу ixinib rosu ئێچێنێب رۈسۇ Шихидхуруб росдал бо ^i{id{urub rosdal bo شێخێنخۇرۇب رۈسۇ Шихидхуруб росу ^i{id{urub rosu شێخێدخۇرۇب رۈسۇ Бутахуруб росу buta{urub rosu بۇتاخۇرۇب رۈسۇ Зугьрабахуруб росу #uhraba{urub rosu زۇهراباخۇرۇب رۈسۇ Хутуниб росу {utunib rosu خۇتۇنێب رۈسۇ Пиперхуруб росу _i_er{urub rosu فێتېرخۇرۇب رۈسۇ Хупукъ иб росу {u_uqib rosu خۇفۇقێب رۈسۇ Эминхуруб росу emin{urub rosu ئېمێنخۇرۇب رۈسۇ Вини ИстIалиб росу wini isTalib rosu وێنێئێسطالێب رۈسۇ Кулиб мухъ kulib mu] كۇلێب مۇڅ Вачиб таххросу waxib ta{rosu واچێب تاخرۈسۇ Вихьлиб росдал бо wi%lib rosdal bo وێڮلێب رۈسدال بۈ Вихьлиб росу wi%lib rosu وێڮلێب رۈسۇ Сухъияхъ росу su]iya] rosu سۇڅێياڅ رۈسۇ Къаниб росу qanib rosu قانێب رۈسۇ КагIиб росдал бо kafib rosdal bo كاعێب رۈسدال بۈ КагIиб росу kafib rosu كاعێب رۈسۇ Хьоймиб росу %oymib rosu ڮۈيمێب رۈسۇ Кулиб росу kulib rosu كۇلێب رۈسۇ СунбатIулиб росу subanTulib rosu سۇنباطۇلێب رۈسۇ Хъухъиб росу ]u]ib rosu څۇڅێب رۈسۇ Хъусрахьиб росу ]usra%ib rosu څۇسراڮێب رۈسۇ ЦIувкIулиб росу (1) `uwjulib 1 rosu ڝۇوگۇلێب رۈسۇ ЦIувкIулиб росу (2) `uwjulib 2 rosu ڝۇوگۇلێب رۈسۇ ЦIушариб росу `u^arib rosu ڝۇشارێب رۈسۇ ЦIийшаб росу `iyi^ab rosu ڝێيشاب رۈسۇ Къарабдахъ мухъ qarabda] mu] قارابداڅ مۇڅ Къарабдахъ таххросу qarabda] ta{rosu قارابداڅ تا خرۈسۇ Аданахъ росу adana] rosu اداناڅ رۈسۇ Гьелиб росу helib rosu هېلێب رۈسۇ Губдан уб росдал бо gubdanub rosdal bo ڬۇبدانۇب رۈسدال بۈ Губдануб росу gubdanub rosu ڬۇبدانۇب رۈسۇ Сирагьиб росу sirahib rosu سێراهێب رۈسۇ Жангаб росу $anfab rosu جانڬاب رۈسۇ Губданмахьиб (Ленинкент) росу gubdanma%ib rosu ڬۇبدانماڮێب رۈسۇ ГъурбукIиб росу vurbujib rosu غۇربۇگێب رۈسۇ Дургалиб росу durgalib rosu دۇرڬالێب رۈسۇ Ралъдахъ (Зеленоморск) росу ra;da] rosu راڸداڅ رۈسۇ Къарабдахъ, Къардабш аб, Тахалиб (Къарабудахъкент) росу qarabda], qardab^ab, ta{alib rosu قارابداڅ رۈسۇ Къакъашурагьаб росдал бо qaqa^urahab rosdal bo قاقاشۇراهاب رۈسدال بۈ Къакъашурагьаб росу qaqa^urahab rosu قاقاشۇراهاب رۈسۇ Къакъамахьиб росу qaqama%ib rosu قاقاماڮێب رۈسۇ Парилросо (Паравул) _arilrosu فارێرۈسۈ Буйнахъ (Уллубий-авул) росу buyna] rosu nama%ib rosu بۇناڅ رۈسۇ Рохьоб (Агъач-авул) росу ro%ob rosu رۈڮۈب رۈسۇ Манасросу manasrosu ماناسرۈسۇ Манасгьенуб manashenub ماناسهېنۇب ГIачиб (Ачи-Су) росу faxib rosu عاچێب رۈسۇ Къурагь иб мухъ qurahib mu] قۇراغێب مۇڅ Къурагьиб таххросу qurahib ta{rosu قۇراغێب تاځرۈسۇ Гелхениб росдал бо gel{enib rosdal bo ڬېلخېنێب رۈسدال بۈ Гелхениб росу gel{enib rosu ڬېلخېنێب رۈسۇ Квардалиб росу kwardalib rosu كواردالێب رۈسۇ КIириб росдал бо jirib rosdal bo گێرێب رۈسدال بۈ КIириб росу jirib rosu گێرێب رۈسۇ Бахцугъиб росу ba{cuvib rosu باخښۇغێب رۈسۇ Ругуниб росу rugunib rosu رۇڬۇنێب رۈسۇ Сарагиб росу saragib rosu ساراڬێب رۈسۇ Къапириб росу qa_irib rosu قاغێرێب رۈسۇ Кучхуруб росдал бо kux{urub rosdal bo كۇچخۇرۇب رۈسدال بۈ Кучхуруб росу kux{urub rosu كۇچخۇرۇب رۈسۇ АхIмадхуруб (Бугдатепе) росу a\mad{urub rosu احمادخۇرۇب رۈسۇ Къурагьиб росдал бо qurahib rosdal bo قۇراغێب رۈسدال بۈ Къурагьиб росу qurahib rosu قۇراغێب رۈسۇ Хурехуруб росу {ure{urub rosu خۇرۈخۇرۇب رۈسۇ КIутIулиб росдал бо juTulib rosdal bo گۇطۇلێب رۈسدال بۈ КIутIулиб росу juTulib rosu گۇطۇلێب رۈسۇ Эхнигиб росу e{nigib rosu ئېخڬێنێب رۈسۇ Усариб росдал бо usarib rosdal bo ئۇسارێب رۈسدالۈ Усариб росу usarib rosu ئۇسارێب رۈسۇ Хвережиб росу {were$ib rosu ځوېرېجێب رۈسۇ УкIузиб росу uju#ib rosu ئۇگۇزێب رۈسۇ Шимихуруб росдал бо ^imi{urub rosdal bo شێمێخۇرۇب رۈسدال بۈ Шимихуруб росу ^imi{urub rosu شێمێخۇرۇب رۈسۇ Хипежиб росу \i_e$ib rosu خێفېجێب رۈسۇ Урсуниб ursunib rosu ئۇرسۇنێب رۈسۇ Хупукъ росу {u_uq rosu خۇفۇق رۈسۇ Уштулиб росдал бо u^tulib rosdal bo ئۇشتۇلێب رۈسدال بۈ Уштулиб росу u^tulib rosu ئۇشتۇلێب رۈسۇ Ашахуруб росу a^a{urub rosu اشاخۇرۇب رۈسۇ Ашариб росдал бо a^arib rosdal bo اشارێب رۈسدال بۈ Ашариб росу a^arib rosu اشارێب رۈسۇ Куквазиб росу kukwa#ib rosu كۇكوازێب رۈسۇ Аладашаб росу alada^ab rosu الاداشاب رۈسۇ Кумухъ росу kumu] rosu كۇمۇڅ رۈسۇ Маладхуруб росдал бо malad{urub rosdal bo مالادخۇرۇب رۈسدال بۈ Маладхуруб росу malad{urub rosu مالادخۇرۇب رۈسۇ Арабаяриб росу arabayarib rosu ارابايارێب رۈسۇ Лавашиб мухъ lawa^ib mu] لاواشێب مۇڅ Лавашиб таххросу lawa^ib ta{rosu لاواشێب تاخرۈسۇ ГIаршимахьиб росдал бо far^ima%ib rosdal bo عارشێماڮێب رۈسدال بۈ ТIасса ГIаршиб росу TaSa far^ib rosu طاصا عارشێب رۈسۇ Гъоркь ГIаршиб росу vorp far^ib rosu غۈرڨ عارشێب رۈسۇ Буртуниб росу burtunib rosu بۇرتۇنێب رۈسۇ ХъахIабросо (Ахкент) ]a\abrosu څاحاب رۈسۇ ГIаялахъаб росдал бо fayala]ab rosdal bo عايالاڅاب رۈسدال بۈ ГIаялахъаб росу fayala]ab rosu عايالاڅاب رۈسۇ БургIанзимахьиб росу burfan#ima%ib rosu بۇرعانزێماڮێب رۈسۇ Дамкъулакъадаб росу damqulaqadab rosu دامقۇلاقاداب رۈسدال بۈ Зурилавдимахьиб росу #urirawdima%ib rosu زۇرێلاودێماڮێب رۈسۇ Пурамахьиб росу _u rama%ib rosu فۇراماڮێب رۈسۇ ЧахIимахьиб росу xa\ima%ib rosu چاحێماڮێب رۈسۇ Шихшакъакъиб росу ^i{^aqaqib rosu شێخشاقاقێب رۈسدال ТIасса Лабхъумахьиб росдал бо TaSa lab]uma%ib rosdal bo طاصا لابڅۇماڮێب رۈسدال بۈ ТIасса Лабхъумахьиб росу TaSa lab]uma%ib rosu طاصا لابڅۇماڮێب رۈسۇ Гъоркь Лабхъумахьиб росу vorp lab]uma%ib rosu غۈرڨ لابڅۇماڮێب رۈسۇ ТIасса Убекимахьиб росдал бо TaSa ubekima%ib rosdal bo طاصا ئۇبېكێماڮێب رۈسدال بۈ ТIасса Убекимахьиб росу TaSa ubekima%ib rosu طاصا ئۇبېكێماڮێب رۈسۇ ГIайнихъаб росу fayni]ab rosu عاينێڅاب رۈسۇ Чагниб росу xagnib rosu چاڬنێب رۈسۇ Жангамахьиб росдал бо $angama%ib rosdal bo جانڬاماڮێب رۈسدال بۈ Жангамахьиб росу $angama%ib rosu جانڬاماڮێب رۈسۇ ГIелакатмахьиб росу felakatma%ib rosu عېلاكاتماڮێب رۈسۇ Къакъамахьиб росдал бо qaqama%ib rosdal bo قاقاماڮێب رۈسدال بۈ Къакъамахьиб росу qaqama%ib rosu قاقاماڮێب رۈسۇ Бархъалициб, ДитIуншиб росу bar]alicib, diTun^ib rosu بارڅالێښێب، دێطۇنشێب رۈسۇ Хъарлабкоб росдал бо ]arlabkob rosdal bo څارلابكۈب رۈسدال بۈ Хъарлабкоб росу ]arlabkob rosu څارلابكۈب رۈسۇ Сулайбалашаб росу sulaybala^ab rosu سۇلايبالاشاب رۈسۇ КъулецIмаб росу qule`mab rosu قۇلېڝماب رۈسۇ Хъупаб росдал бо ]u_ab rosdal bo څۇفاب رۈسدال بۈ Хъупаб росу ]u_ab rosu څۇفاب رۈسۇ Кундурхиб росу kundur{ib rosu كۇندۇرخێب رۈسۇ ГIамалтимахьиб росу famaltima%ib rosu عامالتێماڮێب رۈسۇ Иргъалимахьиб росу irvalima%ib rosu ئێرغالێماڮێب رۈسۇ Тилагумахьиб росу tilaguma%ib rosu تێلاڬۇماڮێب رۈسۇ Кутишиб росу kuti^ib rosu كۇتێشێب رۈسۇ Лавашиб росу lawa^ib rosu لاواشێب رۈسۇ МикIахIариб росдал бо mija\arib rosdal bo مێگاحارێب رۈسدال بۈ МикIахIариб росу mija\arib rosu مێگاحارێب رۈسۇ Адукмахьиб росу adukma%ib rosu ادۇكماڮێب رۈسۇ ГIайсалакъакъиб росу faysalaqaqib rosu عايسالاقاقێب رۈسۇ Гекнавмахьиб росу geknawma%ib rosu ڬېكناوماڮێب رۈسۇ Жамсуриб росу $amsurib rosu جامسۇرێب رۈسۇ Къардамахьиб росу qardama%ib rosu قارداماڮێب رۈسۇ Субахътимахьиб росу suba]tima%ib rosu سۇباڅتێماڮێب رۈسۇ Тарланкъакъиб росу tarlanqaqib rosu تارلانقاقێب رۈسۇ ХабрелагIелаб росу {abrelafelab rosu خابرېلاعېلاب رۈسۇ ШинкъалабухIнаб росу ^inqalabu\nab rosu شێنقالابۇحناب رۈسۇ МусултIемахьиб росдал бо musulTema%ib rosdal bo مۇسۇلطېماڮێب رۈسدال بۈ МусултIемахьиб росу musulTema%ib rosu مۇسۇلطېماڮێب رۈسۇ ГIалалтиб росу falaltib rosu عالالتێب رۈسۇ Гьургьумахьиб росу hurhuma%ib rosu هۇرهۇماڮێب رۈسۇ Куймамахьиб росу kuymama%ib rosu كۇيماماڮێب رۈسۇ Насшаб росу nas^ab rosu ناسشاب رۈسۇ Гъоркь ЧIугIлиб росу vorp zuflib rosu غۈرڨ ڃۇعلێب رۈسۇ ТIарада ЧIугIлиб росу Tarada zuflib rosu طارادا ڃۇعلێب رۈسۇ УхIлиб росу u\lib rosu ئۇحلێب رۈسۇ ХолагIаяб росу {olafayab rosu ځۈلاعاياب رۈسۇ Урмаб росу urmab rosu ئۇرماب رۈسۇ Хажалколоб росдал бо [a$alkolob rosdal bo حاجالكۈلۈب رۈسدال بۈ Хажалколоб росу [a$alkolob rosu حاجالكۈلۈب رۈسۇ Гъоркь Убекимахьиб росу vorp ubekima%ib rosu غۈرڨ ئۇبېكێماڮێب رۈسۇ ГанчIилкьохъ (Ташкапур) росу ganzilpo] rosu ڬانڃێلڨۈڅ رۈسۇ ХахитIа росу {a{iTa rosu خاخێطا رۈسۇ ЦIцIадахIариб росдал бо ~ada\arib rosdal bo ڞاداحارێب رۈسدال بۈ ЦIцIадахIариб росу ~ada\arib rosu ڞاداحارێب رۈسۇ Дингоб росу dingob rosu دێنڬۈب رۈسۇ Инкъучимахьиб росу inquxima%ib rosu ئێنقۇچێماڮێب رۈسۇ Къаданиб росу qadanib rosu قادانێب رۈسۇ ХъулибухIнаб росу ]ulibu\nab rosu څۇلێبۇحناب رۈسۇ Тарлимахьиб росу tarlima%ib rosu تارلێماڮێب رۈسۇ Хажалтиб росу [a$altib rosu حاجالتێب رۈسۇ ЦIухта б росу `u{tab rosu ڝۇختاب رۈسۇ Чуниб росу xunib rosu چۇنێب رۈسۇ ГIебдалагIаяб росдал бо febdalafayab rosdal bo عېبدالاعاياب رۈسدال بۈ ГIебдалагIаяб росу febdalafayab rosu عېبدالاعاياب رۈسۇ Сусешаб росу suse^ab rosu سۇسېشاب رۈسۇ ТIагьиршаб росу Tahir^ab rosu طاهێرشاب رۈسۇ ХIасашаб росу \asa^ab rosu حاساشاب رۈسۇ ЛъаратIа мухъ ;araTa mu] ڸاراطا مۇڅ ЛъаратIа таххросу ;araTa rosu ڸاراطا تاخرۈسۇ Гъерел иб росдал бо verelib rosdal bo غېرېلێب رۈسدال بۈ Гъерелиб росу verelib rosu غېرېلێب رۈسۇ Белъелда росу be;elda rosu بېڸېلدا رۈسۇ Гъоркьноб росу vorpnob rosu غۈرڨنۈب رۈسۇ ГIулгьеб росу fulheb rosu عۇلغېب رۈسۇ Гъведишиб росдал бо vwedi^ib rosdal bo غوېدێشێب رۈسدال بۈ Гъведишиб росу vwedi^ib rosu غوېدێشێب رۈسۇ ЛъихIаб росу ;i\ab rosu ڸێحاب رۈسۇ Гьендухъ росу hendu] rosu هېندۇڅ رۈسۇ Къамилухъ росдал бо qamilu] rosdal bo قامێلۇڅ رۈسدال بۈ Къамилухъ росу qamilu] rosu قامێلۇڅ رۈسۇ Гъенеколоб росу venekolob rosu غېنېكۈلۈب رۈسۇ Къардиб росдал бо qardib rosdal bo قاردێب رۈسدال بۈ Къардиб росу qardib rosu قاردێب رۈسۇ Гьиндиб росу hindib rosu هێندێب رۈسۇ Колоб росдал бо kolob rosdal bo كۈلۈب رۈسدال بۈ Колоб росу kolob rosu كۈلۈب رۈسۇ Кьанада росу panada rosu ڨانادا رۈسۇ ЦIимгъуда росу `imvuda rosu ڝێمغۇدا رۈسۇ Гьагьариб росу haharib rosu هاهارێب رۈسۇ КIособ росдал бо josob rosdal bo گۈسۈب رۈسدال بۈ КIособ росу josob rosu گۈسۈب رۈسۇ ГьидалI росу hida/ rosu هێداڶ رۈسۇ МагъилI росу mavi/ rosu ماغێڶ رۈسۇ Бусукь росу busup rosu بۇسۇڨ رۈسۇ Хорода росу {oroda rosu ځۈرۈدا رۈسۇ Кутлаб росу kutlab rosu كۇتلاب رۈسۇ Мазада росдал бо ma#ada rosdal bo مازادا رۈسدال بۈ Мазада росу ma#ada rosu مازادا رۈسۇ ТIамуда росу Tamuda rosu طامۇدا رۈسۇ Шидиб росу ^idib rosu شێدێب رۈسۇ РостIа росу rosTa rosu رۈسطا رۈسۇ Хьобохъ росу %obo] rosu ڮۈبۈڅ رۈسۇ Синида росу sinida rosu سێنێدا رۈسۇ НугIрухъ росу nufru] rosu نۇعرۇق رۈسۇ Нихьлида росу ni%lida rosu نێڮلێدا رۈسۇ НачIада росдал бо nazada rosdal bo ناڃادا رۈسدال بۈ НачIада росу nazada rosu ناڃادا رۈسۇ Бежуда росу be$uda rosu بېجۇدا رۈسۇ ХIокьоб росу \opob rosu حۈڨۈب رۈسۇ ТIинчуда росу Tinxuda rosu طێنچۇدا رۈسۇ Жажада росу $a$ada rosu جاجادا رۈسۇ СанигIортIа росдал бо saniforTa rosdal bo سانێعۈرطا رۈسدال بۈ ЦIумилухъ росу `umilu] rosu ڝۇمێلۇڅ رۈسۇ ТIалцухъ росу Talcu] rosu طالښۇڅ رۈسۇ Гъараколоб росу varakolob rosu غاراكۈلۈب رۈسۇ НитIицухъ росу niTicu] rosu نێطێښۇڅ رۈسۇ Росноб росу rosnob rosu رۈسنۈب رۈسۇ ЛъаратIа росдал бо ;araTa rosdal bo ڸاراطا رۈسدال بۈ ЛъаратIа росу ;araTa rosu ڸاراطا رۈسۇ Лъилукь росу ;ilup rosu ڸێلۇڨ رۈسۇ Гьукъалиб росу huqalib rosu هۇقال رۈسۇ ТIохгIорда росу To[forda rosu طۈځعۈردا رۈسۇ Надариб росу nadarib rosu نادارێب رۈسۇ ХIамариб росу \amarib rosu حامارێب رۈسۇ Барнаб росу barnab rosu بارناب رۈسۇ ТIохьотIа росдал бо To%oTa rosdal bo طۈڮۈطا رۈسدال بۈ ТIохьотIа росу To%oTa rosu طۈڮۈطا رۈسۇ СанигIортIа росу saniforTa rosu سانێعۈرطا رۈسۇ Хадиялаб росдал бо {adiyalab rosdal bo خادێيالاب رۈسدال بۈ Хадиялаб росу {adiyalab rosu خادێيالاب رۈسۇ НикIаруб росу nijarub rosu نێگارۇب رۈسۇ ТIадиялаб росу Tadiyalab rosu طادێيالاب رۈسۇ СикIаруб росу sijarub rosu سێگارۇب رۈسۇ Хидиб росдал бо {idib rosdal bo خێدێب رۈسدال بۈ Хидиб росу {idib rosu خێدێب رۈسۇ Гъебгъуда росу vebvuda rosu غېبغۇدا رۈسۇ Хортаб росу {ortab rosu خۈرتاب رۈسۇ АнгIада росу anfada rosu انعادا رۈسۇ Кьобзода росу pob#oda rosu ڨۈبزۈدا رۈسۇ ЧIилда росу zilda rosu ڃێلدا رۈسۇ Хьиндахъ росдал бо %inda] rosdal bo ڮێنداڅ رۈسدال بۈ Хьиндахъ росу %inda] rosu ڮێنداڅ رۈسۇ Кверсакь росу kwersap rosu كوېرساڨ رۈسۇ Кишдакь росу ki^dap rosu كێشداڨ رۈسۇ Микдакь росу mikdap rosu مێكداڨ رۈسۇ Сабда росу sabda rosu سابدا رۈسۇ Кьаниб росу panib rosu ڨانێب رۈسۇ Чарахъ росу xara] rosu چاراڅ رۈسۇ Жалда росу $alda rosu جالدا رۈسۇ Изтаб росу i#tab rosu ئێزتاب رۈسۇ ЧIадаколоб росдал бо zadakolob rosdal bo ڃاداكۈلۈب رۈسدال بۈ ЧIадаколоб росу zadakolob rosu ڃاداكۈلۈب رۈسۇ Къобосида росу qobosida rosu قۈبۈسێدا رۈسۇ СарагIориб росу saraforib rosu ساراعۈرێب رۈسۇ МачIариб росу mazarib rosu ماڃارێب رۈسۇ ЧIодода росу zododa rosu ڃۈدۈدا رۈسۇ Гъоркьросо vorproso rosu غۈرڨرۈسۇ Анцухъ росу ancu] rosu انښۇڅ رۈسۇ ЧIорода росдал бо zoroda rosdal bo ڃۈرۈدا رۈسدال بۈ ЧIорода росу zoroda rosu ڃۈرۈدا رۈسۇ Салда росу salda rosu سالدا رۈسۇ Шидиб росдал бо ^idib rosdal bo شێدێب رۈسدال بۈ Шидиб росу ^idib rosu شێدێب رۈسۇ Ланда росу landa rosu لاندا رۈسۇ НухтIаколоб росу nu[Takolob rosu نۇځطاكۈلۈب رۈسۇ КIарада росу jarada rosu گارادا رۈسۇ ХIантIаколоб росу \anTakolob rosu حانطاكۈلۈب رۈسۇ СантIа росу sanTa rosu سانطا رۈسۇ Бочохъ росу boxo] rosu بۈچۈڅ رۈسۇ ХIинтIида росу \inTida rosu ب ۇرا نچێب رۈسۇ ТIохъ росу To] rosu طۈڅ رۈسۇ ХIадаколоб росу \adakolob rosu حاداكۈلۈب رۈسۇ Харада росу {arada rosu خارادا رۈسۇ Гьиндиб росдал бо hindib rosdal bo هێندێب رۈسدال بۈ Бугьнада (Ибрагьимотар) росу buhnada rosu بۇهنادا رۈسۇ ТIадиял аб (Калининаул) росу Tadiyalab rosu طادێيالاب رۈسۇ МухIарамхур уб мухъ mu\aram{urub mu] مۇحارامحۇرۇب مۇڅ МухIарамхуруб таххросу mu\aram{urub ta{rosu مۇحارامخۇرۇب تاخرۈسۇ Азадвиб росу a#adwib rosu ازادوێب رۈسۇ Билбилмахьиб росдал бо bilbilma%ib rosdal bo بێلبێلماڮێب رۈسدال بۈ Билбилмахьиб росу bilbilma%ib rosu بێلبێلماڮێب رۈسۇ Ралъдахъ (Приморское) росу ra;da] rosu راڸداڅ رۈسۇ Бутмахьиб росу butma%ib rosu بۇتماڮێب رۈسۇ Гъапцагьаб росу va_cahab rosu غافښاهاب رۈسۇ Гарагъаруб росдал бо garavarub rosdal bo ڬاراغارۇب رۈسدال بۈ Гарагъаруб росу faravarub rosu ڬاراغارۇب رۈسۇ Макъармахьиб росу maqarma%ib rosu ماقارماڮێب رۈسۇ Гилигиб росу giligib rosu ڬێلێڬێب رۈسۇ Къапирмахьиб росдал бо qa_irma%ib rosdal bo قافێرماڮێب رۈسدال بۈ Къапирмахьиб росу qa_irma%ib rosu قافێرماڮێب رۈسۇ Кучунармахьиб росу kuxunarma%ib rosu كۇچۇنارماڮێب رۈسۇ ГазардакIамахьиб росу ga#ardajama%ib rosu ڬازارداگاماڮێب رۈسۇ Къартасмахьиб росу qartasma%ib rosu قارتاسماڮێب رۈسۇ Куркаруб росдал бо kurkarub rosdal bo كۇركارۇب رۈسدال بۈ Куркаруб росу kurkarub rosu كۇركارۇب رۈسۇ Хурелиб росу {urelib rosu خۇرېلێب رۈسۇ Чепелиб росу xe_elib rosu چېفېلێب رۈسۇ Къу сунуб росу qusunub rosu قۇسۇنۇب رۈسۇ МухIарамхуриб росдал бо mu\aram{urib rosdal bo مۇحارامخۇرێب رۈسدال بۈ МухIарамхуриб росу mu\aram{urib rosu مۇحارامخۇرێب رۈسۇ ТIагьирхуриб росу Tahir{urib rosu طاهێرخۇرێب رۈسۇ Мугъверганиб росу muvwerganib rosu مۇغوېرڬانێب رۈسۇ ЦIияб Авулуб росдал бо `iyab awulub rosdal bo ڝێياب اوۇلۇب رۈسدال بۈ ЦIияб Авулуб росу `iyab awulub rosu ڝێياب اوۇلۇب رۈسۇ Киличхануб росу kilix{anub rosu كێلێچخانۇب رۈسۇ Харахубаб росу {ara{ubab rosu خاراخۇباب رۈسۇ Уружбаб росдал бо uru$bab rosdal bo ئۇرۇجباب رۈسدال بۈ Уружбаб росу uru$bab rosu ئۇرۇجباب رۈسۇ Ярукъваларуб росу yaruqwalarub rosu يارۇقوالارۇب رۈسۇ Самуриб росу samurib rosu سامۇرێب رۈسۇ Шуравахъ (Советское) росу ^urawa] rosu شۇراواڅ رۈسۇ ТIагьирхурмахьиб росдал бо Tahir{urma%ib rosdal bo طاهێرحۇرماڮێب رۈسدال بۈ ТIагьирхурмахьиб росу Tahir{urma%ib rosu طاهێرحۇرماڮێب رۈسۇ Хутунмахьиб росу {utunma%ib rosu خۇتۇنماڮێب رۈسۇ Хужамахьиб росу {u$ama%ib rosu حۇجاماڮێب رۈسۇ Чахчахмахьиб росу xa{xa{ma%ib rosu چاخچاخماڮێب رۈسۇ Пилериб росу _ilerib rosu فێلېرێب رۈسۇ ЦIелегьуниб росу `elehunib rosu ڝېلېهۇنێب رۈسۇ Ярагмахьиб yaragma%ib rosu ياراڬماڮێب رۈسۇ НахъбакIиб мухъ na]bajib mu] ناڅباگێب مۇڅ Дилимиб тах х росу dilimib ta{rosu دێلێمێب رۈسۇ Алмахъ росу alma] rosu الماڅ رۈسۇ ГIаркьухъ росдал бо farpu] rosdal bo عارڨۇڅ رۈسدال بۈ ГIаркьухъ росу farpu] rosu عارڨۇڅ رۈسۇ Ахтачихъ росу a{taxib rosu اختاچێڅ رۈسۇ ИмангIалиросо imanfalilrosu ئێمانعالێرۈسۈ ХъахIаблъаратIа (Ахъсу) росу ]a\ab;araTa rosu څاحابڸاراطا Буртинаб росу burtinab rosu بۇرتێناب رۈسۇ Генуахикь (Гертма) росу genua[ip rosu ڬېنۇئاځێڨ ЦIулакьодукь (Гьозултала) росу `ulapodu] rosu ڝۇلاڨۈدۇڨ Гуниб росу gunib rosu ڬۇنێب رۈسۇ Дилимиб росу dilimib rosu دێلێمێب رۈسۇ ИчкIаб росу ixjab rosu ئێچگاب رۈسۇ Саларосо (Калининаул) salarosu سالارۈسۈ Ахчадаб (Ленинаул) росу a[daxab rosu اخچاداب رۈسۇ Хубариб росдал бо {ubarib rosdal bo خۇبارێب رۈسدال بۈ Хубариб росу {ubarib rosu خۇبارێب رۈسۇ Ихха (Гьодориб) росу i{ab rosu ئێخا رۈسۇ Ххадумгьенуб (Дубки) гьен {adumhenub hen خادۇمهېنۇب Нугъай мухъ nuvaymu] نۇغاي مۇڅ Рохьомактабиб тах х росу ro%omaktabib rosu رۈڮۈماكتابێب تاخرۈسۇ Асланбегиб росдал бо aslanbegib rosu اسلانبېڬێب رۈسدال بۈ Басрияб росу (Ленинаул) basriyab rosu باسرێياب رۈسۇ Татлибулакиб росу tatlibulakib rosu تاتلێبۇلاكێب رۈسۇ Асланбегиб росу aslanbegib rosu ايلانبېڬێب رۈسۇ ХъаркIасиб росдал бо ]arjasib rosdal bo څارگاسێب رۈسدال بۈ ХъаркIасиб росу ]arjasib rosu څارگاسێب رۈسۇ Буранчиб росу buranxib rosu بۇرانچێب رۈسۇ ЧIчIегIер-иццухъ (Карасу) росдал бо Zefer-iCu] rosdal bo ڄېعېر ئێڛۇڅ رۈسدال بۈ ЧIчIегIер-иццухъ росу Zefer-iCu] rosu ڄېعېر ئێڛۇڅ رۈسۇ ИццулгохIикь (Сулутюбе) росу iCulgo\ip rosu ئێڛۇلڬۈحێڨ رۈسۇ ХъахIилгохIикь (Коктюбе) росдал бо ]a\ilgo\ip rosdal bo څاحێلڬۈحێڨ رۈسدال بۈ БетIергохIикь (Нариман) росу beTergo\ip rosu بېطېرڬۈحێڨ رۈسۇ БахIарчиб (Батыр-Мурза) росу ba\arxib rosu باحارچێب رۈسۇ Швамихъ (Шумли-Олик) росу ^wami] rosu شوامێڅ رۈسۇ Салиб (Кумли) росу salib rosu سالێب رۈسۇ Кунбатараб росу kunbatarab rosu كۇنتباراب رۈسۇ ГьоркьогохIикь (Ортатюбе) росдал бо hopogo\ip rosdal bo هۈرڨۈڬۈحێڨ رۈسدال بۈ ГьоркьогохIикь (Ортатюбе) росу horpogo\ip rosu هۈرڨۈڬۈحێڨ رۈسۇ Рокъоб (Уй-Салган) росу roqob rosu رۈقۈب رۈسۇ Рохьомактаб иб (Терекли - Мектеб) росу ro%omaktabib rosu رۈڮۈماكتابێب رۈسۇ БагIаргохIикь (Червленные Буруны) росу bafargo\ip rosu باعارڬۈحێڨ رۈسۇ Адигъаб (Эдиге) росу adivab rosu ادێغاب رۈسۇ Салахъ мухъ sala] mu] سالاڅ مۇڅ Салахъ таххшагьар sala] ta{^ahar سالاڅ تاخرۈسۇ ХIажилросу (Ажимажагат-юрт) \a$il rosu حاجێلرۈسۇ ГIадилкулиб росдал бо fadilkulib rosdal bo عادێلكۇلێب رۈسدال بۈ ГIадилкулиб росу fadilkulib rosu عادێلكۇلێب رۈسۇ Къадиркулиб росу qadirkulib rosu قادێركۇلێب رۈسۇ Туталиб росу tutalib rosu تۇتالێب رۈسۇ Ахъбулатросу a]bulatrosu اڅبۇلابرۈسۇ Яхсиб росу ya{sib rosu ياخسێب رۈسۇ Байрамрос дал бо bayramrosdal bo بايرامرۈسدال بۈ Байрамросу bayramrosu بايرامرۈسۇ Ганжаросу gan$arosu ڬانجارۈسۇ Баматросу bamat rosu باماترۈسۇ Баташросу bata^rosu باتاشرۈسۇ БатIалросдал бо baTalrosdal bo باطالرۈسدال بۈ БатIалросу baTalrosu باطالرۈسۇ ГIумачросу fumazrosu ع ۇماچ رۈسۇ Гъурубахъ (Борагангечув) росу vuruba] rosu غۇرۇباڅ رۈسۇ Кванххида (Дзержинское) росу kwan{ida rosu كوانخێدا رۈسۇ Долиб росдал бо dolib rosdal bo دۈلێب رۈسدال بۈ Долиб (Казмаавул) росу dolib rosu دۈلێب رۈسۇ ГIумаркулиб росу fumarkulib rosu عۇماركۇلێب رۈسۇ Хъандаросу (Кандаур-авул) ]andarosu څاندارۈسۇ Хъарланросу росдал бо ]arlanrosdal bo څارلانرۈسدال بۈ Хъарланросу ]arlanrosu څارلانرۈسۇ Байрам уб росу bayramub rosu بايرامۇب رۈسۇ ГохIракьуб росдал бо go\rapub rosdal bo ڬۈحراڨۇب رۈسدال بۈ ГохIракьуб (Кокрек) росу go\rapub rosu ڬۈحراڨۇب رۈسۇ Буртиколоб (маххул нухлул чI чI ейбакI Хъарланросу) росу burtikolob rosu بۇرتێكۈلۈب رۈسۇ Кустакиб росдал бо kustakib rosdal bo كۇستاكێب رۈسدال بۈ Кустакиб росу kustakib rosu كۇستاكێب رۈسۇ Идариб (Пятилетка) росу idarib rosu ئێدارێب رۈسۇ Лакълакъросу laqlaqrosu لاقلاقرۈسۇ Къуруш иб росу quru^ib rosu قۇرۇشێب رۈسۇ МухъитIа росдал бо mu]iTa rosdal bo ڬۈحراڨ رۈسۇ МухъитIа (Могилевское) росу mu]iTa rosu مۇڅێطا رۈسۇ Петрахъ (Петраковское) росу _etra] rosu فېتراڅ رۈسۇ Мокъсоб росу moqsob rosu مۈقسۈب رۈسۇ Нуцалросу nucalrosu نۇښالرۈسۇ Санамахьиб (ЦIияб Костек) росу sanama%ib rosu ساناماڮێب رۈسۇ ЦIияб ГъагъалI росу `iyab vava/ rosu ڝێياب غاغاڶ رۈسۇ ЦIиябросу росдал бо `iyab rosdal bo ڝێيابرۈسۇ رۈسدال بۈ ЦIиябросу `iyabrosu ڝێيابرۈسۇ ЦIцIолбохъ (Кемсиюрт) росу ~olbo] rosu ڞۈلبۈڅ رۈسۇ ЦIияб Сасикь росу `iyab sasip rosu ڝێياب ساسێڨ رۈسۇ НургIадилросу (Нурадилово) nurfadilrosu نۇرعادێلرۈسۇ ЛъилъарулI росдал бо ;i;aru/ rosu ڸێڸارۇڶ رۈسدال بۈ ЛъилъарулI (Октябрьское) росу ;i;aru/ rosu ڸێڸارۇڶ رۈسۇ Кьодухъ (Гребенской Мост) росу podu] rosu ڨۈدۇڅ رۈسۇ ГIусмануб росдал бо fusmanub rosdal bo عۇسمانۇب رۈسۇ ГIусмануб (Осман-юрт) fusmanub rosu عۇسمانۇب رۈسۇ Симсириб росу simsirib rosu سێمسێرێب رۈسۇ Санкьада (Первомайское) росу sanpada rosu سانڨادا رۈسۇ ТIадросу росдал бо Tadrosdal bo طادرۈسۇ رۈسدال بۈ ТIадросу (Покровское) Tadrosu طادر ۈسۇ رۈسۇ ГIабдурашид иб росу fabdura^idib rosu عابدۇراشێدێب Ахикь (Садовое) росу a[ip rosu اځێڨ رۈسۇ Сиухъ росу siu] rosu سێئۇڅ رۈسۇ ТIунсикь (Советское) росу Tunsip rosu طۇنسێڨ رۈسۇ Бакъукь (Солнечное) росу baqup rosu باقۇڨ رۈسۇ СулебкIиб росу sulebjib rosu سۇلېبگێب رۈسۇ ТIамиросу росдал бо Tamirosu rosdal bo طامێرۈسۇ رۈسدال بۈ ТIамиросу (Темир-авул) Tamirosu طامێرۈسۇ رۈسۇ Гьакъуб (Гоксув) росу haqub rosu هاقۇب رۈسۇ Гьаквариб (Теречное) росу hakwarib rosu هاكوارێب رۈسۇ ТIукIитIа росу TujiTa rosu طۇگێطا رۈسۇ Х х алатабкулиб (Тотурбийкала) росу {alatabkulib rosu خالاتابكۇلێب رۈسۇ Хамавросу {amawrosu خاماورۈسۇ ЦIияб ИчичIалиб росу `iyab ixizalib rosu ڝێياب ئێچێڃالێب رۈسۇ Чагъаб росу xavab rosu چاغاب رۈسۇ Шагьада росу ^ahada rosu شاهادا رۈسۇ Индираб росу indirab rosu ئێندێراب رۈسۇ Табасаран уб мухъ tabasaranub mu] تاباسارانۇب مۇڅ Хучниб таххросу {uxnib ta{rosu خۇچنێب تاخرۈسۇ Аракиб росдал бо arakib rosdal bo اراكێب رۈسدال بۈ Аракиб росу arakib rosu اراكێب رۈسۇ ЦIияб Лижаб росу `iyab li$ab rosu ڝێياب لێجاب رۈسۇ ЦIухдигъиб росу `u{divib rosu ڝۇخدێغێب رۈسۇ Лижаб росу li$ab rosu لێجاب رۈسۇ Архьитиб росдал бо ar%itib rosdal bo ارڮێتێب رۈسدال بۈ Архьитиб росу ar%itib rosu ارڮێتێب رۈسۇ ЦIанакиб росу `anakib rosu ڝاناكێب رۈسۇ Рушвилиб росу ru^wilib rosu رۇشوێلێب رۈسۇ Гьимшинигъиб росу him^inivib rosu هێمشێنێغێب رۈسۇ Бургьангъулиб росдал бо burhanvulib rosdal bo بۇرهانغۇلێب رۈسدال بۈ Бургьангъулиб (ЦIийигъул) росу burhanvulib rosu بۇرهانغۇلێب (ڝێيێغۇلێب) رۈسۇ Хьурахъ росу %ura] rosu ڮۇراڅ رۈسۇ Ккумиб росдал бо Kumib rosdal bo ڭۇمێب رۈسدال بۈ Курагъиб росу kuravib rosu كۇراغێب رۈسۇ Ккумиб росу Kumib rosu ڭۇمێب رۈسۇ Апнаб росу a_nab rosu افناب رۈسۇ СикIухъ росу siju] rosu سێگۇڅ رۈسۇ Ккувлигъиб росу Kuwlivib rosu ڭۇولێغێب رۈسۇ СертIилиб росу serTilib rosu سېرطێلێب رۈسۇ Ханакиб росу {anakib rosu خاناكێب رۈسۇ Ккурихъ росдал бо Kuri] rosdal bo ڭۇرێڅ رۈسدال بۈ Ккурихъ росу Kuri] rosu ڭۇرێڅ رۈسۇ Лахиб росу la{ib rosu لاخێب رۈسۇ Дагьниб росу dahnib rosu داغنێب رۈسۇ Гисикиб росу fisikib rosu ڬێسێكێب رۈسۇ Гугьрагъиб росу guhravib rosu ڬۇهراغێب رۈسۇ Кувагъиб росу kuwavib rosu كۇواغێب رۈسۇ Гухрагиб росу gu{ragib rosu ڬۇخراڬێب رۈسۇ Дарвагъиб росу darwavib rosu دارواغێب رۈسۇ Жулжагъиб росдал бо $ul$avib rosdal bo جۇلجاغێب رۈسدال بۈ Жулжагъиб росу $ul$avib rosu جۇلجاغێب رۈسۇ Юргулигъиб росу yurgulivib rosu يۇرڬۇلێغێب رۈسۇ Къулипиб росу quli_ib rosu قۇلێفێب رۈسۇ Жулжунипиб росу $un$uni_ib rosu جۇلجۇنێفێب رۈسۇ Ергунигъиб росу yergunivib rosu يېرڬۇنێغێب رۈسۇ Хархиниб росу {ar{inib rosu خارخێنێب رۈسۇ Гьесихъ росу hesi] rosu هېسێڅ رۈسۇ ТIивакиб (Дюбек) росдал бо Tiwakib rosdal bo طێواكێب رۈسدال بۈ ТIивакиб (Дюбек) росу Tiwakib rosu طێواكێب رۈسۇ ХустIилиб росу {usTilib rosu خۇسطێلێب رۈسۇ Гурхуниб росу gur{unib rosu ڬۇرخۇنێب رۈسۇ Аршиб (Ерси) росдал бо ar^ib rosdal bo ارشێب رۈسدال بۈ Аршиб (Ерси) росу ar^ib rosu ارشێب رۈسۇ Зилиб росу #ilib rosu زێلێب رۈسۇ Куркаккиб росдал бо kurkaKib rosdal bo كۇركاڭێب رۈسۇ Куркаккиб росу kurkaKib rosu كۇركاڭێب رۈسۇ ЖугътIилиб росу $uvTilib rosu جۇغطێلێب رۈسۇ Вечриккиб росу wexriKib rosu وېچرێڭێب رۈسۇ СикIаб росу sijab rosu سێگاب رۈسۇ Марагъаб росдал бо maravab rosdal bo ماراغاب رۈسدال بۈ Марагъаб росу maravab rosu ماراغاب رۈسۇ ЦIайипитиб (Гелинбатан) росу `ayi_itib rosu ڝايێفێتێب رۈسۇ СиртIичиб росу sirTixib rosu سێرطێچێب رۈسۇ ТинитIиб росдал бо tiniTib rosdal bo تێنێطێب رۈسدال بۈ ТинитIиб росу tiniTib rosu تێنێطێب رۈسۇ Турупиб росу turu_ib rosu تۇرۇفێب رۈسۇ ПуркIилиб росу _urjilib rosu فۇرگێلێب رۈسۇ ТIурагъиб росдал бо Turavib rosdal bo طۇراغێب رۈسدال بۈ ТIурагъиб росу Turavib rosu طۇراغێبێب رۈسۇ НичIрасиб росу nizrasib rosu نێڃراسێب رۈسۇ Халагъиб росдал бо {alavib rosdal bo خالاغێب رۈسدال بۈ Халагъиб росу {alavib rosu خالاغێب رۈسۇ Жулиб росу $ulib rosu جۇلێب رۈسۇ Бухьнагъиб росу bu%navib rosu بۇڮناغێب رۈسۇ Гьапилиб росдал бо ha_ilib rosdal bo هافێلێب رۈسدال بۈ Гьапилиб росу ha_ilib rosu هافێلێب رۈسۇ ТIатилиб росу Tatilib rosu طاتێلێب رۈسۇ Къужник иб росдал бо qu$nikib rosdal bo قۇجنێكێب رۈسدال بۈ Хьарагъ иб росу %aravib rosu ڮاراغێب رۈسۇ Къужникиб росу qu$nikib rosu قۇجنێكێب رۈسۇ Шилаб росу ^ilab rosu شێلاب رۈسۇ Улузиб росу ulu#ib rosu ئۇلۇزێب رۈسۇ ЧIурдапиб росу zurda_ib rosu ڃۇردافێب رۈسۇ Къуракиб росу qurakib rosu قۇراكێب رۈسۇ Улзигъиб росу ul#ivib rosu ئۇلزێغێب رۈسۇ Хелиб-Пенжиб росдал бо {elib-_en$ib rosdal bo خېلێب - فېنجێب رۈسدال بۈ Хелиб росу {elib rosu خېلێب رۈسۇ Пенжиб росу _en#ib rosu فېنجێب رۈسۇ Екрагъиб росу yekravib rosu يېكراغێب رۈسۇ Хуриккиб росдал бо {uriKib rosdal bo حۇرێڭێب رۈسدال بۈ Хуриккиб росу {uriKib rosu حۇرێڭێب رۈسۇ Ханагъуб росу {anavub rosu خاناغۇب رۈسۇ Ругужиб росу rugu$ib rosu رۇڬۇجێب رۈسۇ Пилигъиб росу _ilivib rosu فێلێغێب رۈسۇ ЦIантIилиб росу `anTilib rosu ڝاتطێلێب رۈسۇ Хучниб росдал бо {uxnib rosdal bo خۇچنێب رۈسدال بۈ Хучниб росу {uxnib rosu خۇچنێب رۈسۇ Акъаб росу aqab rosu اقاب رۈسۇ ЦIуртIил иб росу `urTilib rosu ڝۇرطێلێب رۈسۇ Ягдигъиб росу yagdivib rosu ياڬدێغێب رۈسۇ ЧулатIиб росу xulaTib rosu چۇلاطێب رۈسۇ Тарамухъ taramu] تارامۇڅ رۈسۇ Тарамухъ таххросу taramu] ta{rosu تارامۇڅ تاخرۈسۇ Искандариб (Александро-Невское) росу iskandarib rosu ئێسكاندارێب رۈسۇ Паламихъ (Калиновка) росдал бо _alami] rosdal bo فالامێڅ رۈسدال بۈ Паламихъ (Калиновка) росу _alami] rosu فالامێڅ رۈسۇ КIубашиб (Куйбышево) росу juba^ib rosu گۇباشێب رۈسۇ ЧI чI егIер иб (Карабагли) росу Zegerib rosu ڄېعېرێب رۈسۇ ХъахIилгохI тIа (Коктубей) росу ]a\ilgo\Ta rosu څاحێلڬۈحطا رۈسۇ Горгиб (Новогеоргиевка) росдал бо gorgib rosdal bo ڬۈرڬێب رۈسدال بۈ Горгиб (Новогеоргиевка) росу gorgib rosu ڬۈرڬێب رۈسۇ ГIурда (Имунний) росу furda rosu عۇردا رۈسۇ Къебелъухъ (Кузнецовское) росу qebe;u] rosu قېبېڸۇڅ رۈسۇ ДемтIариб (Новодимитриевка) росу demTarib rosu دېمطارێب رۈسۇ Руманиб (Новоромановка) росу rumanib rosu رۇمانێب رۈسۇ ГIатIилъуда (Раздолие) росу faTi;uda rosu عاطێڸۇدا رۈسۇ Биараб (Таловка) росдал бо biarab rosdal bo بێئاراب رۈسدال بۈ Биараб (Таловка) росу biarab rosu بێئاراب رۈسۇ маххул нухбикь № 15 ma{ul nu[bip ماخۇل نۇځبێڨ ۱۵ Тарамухъ (Тарумовка) росу taramu] rosu تارامۇڅ رۈسۇ РогьалилI (Рассвет) росдал бо rohali/ rosdal bo رۈهالێڶ رۈسدال بۈ РогьалилI (Рассвет) росу rohali/ rosu رۈهالێڶ رۈسۇ Ахикь (Плодопитомник) росу a[ip rosu اځێڨ رۈسۇ ХIамзатилросу (Им. М.Горького) росу \am#atilrosu حامزاتێل رۈسۇ Гьайбатрохьоб (Айбатхановское лесничество) росу haybatro%ob rosu هايباترۈڮۈب رۈسۇ Гьоркьохъ (Новониколаевка) росу horpo] rosu هۈرڨۈڅ رۈسۇ ТIас с абиараб (Вышеталовский) росу TaSabiarab rosu طاصابێئاراب رۈسۇ Х х еххагIурухъ (Юрковка) росдал бо {e{afuru] rosdal bo خېخاعۇرۇڅ رۈسدال بۈ ХхеххагIурухъ (Юрковка) росу {e{afuru] rosu خېخاعۇرۇڅ رۈسۇ ГIатIидаб (Привольный) росу faTidab rosu عاطێداب رۈسۇ Кучукиб росу kuxukib rosu كۇچۇكێب رۈسۇ Тум мухъ tum mu] تۇم مۇڅ Гъумекиб тах х росу vumekib ta{rosu غۇ مېكێ ب تاخرۈسۇ Буршиб росдал бо bur^ib rosdal bo بۇرشێب رۈسدال بۈ Буршиб росу bur^ib rosu بۇرشێب رۈسۇ ГIарцалуб росу garcalub rosu عارښالۇب رۈسۇ КIамахъалиб росдал бо jama]alib rosdal bo گاماڅالێب رۈسدال بۈ КIамахъалиб росу jama]alib rosu گاماڅالێب رۈسۇ Паласма росу _alasmab rosu فالاسما رۈسۇ Сангар росу sangarub rosu سانڬار رۈسۇ КIарашиб росдал бо jara^ib rosdal bo گاراشێب رۈسدال بۈ КIарашиб росу jara^ib rosu گاراشێب رۈسۇ Аруссиб росу aruSib rosu ارۇصێب رۈسۇ Гьуймиб росу huymib rosu هۇيمێب رۈسۇ КIараб росу jarab rosu گاراب رۈسۇ Къубалиб росдал бо qubalib rosdal bo قۇبالێب رۈسدال بۈ Къубалиб росу qubalib rosu قۇبالێب رۈسۇ Турзиниб росу tur#inib rosu تۇرزێنێب رۈسۇ КIубраб росдал бо jubrab rosdal bo گۇبراب رۈسدال بۈ КIубраб росу jubrab rosu گۇبراب رۈسۇ Гьушиб росу hu^ib rosu هۇشێب رۈسۇ КIулушацIиб росдал бо julu^a`ib rosdal bo گۇلۇشاڝێب رۈسدال بۈ КIулушацIиб росу julu^a`ib rosu گۇلۇشاڝێب رۈسۇ ЧIуртахъ росу zurta] rosu ڃۇرتاڅ رۈسۇ Читуриб росу xiturib rosu چێتۇرێب رۈسۇ Лугъувалуб росу luvuwalub rosu لۇغۇوالۇب رۈسۇ Хъумаб росдал бо ]umab rosdal bo څۇماب رۈسدال بۈ Хъумаб росу ]umab rosu څۇماب رۈسۇ БахIикIриб росу ba\ijrib rosu باحێگرێب رۈسۇ Гъумекиб росдал бо vumekib rosdal bo غۇمېكێب رۈسدال بۈ Гъумекиб росу vumekib rosu غۇمېكێب رۈسۇ Убраб росу ubrab rosu ئۇبراب رۈسۇ Дилчуб росу dilxub rosu دێلچۇب رۈسۇ КIундиб росдал бо jundib rosu گۇندێب رۈسدال بۈ КIундиб росу jundib rosu گۇندێب رۈسۇ Шагьуймиб росу ^ahuymib rosu شاهۇيمێب رۈسۇ Харазмаб росу {ara#mab rosu خارازماب رۈسۇ Гургилиб росдал бо gurgilib rosdal bo ڬۇرڬێلێب رۈسدال بۈ Гургилиб росу gurgilib rosu ڬۇرڬێلێب رۈسۇ ЧIукIнаб росу zujnab rosu ڃۇگناب رۈسۇ ГьунчукъатIиб росдал бо hunxuqaTib rosdal bo هۇنچۇقاطێب رۈسدال بۈ ГьунчукъатIиб росу hunxuqaTib rosu هۇنچۇقاطێب رۈسۇ КIамашиб росу jama^ib rosu گاماشێب رۈسۇ Баласмаб росу balasmab rosu بالاسماب رۈسۇ Уриб росдал бо urib rosdal bo ئۇرێب رۈسدال بۈ Уриб росу urib rosu ئۇرێب رۈسۇ Мукъариб росу muqarib rosu مۇقارێب رۈسۇ Хулисма росу {ulismab rosu خۇلێسما رۈسۇ Хьунаб росдал бо %unab rosdal bo ڮۇناب رۈسدال بۈ Хьунаб росу %unab rosu ڮۇناب رۈسۇ Турциб росу turcib rosu تۇرښێب رۈسۇ Лахъириб росу la]irib rosu لاڅێرێب رۈسۇ Къурлаб росу qurlab rosu قۇرلاب رۈسۇ Виртащиб росу wirta&ib rosu وێرتاۺێب رۈسۇ Шуниб росу ^unib rosu شۇنێب رۈسۇ Инишаб росу ini^ab rosu ئێنێشاب رۈسۇ Хьуриб росдал бо %urib rosdal bo ڮۇرێب رۈسدال بۈ Хьуриб росу %urib rosu ڮۇرێب رۈسۇ ХьурукIраб росу %urujrab rosu ڮۇرۇگراب رۈسۇ Ххутиб росу {utib rosu خۇتێب رۈسۇ Къукънаб росу quqnab rosu قۇقناب رۈسۇ Хъурхъиб росдал бо ]ur]ib rosdal bo څۇرڅێب رۈسدال بۈ Хъурхъиб росу ]ur]ib rosu څۇرڅێب رۈسۇ КIундахъ росу junda] rosu گۇنداڅ رۈسۇ Хьараб (Щара) росу %arab rosu ڮاراب رۈسۇ ШувкIараб росдал бо ^uwjarab rosdal bo شۇوگاراب رۈسدال بۈ ШувкIараб росу ^uwjarab rosu شۇوگاراب رۈسۇ ГьувкIараб росу huwjarab rosu هۇوگاراب رۈسۇ ТIулизмаб росу Tuli#mab rosu طۇلێزماب رۈسۇ Турхъалиб мухъ tur]alib mu] تۇرڅالێب رۈسۇ Турхъалиб таххросу tur]alib ta{rosu تۇرڅالێب تاخرۈسۇ ХIажидада росу \a$idada rosu حاجێدادا رۈسۇ ГIечуб (Алмало) росу fexub rosu عېچۇب رۈسۇ Турхъалиб (Хъорхъмасхъала) росдал бо tur]alib rosdal bo تۇرڅالێب رۈسدال بۈ Турхъалиб (Хъорхъмасхъала) росу tur]alib rosu تۇرڅالێب رۈسۇ ДахIадалросу da\adalrosu داحادالرۈسۇ Маххул-иццухъ (Темиргое) росу ma{ul-iCu] rosu ماخۇئێڛۇڅ رۈسۇ Лъабросу (Учкент) ;abrosu ڸابرۈسۇ МахIачилросу(Шамхал Янгиюрт) ma\axilrosu ماحاچێلرۈسۇ ГохIтIа (Тубе) гьен go\Ta hen ڬۈحطا هېن Унссоколоб мухъ unSokolob mu] ئۇنصۈكۈلۈب مۇڅ Унссоколоб тах х росу unSokolob ta{rosu ئۇنصۈكۈلۈب تاخرۈسۇ ГьаракIуниб росдал бо harajunib rosdal bo هاراگۇنێب رۈسدال بۈ ГьаракIуниб росу harajunib rosu هاراگۇنێب رۈسۇ ГIурччигIаб росу furXifab rosu عۇرڿێعاب رۈسۇ ЛъарагIмагIарда росу ;arafmafarda rosu ڸاراعماعاردا رۈسۇ ГIашилтIа росу fa^ilTa rosu عاشێلطا رۈسۇ Балахьуниб росдал бо bala%unib rosu بالاڮۇنێب رۈسدال بۈ Балахьуниб росу bala%unib rosu بالاڮۇنێب رۈسۇ МокIсохъ росу mojso] rosu مۈگسۈڅ رۈسۇ ШулалъутIа росу ^ula;uTa rosu شۇلاڸۇطا رۈسۇ Генуб росу genub rosu ڬېنۇب رۈسۇ Рихьуниб росу ri%unib rosu رێڮۇنێب رۈسۇ ГьиштIибуриб росдал бо hi^Tiburib rosdal bo هێشطێبۇرێب رۈسدال بۈ ГьиштIибуриб росу hi^Tiburib rosu هێشطێبۇرێب رۈسۇ Колоб росу kolob rosu كۈلۈب رۈسۇ ИнкIвалитIа росу injwaliTa rosu ئێنگوالێطا رۈسۇ ХъахIабросдал бо ]a\ab rosdal bo څاحابرۈسدال بۈ ХъахIабросо ]a\ab rosu څاحابرۈسۇ БекьилI росу bepi/ rosu بېڨێڶ رۈسۇ Зираниб росдал бо #iranib rosdal bo زێرانێب رۈسدال بۈ Зираниб росу #iranib rosu زێرانێب رۈسۇ Майдан уб росу maydanub rosu مايدانۇب رۈسۇ Унссоколоб росдал бо unSokolob rosdal bo ئۇصۈكۈلۈب رۈسدال بۈ Унссоколоб росу unSokolob rosu ئۇنصۈكۈلۈب رۈسۇ ХинлъимитIа росу {in;imiTa rosu خێنڸێمێطا رۈسۇ ХарайчIиб росу {arayzib rosu خارايڃێب رۈسۇ ЦIцIатIанихъ росу ~aTani] rosu ڞاطانێڅ رۈسۇ Шамилкол об гьен ^amilkolob rosu شامێلكۈلۈب رۈسۇ Ушугъ иб мухъ u^uvib mu] ئۇشۇغێب مۇڅ Ушугъиб таххросу u^uvib ta{rosu ئۇشۇغێب تاځرۈسۇ Къалажухъ росу qala$u] rosu قالاجۇڅ رۈسۇ Каракураб росу karakurab rosu كاراكۇراب رۈسۇ Къилериб росдал бо qilerib rosdal bo قێلېرێب رۈسدال بۈ Къилериб росу qilerib rosu قێلېرێب رۈسۇ Демирариб росу demirarib rosu دېمێرارێب رۈسۇ Эсетариб росу esetarib rosu ئېسېتارێب رۈسۇ Керимханариб росу kerim{anarib rosu كارێمخانارێب رۈسۇ Гандурариб gandurarib rosu росу ڬاندۇرارێب رۈسۇ Къавалариб росу qawalarib rosu قاوالارێب رۈسۇ ЧIулавариб росу zulawarib rosu ڃۇلاوارێب رۈسۇ Къурушуб росу quru^ub rosu قۇرۇشۇب رۈسۇ Миграгъиб росдал бо migravib rosdal bo مێڬراغێب رۈسدال بۈ Миграгъиб росу migravib rosu مێڬراغێب رۈسۇ Текияриб росу tekiyarib rosu تېكێيارێب رۈسۇ Мискискариб росу mismiskarib rosu مێسكێسكارێب رۈسۇ Ушугъиб росу u^uvib rosu ئۇشۇغێب رۈسۇ ЦIияб Къаракураб росу `iyab qarakurab rosu ڝێياب قاراكۇراب رۈسۇ Авадануб росу awadanub rosu اوادانۇب رۈسۇ Ххайдакъ мухъ {aydaq mu] خايداڅ مۇڅ Мажлисиб таххросу ma$lisib ta{rosu ماجالێسێب تاخرۈسۇ АхIмадлашаб росдал бо a\madla^ab rosdal bo احمادلاشاب رۈسدال بۈ АхIмадлашаб росу a\madla^ab rosu احمادلاشاب رۈسۇ Иричиб росу irixib rosu ئێرێچێب رۈسۇ ЦIурхачиб росу `ur{axib rosu ڝۇرخاچێب رۈسۇ ЧахIдикIнаб росу xa\dijnab rosu چاحدێگن اب БаршамагIаб росдал бо bar^amafab rosdal bo بارشاماعاب رۈسدال بۈ БаршамагIаб росу bar^amafab rosu بارشاماعاب Газияб росу ga#iyab rosu ڬازێياب رۈسۇ ВарситIиб росдал бо warsiTib rosdal bo وارسێطێب رۈسدال بۈ ВарситIиб росу warsiTib rosu وارسێطێب رۈسۇ Бажлукиб росу ba$lukib rosu باجلۇكێب رۈسۇ ЦIурхавшаб росу `ur{aw^ab rosu ڝ ۇرخاوش اب ХIулиб росу \ulib rosu حۇلێب رۈسۇ Жавгъатуб росдал бо $awvatub rosdal bo جاوغاتۇب رۈسدال بۈ Жавгъатуб росу $awvatub rosu جاوغاتۇب رۈسۇ Рукъаб росу ruqab rosu رۇقاب رۈسۇ ЧIибахIниб росдал бо ziba\nib rosu ڃێباحنێب رۈسدال بۈ ЧIибахIниб росу ziba\nib rosu ڃێباحنێب رۈسۇ Къулегуб росу qulegub rosu قۇلېڬۇب رۈسۇ Машатиб росу ma^atib rosu ماشاتێب رۈسۇ Хадагъиб росу {adavib rosu خاداغێب رۈسۇ Жинабиб росу $inabib rosu جێنابێب رۈسۇ ЖирабачIиб росдал бо $irabazib rosdal bo جێراباڃێب رۈسدال بۈ ЖирабачIиб росу $irabazib rosu جێراباڃێب رۈسۇ Гъулдиб росу vuldib rosu غۇلدێب رۈسۇ Лишаб росу li^ab rosu لێشاب رۈسۇ Дахънисаб росу da]nisab rosu داڅنێساب رۈسۇ Сургияб росу surgiyab rosu سۇرڬێياب رۈسۇ ГъарацIаниб росдал бо vara`anib rosdal bo غاراڝانێب رۈسدال بۈ ГъарацIаниб росу vara`anib rosu غاراڝانێب رۈسۇ Къарталаб росу qartalab rosu قارتالاب رۈسۇ Хъирхъиб росдал бо ]ir]ib rosdal bo څێرڅێب رۈسدال بۈ Хъирхъиб росу ]ir]ib rosu څێرڅێب رۈسۇ Турагъаб росу turavab rosu تۇراغاب رۈسۇ Шиланшаб росу ^ilan^ab rosu شێلانشاب رۈسۇ Кирцикиб росдал бо kircikib rosdal bo كێرښێكێب رۈسدال بۈ Кирцикиб росу kircikib rosu كێرښێكێب رۈسۇ Пилахъ росу _ila] rosu فێلاڅ رۈسۇ Шурагъатуб росу ^uravatub rosu شۇراغاتۇب رۈسۇ Мажлисиб росдал бо ma$lisib rosdal bo ماجلێسێب رۈسدال بۈ Мажлисиб росу ma$lisib rosu ماجلێسێب رۈسۇ Хунгияб росу {ungiyab rosu خۇنڬێياب رۈسۇ ИццтIа (Родниковий) росу iCTa rosu ئێڛطا رۈسۇ Санчиб росу sanxib rosu سانچێب رۈسۇ Чумлиб росу xumlib rosu چۇملێب رۈسۇ Шилагьиб росдал бо ^ilahib rosdal bo شێلاهێب رۈسدال بۈ Шилагьиб росу ^ilahib rosu شێلاهێب رۈسۇ Жигаб росу $igab rosu جێڬاب رۈسۇ Дурегиб росу duregib rosu دۇرېڬێب رۈسۇ Къулижаб росу quli$ab rosu قۇلێجاب رۈسۇ Адагъаб росу adavab rosu اداغاب رۈسۇ Мижгъелиб росу mi$velib rosu مێجغېلێب رۈسۇ Сагасишаб росдал бо sagasi^ab rosdal bo ساڬاسێشاب رۈسدال بۈ Сагасишаб (Янгикент) росу sagasi^ab rosu ساڬاسێشاب رۈسۇ Мал ашаб росу mala^ab rosu مالاش اب رۈسۇ Сагасиб Баршаб росу sagasib bar^ab rosu ساڬاسێب بارشاب رۈسۇ Тумелниб росу tumelnib rosu تۇمېلنێب رۈسۇ Ххивуб мухъ {iwub mu] خێوۇب مۇڅ Ххивуб таххросу {iwub ta{rosu خێوۇب تاخرۈسۇ Агъа-АрхитIиб росдал бо ava-ar{iTib rosdal bo اغائارخێطێب رۈسدال بۈ Агъа-АрхитIиб росу ava-ar{iTib rosu اغائارخێطێب رۈسۇ Агъа-ЦIинитIиб росу ava-`iniTib rosu اغاڝێنێطێب رۈسۇ Цалахъ росу cala] rosu ښالاڅ رۈسۇ Таркалиб росу tarkalib rosu تاركالێب رۈسۇ Вини-АрхитIиб росу wini-ar{iTib rosu وێنێئارخێطێب رۈسۇ ЗахитIиб росдал бо #a{iTab rosdal bo زاخێطێب رۈسدال بۈ ЗахитIиб росу #a{iTab rosu زاخێطێب رۈسۇ Агъа-ЗахитIиб росу ava-#a{iTib rosu اغازاخێطێب رۈسۇ Вини-ЗахитIиб росу wini-#a{iTib rosu وێنێزاخێطێب رۈسۇ Аскан-Яракаб росдал бо askan-yarakab rosdal bo اسكانياراكاب رۈسدال بۈ Аскан-Яракаб росу askan-yarakab rosu اسكانياراكاب رۈسۇ Жаан-Яракаб росу $aan-yarakab rosu جائانياراكاب رۈسۇ Яргъилиб росу yarvilab rosu يارغێلێب رۈسۇ Зилдикиб росу #ildikab rosu زێلدێكێب رۈسۇ Къандикиб росдал бо qandikib rosdal bo قاندێكێب رۈسدال بۈ Къандикиб росу qandikab rosu قاندێكێب رۈسۇ ЦIудукиб росу `udukab rosu ڝۇدۇكێب رۈسۇ КIарчугъиб росу jarxuvab rosu گارچۇغێب رۈسۇ КъванцIилиб росдал бо qwan`ilib rosdal bo قوانڝێلێب رۈسدال بۈ КъванцIилиб росу qwan`ilab rosu قوانڝێلێب رۈسۇ Асадхуриб росу asad{urab rosu اسادحۇرێب رۈسۇ Цацариб росу cacarib rosu ښاښارێب رۈسۇ Кашанхуриб росдал бо ka^an{urib rosdal bo كاشانحۇرێب رۈسدال بۈ Кашанхуриб росу ka^an{urib rosu كاشانحۇرێب رۈسۇ Дардархуриб росу darda{urib rosu دارداحۇرێب رۈسۇ ЧIилихъариб росу zili]arib rosu ڃێلێڅارێب رۈسۇ Хъукъиб росу ]uqib rosu څۇقێب رۈسۇ Лахьлаб росдал бо la%lab rosdal bo لاڮلاب رۈسدال بۈ Лахьлаб росу la%lab rosu لاڮلاب رۈسۇ Къуликиб росу qulikib rosu قۇلێكێب رۈسۇ Кувигъиб росу kuwivib rosu كۇوێغێب رۈسۇ Гьарикиб росу harikib rosu هارێكێب رۈسۇ УртIилиб росу urTilib rosu ئۇرطێلێب رۈسۇ Мажгулиб росдал бо ma$gulib rosdal bo ماجغۇلێب رۈسدال بۈ Мажгулиб росу ma$gulib rosu ماجغۇلێب رۈسۇ ЧIеребиб росу zerebib rosu ڃېرېبێب رۈسۇ Ургъаб росдал бо urvab rosdal bo ئۇرغاب رۈسدال بۈ Ургъаб росу urvab rosu ئۇرغاب رۈسۇ Пурдагъиб росу _urdavib rosu فۇرداغێب رۈسۇ ВертIилиб росу werTilib rosu وېرطێلێب رۈسۇ Жаан-ЧIиликиб (Атрик) $aan-zilikib rosu росу جائانڃێلێكێب رۈسۇ Аскан-ЧIиликиб (Хурсатил) росу askan-zilikib rosu اسكانڃێلێكێب رۈسۇ Ярагъиб росу yaravib rosu ياراغێب رۈسۇ Хивуб росу {iwub rosu خێوۇب رۈسۇ Хережиб росдал бо {ere$ib rosdal bo خېرېجێب رۈسدال بۈ Хережиб росу {ere$ib rosu خېرېجێب رۈسۇ Лакаб росу lakab rosu لاكاب رۈسۇ ЦIаналиб росу `analib rosu ڝانالێب رۈسۇ Чувекиб росдал бо xuwekib rosdal bo چۇوېكێب رۈسدال بۈ Чувекиб росу xuwekib rosu چۇوېكێب رۈسۇ КуштIилиб росу ku^Tilib rosu كۇشطێلێب رۈسۇ ЦIияб Пиригъиб росу `i*ab _irivib rosu ڝێياب فێرێغێب رۈسۇ Х х унзахъ мухъ {un#a] mu] كۇشطێلێب رۈسۇ Хунзахъ таххросу {un#a] ta{rosu خۇنزاڅ تاخرۈسۇ ГьамиштIа росдал бо hami^Ta rosdal bo هامێشطا رۈسدال بۈ ГьамиштIа росу hami^Ta rosu هامێشطا رۈسۇ Жалакьуриб росу $alapurib rosu جالاڨۇرێب رۈسۇ ГIондокъароб росу fondoqarob rosu عۈندۈقارۈب رۈسۇ Гьамущиб росдал бо hamu&ib rosdal bo هامۇۺێب رۈسدال بۈ Гьамущиб росу hamu&ib rosu هامۇۺێب رۈسۇ ЦIияб Гьамущиб росу `iyab hamu&ib rosu ڝێياب هامۇۺێب رۈسۇ ГIархъида росу far]ida rosu عارڅێدا رۈسۇ ГIараниб росдал бо faranib rosdal bo عارانێب رۈسدال بۈ ГIараниб росу faranib rosu عارانێب رۈسۇ ЦIада росу `ada rosu ڝادا رۈسۇ ГIахьалчIиб росдал бо fa%alzib rosdal bo عاڮالڃێب رۈسدال بۈ ГIахьалчIиб росу fa%alzib rosu عاڮالڃێب رۈسۇ Хьимакъороб росу %imaqorob rosu ڮێماقۈرۈب رۈسۇ Тумагъариб росу tumavarib rosu تۇماغارێب رۈسۇ МакьастIа росу mapasTa rosu ماڨاسطا رۈسۇ Ахтиниб росу a[tinib rosu اختێنێب رۈسۇ ЦIцIалкIитIа росу ~aljiTa rosu ڞالگێطا رۈسۇ БакьайичIиб росдал бо bapayizib rosdal bo باڨايڃێب رۈسدال بۈ БакьайичIиб росу bapayizib rosu باڨايڃێب رۈسۇ ГIарада росу farada rosu عارادا رۈسۇ БуцIраб росу bu`rab rosu بۇڝراب رۈسۇ ГьацIалухъ росу ha`alu] rosu هاڝالۇڅ رۈسۇ ГьоцI цI алI росдал бо ho~a/ rosdal bo هۈڞاڶ رۈسدال بۈ КIудияб ГьоцIцIалI росу judiyab ho~a/ rosu گۇدێياب هۈڞاڶ رۈسۇ ГьитIинаб ГьоцIцIалI росу hiTinab ho~a/ rosu هێطێناب هۈڞاڶ رۈسۇ МочIохъ росу mozo] rosu مۈڃۈڅ رۈسۇ Мушулиб росу mu^ulib rosu مۇشۇلێب رۈسۇ ГIобода росдал бо foboda rosdal bo عۈبۈدا رۈسدال بۈ ГIобода росу foboda rosu عۈبۈدا رۈسۇ Гъоркьколоб росу vorpkolob rosu غۈرڨكۈلۈب رۈسۇ Квамиб росу kwamib rosu كوامێب رۈسۇ Гозолоколоб росу go#olokolob rosu ڬۈزۈلۈكۈلۈب رۈسۇ Нусиб росу nisab rosu نۇسێب رۈسۇ ГIуркIачIиб росу furjazib rosu عۇرگاڃێب رۈسۇ ГIоротIа росу foroTa rosu عۈرۈطا رۈسۇ ГIочIлоб росдал бо fozlob rosdal bo عۈڃلۈب رۈسدال بۈ ГIочIлоб росу fozlob rosu عۈڃلۈب رۈسۇ ГIархъида росу far]ida rosu عارڅێدا رۈسۇ Сиухъ росдал бо siu] rosdal bo سێئۇڅ رۈسدال بۈ Сиухъ росу siu] rosu سێئۇڅ رۈسۇ Сентухъ росу sentu] rosu سېنتۇڅ رۈسۇ ТIанусиб росдал бо Tanusib rosdal bo طانۇسێب رۈسدال بۈ ТIанусиб росу Tanusib rosu طانۇسێب رۈسۇ ГIебутIа росу febuTa rosu عېبۇطا رۈسۇ ХхачтIа росу {axTa rosu خاچطا رۈسۇ Лъ лъ агIилухъ росдал бо :afilu] rosdal bo ڷاعێلۇڅ رۈسدال بۈ ЛълъагIилухъ росу :afilu] rosu ڷاعێلۇڅ رۈسۇ ЦIелмесиб росу `elmesib rosu ڝېلمېسێب رۈسۇ ТIеккитIа, ГьенкIкIетIа росу TeKiTa, henJeTa rosu طېڭێطا، هېنڴېطا رۈسۇ Уздалросо росдал бо u#dalrosbal bo ئۇزدال رۈسۇ رۈسدال بۈ Уздалросо u#dalrosu ئۇزدال رۈسۇ ТIагьада росу Tahada rosu طاهادا رۈسۇ ХъахIикIкIалахъ росу ]a\iJala] rosu څاحێڴالاڅ رۈسۇ Ххарахьиб росу {ara%ib rosu خاراڮێب رۈسۇ ХIариколоб росдал бо \arikolob rosdal bo حارێكۈلۈب رۈسدال بۈ ХIариколоб росу \arikolob rosu حارێكۈلۈب رۈسۇ КIахъ росу ja] rosu گاڅ رۈسۇ БагIарабросу bafarabrosu باعاراب رۈسۇ Ххунзахъ росдал бо {un#a] rosdal bo خۇنزاڅ رۈسدال بۈ Ххунзахъ росу {un#a] rosu خۇنزاڅ رۈسۇ Байикь росу bayip rosu بايێڨ رۈسۇ ЧIондокь росу zondop rosu ڃۈندۈڨ رۈسۇ Гъонохъ росу vono] rosu غۈنۈڅ رۈسۇ Гиничукь росу ginixup rosu ڬێنێچۇڨ رۈسۇ Хьиниб росу %inib rosu ڮێنێب رۈسۇ ЗагIиб росу #afib rosu زاعێب رۈسۇ НакIкIикь росу naJip rosu ناڴێڨ رۈسۇ Хьиндахъ росдал бо %inda] rosdal bo ڮێنداڅ رۈسدال بۈ Хьиндахъ росу %inda] rosu ڮێنداڅ رۈسۇ Колоб росу kolob rosu كۈلۈب رۈسۇ ШототIа росу ^otoTa rosu شۈتۈطا رۈسۇ Самилахъ росдал бо samila] rosdal bo سامێلاڅ رۈسدال بۈ Самилахъ росу samila] rosu سامێلاڅ رۈسۇ ГIакароб росу fakarob rosu عاكارۈب رۈسۇ Хьаргабиб мухъ %argabib mu] ڮارڬابێب مۇڅ Хьаргабиб тах х росу %argabib ta{rosu ڮارڬابێب تاخرۈسۇ ГIаймакиб росу faymakib rosu عايماكێب رۈسۇ Хьаргабиб росу %argabib rosu ڮارڬابێب رۈسۇ Дарада-Мурада росдал бо darada-murada rosdal bo دارادا مۇرادا رۈسدال بۈ Мурада росу murada rosu مۇرادا رۈسۇ Дарада росу darada rosu دارادا رۈسۇ КIикIуниб росдал бо jijunib rosdal bo گێگۇنێب رۈسدال بۈ КIикIуниб росу jijunib rosu گێگۇنێب رۈسۇ ИпутIа росу i_uTa rosu ئێفۇطا رۈسۇ ГIахъушалиб росу fa]u^alib rosu عاڅۇشالێب رۈسۇ Къудукь росу qudup rosu قۇدۇڨ رۈسۇ Курмиб росу kurmib rosu كۇرمێب رۈسۇ МагIлиб росу maflib rosu ماعلێب رۈسۇ Могьохъ росдал бо moho] rosdal bo مۈهۈڅ رۈسدال بۈ Могьохъ росу moho] rosu مۈهۈڅ رۈسۇ ХIоццоб росу \oCob rosu حۈڛۈب رۈسۇ Хъвартихьуниб росдал бо ]warti%unib rosdal bo څوارتێڮۇنێب رۈسدال بۈ Хъвартихьуниб росу ]warti%unib rosu څواتێڮۇنێب رۈسۇ Тунзиб росу tun#ib rosu تۇنزێب رۈسۇ Хъварада росу ]warada rosu څوارادا رۈسۇ ЧIалда росу zalda rosu ڃالدا رۈسۇ ЦIиябту мухъ мухъ `iyabtumu] mu] ڝێيابتۇمۇڅ مۇڅ ЦIиябтумухъ таххросу `iyabtumu] ta{rosu ڝێيابتۇمۇڅ تاخرۈسۇ Ахъаруб росу a]arub rosu اڅاروب رۈسۇ Баяниб (Банай-юрт) росу bayanib rosu بايانێب رۈسۇ ЦIунди-Шабдухъ (Гамиях) росу `undi-^abdu] rosu ڝۇندێ- شابدۇڅ رۈسۇ ДучIиб росдал бо duzib rosdal bo دۇڃێب رۈسدال بۈ ДучIиб росу duzib rosu دۇڃێب رۈسۇ НицIовкIраб росу ni`owjrab rosu نێڝۈوگراب رۈسۇ ЦIияб Кулиб росдал бо `iyab kulib rosdal bo ڝێياب كۇلێب رۈسدال بۈ ЦIияб Кулиб росу `iyab kulib rosu ڝێياب كۇلێب رۈسۇ ЧIаравалиб росу zarawalib rosu ڃاراوالێب رۈسۇ ЦIиябтумухъ (Новолакское) росу `iyabtumu] rosu ڝێيابتۇمۇڅ رۈسۇ ЦIияб МелъелтIа росдал бо `iyab me;elTa rosdal bo ڝێياب مېڸېلطا رۈسدال بۈ ЦIияб МелъелтIа росу `iyab me;elTa rosu ڝێياب مېڸېلطا رۈسۇ ГохIда (о. «Сельхозтехника») росу go\da rosu ڬۈحدا رۈسۇ КилалI (Новочуртах) росу kila/ rosu كێلاڶ رۈسۇ КIижаниб (Тухчар) росу ji$anib rosu گێجانێب رۈسۇ ЧIараб (Чапаево) росу zarab rosu ڃاراب رۈسۇ Шушиб росу ^u^ib rosu شۇشێب رۈسۇ Яманиб росу yamanib rosu يامانێب رۈسۇ ЦIцIумада мухъ ~umada mu] ڞۇمادا مۇڅ Агъвалиб тах х росу avwalib ta{rosu اغوالێب تاخرۈسۇ Агъвалиб росу avwalib rosu اغوالێب رۈسۇ ТIад Гьаквариб росдал бо Tad hakwarib rosdal bo طاد هاكوارێب رۈسدال بۈ ТIад Гьаквариб росу Tad hakwarib rosu طاد هاكوارێب رۈسۇ Эгъдада росу evdada rosu ئېغدادا رۈسۇ Гьадириб росдал бо hadirib rosdal bo هادێرێب رۈسدال بۈ Гьадириб росу hadirib rosu هادێرێب رۈسۇ Гъачикь росу vaxib rosu غاچێڨ رۈسۇ Гьакъоб росу haqob rosu هاقۈب رۈسۇ ГьигьалI росдал бо hiha/ rosdal bo هێهاڶ رۈسدال بۈ ГьигьалI росу hiha/ rosu هێهاڶ رۈسۇ ГьигьалI-ГIурухъ росу hiha/-furu] rosu هێهاڶ- عۇرۇڅ رۈسۇ Бакьлахакь росу bapla{ap rosu باڨلاخاڨ رۈسۇ Инххокъвариб росдал бо in{oqwarib rosdal bo ئێنخۈقوارێب رۈسدال بۈ Инххокъвариб росу in{oqwarib rosu ئێنخۈقوارێب رۈسۇ ТIасса Инххокъвариб росу TaSa in{oqwarib rosu طاصا ئ ێنخۈقوارێب رۈس ۇ Кванкьада росу kwanpada rosu كوانڨادا رۈسۇ Санкьада росу sanpada rosu سانڨادا رۈسۇ КIванада росдал бо jwanada rosdal bo گوانادا رۈسدال بۈ КIванада росу jwanada rosu گوانادا رۈسۇ Гьимерсоб росу himersob rosu هێمېرسۈب رۈسۇ Къедиб росу qedib rosu قې دێب رۈسۇ КIочIалиб росдал бо jozalib rosdal bo گۈڃالێب رۈسدال بۈ КIочIалиб росу jozalib rosu گۈڃالێب رۈسۇ Гьигьихъ росу hihi] rosu هێه ێڅ رۈسۇ Метрада, МитаратIа росу metrada, mitaraTa rosu مېترادا، مێتاراطا رۈسۇ Гъоркь Гьаквариб росдал бо vorp hakwarib rosdal bo هاكوارێب رۈسدال بۈ Гъоркь Гьаквариб росу vorp hakwarib rosu غۈرڨ هاكوارێب رۈسۇ ЦIундиб росу `undib rosu ڝ ۇندێب رۈسۇ ЦIедакь росу `edap rosu ڝېداڨ رۈسۇ Гъоркь Хъваршиниб росд ал бо vorp ]war^inib rosdal bo غۈرڨ څوارشێنێب رۈسدال بۈ Гъоркь Хъваршиниб росу vorp ]war^inib rosu غۈرڨ څ وارشێنێب رۈسۇ ТIасса Хъваршиниб TaSa ]war^inib rosu росу طاصا څوارشێنێب رۈسۇ Цихалахъ росу ci{ala] rosu ښێخالاڅ رۈسۇ Сасикь росу sasip rosu ساسێڨ رۈسۇ Силдиб росу sildib rosu سێلدێب رۈسۇ ТIиндиб росдал бо Tindib rosdal bo طێندێب رۈسدال بۈ ТIиндиб росу Tindib rosu طێندێب رۈسۇ Ангъида росу anvida rosu انغێدا رۈسۇ ГьундучIиб росу hunduzib rosu هۇندۇڃێب رۈسۇ ГIащаб росу fa&ab rosu عاۺاب رۈسۇ Акнада росу aknada rosu اكنادا رۈسۇ Санухъ росу sanu] rosu سانۇڅ رۈسۇ Мухахъ росу mu{a] rosu مۇخاڅ رۈسۇ Тенлаб росу tenlab rosu تېنلاب رۈسۇ ГъадайчIиб росу vadayzib rosu غادايڃێب رۈسۇ ГъвинайчIиб росу vwinayzib rosu غوێنايڃێب رۈسۇ Халихъ росу {aliq rosu خالێڅ رۈسۇ БехвалъучIиб росу be{wa;uzib rosu بېخواڸۇڃێب رۈسۇ ТIисси-Ахикь TiSi-a[ip rosu росу طێصێ- اځێڨ رۈسۇ ТIиссиб росу TiSib rosu طێصێب رۈسۇ Лъондода росу ;ondoda rosu ڸۈندۈدا رۈسۇ Хъваршиб росдал бо ]war^ib rosdal bo څوارشێب رۈسدال بۈ Хъваршиб росу ]war^ib rosu څوارشێب رۈسۇ Хьонохъ росу %ono] rosu ڮۈنۈڅ رۈسۇ Хушатиб росу {u^atib rosu خۇشاتێب رۈسۇ Хуштада росдал бо {u^tada rosu خۇشتادا رۈسدال بۈ Хуштада росу {u^tada rosu خۇشتادا رۈسۇ Чало б росу xalob rosu چالۈب رۈسۇ Кьенгьараб росу penharab rosu ڨېنهاراب رۈسۇ ЦIцIумада росдал бо ~umada rosdal bo ڞۇمادا رۈسدال بۈ ЦIцIумада росу ~umada rosu ڞۇمادا رۈسۇ РичIагьанихъ росу rizahani] rosu رێڃاهانێڅ رۈسۇ ЦIцIумада-ГIурухъ росу ~umada-furu] rosu ڞۇمادا- عۇرۇڅ رۈسۇ Эчеда росдал бо exeda rosdal bo ئېچېدا رۈسدال بۈ Эчеда росу exeda rosu ئېچېدا رۈسۇ Хъвайниб росу ]waynib rosu څوانێب رۈسۇ Шаваб росдал бо ^awab rosdal bo شاواب رۈسدال بۈ Шаваб росу ^awab rosu شاواب رۈسۇ ГьаркIасуб росу harjasub rosu هارگاسۇب رۈسۇ ТалилI росу tali/ rosu تالێڶ رۈسۇ ЦIияб Гьаквариб (Ургула) росу `iyab hakwarib rosu ڝێياب هاكوارێب رۈسۇ Шугъуриб росу ^uvurib rosu شۇغۇرێب رۈسۇ ЦIцIунтIа мухъ ~unTa mu] ڞۇنطا مۇڅ Кидероб тах х росу kiderob ta{rosu كێدېرۈب تاخرۈسۇ Кидероб росдал бо kiderob rosdal bo كێدېرۈب رۈسدال بۈ Кидероб росу kiderob rosu كێدېرۈب رۈسۇ ГутIалI росу guTa/ rosu ڬۇطاڶ رۈسۇ Зехида росу #e{ida rosu زېخێدا رۈسۇ Гьинухъ росу hinu] rosu هێنۇڅ رۈسۇ КималI росдал бо kima/ rosdal bo كێماڶ رۈسدال بۈ КималI росу kima/ rosu كێماڶ رۈسۇ Рекьоб росу repob rosu رېڨۈب رۈسۇ Чалахъ росу xala] rosu چالاڅ رۈسۇ Ицирахъ росу icira] rosu ئێښێراڅ رۈسۇ ЛъерулI росдал бо ;eru/ rosdal bo ڸېرۇڶ رۈسدال بۈ Асахъ, ГIасахъ росу asa], fasa] rosu اساڅ، عاساڅ رۈسۇ Акдиб росу akdib rosu اكدێب رۈسۇ ЧIакь росу zap rosu ڃاڨ رۈسۇ Геназохъ росу gena#o] rosu ڬېنازۈڅ رۈسۇ ИхIаб росу i\ab rosu ئێحاب رۈسۇ МахъалалI росу ma]ala/ rosu ماڅالاڶ رۈسۇ ЛъерулI росу ;eru/ rosu ڸېرۇڶ رۈسۇ Удокъиб росу udoqib rosu ئۇدۈقێب رۈسۇ ХIораб росу \orab rosu حۈراب رۈسۇ Цокохъ росу coko] rosu ݭۈكۈڅ رۈسۇ Шияб росу ^iyab rosu ڝێياب رۈسۇ Лъацуда росдал бо ;acuda rosdal bo ڸاښۇدا رۈسدال بۈ Лъацуда росу ;acuda rosu ڸاښۇدا رۈسۇ Микьуда росу mipuda rosu مێڨۇدا رۈسۇ Сагьада росу sahada rosu ساهادا رۈسۇ ХIамайикь росу \amayip rosu حامايێڨ رۈسۇ ХIибиялI росдал бо \ibiya/ rosdal bo حێبێياڶ رۈسدال بۈ ХIибиялI росу \ibiya/ rosu حێبێياڶ رۈسۇ ВицIиялI росу wi`iya/ rosu وێڝێياڶ رۈسۇ ХIуприб росу \u_rib rosu حۇفرێب رۈسۇ Илбокъиб росу ilboqib rosu ئێلبۈقێب رۈسۇ Шагьикь росдал бо ^ahip rosdal bo شاهێڨ رۈسدال بۈ Шагьикь росу ^ahip rosu شاهێڨ رۈسۇ ГенилI росу geni/ rosu ڬېنێڶ رۈسۇ КитIуриб росу kiTurib rosu كێطۇرێب رۈسۇ Шапихъ росдал бо ^a_i] rosdal bo شافێڅ رۈسدال بۈ ХутIрахъ росу {uTra] rosu خۇطراڅ رۈسۇ КIилъартIа росу ji;arTa rosu گێڸارطا رۈسۇ ХIалахъ росу \ala] rosu حالاڅ رۈسۇ Шапихъ росу ^a_i] rosu شافێڅ رۈسۇ Цицимахъ росу cicima] rosu ښێښێماڅ رۈسۇ Шауриб росдал бо ^aurib rosdal bo شائۇرێب رۈسدال بۈ Мокъокъиб росу moqoqib rosu مۈقۈقێب رۈسۇ Берихъ росу beri] rosu بېرێڅ رۈسۇ ГъалалI росу vala/ rosu غالاڶ رۈسۇ Хъукьоб росу ]upob rosu څۇڨۈب رۈسۇ Хъетохъ росу ]eto] rosu څېتۈڅ رۈسۇ ХъебалI росу ]eba/ rosu څېباڶ رۈسۇ АзилтIа росу a#ilTa rosu ازێلطا رۈسۇ ХIенохъ росу \eno] rosu حېنۈڅ رۈسۇ Цебариб росу cebarib rosu ښېبارێب رۈسۇ Цихокъиб росу ci{oqib rosu ښێځۈقێب رۈسۇ Шауриб росу ^aurib rosu شائۇرێب رۈسۇ Чор иб мухъ xorib mu] چۈ رێب مۇڅ Агълабиб росу avlabib rosu اغلابێب رۈسۇ ГIарабазул (Араблинское) росу faraba#ul rosu عارابازۇل رۈسۇ Белижиб росу beli$ib rosu بېلێجێب رۈسۇ Берихъ росдал бо beri] rosdal bo بېرێڅ رۈسدال بۈ Берихъ (Берикей) росу beri] rosu بېرێڅ رۈسۇ Сагабиб (Сегелер) росу sagabib rosu ساڬابێب رۈسۇ Валилросу (Великент) walilrosu والێلرۈسۇ رۈسۇ Гежухъ росу ge$u] rosu ڬېجۇڅ رۈسۇ ГIантавехь иб (Деличобан) росу fantawe%ib rosu عانتاوېڮێب رۈسۇ Жалгъаниб росу $alvanib rosu جالغانێب رۈسۇ Жимиросу (Жемикент) росу $imirosu جێمێرۈسۇ رۈسۇ Зидйанмахьиб росдал бо #idyanma%ib rosdal bo رێديانماڮێب رۈسدال بۈ Зидйанмахьиб росу #idyanma%ib rosu زێديانماڮێب رۈسۇ Зидйаниб росу #idyanib rosu زێديانێب رۈسۇ Хъала росу ]ala rosu څالا رۈسۇ ЛукIариб росу lujarib rosu لۇگارێب رۈسۇ МитIахIиб росу miTa\ib rosu مێطاحێب رۈسۇ Мукъатир иб росу muqaturib rosu مۇقاتێرێب رۈسۇ Нугдиб росу nugdib rosu نۇڬدێب رۈسۇ ЦцеберекьарулI росдал бо Cebereparu/ rosdal bo ڛېبېرېڨارڶ رۈسدال بۈ Мичуриб росу mixurib rosu مێچۇرێب رۈسۇ Андириб (Андреевка) росу andirib rosu اندێرێب رۈسۇ Рекьарихъ (Юный Пахар) росу repari] rosu رېڨارێڅ رۈسۇ ЧчугIихъ (Рибзавод-51) росу Xufi] rosu ڿۇعێڅ رۈسۇ Рубас иб росдал бо rubasib rosdal bo رۇباسێب رۈسدال بۈ Рубасиб росу rubasib rosu رۇباسێب رۈسۇ Цадахъаб (Комуна) росу cada]ab rosu ښاداڅاب رۈسۇ Рукелиб росу rukelib rosu رۇكېلێب رۈسۇ Сабноваб росу sabnowab rosu سابنۈواب رۈسۇ Саликиб росу salikib rosu سالێكێب رۈسۇ Таталиб росдал бо tatalib rosdal bo تاتالێب رۈسدال بۈ Таталиб росу tatalib rosu تاتالێب رۈسۇ ЧIчIегIермагIарда (Хъарадагъли) росу Zefermafarda rosu ڄېعېرماعاردا رۈسۇ Хъазариб росдал бо ]a#arib rosdal bo څازارێب رۈسدال بۈ Хъазариб росу ]a#arib rosu څازارێب رۈسۇ Гъоркь Жалгъаниб росу vorp $alvanib rosu غۈرڨ جالغانێب رۈسۇ Бабилиб (Вавилово) росу babilib rosu باێلێب رۈسۇ Дирхъаб (Дузлер) росу dir]ab rosu دێرڅاب رۈسۇ Чинариб росдал бо xinarib rosdal bo چێنارێب رۈسدال بۈ Чинариб росу xinarib rosu چێنارێب رۈسۇ БилхIадиб росу bil\adib rosu بێلحادێب رۈسۇ Падариб росу _adarib rosu فادارێب رۈسۇ Митагъимахьиб росу mitavima%ib rosu مێتاغێماڮێب رۈسۇ Музаимиб росу mu#aimib rosu مۇزائێمێب رۈسۇ КIудияб Таркамаб (Уллу-Теркеме) росу judiyab tarkamab rosu گۇدێياب تاركاماب رۈسۇ Белижиб гьен beli$ib hen بېلێجێب رۈسۇ Мамадгьенуб mamedhenub مامادهېنۇب رۈسۇ ЧIарада мухъ zarada mu] ڄارادا مۇڅ ЦIцIуриб тах х росу ~urib ta{rosu ڞۇرێب تاخرۈسۇ Рочиб росдал бо roxib rosdal bo رۈچێب رۈسدال بۈ Рочиб росу roxib rosu رۈچێب رۈسۇ Къубакь росу qubap rosu قۇباڨ رۈسۇ Алчуниб росу alxunib rosu الچۇنێب رۈسۇ Хилихъ росу {ili] rosu خێلێڅ رۈسۇ Къесериб росу qeserib rosu ڨېسېرێب رۈسۇ ЛъитIаб росу ;iTab rosu ڸێتاب رۈسۇ КIалиб росу jalib rosu گالێب رۈسۇ Гьилиб росдал бо hilib rosdal bo هێلێب رۈسدال بۈ Гьилиб росу hilib rosu هێلێب رۈسۇ КIутIихъ росу juTi] rosu گۇطێڅ رۈسۇ Цемериб росу cemerib rosu ښېمېرێب رۈسۇ ЛъаразулI росу ;ara#u/ rosu ڸارازۇڶ رۈسۇ Доронуб росу doronub rosu دۈرۈنۇب رۈسۇ Къарануб росу qaranub rosu قارانۇب رۈسۇ ГьогIаб росу hofab rosu هۈعاب رۈسۇ Рилълъаб росу ri:ab rosu رێڷاب رۈسۇ Гьачада росдал бо haxada rosdal bo هاچادا رۈسدال بۈ Гьачада росу haxada rosu هاچادا رۈسۇ Гьунухъ росу hunu] rosu هۇنۇڅ رۈسۇ Мурухъ росу muru] rosu مۇرۇڅ رۈسۇ Лъалухъ росу ;alu] rosu ڸالۇڅ رۈسۇ Кьорошиб росу poro^ib rosu ڨۈرۈشێب رۈسۇ Гьочоб росдал бо hoxob rosdal bo هۈچۈب رۈسدال بۈ Гьочоб росу hoxob rosu هۈچۈب رۈسۇ ГIурухъ-сотIа росу furu]-soTa rosu عۇرۇڅ- سۈطا رۈسۇ Риссиб росдал бо riSib rosdal bo رێصێب رۈسدال بۈ Риссиб (Дусрахъ) росу riSib rosu رێ صێب رۈسۇ Кьоссрода росу poSroda rosu ڨۈصرۈدا رۈسۇ Могъроб росу movrob rosu مۈغرۈب رۈسۇ ЧIилдаб росу zildab rosu ڃێلداب رۈسۇ ЧIвадаб росу zwadab rosu ڃواداب رۈسۇ Чидаб росу xidab rosu چێداب رۈسۇ Чанаб росу xanab rosu چاناب رۈسۇ ГIириб росдал бо firib rosdal bo عێرێب رۈسدال بۈ ГIириб росу firib rosu عێرێب رۈسۇ Хьинуб росу %inub rosu ڮێنۇب رۈسۇ Нукъушиб росу nuqu^ib rosu نۇقۇشێب رۈسۇ Рулдаб росу ruldab rosu رۇلداب رۈسۇ Магъариб росдал бо mavarib rosdal bo ماعارێب رۈسدال بۈ Магъариб росу mavarib rosu ماغارێب رۈسۇ ЦIенеб росу `eneb rosu ڝېنېب رۈسۇ Мукукь росу mukup rosu مۇكۇڨ رۈسۇ Багинуб росу baginib rosu باڬێنۇب رۈسۇ Къучраб росу quxrab rosu قۇچراب رۈسۇ ХIурухъ росу \uru] rosu حۇرۇڅ رۈسۇ Чуниб росу xunib rosu چۇنێب رۈسۇ Мугурухъ росу muguru] rosu مۇڬۇرۇڅ رۈسۇ СуметIа росдал бо sumeTa rosdal bo سۇمېطا رۈسدال بۈ СуметIа росу sumeTa rosu سۇمېطا رۈسۇ ЦIулда росу `ulda rosu ڝۇلدا رۈسۇ Улъухъ росу u;u] rosu ئۇلۇڅ رۈسۇ Гьонлъоб росу hon;ob rosu هۈنڸۈب رۈسۇ Сачада росу saxada rosu ساچادا رۈسۇ ЦIцIуриб росдал бо ~urib rosdal bo ڞۇرێب رۈسدال بۈ ЦIцIуриб росу ~urib rosu ڞۇرێب رۈسۇ Содаб росу sodab rosu سۈداب رۈسۇ Мошоб росу mo^ob rosu مۈشۈب رۈسۇ Гьидиб росу hidib rosu هێدێب رۈسۇ ЧIарада росу zarada rosu ڄارادا رۈسۇ Хьил иб (Шалиб) росу %ilib rosu ڮێلێب رۈسۇ Цадахъ росу cada] rosu ښاداڅ رۈسۇ Шамил мухъ ^amil mu] شامێل مۇڅ ХIебда тах х росу \ebda ta{rosu حېبدا تاخرۈسۇ Гьандихъ росу handi] rosu هاندێڅ رۈسۇ ГIа с саб росу faSab rosu عاصاب رۈسۇ Ансуб, ТIасса Бакълъухъ ansub, TaSa baq;u] rosu انسۇب، طاصا باقڸۇڅ رۈسۇ Бакълъухъ росдал бо baq;u] rosdal bo باقڸۇڅ رۈسدال بۈ Гъоркь Бакълъухъ vorp baq;u] rosu росу غۈرڨ باقڸۇڅ رۈسۇ ЗанатIа росу #anaTa rosu زاناطا رۈسۇ ГьентIа росу henTa rosu هېنطا رۈسۇ ГъогъолI росу vovo/ rosu غۈغۈڶ رۈسۇ Гьолокь росдал бо holop rosdal bo هۈلۈڨ رۈسدال بۈ Гьолокь росу holop rosu هۈلۈڨ رۈسۇ Малиданахъа, ДатунатIа росу malidana]a, datunaTa rosu مالێداناڅا، داتۇناطا رۈسۇ Гьоориб росдал бо hoorib rosdal bo هۈئۈرێب رۈسدال بۈ Гьоориб росу hoorib rosu هۈئۈرێب رۈسۇ Гьоориб-Хьиндахъ росу hoorib-%inda] rosu هۈئۈرێب - ڮێنداڅ رۈسۇ Ракьуб-ГIахьвахъ, Ригьикь росу rapub-fa%wa], rihip rosu راڨۇب - عاڮواڅ، رێهێڨ رۈسۇ КъахIиб росдал бо qa\ib rosdal bo قاحێب رۈسدال بۈ КъахIиб росу qa\ib rosu قاحێب رۈسۇ ТIассаколоб росу TaSakolob rosu طاصاكۈلۈب رۈسۇ Гъоркьколоб росу vorpkolob rosu غۈرڨكۈلۈب رۈسۇ Бакъдаб росу baqdab rosu باقداب رۈسۇ Мокъода росу moqoda rosu مۈقۈدا رۈسۇ Раккурикь росу raKurip rosu راڭۇرێڨ رۈسۇ ХIамакIалихъ росу \amajali] rosu حاماگالێڅ رۈسۇ КIигIинихъ росу jifini] rosu گێعێنێڅ رۈسۇ ХIорода росу \oroda rosu حۈرۈدا رۈسۇ Къваниб росдал бо qwanib rosdal bo قوانێب رۈسدال بۈ Къваниб росу qwanib rosu قوانێب رۈسۇ НитIаб росу niTab rosu نێطاب رۈسۇ Могьохъ росу moho] rosu مۈهۈڅ رۈسۇ МачIада росу mazada rosu ماڃادا رۈسۇ Ригьикь, Ракьуб росу rihip, rapub rosu رێهێڨ، راڨۇب رۈسۇ Ругъелда росдал бо ruvelda rosdal bo رۇغېلدا رۈسدال بۈ Ругъелда росу ruvelda rosu رۇغېلدا رۈسۇ Мусрухъ росу musru] rosu مۇسرۇڅ رۈسۇ Хьиндахъ росу %inda] rosu ڮێنداڅ رۈسۇ Сомода росу somoda rosu سۈمۈدا رۈسۇ Хьонохъ росу %ono] rosu ڮۈنۈڅ رۈسۇ ГIурчухъ росу furxu] rosu عۇرچۇڅ رۈسۇ ТIелекь росдал бо Telep rosdal bo طېلېڨ رۈسدال بۈ ТIелекь росу Telep rosu طېلېڨ رۈسۇ Лъезда росу ;e#da rosu ڸېزدا رۈسۇ ГеницIцIороб росу geni~orob rosu ڬېنێڞۈرۈب رۈسۇ ТIидиб росдал бо Tidib rosdal bo طێدێب رۈسدال بۈ ТIидиб росу Tidib rosu طێدێب رۈسۇ НакIкIикь росу naJip rosu ناڴێڨ رۈسۇ Лълъануб росу :anub rosu ڷانۇب رۈسۇ ТIогьохъ росдал бо Toho] rosdal bo طۈهۈڅ رۈسدال بۈ ТIад ТIогьохъ росу Tad Toho] rosu طاد طۈهۈڅ رۈسۇ Гъоркь ТIогьохъ росу vorp Toho] rosu غۈرڨ طۈهۈڅ رۈسۇ Зивуриб росу #iwurib rosu زێوۇرێب رۈسۇ Микьигьороб росу mipihorob rosu مێڨێهۈرۈب رۈسۇ ГIурада росдал бо furada rosdal bo عۇرادا رۈسدال بۈ ГIурада росу furada rosu عۇرادا رۈسۇ Лъахъ росу ;a] rosu ڸاڅ رۈسۇ Гьидерил кьо, КьотIа росу hideril po, poTa rosu هێدېرێل ڨۈ، ڨۈطا رۈسۇ ГIурадаколоб, Колоб росу furadakolob, kolob rosu عۇراداكۈلۈب، كۈلۈب رۈسۇ Раккурикь росу raKurip rosu راڭۇرێڨ رۈسۇ ГIуриб росу furib rosu عۇرێب رۈسۇ ХIебда росу \ebda rosu حېبدا رۈسۇ ХIотода росу \otoda rosu حۈتۈدا رۈسۇ Ххучада росу {uxada rosu خۇچادا رۈسۇ ЦIцIекIоб росу ~ejob rosu ڞېگۈب رۈسۇ Шурагьаб мухъ ^urahab mu] شۇراهاب مۇڅ Шурагьаб тах х шагьар ^urahab ta{^ahar شۇراهاب تاخشاهار Ахъайтала росу a]aytala rosu اڅايتالا رۈسۇ ХIапшиб росдал бо \a_^ib rosdal bo حابۺێب رۈسدال بۈ ХIапшиб росу \a_^ib rosu حابۺێب رۈسۇ ГIурухъ (Арихкент) росу furu] rosu عۇرۇڅ رۈسۇ ГьаркIа суниб росу harjasunib rosu هارگاسۇنێب رۈسۇ Муслимросу (Атланаул) muslimrosu مۇسلێمرۈسۇ Бугъланиб росу buvlanib rosu بۇغلانێب رۈسۇ ТIасса Жунгутиб росу TaSa $ungutib rosu طاصا جۇنڬۇتێب رۈسۇ ТIасса Гъазданущиб росдал бо TaSa va#danu&ib rosdal bo طاصا غازدانۇنۇۺێب رۈسدال بۈ ТIасса Гъазданущиб росу TaSa va#danu&ib rosu طاصا غازدانۇۺێب رۈسۇ Рохьохъ (Агъачкала) росу ro%o] rosu رۈڮۈڅ رۈسۇ ТIас с а Хъараниб росдал бо TaSa ]aranib rosdal bo طاصا څارانێب رۈسدال بۈ ТIасса Хъараниб росу TaSa ]aranib rosu طاصا څارانێب رۈسۇ Гъоркь Хъараниб росу vorp ]aranib rosu غۈرڨ څارانێب رۈسۇ Дурангъиб росу duranvib rosu دۇرانغێب رۈسۇ Ишкаталиб росдал бо i^katalib rosdal bo ئێشكاتالێب رۈسدال بۈ Гъоркь Ишкаталиб росу vorp i^katalib rosu غۈرڨ ئێشكاتالێب رۈسۇ ТIа с са Ишкаталиб росу TaSa i^katalib rosu طاصا ئێشكاتالێب رۈسۇ Гъадариб росу vadarib rosu غادارێب رۈسۇ Къарамахьиб росдал бо qarama%ib rosdal bo قاراماڮێب رۈسدال بۈ Къарамахьиб росу qarama^ib rosu قاراماڮێب رۈسۇ Ванашимахьиб росу wana^ima%ib rosu واناشێماڮێب رۈسۇ Вехьмахьиб (Чабанмахьи) we%ma%ib rosu росу وېڮماڮێب رۈسۇ Капур-Гъумекиб росу ka_ur-vumekib rosu كافۇرغۇمېكێب رۈسۇ Маласросу росдал бо malasrosu rosdal bo مالاسرۈسۇ رۈسدال بۈ Маласросу malasrosu مالاسرۈسۇ Гергентала росу gergentala rosu ڬېرڬېنتالا رۈسۇ Гъоркь Жунгутиб росу vorp $ungutib rosu غۈرڨ جۇنڬۇتێب رۈسۇ Гъоркь Гъазданущиб росу vorp va#danu&ib rosu غۈرڨ غازدانۇۺێب رۈسۇ ХIалимросу (Халимбекавул) росдал бо \alimrosu rosdal bo حالێمرۈسۇ رۈسدال بۈ ХIалимросу (Халимбекавул) \alimrosu حالێمرۈسۇ Такъалуб росу taqalub rosu تاقالۇب رۈسۇ ЧIанкIуриб росдал бо zanjurib rosdal bo ڃانگۇرێب رۈسدال بۈ ЧIанкIуриб росу zanjurib rosu ڃانگۇرێب رۈسۇ Хъачхъалихъ росу ]ax]ali] rosu څاچڅالێڅ رۈسۇ ЧIчIикIаб росу Xijab rosu ڄێگاب رۈسۇ Элпериб росдал бо el_erib rosdal bo ئېلفېرێب رۈسدال بۈ Элпериб росу el_erib rosu ئېلفېرێب رۈسۇ КIииццухъ (Экибулак) росу jiiCu] rosu گێئێڛۇڅ رۈسۇ

КI j КIал бахьинав, махьа чIчIегIерав. jal ba%inaw, ma%a Zeferaw. КIал бацIцIунареб мацIцI букIунареб. jal ba~unareb ma~ bujunareb. КIал бегIераб бахIригьой, рачIчI камураб хъандагьой. jal beferab ba\rihoy, raZ kamurab ]andahoy. КIал бегIерай, гIакълу дагьай. jal beferay, faqlu dahay. КIал бечедав, чед тIеренав, чияр рокъов саххаватав. jal bexedaw, xed Terenaw, xiyar roqow sa{awataw. КIал богIое те, чияр жо чияе те. jal bofoye te, xiyar $o xiyaye te. КIал бугев – гьакида, гьакил бетIергьан – лъелго. jal bugew - hakida, hakil beTerhan - ;elgo. КIал букIин гIоларо, ракIги къваригIуна. jal bujin folaro, rajgi qwarifuna. КIал гIемераб гьойцца чан кколареб, чан кколеб гьойцца гожо бихьулареб. jal femerab hoyCa xan Kolareb, xan Koleb hoyCa go$o bi%ulareb. КIал гIемерав воххичIо, вуцIцIарав пашманлъичIо. jal femeraw wo{izo, wu~araw _a^man;izo. КIал – кваналарилан, берал – кванда тIад. jal - kwanalarilan, beral - kwanda Tad. КIал квешай лълъадудасса лълъикIаб гьойго лълъикIила. jal kwe^ay :adudaSa :ijab hoygo :ijila. КIал квешалдасса, лълъади куц квешай лълъикIай. jal kwe^aldaSa, :adi kuc kwe^ay :ijay. КIал къан те, берал рагьун те. jal qan te, beral rahun te. КIалкIодочил мацIцI ххалатаб. jaljodoxil ma~ {alatab. КIал талунго – таргьа ккве, талихI кьунго – яхI бахъе. jal talungo - tarha Kwe, tali\ pungo - ya\ ba]e. КIал тарарав чIваравила, бохх тарарав таравила. jal tararaw zwarawila, bo{ tararaw tarawila. КIал тарун букIаго, таргьил кIал кквейила. jal tarun bujago, tarhil jal Kweyila. КIал цIунарав воххула, ххеххлъарав пашманлъула. jal `unaraw wo{ula, {e{;araw _a^man;ula. КIал цIунарасс жиндирго рухIги цIунулебила (ГIадамассул мацIцI – живго чIвалеб бацI). jal `unaraS $indirgo ru\gi `unulebila (fadamaSul ma~ - $iwgo zwaleb ba`). КIал цIунарассул гъванща зарудасса цIунараб. jal `unaraSul vwan&a #arudaSa `unarab. КIал цIуне, черхх цIуне, чияде гIайибал реххуге. jal `une, xer{ `une, xiyade fayibal re{uge. КIал цIуне, бер цIуне, чияр бицунев вукIунге. jal `une, ber `une, xiyar bicunew wujunge. КIал чалуххай чидар яс черхх цIунарай ятула. jal xalu{ay xidar yas xer{ `unaray yatula. КIал чIчIун букIунарессул бетIер буххулеб, кверал тIатIала лъун вукIунарессул рокъобе бечелъи чваххулеб. jal Zun bujunareSul beTer bu{uleb, kweral TaTala ;un wujunareSul roqobe bexe;i xwa{uleb. КIалалда рекъонила хIанчIизе кколеб. jalalda reqonila \anzi#e Koleb. КIалалдасса квералда лълъикI лъалебила. jalaldaSa kweralda :ij ;alebila. КIалалълъ бессаралдасса квераз бессараб лълъикIаб. jala: beSaraldaSa kwera# beSarab :ijab. КIалалълъ бицарабги черххалълъ гьабурабги кванараб рахъалълъ хъван батаги. jala: bicarabgi xer{a: haburabgi kwaranarab ra]a: ]wan batagi. КIалалълъ лълъикIабги бицун, ракIалде квешаб ккоге. jala: :ijabgi bicun, rajalde kwe^ab Koge. КIалалълъ пураб гьороцца гьорол гьобо хIалтIулареб. jala: _urab horoCa horol hobo \alTulareb. КIалалълъ реххулаго, ххвалчаде квер бегьуге. jala: re{ulago, {walxade kwer behuge. КIалалълъ хур бекьуге. jala: [ur bepuge. КIалалълъбакIалдаги тушман ватулев, нуцIцIида нахъаги мацIцIихъан ватулев. jala:bajaldagi tu^man watulew, nu~ida na]agi ma~i]an watulew. КIалбазар жужахIалълъуве реххараб меххалълъги ахIдаравила тIинцIи бакъвараб гьечIилан. jalba#ar $u$a\a:uwe re{arab me{a:gi a\darawila Tin`i baqwarab hezilan. КIалбазар – кверкъадар. jalba#ar - kwerqadar. КIалбиччанкъо къабуллъаги, къурбанаб къо бечелъаги. jalbiXanqo qabul;agi, qurbanab qo bexe;agi. КIалбиччанкъоялълъ гьечIеб хоно щай? jalbiXanqoya: hezeb [ono &ib? КIалбиччанкъоялълъул бакъанида гIадин вугила. jalbiXanqoya:ul baqanida fadin wugila. КIалги хъатги – Хъатуние, хъатиниб жо – Денгае. jalgi ]atgi - ]atuniye, ]atinib $o - dengaye. КIалдиб гьоцIцIо бугессул рекIелI загьру букIунеб. jaldib ho~o bugeSul reje/ #ahru bujuneb. КIалдиб квен гIиссинаб лъе, чIамичIого къулчIчIуге. jaldib kwen fiSinab ;e, zamizogo qulZuge. КIалдиб лъураб чIамун бажаруларев, чIамун кьураб къулчIчIун бажаруларев. jaldib ;urab zamun ba$arulalew, zamun purab qulZun ba$arularew. КIалдиб мацIцIги боцIцIи буго. jaldib ma~gi bo~i bugo. КIалдиб хъван бихьичIони, гьацIцIул тIагIам лъалареб. jaldib ]wan bi%izoni, ha~ul Tafam ;alareb. КIалдиб ца гурев, цайитIа кIветI гурев. jaldib ca gurew, cayiTa jweT gurew. КIалдибе борта багIаргIеч! jaldibe borta bafarfex! КIалдибе босилалде карщ какулареб. jaldibe bosilalde kar& kakulareb. КIалдибе нух къосунареб. jaldibe nu[ qosunareb. КIалдибе щвечIеб жоялълъ гIорцIцIуларел. jaldibe &wezeb $oya: for~ularel. КIалдисса цаби гъиналде гьищтIе, гьаракь кIудияб бахъине. jaldiSa cabi vinalde hi&Te, harap judiyab ba]ine. КIалдиссан араб ботIролI щолеб. jaldiSan arab boTro/ &oleb. КIалдиссан араб цо гьерессиялълъ азаргояв гьерссилIе ккезавулев. jaldiSan arab co hereSiya: a#argoyaw herSi/e Ke#awulew. КIалдиссан унеб калам пайда гьечIеб бицунге, гIияда гъорлI речIчIулеб бацI гIадинан вукIунге. jaldiSan uneb kalam _ayda hezeb bicunge, fiyada vor/ reZuleb ba` fadinan wujunge. КIалзул рагIи ругънадассаги ссудулеб. jal#ul eafi ruvnadaSagi Suduleb. КIалзул ругъун лълъикIлъулареб, ххонжрол ругъун лълъикIлъулеб. jal#ul ruvun :ij;ulareb, {on$rol ruvun :ij;uleb. КIалквеш лълъадилъиларо. jalkwe^ :adi;ilaro. КIалквеш рикIкIад гьаве, ракIхIерен гIагар гьаве. jalkwe^ riJad hawe, raj\eren fagar hawe. КIални данде бачинин, берални къанщилин, къалазда щиб гьабилеб? jalni dande baxinin, beralni qan&ilin, qala#da &ib habileb? КIалцIи бан, кьабе дида цIцIалан абулебила чоцца. jal`i ban, pabe dida ~alan abulebila xoCa. КIалцIи бани, чу бекерула, чури тIуни, гьой багъула. jal`i bani, xu bekerula, xuri Tuni, hoy bavula. КIалцIи гIемер бан, чу лIугьунаро, чияцца малълъун, чи лIугьунаро. jal`i femer ban, xu /uhunaro, xiyaCa ma:un, xi /uhunaro. КIалъазе лъарассул кIал гьацIцIул цIолебила. ja;a#e ;araSul jal ha~ul `olebila. КIалъазе те тоххлъи лъазе. ja;a#e te to{;i ;a#e. КIалъалареб кIал букIунареб, бакъвалареб ракI букIунареб. ja;alareb jal bujunareb, baqwalareb raj bujunareb. КIалъалев чи – гьурщулев, гIенеккарав – бищулев. ja;alew xi - hur&ulew, feneKaraw - bi&ulew. КIанцIани бохх бекулеб борххалъуде вахунге. jan`ani bo{ bekuleb bor{a;ude wa[unge. КIанцIараб гьой лъаларев, къинлъараб гважи лъаларев. jan`arab hoy ;alarew, qin;arab gwa$i ;alarew. КIанцIулаго чахъдал цIцIолъи бихьараб цIцIе белъарабила. jan`ulago xa]dal ~o;i bi%arab ~e be;arabila. КIанцIун вахъунареб бакIалда гIужги багейила, батулареб рагIиги бицунгейила. jan`un wa]unareb bajalda fu$gi bageyila, batulareb rafigi bicungeyila. КIартида асскIоб бухьани, бечеги кьазе ругьунлъулеб. jartida aSjob bu%ani, bexegi pa#e ruhun;uleb. КIарчамаб кьегIер кIиго чахъдада хахулеб. jarxamab pefer jigo xa]dada [a[uleb. КIарчанлъигун кIкIухIаллъиялълъ кIиго лъимер гьабунила, мискинлъиян, хIакъирлъиян цIцIарал гьездаги лъунила. jarxan;igun Ju\al;iya: jigo ;imer habunila, miskin;iyan, \aqir;iyan ~aral he#dagi ;unila. КIвекьмаххгун барщарай, рукIкIенгун кьаллъарай. jwepma{gun bar&aray, ruJengun pal;aray. КIечIезабизе гуребила кIалдиб мацIцI бижун бугеб, чIчIегIералда чIчIегIерабилан, хъахIалда хъахIабилан абизейила. jeze#abi#e gurebila jaldib ma~ bi$un bugeb, Zeferalda Zeferabilan, ]a\alda ]a\abilan abi#eyila. КIиабизе ячарай чIчIужу – кIиабизе тIураб бухIаражо. jiabi#e yaxaray Zu$u - jiabi#e Turab bu\ara$o. КIиабилей чIчIужулъун йикIинегIан, кIицIцIулго хабалI лъейго лълъикIила. jiabiley Zu$u;un yijinefan, ji~ulgo [aba/ ;eygo :ijila. КIиго балагь тIаде ккани, бигьаяб бище. jigo balah Tade Kani, bihayab bi&e. КIиго бетIер рекъани, ункъго кверги хIалтIани, рукъ ццебе тIола. jigo beTer reqani, unqgo kwergi \alTani, ruq Cebe Tola. КIиго бетIергьанчи разияб гуреб даран битIун кколареб. jigo beTerhanxi ra#iyab gureb daran biTun Kolareb. КIиго бутIа – царае, цо бутIа – гIанкIкIие. jigo buTa - caraye, co buTa - fanJiye. КIиго васги нусго гIиги бугев чи цо хIалалда чIчIоларев. jigo wasgi nusgo figi bugew xi co \alalda Zolarew. КIиго гьумер бугев чи кIиго къол нухалълъ довегIан те. jigo humer bugew xi jigo qol nu[a: dowefan te. КIиго гIабдал ургъани, цо гIакъил лIугьунев. jigo fabdal urvani, co faqil /uhunew. КIиго гIанкIкIида ххадув вортани, цонигияб щвечIого ххутIулевила. jigo fanJida {aduw wortani, conigiyab &wezogo {uTulewila. КIиго жо цого заманалда цого бакIалда букIунареб. jigo $o cogo #amanalda cogo bajalda bujunareb. КIиго кьибил кьаллъани, кьвагьи цIакъаб букIуна, гебегараб кьалулIе кьун ятана инссуцца. jigo pibil pal;ani, pwahi `aqab bujuna, gebegarab palu/e pun yatana inSuCa. КIиго рокъов къаличехь. jigo roqow qalixe%. КIиго ххарил квацIиялълъул кинаб тIасса бищилебали лъачIого, хIама бакъуцца хварабила. jigo {aril kwa`iya:ul kinab TaSa bi&ilebali ;azogo, \ama baquCa [warabila. КIиго ххиял гьабуни, бахIарчи вахъунарев. jigo {iyal habuni, ba\arxi wa]unarew. КIиго хъалияналдасса цIа гъезе кIиго хъинтIулеб гIучI хIажалъулев тIокIелчи жиндие данде кколарилан абурабила хIалтIизе восеян вачIарав гIолохъанчияссда Бакуб нартил бетIергьан Нагъицца. jigo ]aliyanaldaSa `a ve#e jigo ]inTuleb fuz \a$a;ulew Tojelxi $indiye dande Kolarilan aburabila \alTi#e woseyan wazaraw folo]anxiyaSda bakub nartil beTerhan naviCa. КIиго тIоноцIцI бугев чияссеги унге, бер гьитIинай чIчIужуги ячунге. jigo Tono~ bugew xiyaSe unge, ber hiTinay Zu$ugi yaxunge. КIиго чи бергьараб даран букIунареб, тIад чи кIалъалареб ригьин букIунареб. jigo xi berharab daran bujunareb, Tad xi ja;alareb rihin bujunareb. КIиго чи бергьараб рагъ букIунареб, кIиго чи бергьараб даран букIунареб. jigo xi berharab rav bujunareb, jigo xi berharab daran bujunareb. КIиго чи данде гъуни, гъветI чIчIезе кколеб. jigo xi dande vuni, vweT Ze#e Koleb. КIиго чIчIужу йигессул рукъ лълъухьичIого ххутIараб. jigo Zu$u yigeSul ruq :u%ixogo {uTarab. КIиго чIчIужу – кIиго тушман. jigo Zu$u - jigo tu^man. КIиго шагьидахъ цо шагьи босарав чи – цо ургъалихъ кIиго ургъел босарав чи. jigo ^ahida] co ^ahi bosaraw xi - co urvali] jigo urvel bosaraw xi. КIиго чIчIужу ячине бацI те. jigo Zu$u yaxine ba` te. ГIадамаз бацI ккун буго. Гьелълъие гьабизессеб тамихIалде ургъулел рукIун руго. ЧIван лълъикI, гъоркье реххун лълъикI, бакъуцца хвезабун лълъикI, бухIун хIурудахъ биччан лълъикIан, жинди-жиндир пикру бицун, киналго кIалъан рахъараб меххалълъ, цо херав чиясс абун буго. fadama# ba` Kun bugo. he:iye habi#eSeb tami\alde urvulel rujun rugo. zwan :ij, vorpe re{un :ij, baquCa [we#abun :ij, bu\un \uruda] biXan :ijan, $indi-$indir _ikru bicun, kinalgo ja;an ra]arab me{a:, co [eraw xiyaS abun bugo. - БацIие гIазаб кьезе нужее бокьун батани, гьелълъие кIиго чIчIужу яче. - ba`iye fa#ab pe#e nu$eye bopun batani, he:iye jigo Zu$u yaxe. Цо жамагIатчияссе цIакъ бокьун букIун буго радакь мажгиталълъуре какал разе рачIунел цогидал жамагIатчагIаздасса живго ццеве ккезе. Цо чияссни гьев ццеве ккезе тун гьечIо. КигIан ххеххго гьав вахъаниги, гьассдасса гьев чи ццеве щун ватулев вукIун вуго. Чара хварав чиясс гьессда гьикъун буго. co $amafatxiyaSe `aq bopun bujun bugo radap ma$gita:ure kakal ra#e razunel cogidal $amafatxafa#daSa $iwgo Cewe Ke#e. co xiyaSni hew Cewe Ke#e tun hezo. kifan {e{go haw wa]anigi, haSdaSa hew xi Cewe &un watulew wujun wugo. xara [waraw xiyaS heSda hiqun bugo. - Дун кигIан ххеххго вахъаниги, мажгиталде мун ццеве кколеб къагIида щиб? - dun kifan {e{go wa]anigi, ma$gitalde mun Cewe Koleb qafida &ib? - Дур кIиго чIчIужу гьечIохха, гьудул, дир йиголъун. Дидасса ццере рахъуна гьел тIаде, цоялълъ какие чуризе лълъим гIетIизабула, цогиялълъ гулгун, тIарсс ццебе лъола, ретIел-хьит хIадур гьабула. Гьеле гьедин ккола дун киназдассаго ццеве, - ян жаваб кьун буго дандиясс. - dur jigo Zu$u hezo{a, hudul, dir yigo;un. didaSa Cere ra]una hel Tade, coya: kakiye xuri#e :im feTi#abula, cogiya: gulgun, TarS Cebe ;ola, reTel-%it \adur habula. hele hedin Kola dun kina#daSago Cewe, - yan $awab pun bugo dandeyaS. - ВахI! Гьединищхха иш букIараб! Гьав балъго гьоцIцIо чIчIикIулев вукIун вуго! – ян, вахъун гьассги ячун йиго цоги чIчIужу. - wa\! hedini&{a i^ bujarab! haw ba;go ho~o Zijulew wujun wugo! - yan, wa]un haSgi yaxun yigo cogi Zu$u. Рагъун руго руччаби, рагъун руго. ХъахIаб дуниял чIчIегIерлъун буго. Гьасс байбихьун буго, цоцазул гьан кунел рукIаян руччабиги тун, къассиквен кIалдибе тIерхьарабго, мажгиталълъуве лIутизе. ravun rugo ruXabi, ravun rugo. ]a\ab duniyal Zefer;un bugo. haS baybi%un bugo, coca#ul han kunel rujayan ruXabigi tun, qaSikwen jaldibe Ter%arabgo, ma$gita:uwe /uti#e. - БихьичIессда бихьизе рохьдомухъалълъ билълъагиянищ, гьудул, дуцца дун гьаб балагьалда гьоркьове тIамурав? – ан бадибчIвай гьабун буго гьасс дандеяссе. - bi%izeSda bi%i#e ro%domu]a: bi:agiyani&, hudul, duCa dun hab balahalda horpowe Tamuraw? - an badibzway habun bugo haS dandeyaSe. - Гуро! – ян жаваб кьун буго гьесс. – Дуе бокьун букIана мажгиталълъуве цогидассдасса ццеве ккезе. Кколеб куц диццаги малълъана дуда. - guro! - yan $awab pun bugo heS. - duye bopun bujana ma$gita:uwe cogidaSdaSa Cewe Ke#e. Koleb kuc diCagi ma:ana duda. КIигояв вагъани, гIайиб цIцIодорассда букIунеб. jigoyaw wavani, fayib ~odoraSda bujuneb. КIигояв къаццандани, гIайиб кIудияссдайила. jigoyaw qaCandani, fayib judiyaSdayila. КIигояссда гурони лъалареб балъголъи букIунаребила. jogoyaSda guroni ;alareb ba;go;i bujunarebila. КIилълъилалълъул гьин гуро, ГьетIарассул си гуро. ji:ila:ul hin guro, heTaraSul si guro. КIилълъилай йиго ххунздерил ццеегоссей бика, ГьетIаравги вуго гьелълъул бодул бетIер. Кици хIалтIизабула гьедигIан берцинаб, тIокIаб букIине ккеларилан абураб магIнаялда. ji:ilay yigo {un#deril CeyegoSey bika, heTarawgi wugo he:ul bodul beTer. kici \alTi#abula hedifan bercinab, Tojab bujine Kelarilan aburab mafnayalda. КIицIцIул кIанцIун, кIкIал бахунареб. ji~ul jan`un, Jal ba[unareb. КIицIцIул ургъа, цин абе (анкьцIцIул борце, цин къотIе). ji~ul urva, cin abe (anp~ul borce, cin qoTe). КIицIцIул чи холарев, рухI цин гурони бахъулареб. ji~ul xi [olarew, ru\ cin guroni ba]ulareb. КIиябго бер беццасс цояб бер беццассда «Беццук! Беццук!» - илан абурабила. jiyabgo ber beCaS coyab ber beCaSda «beCuk! beCuk!» - ilan aburabila. КIиябго бералда чияр лъимал рихьараб меххалълъ, цояб бералданиги нилIерго лъималги рихьизе кколел. jiyabgo beralda xiyar ;imal ri%arab me{a:, coyab beraldanigi ni/ergo ;imalgi ri%i#e Kolel. КIиябго бералълъул данде ккечIогойила гьоркьоб мегIер бижараб. jiyabgo bera:ul dande Kezogoyila horpob mefer bi$arab. КIиябго квер кодобе кьурассда божуге. jiyabgo kwer kodobe puraSda bo$uge. КIияздаго гIайиб гьечIого, кIиго чи къаццандуларо. jiya#dago fayib hezogo, jigo xi qaCandularo. КIодолъиялде вахине бокьарасс гьитIинавги кIодо гьавула. jodo;iyalde wa[ine boparaS hiTinawgi jodo hawula. КIудияб бакI кквезе ккани, кIудияб гIакълуги къваригIунеб. judiyab baj Kwe#e Kani, judiyab faqlugi qwarifuneb. КIудияб вагIзаялдасса гьитIинаб мисалалълъул пайда цIцIикIкIараб. judiyab waf#ayaldaSa hiTinab misala:ul _ayda ~iJarab. КIудияб гъветI гьитIинаб хIапароялълъги реххулеб. judiyab vweT hiTinab \a_aroya:gi re{uleb. КIудияб гъотIол кьалбалги риццатал. judiyab voTol palbalgi riCatal. КIудияб гъотIол рагIадги кIудияб букIунеб. judiyab voTol rafadgi judiyab bujuneb. КIудияб гьецIцIо гьитIинаб квартIицца бекулеб. judiyab he~o hiTinab kwarTiCa bekuleb. КIудияб гIарзаялдасса гьитIинаб хIалтIи лълъикIабила. judiyab far#ayaldaSa hiTinab \alTi :ijabila. 120. КIудияб дармидасса воххаги. judiyab darmidaSa wo{agi. 121. КIудияб оцоцца рахъ кIудияб цIцIалеб. judiyab ocoCa ra] judiyab ~aleb. 122. КIудияб рагъалдасса гьитIинаб рекъелго лълъикIила. judiyab ravaldaSa hiTinab reqelgo :ijila. 123. КIудияб раса хъвагIани, гурга кIудияб лIугьуна. judiyab rasa ]wafani, gurga judiyab /uhuna. 124. КIудияб рокьи – кIудияб гIазаб. judiyab ropi - judiyab fa#ab. 125. КIудияб рокьиги кIудияб ццимги цого жойила, кIиялълъулго къуватги бащадабила. judiyab ropigi judiyab Cimgi cogo $oyila, jiya:ulgo quwatgi ba&adabila. 126. КIудияб росдал рагIалда лълъикIаб, гьитIинаб росдал бакьулI лълъикIаб. judiyab rosdal rafalda :ijab, hiTinab rosdal bapu/ :ijab. 127. Кици буго рукъалълъул хIакъалълъулI. КIудияб росдал бакьулI бугеб мина магъдасса, мегIер-гIалахалдасса рикIкIалъула. ГьитIинаб росдал бакьулI рукъ букIунилан гьединаб рикIкIалъи кколаро. Гьелда тIадеги, росу бакьулI бугеб рукъ цIунараб букIана некIо гьитIинал росабазе гьабулеб букIараб гъараялдассаги. kici bugo ruqa:ul \aqa:u/. judiyab rosdal bapu/ bugeb mina mavdaSa, mefer-fala[aldaSa riJa;ula. hiTinab rosdal bapu/ ruq bujunilan hedinab riJa;i Kolaro. helda Tadegi, rosu bapu/ bugeb ruq `unarab bujana nejo hiTinal rosaba#e habuleb bujarab varayaldaSagi. 128. КIудияб росулI бичулеб хурги камулареб, холев чиги камуларев. judiyab rosu/ bixuleb [urgi kamulareb, [olew xigi kamularew. 129. КIудияб тIассан биччай, гьитIинаб гъоркьан биччай. judiyab TaSan biXay, hiTinab vorpan biXay. 130. КIудияб хIориниб ччугIаги кIудияб букIунеб. judiyab \orinib Xufagi judiyab bujuneb. 131. КIудиябгIан гIакдацца бечеги кIудияб гьабулебила. judiyabfan fakdaCa bexegi judiyab habulebila. 132. КIудиябгIан гIор гIодобе биччанила чваххулеб. judiyabfan for fodobe biXanila xwa{uleb. 133. КIудияв гIунилан гIадалI гъветI бижиларо. judiyaw funilan fada/ vweT bi$ilaro. 134. КIудияв чи хвани, рукъ бухIулеб, гьитIинав чи хвани, чехь бухIулеб. judiyaw xi [wani, ruq bu\uleb, hiTinaw xi [wani, xe% bu\uleb. 135. КIудиял рагIабазда ххадур кидаго гуро чIахIиял ишал рукIунел. judiyal rafaba#da {adur kidago guro za\iyal i^al rujunel. 136. КIудиял ургъалабаз гьитIинал ургъалаби кьеркьезарула. judiyal urvalaba# hiTinal urvalabi perpe#arula. 137. КIудиясс малълъараб гьабичIони, гьабураб анищан кколеб. judiyaS ma:arab habizoni, haburab ani&an Koleb. 138. КIудияссги рагьулеб рагьдул нуцIцIа, гьитIинассги рагьулеб. judiyaSgi ravuleb rahdul nu~a, hiTinaSgi rahuleb. 139. КIудияссда гьикъарав къосунарев, гьудулассда гьикъарав мекъи кколарев. judiyaSda hiqaraw qosunarew, hudulaSda hiqaraw meqi Kolarew. 140. КIулал раханилан, ххалкъалълъул кIал чIчIолареб. julal ra[anilan, {alqa:ul jal Zolareb. 141. КIурул гулги кверзул зарги гIадин рукIайила. jurul gulgi kwer#ul #argi fadin rujayila. 142. КIусулелълъул гIодове валагье, кIалъалелълъул нахъ валагье. jusule:ul fodowe walahe, ja;ale:ul na] walahe.

ТI T 1. ТIабкIиниб ххинкI букIаго ххарбиде вуссунарев, хъабиниб рахь букIаго гъуд кодосса биччачIев. Tabjinib {inj bujago {arbide wuSunarew, ]abinib ra% bujago vud kodoSa biXazew. 2. ТIавус зодобе боржуна, гIункIкI ракьулIе лIугьуна. Tawus #odobe bor$una, funJ rapu/e juhuna. 3. ТIавус тIавусалда цадахъ, гъеду гъадида цадахъ. Tawus Tawusalda cada], vedu vadida cada]. 4. ТIагъур бахъеян витIани, бетIер къотIун вачIунев. Tavur ba]eyan wiTani, beTer qoTun wazunew. 5. ТIагъур баччизе гуребила бетIер бижараб, ургъизейила. Tavur baXi#e gurebila beTer bi$arab, urvi#eyila. 6. ТIагъур лъун щинав чи вукIунаро, чоххтIо къан щинай чIчIужу йикIунаро. Tavur ;un &inaw xi wujunaro, xo{To qan &inay Zu$u yijunaro. 7. ТIагъур цIун хьаралълъусса тIагъур цIураб гурони бачIинчIо. Tavur `un %ara:uSa Tavur `urab guroni bazinzo. 8. ТIагIам гьечIеб квен, цIцIам банилан, тIагIамлъиларо. Tafam hezeb kwen, ~am banilan, Tafam;ilaro. 9. ТIад базегIан чIвадан букIараб батани, тIад бан ххадуб рукъ лIугьунеб. Tad ba#efan zwadan bujarab batani, Tad ban {adub ruq /uhuneb. 10. ТIад гьабураб куйдасса кодобе кьураб хIоржого лълъикI. Tad haburab kuydaSa kodobe purab \or$ogo :ij. 11. ТIад гьир лъезе къваригIараб меххалълъ, хIамида кьабуларебила, кьинкΙулебила. Tad hir ;e#e qwarifarab me{a:, \amida pabularebila, pinjulebila. 12. ТIад квер бахъани, катицца нилIее маргьа бицуна, течIони, хъарссула. Tad kwer ba]ani, katiCa ni/eye marha bicuna, tezoni, ]arSula. 13. ТIад налъи ккун чи рихунгеги, чед тIагIун гьобол рихунгеги. Tad na;i Kun xi ri[ungegi, xed Tafun hobol ri[ungegi. 14. ТIад рекIараб чол квелълъ кквезеги лъазе кколебила. Tad rejarab xol kwe: Kwe#egi ;a#e Kolebila. 15. ТIадаб гуреб гьабуни, гьабизе кколеб бегулеб. Tadab gureb habuni, habi#e Koleb beguleb. 16. ТIадагьаб чвантинисса бакIаб гьир гьечIеб. Tadahab xwantiniSa bajab hir hezeb. 17. ТIадго арав гьоболги, лълъикIго кьолеб микьирги. Tadgo araw hobolgi, :ijgo poleb mipirgi. 18. ТIадго кквечIев цIцIогьор гурев. Tadgo Kwezew ~ohor gurew. 19. ТIаде валагьарассе – рахъу, бухъулессе – хъиру. Tade walaharaSe - ra]u, bu]uleSe - ]iru. 20. ТIаде гьобол къотIугеги, гьабихъе нух къосунгеги. Tade hobol qoTugegi, habi]e nu[ qosungegi. 21. ТIаде къо ккани, къоркъолги бацI лIугьунеб. Tade qo Kani, qorqolgi ba` /uhuneb. 22. ТIаде къо ккезегIан кIалалълъ гьури кколаресс, тIаде къо ккараб меххалълъ горбода бетIер кколареб. Tade qo Ke#efan jala: huri KolareS, Tade qo Karab me{a: gorboda beTer Kolareb. 23. ТIаде лълъим бачIунареб хIор ххеххгого къунеб. Tade :im bazunareb \or {e{gogo quneb. 24. ТIаде хъвачIого ракьалдасса чияссул хIал хьоларебила. Tade ]wazogo rapaldaSa xiyaSul \al %olarebila. 25. ТIаде цоги гъеду бачIани, гъоркь букIараб боржунеб гIадат. Tade cogi vedu bazani, vorp bujarab bor$uneb fadat. 26. ТIаде цIцIанагIан гIемерлъулебги ургъел, тIасса бачахъанагIан дагьлъун унебги ургъел. Tade ~anafan femer;ulebgi urvel, TaSa baxa]anafan dah;un unebgi urvel. 27. ТIаде чи лъаларила, чараб гьой лъаларила (гьабулеб ишалълъе ххеххлъи гьабейила...). Tade xi ;alarila, xarab hoy ;alarila (habuleb i^a:e {e{;i habeyila...). 28. ТIадегIан ругезул хIурмат лълъиццаго цIунулебила, хIурмат цIунейила гъоркьегIан ругезулги. Tadefan ruge#ul \urmat :iCago `unulebila, \urmat `uneyila vorpefan ruge#ulgi. 29. ТIадежоялълъила мискинчи чIвалев. Tade$oya:ila miskinxi zwalew. 30. ТIадлъи милк гуро. Tad;i milk guro. 31. ТIаждал хвах бихъун толев, тIаргъида рукъи балев. Ta$dal [wa[ bi]un tolew, Tarvida ruqi balew. 32. ТIажуги ретIунилан, тIагъурги лъунилан, бихьинчи лIугьунарев. Ta$ugi reTunilan, Tavurgi ;unilan, bi%inxi /uhunarew. 33. ТIаладухъа гъоркье гIарац баниги, чIчIужуялълъ кквечIеб рукъ бечелъулареб. Taladu]a vorpe farac banigi, Zu$uya: Kwezeb ruq bexe;ulareb. 34. ТIалил найицца гIадин, дуццагоги кваназе, чияеги кьезе гьабе дуниял. Talil nayiCa fadin, duCagogi kwana#e, xiyayegi pe#e habe duniyal. 35. ТIамах гъунилан, гъветI бакъвалареб. Tama[ vunilan, vweT baqwalareb. 36. ТIансса ссурмияй, салмаг гвангъарай. TanSa Surmiyay, salmag gwanvaray. 37. ТIанчIи ругеб гъадие гъоссол бутIа щолареб. Tanzi rugeb vadiye voSol buTa &olareb. 38. ТIанчIиги гьарила квешав чиясс, ханалги гьарила. Tanzigi harila kwe^aw xiyaS, [analgi harila. 39. ТIанчIиги ханалги гьарулел ратила. Tanzigi [analgi harulel ratila. ГIурус тIаде бахараб, гьез магIарухъе болъонги бачун бачIараб заман букIун буго. МагIарулал киданиги жидеда бихьичIеб хIайваналда тамашалъун рукIун руго. Цоясс цогияссда гьикъун буго - “ТIанчIидай гьалълъ гьарула, ханалдай?” Дандеясс жаваб кьун буго - «Куц лълъикIаб гьечIо, тIанчIиги гьарулел ратила, ханалги гьарулел ратила». Гьессали тIанчIиги ханалги гьарилаян, магIарулазда гьоркьоб гьаб аби квешав чияссул хIакъалълъулI хIалтIизабула. furus Tade ba[arab, he# mafaru]e bo;ongi baxun bazarab #aman bujun bugo. mafarulal kidanigi $ideda bi%izeb \aywanalda tama^a;un rujun rugo. coyaS cogidaSa hiqun bugo - «Tanziday ha: harula, [analday?» dandeyaS $awab pun bugo - «kuc :ijab hezo, Tanzigi harulel ratila, [analgi harulel ratila» heSali Tanzigi [analgi harilayan, mafarula#da horpob hab abi kwe^aw xiyaSul \aqa:u/ \alTi#abula. 40. ТIанчIил гьоцIцIо гьуинабила. Tanzil ho~o huinabila. 41. ТIаргъил борххалъиялълъ гуребила чияссул тIадегIанлъи борцунеб. Tarvil bor{a;iya: gurebila xiyaSul Tadefan;i borcuneb. 42. ТIарцIцIаб куялдасса керчаб гьой лълъикIаб. Tar~ab kuyaldaSa kerxab hoy :ijab. – ТIасса лIугьа! Дур букIин лъарабани, бикъилароан! - TaSa /uha! dur bujin ;arabani, biqilaroan! – ВахI, дир букIинни лъан батиларин, дурго гуреблъигIагийищ лъачIеб? - wa\, dir bujinni ;an batilarin, durgo gureb;ifagiyi& ;azeb? 43. ТIассан бараб рукъи тIассан ххолеб. TaSan barab ruqi TaSan {oleb. 44. ТIахьал гIабдалзабазе гурелила хъвалел. Ta%al fabdal#aba#e gurelila ]walel. 45. ТIегь балареб гъотIоде наялги руссунарел. Teh balareb voTode nayalgi ruSunarel. 46. ТIегь батани, тIун чияе кье, гIагIа батани, чияда бихьилалде, тIаде ракь хъвай. Teh batani, Tun xiyaye pe, fafa batani, xiyada bi%ilalde, Tade rap ]way. 47. ТIегь гIемералдасса гъветI тIамах гIемераб лълъикIаб. Teh femeraldaSa vweT Tama[ femerab :ijab. 48. ТIегь гIурдада берцинаб. Teh furdada bercinab. 49. ТIегьги ххерги бижилалде, лълъимги ракги бижарабила. Tehgi {ergi bi$ilalde, :imgi rakgi bi$arabila. 50. ТIегьалареб гъотIода пихъ бижулареб. Tehalareb voToda _i] bi$ulareb. 51. ТIекъав, тIикъвамагIал чIваниги, хъущтIулев. Teqaw, Tiqwamafal zwanigi, ]u&Tulew. 52. ТIекъалда тIад рекъоге, къурассде вортанхъуге. Teqalda Tad reqoge, quraSde wortan]uge. 53. ТIекълъи ккедал абула илбисалълъ батилилан, кицини букIуна мунго дуццагойилан. Teq;i Kedal abula ilbisa: batililan, kicini bujuna mungo duCagoyilan. 54. ТIелекье ГIалибулат гIадин. Telepa falibulat fadin. ГIалибулат вукIун вуго ххунздерил наибассул нукар. Цо къоялълъ наибасс ГIалибулатида абун буго метер мун ТIелекье ине кколилан. Щай витIулев вугевали бицун букIун гьечIо. Нахъиссеб къоялълъ радакь вахъун арав ГIалибулат, ТIелекьеги щун, наиб вегаралълъусса вахъиналде Ххунзахъе тIад вуссун вуго. falibulat wujun wugo {un#deril naibaSul nukar. co qoya: naibaS falibulatida abun bugo meter mun Telepe ine Kolilan. &ay wiTulew wugewali bicun bujun hezo. na]iSeb qoya: radap wa]un araw falibulat, Telepegi &un, naib wegara:uSa wa]inalde {un#a]e Tad wuSun wugo. 55. ТIепалодул щибаб мугьалда бугебила алипалълъул ххатIги гIетIул тIириги. Te_alodul &ibab muhalda bugebila ali_a:ul {aTgi feTul Tirigi. 56. ТIеренаб бакI бихьунила кварги тIолеб. Terenab baj bi%unila kwargi Toleb. 57. ТIеренаб хьвацIцIил щулалъиялдасса цIунаги. Terenab %wa~il &ula;iyaldaSa `unagi. 58. ТIеренлълъеда – лълъетIахъан, шагьра нухда – палугьан. Teren:eda - :eTa]an, ^ahra nu[da - _aluhan. 59. ТIехх кьурасс чехь бихъана, чед кьурасс бер бахъана. Te{ puraS xe% bi]ana, xed puraS ber ba]ana. 60. ТIехI бараб ябуялда лIулIадулеб батунилан, таманчаги речIчIун, гIандиссесс жиндирго чу чIварабила. Te\ barab yabuyalda /u/aduleb batunilan, tamanxagi reZun, fandiSeS $indirgo xu zwarabila. 61. ТIехI барассе рас кисса, гIи гьечIессе квас кисса? Te\ baraSe ras kiSa, fi hezeSe kwas kiSa? 62. ТIехIасс тIагъур хъубухъулеб, тIадерахъи баралълъ гьумер баххчулеб. Te\aS Tavur ]ubu]uleb, Tadera]i bara: humer ba{xuleb. 63. ТIидул ххинкIал гьаруге, гьацIцIулIе цIцIам тIамуге. Tidul {injal haruge, ha~u/e ~am Tamuge. 64. ТIил – мугъалда, рагIи – бадибе (ТIил мугъалда лълъикIабила, рагIи бадибе лълъикIабила). Til - muvalda, rafi - badibe (Til muvalda :ijabila, rafi badibe :ijabila). 65. ТIилал махI бахъинабичIого, катицца рахь толареб. Tilal ma\ ba]inabizogo, katiCa ra% tolareb. 66. ТIилихъ къали кьурабила, гъалдибералълъухъ рикьи кьурабила. Tili] qali purabila, valdibera:u] ripi purabila. – Аб тIил щай, гIундулххалат, гьадигIан ххираго босараб? – ab Til &ay, fundul{alat, hadifan {irago bosarab? – ТIил гьечIого, дун тIубаларо. Гъалдибер гьечIониги, гьирихъ хьвадизе бегьула. – Til hezogo, dun Tubalaro. valdiber hezonigi, hiri] %wadi#e behula. 67. ТIимугъ ххинаб бокьун, чахъаби рихун. Timuv {inab bopun, xa]abi ri[un. 68. ТIинаб кIодо гьабуге, ккечIеб тIаде босуге. Tinab jodo habuge, Kezeb Tade bosuge. 69. ТIингъида рукъи къохьол рекъола. Tinvida ruqi qo%ol reqola. 70. ТIингъилI векьарани, гордилI лъилъарула. Tinvi/ weparani, gordi/ ;i;arula. 71. ТIину гьечIеб гьагьинире гьарудуге. Tinu hezeb hahinire haruduge. 72. ТIирикI-тIирикIан ракI бугев мун, рекIетIа саву ккарай дун. Tirij-Tirijan raj bugew mun, rejeTa sawu Karay dun. 73. ТIирун чIчIани, чияссе мегIерги мутIигIлъулеб. Tirun Zani, xiyaSe mefergi muTif;uleb. 74. ТIогьоде хьвадулареб найицца гьоцIцIо гьабулареб. Tohode %wadulareb nayiCa ho~o habulareb. 75. ТIогьол цIураб авлахъалдасса ракул цIураб бокьобе хIайвангицин буссуна, гьундузухъе мун щай вуссунарев? Tohol `urab awla]aldaSa rakul `urab bopobe \aywangicin buSuna, hundu#u]e mun &ay wuSunarew? 76. ТIогьолI на гIадавги вукIуневила чи, наязда гъорлI кьужна гIадавги вукIуневила. Toho/ na fadawgi wujunewila xi, naya#da vor/ pu$na fadawgi wujunewila. 77. ТIокъо-къоноялълъ жаниве вачарав чи чанги вукIунев. Toqo-qonoya: $aniwe waxaraw xi xangi wujunew. 78. ТIокIаб боцIцIуцца бер бахъулареб. Tojab bo~uCa ber ba]ulareb. 79. ТIокIабги дуе гьобо базе бакIищила къваригIун бугеб? (щиб кьуниги, щиб гьабуниги гIоларев чияссде). Tojabgi duye hobo ba#e baji&ila qwarifun bugeb? (&ib punigi, &ib habunigi folarew xiyaSde). 80. ТIолго дунял ссверана, алжан рокъоб батана. Tolgo dunyal Swerana, al$an roqob batana. 81. ТIом чIартилав, ракI квасулав. Tom zartilaw, raj kwasulaw. 82. ТIоноцIцI букаригун, наку хъассуге. Tono~ bukarigun, naku ]aSuge. 83. ТIор бищун, мугь кванан, жий йиццалъарай, Налъи бецIулаго, жий тIеренлъарай. Tor bi&un, muh kwanan, $iy yiCa;aray, na;i be`ulago, $iy Teren;aray. 84. ТIор бакIлъани, гIодобе къулула, чи бечелъани, эххеде валагьула. Tor baj;ani, fodobe qulula, xi bexe;ani, e{ede walahula. 85. ТIор чIобогояб хIалухъин ххалатаб букIуна, бетIер чIобогояв чи чIухIарав вукIуна. Tor zobogoyab \alu]in {alatab bujuna, beTer zobogoyaw xi zu\araw wujuna. 86. ТIоралда тIор лъуни, гул лIугьуна. Toralda Tor ;uni, gul .uhuna. 87. ТIотIода хъублъи батула, найида тIегь батула. ToToda ]ub;i batula, nayida Teh batula. 88. ТIотIоде гIарада кьвагьулареб. ToTode farada pwahulareb. 89. ТIотIоцца малал ран, на букIинаро, ихдал гъотIодасса тIегь босичIого. ToToCa malal ran, na bujinaro, i[dal voTodaSa Teh bosizogo. 90. ТIох борлIун баниги, гIолареб гIарац! To[ bor/un banigi, folareb farac! 91. ТIохда гьоло гурев, гьоцIцIиб лал гурев. To[da holo gurew, ho~ib lal gurew. 92. ТIохде рахине кIкIухIалал рохьоре ине ккола. To[de ra[ine Ju\alal ro%ore ine Kola. 93. ТIоххол гьоболассдассаги тIоге, гьанал гIагарлъиялдассаги тIоге. To{ol hobolaSdaSagi Toge, hanal fagar;iyaldaSagi Toge. 94. ТIохIол цIураб бетIер букаричIого букIинищила. To\ol `urab beTer bukarizogo bujini&ila. 97. ТIохIоцца бетIер квараб хIамида щайила божулев, гIазугIан бетIер хъахIлъарав жинда щайила божулареван абурабила Мала Нассрудиницца мадугьалассда. To\oCa beTer kwarab \amida &ayila bo$ulew, fa#ufan beTer ]a\;araw $inda &ayila bo$ularewan aburabila mala naSrudiniCa maduhalaSda. 98. ТIоццебе тамашаяблъун букIунеб жо нахъа гIадатлъун лIугьун унеб. ToCebe tama^ayab;un bujuneb $o na]a fadat;un /uhun uneb. 99. ТIоццебессеб рахъида барабила букIунеб хурул (рекьул) берцинлъи. ToCebeSeb ra]ida barabila bujuneb [urul (repul) bercin;i. 100. ТIоццее гьаюрай яс – ццудун бекьараб пурчIина. ToCeye hayuray yas - Cudun beparab _urzina. 101. ТIорщел цIуна-къай, царгъиниб гъвар-гъвари бахъиналде, гIарац цIуна-къай, чвантиниб гьури бахъиналде. Tor&el `una-qay, carvinib vwar-vwari ba]inalde, farac `una-qay, xwantinib huri ba]inalde. 102. ТIуралълъубе лълъим унеб, чIваралълъубе магI унеб. Tura:ube :im uneb, zwara:ube maf uneb. 103. «ТIура!» – ян гIанкIкIида, «Гьа!» – ян царада. «Tura!» - yan fanJida, «ha!» - yan carada. 104. ТIуркIуларев гурони бергьунарев. Turjularew guroni berhunarew. 105. ТIурун унеб царал рачIчI сабаблъунги кколебила гьудул-гьалмагълъиялда гьоркьоб дагIба-къецц. Turun uneb caral raZ sabab;ungi Kolebila hudul-halmav;iyalda horpob dafba-qeC. Тира-ссверизе вахъарав кIиго гьалмагъассда цер бихьанила. Цояв гьалмагъасс цер хIинкъизе гьаракь гьабунила. ХIинкъараб цер, бекерухъе лъарги кIанцIун, тIурун анила. tira-Sweri#e wa]araw jigo halmavaSda cer bi%anila. coyaw halmavaS cer \inqi#e harap habunila. \inqarab cer, bekeru]e ;argi jan`un, Turun anila. Гьалмагъасс гIажаиблъи гьабунила гIебаб лъар царада кIанцIизе кIвеялда. Цогияв гьалмагъасс абунила, кIанцIизеяли кIанцIанин гьеб, лъарални доб рагIалде щолаго, гьелълъул рачIчI лълъадалI ччунилан. Валлагь, ччунилан ав, валлагь ччучIилан дов, лълъикIабго дагIба-къецц кканила гьезда гьоркьоб. Гьеб сабаблъун ракIхвейгицин кканила. halmavaS fa$aib;i habunila febab ;ar carada jan`i#e jweyalda. cogiyaw halmavaS abunila, jan`i#eyali jan`anin heb, ;aralni dob rafalde &olago, he:ul raZ :ada/ Xunilan. walah, Xunilan aw, walah Xuzilan dow, :ijabgo dafba-qeC Kanila he#da horpob. heb sabab;un raj]weygicin Kanila. Анила чанго сон. Цо гIодорчIчIеялда гьазул цояссда ракIалде щванила доб царал рачIчI сабаблъун гьазда гьоркьоб ккараб дагIба-къецц. Дандеясс абунила, валагьин, кигIан дуе бокьаниги бокьичIониги, доб лъар кIанцIулелълъул царал рачIчI лълъеда хъван букIанилан. Ав жиндирабго ккун чIчIанила, тIарамагъадаги, цIидассан цоцазулгун ракIалги хун, ратIалъанила гьалмагъзаби. anila xango son. co fodorZeyalda ha#ul coyaSda rajalde &wanila dob caral raZ sabab;un ha#da horpob Karab dafba-qeC. dandeyaS abunila, walahin, kifan duye bopanigi bopizonigi, dob ;ar jan`ule:ul caral raZ :eda ]wan bujanilan. aw $indirabgo Kun Zanila, Taramavadagi, `idaSan coca#ulgun rajalgi [un, raTa;anila halmav#abi. 108. ТIутI батани, боржа, чIчIетI батани, кIанцIе. TuT batani, bor$a, ZeT batani, jan`e. 109. ТIутIалги тIаделъугеги гIемерал жал. TuTalgi Tade;ugegi femeral $al.

Иприкъалда ругел пачалихъазул цIцIарал магIарул мацIцIалда абулеб куц. Иприкъалда ругел пачалихъал i_riqalda rugel _axali]al ئێفرێقالدا رۇڬېل فاچالێڅال Хьундассеб Иприкъалда ругел пачалихъал %undaSeb i_riqalda rugel _axali]al ڮۇنداصېب ئێفرێقالدا رۇڬېل فاچالێڅال Жазир (Жазириб) $a#ir ($a#irib) - جازێر ( جازێرێ ب ) - Алжир (Алжир) Миссир (Къагьириб) miSir (qahirib) - مێصێر ( قاه ێرێب ) - Египет (Каир) ГIараб СахIар (ГIаюниб) farab sa\ar (fayunib) - عاراب ساحار ( عايۇنێب ) - Сахара (Эль-Аюн) Либ (ТIарабулиб) lib (Tarabulib) - لاب ( طارابۇل ێ ب ) - Ливия (Триполи) Магъриб (РибатIиб) mavrib (ribaTib) - ماغرێب ( رێـباطێب ) - Марокко (Рабат) Судан (ХартIумиб) sudan ({arTumib) - سۇدان ( خارطۇمێب ) - Судан (Хартум) Тунис (Тунисиб) tunis (tunisib) - تۇنێس ( تۇنێسێب ) - Тунис (Тунис) Канар чIчIинкIиллъаби (Испан) kanar Zinjil;abi (is_an) - كانار ڄێنگێلڸابێ ( ئێسفان ) Канарские острова (Испания) Мадер чIчIинкIиллъи (Пуртугус) mader Zinjil;i (_urtugus) - مادېر ڄێنگێلڸێ ( فۇرتۇڬۇس ) - Мадейра (Португалия) Мелил (Испан) melil (is_an) - مېلێل ( ئێسفان ) - Мелилья (Испания) Сабит (Испан) sabit (is_an) - سابێت ( ئێسفان ) - Сеута (Испания) БакътIерхьул Иприкъалда ругел пачалихъал baqTer%ul i_riqalda rugel _axali]al باقطېرڮۇل ئێفرێقالدا رۇڬېل فاچالێڅال Бенин (Хогбониб) benin ({ogbonib) - بېنێن ( خۈڬبۈنێب ) - Бенин (Порто-Ново) Буркин (Вагадуб) burkin (wagadub) - بۇركێن ( واڬادۇ ب ) - Буркина-Фасо (Уагадугу) Камбар (Банжуб) kambar (ban$ub) - كامبار ( بانجۇ ب ) - Гамбия (Банжул) Ган (Аккариб) gan (aKarib) - ڬان ( اڭارێب ) - Гана (Аккра) Гвин (Конкириб) gwin (konkirib) - ڬوێن ( كۈن كێرێب ) - Гвинея (Конакри) Гвинбисс (Биссиб) gwinbiS (biSib) - ڬوێنبێصاو ( بێص ێب ) - Гвинея-Бисау (Бисау) Кабувер (Парайиб) kabuwer (_arayib) - كابۇوېر ( فارايێب ) - Кабо-Верде (Прая) Дивар (Ямсукиб) diwar (yamsukib) - دێوار ( يام سۇكێب ) - Кот-дивуар (Ямусукро) Либер (Монриб) liber (monrib) - لێبېر ( مۈنر ێب ) - Либерия (Монровия) Мавгьарим (НувашутIиб) mawharim (nuwa^uTib) - ماوهارێم ( نۇوا شۇطێب ) - Мавритания (Нуакшот) Мал (Бамакиб) mal (bamakib) - مال ( باماكێب ) - Мали (Бамако) Хьундассеб Нигир (Ниамиб) %undaSeb nigir (niamib) - ڮۇنداصېب نێڬێر ( نێئامێب ) - Нигер (Ниамей) Бакъдассеб Нигир (Абужиб) baqdaSeb nigir (abu$ib) - باقداصېب نێڬێر ( ابۇجێب ) - Нигерия (Абуджа) Сенгал (Дакариб) sengal (dakarib) - سېنڬال ( داكارێب ) - Сенегал (Дакар) Серлен (Пиртавиб) serlen (_irtawib) - سېرلېن ( فێر تاوێب ) - Сьерра-Леоне (Фритаун) Тогол (Ломиб) togol (lomib) - تۈڬۈل ( لۈمێب ) - Того (Ломе) БакьулIаб Иприкъалда ругел пачалихъал bapu/ab i_riqalda rugel _axali]al باڨۇڶاب ئێفرێقالدا رۇڬېل فاچالێڅال Габон (Либрилиб) gabon (librilib) - ڬابۈن ( لێبرێلێب ) - Габон (Либревиль) Камрун (Яндиб) kamrun (yandib) - كامرۇن ( ياندێب ) - Камерун (Яунде) БакътIерхьул Конг (Барзавилиб) baqTer%ul kong (bar#awilib) - باقطېرڮۇل كۈنڬ ( بارزاوێلێب ) - Респ. Конго Бакъбаккул Конг (Киншасиб) baqbaKul kong (kin^asib) - باقباڭۇل كۈنڬ ( كێنشاسێب ) - Конго (Киншаса) Сантом (Сантомиб) santom (santomib) - سانتۈم ( سانتۈمێب ) - Сан-Томе и Принсипи (Сан-Томе) БакьулIаб Иприкъ (Бангиб) bapu/ab i_riq (bangib) - باڨۇڶاب ئێفرێق ( بانڬێب ) Центр. Африк. Респ-ка (Банги) Чад (Инжамиб) xad (in$amib) - چاد ( ئێنجامێب ) - Чад (Нджамена) БакьулIаб Гвин (Батиб) bapu/ab gwin (batib) - باڨۇڶاب ڬوێن ( باتێب ) - Экваториальная Гвинея (Бата) Бакъбаккул Иприкъалда ругел пачалихъал baqbaKul i_riqalda rugel _axali]al باقباڭۇل ئێفرێقالدا رۇڬېل فاچالێڅال Бурнуд (Бужумбуриб) burnud (bu$umburib) - بۇرنۇد ( بۇجۇمبۇرێب ) - Бурунди (Бужунбура) Жибут (Жибутиб) $ibut ($ibutib) - جێبۇت ( جێبۇتێب ) - Джибути (Джибути) Кернег (Нароб) kerneg (narob) - كېرنېڬ ( نا رۈب ) - Кения (Найроби) Рунуд (Кигалиб) runud (kigalib) - رۇئان ۇ د ( كێڬالێب ) - Руанда (Кигали) Ссумал (Макъдишиб) Sumal (maqdi^ib) - صۇمال ( ماق دێشێب ) - Сомали (Могадишо) Танзан (Додомиб) tan#an (dodomib) - تانزان ( دۈدۈمێب ) - Танзания (Додома) Уган (Кампалиб) ugan (kam_alib) - ئۇڬان ( كامفالێب ) - Уганда (Кампала) Иртар (Асмариб) irtar (asmarib) - ئێرتار ( اسمارێب ) - Эритрея (Асмэра) ХIабаш (Адисаб) \aba^ (adisab) - حاباش ( ادێساب ) - Эфиопия (Аддис-Абеба) Бакъдассеб Судан (Жубуб) baqdaSeb sudan ($ubutib) - باقداصېب سۇدان ( جۇبۇب ) - Южный Судан (Джуба) Бакъдассеб Иприкъалда ругел пачалихъал baqdaSeb i_riqalda rugel _axali]al باقداصېب ئێفرێقالدا رۇڬېل فاچالێڅال Ангол (Лундиб) angol (lundib) - انڬۈل ( لۇندێب ) - Ангола (Луанда) Ботоссван (Габрониб) botoSwan (gabronib) - بۈتۈصوان ( ڬابرۈنێب ) - Ботсвана (Габороне) Замб (Лускиб) #amb (luskib) - زامب ( لۇس كێب ) - Замбия (Лусака) Зимбаб (Харариб) #imbab ({ararib) - زێمباب ( خارارێب ) - Зимбабве (Хараре) Къумур (Морниб) qumur (mornib) - قۇمۇر ( مۈرنێب ) - Коморы (Морони) Лесот (Масриб) lesot (masrib) - لېسۈت ( ماسرێب ) - Лесото Масеру Маврик (Лусиб) mawrik (lusib) - ماورێك ( لۇسێب ) - Маврикий (Порт-Луи) Малгас (Антариб) malgas (antarib) - مالڬاس ( انتارێب ) - Мадагаскар (Антананариву) Малав (Лилогиб) malaw (lilogib) - مالاو ( لێلۈڬێب ) - Малави (Лилонгве) Мазамбик (Мапутиб) ma#ambik (ma_utib) - مازامبێك ( مافۇتێب ) - Мозамбик Мапуту Намиб (Вихукиб) namib (wi{ukib) - نامێب ( وێ خۇكێب ) - Намибия Виндхук Ссваз (Мибаниб) Swa# (mibanib) - صواز ( مێبانێب ) - Свазиленд (Мбабане) Сешел (Витриб) se^el (witrib) - سېشېل ( وێ ترێب ) - Сейшельские Острова (Виктория) Бакъдассеб Иприкъ (Пирториб) baqdaSeb i_riq (_irtorib) - باقداصېب ئێفرێق ( فێر تۈرێب ) - ЮАР Претория

Э e 1. Эбел гьечIев вукIунаревила, яцц гьечIев ватуларевила. ebel hezew wujunarewila, yaC hezew watularewila. 2. Эбел-инссуе гьабураб хъулухъ – дуего нухде бараб тIехх. ebel-inSuye haburab ]ulu] - duyego nu[de barab Te{. 3. Эбел-инссуе жалго кигIан рокьулел рукIаралали лъазе, лъимер щвечIого, щивниги хогегийила. ebel-inSuye $algo kifan ropulel rujaralali ;a#e, ;imer &wezogo, &iwnigi [ogegiyila. 4. Эбел-инссуе кьураб гIакъуба – дурго нухде бан тараб заз. ebel-inSuye purab faquba - durgo nu[de ban tarab #a#. 5. Эбел-инссуе нужецца гьабураб, нужер лъималаз нужееги гьабулеб. ebel-inSuye nu$eCa haburab, nu$er ;imala# nu$eyegi habuleb. 6. Эбел-инссул адабгьечI жужахIалълъул тIинде реххулевила. ebel-inSul adabhez $u$a\a:ul Tinde re{ulewila. 7. Эбел-инссул бечелъиялълъила лъимал хвезарулел. ebel-inSul bexe;iya:ila ;imal [we#arulel. 8. Эбел-инссул дуцца гьабулеб адаб – дурго лъималаздассан дуего щвезессеб давла. ebel-inSul duCa habuleb adab - durgo ;imala#daSan duyego &we#eSeb dawla. 9. Эбел-инссул ракI – лъималазда, лъималазул ракI – гьаваялда. ebel-inSul raj - ;imala#da, ;imala#ul raj - hawayalda. 10. Эбел-инссул талихIги талихIкъосинги лъималазулIила букIунеб. ebel-inSul tali\gi tali\qosingi ;imala#u/ila bujuneb. 11. Эбел-инссул хIурмат тарав ххалкъалълъе басралъула. ebel-inSul \urmat taraw {alqa:e basra;ula. 12. Эбел йигей ясалълъул къаданижо борххатаб. ebel yigey yasa:ul qadani$o bor{atab. 13. Эбел йихьун яс йосе, мицIцIир бихьун ххам босе. ebel yi%un yas yose, mi~ir bi%un {am bose. 14. Эбел йихьун яс яче, эмен вихьун дурцц гьаве. ebel yi%un yas yaxe, emen wi%un durC hawe. 15. Эбел лълъикIай гурейила ячуней, жийго лълъикIайила. ebel :ijay gureyila yaxuney, $iygo :ijayila. 16. Эбел ракI-ракIалълъ гIодулей, ххутIарал ххвалие гIодулел. ebel raj-raja: foduley, {uTaral {waliye fodulel. 17. Эбел-лъимал тIезарулебги – мацIцI, росс-лълъади ратIа гьарулебги – мацIцI. ebel-;imal Te#arulebgi - ma~, roS-:adi raTa harulebgi - ma~. 18. Эбел-лъималазда гьоркьоб ккараб рагIи – гIурччинаб ххарде ккараб гIазу. ebel-;imala#da horpob Karab rafi - furXinab {arde Karab fa#u. 19. Эбел разилъичIого, яс чIчIужулъун ячунге. ebel ra#i;izogo, yas Zu$u;un yaxunge. 20. Эбел хвараб кьегIер кьурде бахунебила. ebel [warab pefer purde ba[unebila. 21. Эбел цадахъал – царгъинире, эбел гьечIел – къватIире. ebel cada]al - carvinire, ebel hezel - qwaTire. 22. Эбел ясандухъан йигони, яс кьурдухъан йикIуна. ebel yasandu]an yigoni, yas purdu]an yijuna. 23. Эбел-эмен разияб лъимер – лIугIи гьечIеб ххазина. ebel-emen ra#iyab ;imer - /ufi hezeb {a#ina. 24. Эбел-эмен ххер гьарулелги – лъимал, бахIар гьарулелги – лъимал. ebel-emen {er harulelgi - ;imal, ba\ar harulelgi - ;imal. 25. Эбел-ясалда гьоркьобги меседил баргъич биларабила. ebel-yasalda horpobgi mesedil barvix bilarabila. 26. Эбелаб балагь бачIунгеги, ракъул къали кIутIугеги. ebelab balah bazungegi, raqul qali juTugegi. 27. Эбелаб росуги инссулаб нухги кIочонгейила. ebelab rosugi inSulab nu[gi joxongeyila. 28. Эбелалда ургьиссанго гурев гьекъолдухъан вахъунев, жакъа парччи гьекъон, метер хъаба гьекъонила. ebelalda urhiSango gurew heqoldu]an wa]unew, $aqa _arXi heqon, meter ]aba heqolebila. 29. Эбелалълъ гьавичIевги вацц гIемер вукIунев. ebela: hawizewgi waC femer wujunew. 30. Эбелалълъ еццарай ячунгейила, авал-къоноялълъ еццарай ячейила. ebela: yeCaray yaxungeyila, awal-qonoya: yeCaray yaxeyila. 31. Эбелалълъ еццичIей лълъицца еццилей? Вокьулесс ячинчIей лълъицца ячиней? ebela: yeCizey :iCa yeCiley? wopuleS yaxinzey :iCa yaxiney? 32. Эбелалълъ малълъун гуро милъиршоялълъ бусен гьабулеб, инссуцца малълъун гуро устарассул вас устар лIугьунев. ebela: ma:un guro mi;ir^oya: busen habuleb, inSuCa ma:un guro ustaraSul was ustar /uhunew. 33. Эбелалълъе васги вукIине кколев бахIарчи, ясалълъе россги вукIине кколев. ebela:e wasgi wujine Kolew ba\arxi, yasa:e roSgi wujine Kolew. 34. Эбелалълъе ясги вугев дун, ясалълъе россги вугев дун. ebela:e yasgi wugew dun, yasa:e roSgi wugew dun. 35. Эбелалълъул квешай ясги якьадалълъул лълъикIай нусги йикIунарей. ebela:ul kwe^ay yasgi yapada:ul :ijay nusgi yijunarey. 36. Эбелалълъул ракI – васассул каранда, васассул ракI – ЦIцIоралълъул мугIрузда. ebela:ul raj - wasaSul karanda, wasaSul raj - ~ora:ul mufru#da. 37. Эбелалълъул ракI лъималазда лъалебани, гьей егараб бакIалда тIад квер бахъун гурони, кьижилароанила. ebela:ul raj ;imala#da ;alebani, hey yegarab bajalda Tad kwer ba]un guroni, pi$ilaroanila. – Эбелалълъул рокъой бакъ унеб бугин, Балъида цIцIал кIутIе, бахIар руччаби. - Бакъараб чехьалда къоно чIван бугин, Бакъуда цIцIал кIутIе, малаикзаби. Кицилъун лIугьарал гьал рагIаби ТIелекь росулI рижун руго. Хур нуцалчияссул букIун буго. Росдал руччаби гьессие жидеда тIадаб къо гьабулел, гьессул чIахIиял хурзал лъилъулел рукIун руго. Бакъ гIебеде балагьун бихьараб меххалълъ, хъантIарав нуцалчиясс руччабазда гьадал рагIаби абун руго. Ракъуцца хIалги гьабун, къо кидадай инаян ругел руччабазги нуцалчияссул чара хвараб гьадаб жаваб кьун буго. - ebela:ul roqoy baq uneb bugin, ba;ida ~al juTe, ba\ar ruXabi. - baqarab xe%alda qono zwan bugin, baquda ~al juTe, malaik#abi. kici;un /uharal bujun bugo. rosdal ruXabi heSiye $ideda Tadab qo habulel, heSul za\iyal [ur#al ;i;ulel rujun rugo. baq febede balahun bi%arab me{a:, ]anTaraw nucalxiyaS ruXaba#da hadal rafabi abun rugo. raquCa \algi habun, qo kidaday inayan rugel ruXaba#gi nucalxiyaSul xara [warab hadab $awab pun bugo. 38. Эбелалълъул рокьи ккечIони, ясалълъе росс щоларев. ebela:ul ropi Kezoni, yasa:e roS &olarew. 40. Эбелалълъул рокьи ккун, яс кьурайила, инссул рокьи ккун, васассе ячарайила. ebela:ul ropi Kun, yas purayila, inSul ropi Kun, wasaSe yaxarayila. 41. Эбелалълъул хIила бергьун, ххинкIал гIиссин гьарунила, лъималазул макру цIцIикIкIун, кIи-кIи цадахъ квананила. ebela:ul \ila berhun, {injal fiSin harunila, ;imala#ul makru ~iJun, ji-ji cada] kwananila. 42. Эбелалълъул цого жо – царгъиниве гъецIеро. ebela:ul cogo $o - carviniwe ve`ero. 43. Эбелалълъул цIцIалкIил гьаракь рагIулареб бакIалда сордо баларев «багьадур». ebela:ul ~aljil harap rafulare bajalda sordo balarew «bahadur». 44. Эбелалълъул цIцIалкIил гьаракь рагIулареб бакIалда сордо баларев вас, хIамил рачIчI ккуниги, кверда пинкь бахъуней къоролалълъуй яс. ebela:ul ~aljil harap rafulareb bajalda sordo balarew was, \amil raZ Kunigi, kwerda _inp ba]uney qorola:ul yas. 45. Эбелалълъухъ гIенеккуларел ВатIаналълъеги мутIигIлъуларел. ebela:u] feneKularel waTana:egi muTif;ularel. 46. Эбелалълъухъ гIин тIамуларей ясалълъ чияхъги гIин тIамиларо. ebela:u] fin Tamularey yasa: xiya]gi fin Tamilaro. 47. Эбелги ясги – расаги гIункIкIги, нусги якьадги – ракьаги нусги. ebelgi yasgi - rasagi funJgi, nusgi yaoadgi - rapagi nusgi. 48. Эбелдахъан – асс, инссухъан – къо. ebelda]an - aS, inSu]an - qo. 49. Эбелдахъан гIагарлъиялълъул гурхIел цIцIикIкIарабила. ebelda]an fagar;iya:ul gur\el ~iJarabila. 50. Эбеллъун яхъине – бигьаяб жо, эбеллъи гьабизе – захIматаб жо. ebel;un ya]ine - bihayab $o, ebel;i habi#e - #a\matab $o. 51. Эбел-эмен лъималазе алжаналълъул кавабийила. ebel-emen ;imala#e al$ana:ul kawabiyila. 52. Эбел-эмен рукIунелила кидадай лъимал кIудиял гIелаян, лъимал рукIунелила кидадай гьел хвелаян. ebel-emen runelila kidaday ;imal judiyal felayan, ;imal rujunelila kidaday hel [welayan. 53. Эгъе кьуранани кьолбое гIолев, кьурун вуссанани росдае гIолев. eve puranani polboye folew, purun wuSanani rosdaye folew. 54. Элтир бихьун кьегIер хъве, гIала бихьун чу босе. eltir bi%un pefer ]we, fala bi%un xu bose. 55. Эмен беццав, вацц гIинкъав. emen beCaw, waC finqaw. 56. Эмен васаб, вас эменаб къайи-ссвериялдасса цIунагийила. emen wasab, was emenab qayi-SweriyaldaSa `unagiyila. 57. Эмен вукIаго – бессдалал, росс вукIаго – къоролай. emen wujago - beSdalal, roS wujago - qorolay. 58. Эмен гъоркье реххараб гьегь мунгоги херлъилалде нахъе цIуне. emen vorpe re{arab heh mungogi [er;iyalde na]e `une. Хханассул бюрухъ букIун буго хIалтIул гIумруялдасса арал херал эбел-эмен, гьагьинирги лъун, кьурсса гъоркье реххеян. Гьедин киназго реххулелги рукIун руго. Цо херай эбел гъоркье реххулеб меххалълъилан бицен буго, гьелълъ васассда гьарарабила - «Ворехха, дир вас, хIатIил кьватIараб бакI тункиларедухъ реххе», – ян. Эмен реххулеб меххалълъ, гьесс гьабураб васигат батIияб буго. «Ворехха, дир вас, – ан абун буго гьесс, – херлъарав меххалълъ мунгоги реххизе, гьаб гьегь нахъе цIунун те!» {anaSul buyuru] bujun bugo \alTul fumruyaldaSa aral [eral ebel-emen, hahinirgi ;un, purSa vorpe re{eyan. hedin kina#go re{ulelgi rujun rugo. co [eray vorpe re{uleb me{a:ilan bicen bugo, he: wasaSda hararabila - «wore{a, dir was, \aTil pwaTarab baj tunkilaredu] re{e», - yan. emen re{uleb me{a:, heS haburab wasigat baTiyab bugo. «wore{a, dir was, - an abun bugo heS, - [er;araw me{a: mungogi re{i#e, hab heh na]e `unun te!» Инссуда цIакъ ракIги гурхIун, жинццаго эмен реххарав гIадин, жиндир васасс живги реххизе вукIиналълъул ххиялги гьабун, гьесс эмен гъоркье реххун гьечIо. Хханассдасса балъго, нахъарокъов тун, хьихьун вуго. Хханзабазул букIараб гIадаталда рекъон, цо хханасс гIадамал гъоркье ралев хханассе цо оц битIун бачIун буго. Кагътида хъван букIун буго, гьаб оцол хIалалабги хIарамабги гьан батIа гьабизе лъани, жинцца дуе пуланаб росуги кьелила, лъачIони, цо росу дуцца диеги кьезе кколилан. inSuda `aq rajgi gur\un, $inCago emen re{araw fadin, $indir wasaS $iwgi re{i#e wujina:ul {iyalgi habun, heS emen vorpe re{un hezo. {anaSdaSa ba;go, na]aroqow tun, %i%un wugo. {an#aba#ul bujarab fadatalda reqon, co {anaS fadamal vorpe ralew {anaSe co oc biTun bazun bugo. kavtida ]wan bujun bugo, hab ocol \alalabgi \aramabgi han baTa habi#e ;ani, $inCa duye _ulanab rosugi pelila, ;azoni, co rosu duCa diyegi pe#e Kolilan. Жиндирго ххалкъги данде гьабун, хханасс гьеб суалалда тIад ургъизе лъабго къо кьун буго. Нахъа рокъов ваххчизавурав инсуцца гьикъун буго, щайин жакъа хханасс ххалкъ данде гьабун букIарабилан. Васассги бицун буго хханассда чIван бугеб кIудияб ургъалил. Инссуцца васассда малълъун буго, дуцца абейила хханассда, гьеб оцги хъун, гIадамал кваназарейин, цаби рикIкIараб гьанги, гIодобе реххизе биччачIого, цо бакIалде бакIаризе гьабейилан. Цинги гьеб гьанги битIейин дов хханассухъе, дуцца нижее битIараб оцода гьабгощинаб гьан хIарамаб батанин, хIалалабщинаб нижеццаги кванилан. $indirgo {alqgi dande habun, {anaS heb sualalda Tad urvi#e ;abgo qo pun bugo. na]a roqow wa{xi#awuraw inSuCa hiqun bugo, &ayin $aqa {anaS {alq dande habun bujarabilan. wasaSgi bicun bugo {anaSda zwan bugeb judiyab urvalil. inSuCa wasaSda ma:un bugo, duCa abeyila {anaSda, heb ocgi ]un, fadamal kwana#areyin, cabi riJarab hangi, fodobe re{i#e biXazogo, co bajalde bajari#e habeyilan. cingi heb hangi biTeyin dow {anaSu]e, duCa ni$eye biTarab ocoda habgo&inab han \aramab batanin, \alalab&inab ni$eCa kwanilan. Хханасс лъабго къоялдассан ххалкъ данде гьабун буго. Жаваб кьезе кIолев чи гьадав ваххчарав инссул вас гурони ватун гьечIо. Киназго гьев гIолохъанчияссул жаваб битIараблъун рикIкIун буго. Гьесс абухъе гьабураб меххалълъ, гьезул хханги дандияссдасса бергьун вуго. {anaS ;abgo qoyaldaSan {alq dande habun bugo. $awab pe#e jolew xi hadaw wa{xaraw inSul was guroni watun hezo. kina#go hew folo]anxiyaSul $awab biTarab;un riJun bugo. heS abu]e haburab me{a:, he#ul {angi dandiyaSdaSa berhun wugo. Нахъе-нахъеги рачIарал гьададиналго гъваридал суалазе гIакъилал жавабал гьавго васасс кьураб меххалълъ, ххан щаклъун вуго, чIчIезабун буго, гьав гIолохъанчиясс ургъарал жавабал гьал гурин, гьалда жаниб жив ххадув гъолареб цо хIикмат батизе кколилан. na]e-na]egi razaral hadadinalgo vwaridal suala#e faqilal $awabal hawgo wasaS purab me{a:, {an &ak;un wugo, Ze#abun bugo, haw folo]anxiyaS urvaral $awabal hal gurin, halda $anib $iw {aduw volareb co \ikmat bati#e Kolilan. АсскIовеги ахIун, хханасс гIолохъанчияссда абун буго, гьал захIматал суалазе жавабал кьей дур гьунар гуреблъи лъалин дида, щив гIакъиласс дуда гьал жавабал малълъулел ратаниги, гьев щив чиян жинда бицеян. ГIолохъанчиясс кинабго жо битIун бицун буго. aSjowegi a\un, {anaS folo]anxiyaSda abun bugo, hal #a\matal suala#e $awabal pey dur hunar gureb;i ;alin dida, &iw faqilaS duda hal $awabal ma:ulel ratanigi, hew &iw xiyan $inda biceyan. folo]anxiyaS kinabgo $o biTun bicun bugo. Гьеб меххалълъ хханассда бичIчIун буго, хханлъи цIунизе ккани, гIумру бихьарал, хIалбихьи бугел херал, гIакъилал гIадамал къваригIунел рукIин. ЦIияб буюрухъ кьун буго - «Херал эбел-эмен гъоркьеги реххуге, гьезул хIурматги цIуне», – ян. heb me{a: {anaSda biZun bugo, {an;i `uni#e Kani, fumru bi%aral, \albi%i bugel [eral, faqilal fadamal qwarifunel rujin. `iyab buyuru[ pun bugo - «[eral ebel-emen vorpegi re{uge, he#ul \urmatgi `une», - yan. 59. Эмен гьечIессдасса, эбел гьечIев цIцIикIкIун бессдалавила. emen hezeSdaSa, ebel hezew ~iJun beSdalawila. 60. Эмен гьечIессул кIудияв эмен валагьуге. emen hezeSul judiyaw emen walahuge. 61. Эмен гьобол гIадав чи, рукъалълъул хIал эбелалда лълъикI лъала. emen hobol fadaw xi, ruqa:ul \al ebelalda :ij ;ala. 62. Эмен къолохъан вугони, вас кьурдухъан вахъуневила. emen qolo]an wugoni, was purdu]an wa]unewila. 63. Эмен къваригIунареб къо бачIунареб. emen qwarifunareb qo bazunareb. 64. Эмен лълъикIассдасса живго лълъикIав лълъикI, эбел лълъикIалдасса яс лълъикIай лълъикI. emen :ijaSdaSa $iwgo :ijaw :ij, ebel :ijaldaSa yas :ijay :ij. 65. Эмен рихарав васассда живгоги рихунев. emen ri[araw wasaSda $iwgogi ri[unew. 66. Эмен цин кваналев, эбел кIицIцIул кваналей, лъимал лъабцIцIул кваналел. emen cin kwanalew, ebel ji~ul kwanaley, ;imal ;ab~ul kwanalel. 67. Эменлъи гьабурассе васлъи гьабе, ваццлъи гьабурассе ваццлъи гьабе. emen;i haburaSe was;i habe, waC;i haburaSe waC;i habe. 68. Эххебе араб гIор нахъ буссунареб. e{ebe arab for na] buSunareb. 69. Эххебе араб лълъецца гьобо хIалтIулареб. e{ebe arab :eCa hobo \alTulareb. 70. Эххебе битIараб хIетIе сабаблъунги кколебила росс-лълъадиялда гьоркьоб рагIи. e{ebe biTarab \eTe sabab;ungi Kolebila roS-:adiyalda horpob rafi. 71. ЭххеберегIел гьечIеб эххедерегIел букIунареб. e{eberefel hezeb e{ederefel bujunareb. 72. Эххеде валагьарав гIодов ххутIаравила, гIодове валагьарав вахъун ккаравила. e{ede walaharaw fodow {uTarawila, fodowe walaharaw wa]un Karawila. 73. Эххеде ваханагIан гьури кутакаб. e{ede wa[anafan huri kutakab. 74. Эххеде йорххани рокьи бугилан абула, гIодое къулани къинай йигилан абула. e{ede yor{ani ropi bugilan abula, fodoye qulani qinay yigilan abula. 75. Эххеде мохъалълъ – чотIахъан, чи гьечIелълъув – багьадур. e{ede mo]a: - xoTa]an, xi heze:uw - bahadur. 76. Эххеде реххараб тIагъур гIодобе бачIинегIанги бихьинчияссе хIалхьи лълъикIаб. e{ede re{arab Tavur fodobe bazinefangi bi%inxiyaSe \al%i :ijab. 77. Эххеде реххараб тIагъур гIодобе бачIинегIанги чияссул бахIарчилъи лIугьунеб. e{ede re{arab Tavur fodobe bazinefangi xiyaSul ba\arxi;i /uhuneb. 78. Эххеде унелълъул, нахъвуссине ккеялълъулги хIисаб гьабе. e:ede une:ul, na]wuSine Keya:ulgi \isab habe. 79. Эххедераялълъ – чотIацIакъ, чияр рокъов – саххават. e{ederaya: - xoTa`aq, xiyar roqow - sa{awat.

Чч X ЧчугIа кколессул роцц лълъелIила букIине кколеб. Xufa KoleSul roC :e/ila bujine Koleb. Ччузе бокьулев, ххузе бокьуларев вукIунарев. Xu#e bopulew, {u#e bopularew wujunarew.

ЧIчI Z 1. ЧIчIараб гьабицца гIатI ххунареб. Zarab habiCa faT {unareb. 2. ЧIчIараб лълъим махIцинчIого ххутIуларо. Zarab :im ma\cinzogo {uTularo. 3. ЧIчIарассул малъ кIутIулареб, кIалъаларев мекъи кколарев. ZaraSul ma; juTulareb, ja;alarew meqi Kolarew. 4. ЧIчIара-хьарав гурев бихьинчи – ритIучIил хIацIцIу. Zara-%araw gurew bi%inxi - riTuzil \a~u. 5. ЧIчIарацца – рахь, чуруцца – нах. ZaraCa - ra%, xuruCa - na[. 6. ЧIчIегIераб букIа, хъахIаб букIа, гьой буго гьой. Zeferab buja, ]a\ab buja, hoy bugo hoy. 7. ЧIчIегIераб гIакдалги букIунеб хъахIаб рахь. Zeferab fakdalgi bujuneb ]a\ab ra%. 8. ЧIчIегIераб щакъиялълъин хъахIаб кагъат басунеб, чIчIегIераб тIурччиялълъин багIармесед биунеб. Zeferab &aqiya:in ]a\ab kavat basuneb, Zeferab TurXiya:in bafarmesed biuneb. 9. ЧIчIегIералда чIчIегIерабилан абизе, хъахIалда хъахIабилан абизейин кIал букIунеб. Zeferalda Zeferabilan abi#e, ]a\alda ]a\abilan abi#eyin jal bujuneb. 10. ЧIчIегIергIоралълъ бачIараб БагIаргIоралълъ гъанкъулеб. Zeferfora: bazarab bafarfora: vanquleb. 11. ЧIчIикIизегIан гьуинавги вукIунге, туйзегIан кьогIавги вукIунге. Ziji#efan huinawgi wujunge, tuy#efan pofawgi wujunge. 12. ЧIчIинкIилассдасса гIабдалго лълъикI. ZinjilaSdaSa fabdalgo :ij. 13. ЧIчIинкIилассе дагьаб лъаниги гIолеб, гIалимчияссе дагьабги лъазе бокьулеб. ZinjilaSe dahab ;anigi foleb, falimxiyaSe dahabgi ;a#e bopuleb. 14. ЧIчIужу абилалде, цо духъгоги валагье. Zu$u abilalde, co du]gogi walahe. 15. ЧIчIужу бараххщарай лълъикIай, росс саххаватав лълъикIав. Zu$u bara{&aray :ijay, roS sa{awataw :ijaw. 16. ЧIчIужу берцинай йикIин россассе рецц гуро. Zu$u bercinay yijin roSaSe reC guro. 17. ЧIчIужу гIакъилай яче, гIадалаб гIанкIуялълъ цIцIодораб хоно гьабулареб. Zu$u faqilay yaxe, fadalab janjuya: ~odorab [ono habulareb. 18. ЧIчIужу егани, рукъ бегулеб. Zu$u yegani, ruq beguleb. 19. ЧIчIужу ецце, ячун къого сон бараб меххалълъ. Zu$u yeCe, yaxun qogo son barab me{a:. 20. ЧIчIужу инжит гьаюлев чи – Аллагьассул тушман, ятим къварид гьавулев чи – Аллагьассулги ххалкъалълъулги тушман. Zu$u in$it hayulew xi - allahaSul tu^man, yatim qwarid hawulew xi - allahaSulgi {alqa:ulgi tu^man. 21. ЧIчIужу квешассул мегеж ххеххго хъахIлъулеб. Zu$u kwe^aSul mege$ {e{go ]a\;uleb. 22. ЧIчIужу лълъикIаб рукъ лъазе годекIанире ралагье. Zu$u :ijab ruq ;a#e gojanire ralahe. 23. ЧIчIужу мадугьалассул лълъикIайила берцинай. Zu$u maduhalaSul :ijayila bercinay. 24. ЧIчIужу рекъарай нусги щвечIо, вас рекъараб чуги щвечIо. Zu$u reqaray nusgi &wezo, was reqarab xugi &wezo. 25. ЧIчIужу хварав къасси гIодулевила, оц хварав къад гIодулевила. Zu$u [waraw qaSi fodulewila, oc [waraw qad fodulewila. 26. ЧIчIужу хвей – цо балагь, чIчIужуйилан цоги балагь, тIаде ккей – кIиго балагь. Zu$u [wey - co balah, Zu$uyilan cogi balah, Tade Key - jigo balah. 27. ЧIчIужу чияр берцинай лълъикI, чу нилIерго берцинаб лълъикI. Zu$u xiyar bercinay :ij, xu ni/ergo bercinab :ij. 28. ЧIчIужу ячани, чIчIужу щола, россассе ани, росс щола. Zu$u yaxani, Zu$u &ola, roSaSe ani, roS &ola. 29. ЧIчIужу яче чияе инчIей, чу босе чияцца рекIинчIеб. Zu$u yaxe xiyaye inzey, xu bose xiyaCa rejinzeb. 30. ЧIчIужу ячин – моцIцIроцца роххел, гIумруялълъул ургъел. Zu$u yaxin - mo~roCa ro{el, fumruya:ul urvel. 31. ЧIчIужу ячине – херав, хвезе – бахIарав. Zu$u yaxine - [eraw, [we#e - ba\araw. 32. ЧIчIужу ячунге чадил мучари гьабулей. Zu$u yaxunge xadil muxari habuley. 33. ЧIчIужу ячунелълъулги чу босулелълъулги, бералги къанщун, Аллагьассде божилъи гьабе. Zu$u yaxune:ulgi xu bosule:ulgi, beralgi qan&un, allahaSde bo$i;i habe. 34. ЧIчIужугIаданалълъул гIакълу квенчIчIелтIа букIунебила, гьей тIаде яхъингун бортунги унебила. Zu$ufadana:ul faqlu kwenZelTa bujunebila, hey Tade ya]ingun bortungi unebila. 35. ЧIчIужугIаданалълъухъ ралагьизейила берал рижун ругел. Zu$ufadana:u] ralahi#eyila beral ri$un rugel. 36. ЧIчIужуквешил гьобол воххун унарев. Zu$ukwe^il hobol wo{un unarew. 37. ЧIчIужуялда кьабулебги якьадалда щолеб. Zu$uyalda pabulebgi yapadalda &oleb. 38. ЧIчIужуялда рихарав чияссулгун гьалмагълъи гьабуге. Zu$uyalda ri[araw xiyaSulgun halmav;i habuge. 39. ЧIчIужуялда щакдари – россассул гIайиб. Росс щакдаризави – лълъил гIайиб? Zu$uyalda &akdari - roSaSul fayib. roS &akdari#awi - :il fayib? 40. ЧIчIужуялълъ россассда гьикъарабила гьан киб баххчилебилан. Россасс абурабила гьанада цIцIар хъван букIунарин, цIцIоко тIагIинабеян. Zu$uya: roSaSda hiqarabila han kib ba{xilebilan. roSaS aburabila hanada ~ar ]wan bujunarin, ~oko Tafinabeyan. 41. ЧIчIужуялълъ росслъи гьабиги – дурго гIайиб, васасс эменлъи гьабиги – дурго гIайиб. Zi$uya: roS;i habigi - durgo fayib, wasaS emen;i habigi - durgo fayib. 42. ЧIчIужуялълъул рокъов вукIинегIан, гамаги тIерхьун, тIад босун ххутIараб хъорщодаго лълъикI. Zu$uya:ul roqow wujinefan, gamagi Ter%un, Tad bosun {uTarab ]or&odago :ij. Гамаги ралъдалIе тIерхьун ун ххутIараб цо хъорщода лъедолел рукIун руго эменги васги. Гьанже нилIедасса кIудияб къварилъиялда щивниги вугодаян гьикъун буго васасс инссуда. НилIедасса кIудияб къварилъиялда вугин чIчIужуялълъул рокъов вугев россилан абун буго инссуцца васассда. gamagi ra;da/e Ter%un un {uTarab co ]or&oda ;edolel rujun rugo emengi wasgi. han$e ni/edaSa judiyab qwari;iyalda &iwnigi wugodayan hiqun bugo wasaS inSuda. ni/edaSa judiyab qwari;iyalda wugin Zu$uya:ul roqow wugew roSilan abun bugo inSuCa wasaSda. 43. ЧIчIужуялълъул бечелъи – сахлъи. Zu$uya:ul bexe;i - sa[;i. 44. ЧIчIужуялълъул лълъикIлъи – хIалрекъей. Zu$uya:ul :ij;i - \alreqey. 45. ЧIчIун букIараб хIамицца хIунссун мегIер бегуларо. Zun bujarab \amiCa \unSun mefer begularo.

Гъ v 1. Гъагъал – ссогIал, кьварарал, бадибе рагIи абулел, цояб бер бахъулелълъул, цогидаб къапуларел, цинги тIаде вачIарав гьобол-гьудулассе квасгIан тамахал, нахгIан хIеренал. vaval - Sofal, pwararal, badibe rafi abulel, coyab ber ba]ule:ul, cogidab qa_ularel, cingi Tade wazaraw hobol-hudulaSe kwasfan tama[al, na[fan \erenal. Гъагъал – ссогIал, кьварарал, бадибе рагIи абинел, цояб бер бахъинелълъул, цогидаб къапIинярел, ценги аде вегьарав гьобол-гьудулассе квасгIан тамагьал, нагьгIан хIеренал. vaval - Sofal, pwararal, badibe rafi abinel, coyab ber ba]ine:ul, cogidab qaPinyarel, cengi ade weharaw hobol-hudulaSe kwasfan tamahal, nahfan \erenal. 2. Гъадидаги кколебила бищунго гIакъилаб жибгойилан. vadidagi Kolebila bi&ungo faqilab $ibgoyilan. Гъадидаги ккенебила бищунго гIакъилаб жибгойилан. vadidagi Kenebila bi&ungo faqilab $ibgoyilan. 3. Гъадидасса тIинчI лумияб. vadidaSa Tinz lumiyab. Гъадицца тIанчIида малълъулеб букIун буго, гIадамил лъимер гIодобе къулулеб бихьарабго, боржаян. ТIанчIицца абун буго - гIадамил лъимер гIодобе къулизегIанго чIчIеларила жиб, гьеб бихьарабго боржинила. Гьеб меххалълъ гъадицца гьелълъул бетIералда гозо кIутIун буго, цIцIодорил цIцIодоранги абулаго. Гьелда тIад бижараб буго «Гъадидасса тIинчI лумияб» абураб кици. vadiCa Tanzida ma:uleb bujun bugo, fadamil ;imer fodobe qululeb bi%arabgo, bor$ayan. TanziCa abun bugo - fadamil ;imer fodobe quli#efango Zelarila $ib, heb bi%arabgo bor$anila. heb me{a: vadiCa he:ul beTeralda go#o juTun bugo, ~odoril ~odorilangi abulago. helda Tad bi$arab bugo «vadidaSa Tinz lumiyab» aburab kici. Гъадидасса энчI цIцIодораб. vadidaSa enz ~odorab. Гъадицца анчIида малълъинеб букIун буго, адамил гьимер гIодобе къулинеб бихьарабго, боржаян. АнчIицца абун буго - адамил гьимер гIодобе къулдегIанго чIчIеларила жиб, гьеб бихьарабго боржлила. Гьеб меххалълъ гъадицца гьелълъул болола гозо кIутIун буго, цIцIодорил цIцIодоранги абиняго. Гьелълъа ад бижараб буго «Гъадидасса энчI цIцIодораб» абураб кици. vadiCa anzida ma:ineb bujun bugo, adamil himer fodobe qulineb bi%arabgo, bor$ayan. anziCa abun bugo - adamil himer fodobe quldefango Zelarila $ib, heb bi%arabgo bor$lila. heb me{a: vadiCa he:ul bolola go#o juTun bugo, ~odoril ~odorilangi abinyago. he:a ad bi$arab bugo «vadidaSa enz ~odorab» aburab kici. 4. Гъадилаб – гъадие, цIцIудулаб – цIцIудуе. vadilab - vadiye, ~udulab - ~uduye. Гъадилаб – гъадие, цIцIудулаб – цIцIудуе. vadilab - vadiye, ~udulab - ~uduye. 5. ГъадилIа лачен. vadi/a laxen. Гъадилълъа лачен. vadi:a laxen. 6. ГъадилIан лаченги лIугьунеб, лочнолIан гъедуги лIугьунеб. vadi/an laxengi /uhuneb, loxno/an vedugi /uhuneb. Гъадилълъан лаченги лълъугьинеб, лочнолълъан гъедоги лълъугьинеб. vadi:an laxengi :uhineb, loxno:an vedogi :uhineb. 7. Гъадихъе мокъокъ щолареб, щвани, инжит гьабулеб. vadi]e moqoq &olareb, &wani, in$it habuleb. Гъадихъе мокъокъ щоняреб, щвани, инжит бунеб. vadi]e moqoq &onyareb, &wani, in$it buneb. 8. Гъадихъе щвараб хъарчигъаялълъ бахъулеб. vadi]e &warab ]arxivaya: ba]uleb. Гъадихъе щвараб хъарчигъаялълъ бахъинеб. vadi]e &warab ]arxivaya: ba]ineb. 9. Гъадицца лочнол бер бахъарабила. vadiCa loxnol ber ba]arabila. Гъадицца лочнол бер бахъарабила. vadiCa loxnol ber ba]arabila. 10. Гъадицца гъадил бер бахъулареб, гIадамасс гIадамассул бер бахъулеб. vadiCa vadil ber ba]ulareb, fadamaS fadamaSul ber ba]uleb. Гъадицца гъадил бер бахъиняреб, адамасс адамассул бер бахъинеб. vadiCa vadil ber ba]inyareb, adamaS adamaSul ber ba]ineb. 11. Гъадицца къвагъан ахIараб меххалълъ, тIанчIицца тIокIаб щибилан ахIилеб? vadiCa qwavan a\arab me{a:, TanziCa Tojab &ibilan a\ileb? Гъадицца къвагъан ахIараб меххалълъ, анчIицца окIаб щибилан ахIлеб? vadiCa qwavan a\arab me{a:, anziCa ojab &ibilan a\leb? 12. Гъадринибе карщгицин батIа-батIайисса чIвазе бегьулебила. vadrinibe kar&igicin baTa-baTayiSa zwa#e behulebila. Гъадринибе карщгицин бала-баладисса чIваде бегьинебила. vadrinibe kar&igicin bala-baladiSa zwade behinebila. 13. Гъазибегил талихI – аваданай Ххалун, Ххалунил талихI – аваданав Гъазибег. va#ibegil tali\ - awadanay {alun, {alunil tali\ - awadanaw va#ibeg. РакIалде щвезабе - «Аваданаб рукъ – рагьадго Алжан». Гъазибегги Ххалунги рукIана аваданлъиялда гIумру арал, рукъ мискинал – жалго бечедал, жалго херал – ракI бахIарал росс-лълъади. Херай Ххалуницца бицунаан, гьаб гIумруялде рахинегIан, дагьал кочIол рагIабиги абичIого, кьурдун цо-кIиго ссвериги бахъичIого, сордо бачIун, бусада хьибил лъурал росс-лълъади гурила жал. rajalde &we#abe - «awadanab ruq - rahadgo al$an». va#ibeggi {alungi rujana awadan;iyalda fumru aral, ruq miskinal - $algo bexedal, $algo [eral - raj ba\aral roS-:adi. [eray {aluniCa bicunaan, hab fumruyalde ra[inefan, dahal kozol rafabigi abizogo, purdun co-jigo Swerigi ba]izogo, sordo bazun, busada %ibil ;ural roS-:adi gurila $al. Гъазибегил талихI – аваданай Ххалун, Ххалунил талихI – аваданав Гъазибег. va#ibegil tali\ - awadanay {alun, {alunil tali\ - awadanaw va#ibeg. РакIалълъе щодебуе - «Аваданаб рукъ – рагьадго Алжан». Гъазибегги Ххалунги рукIана авадалиялълъа гIурму арал, рукъ мискIинал – жалго бечедал, жалго хIерал – ракI бахIарал росс-лълъади. ХIерай Ххалуницца бициняан, гьаб гIурмуялълъе рахъдегIан, дагьал кочIол рагIабиги абчIого, кьурдун цо-кIиго ссвериги бахъчIого, сордо бачIун, бусала хьибил гьурал росс-лълъади гурила жал. raja:e &odebuye - «awadanab ruq - rahadgo al$an». va#ibeggi {alungi rujana awadaliya:a furmu aral, ruq misjinal - $algo bexedal, $algo \eral - raj ba\aral roS-:adi. \eray {aluniCa bicinyaan, hab furmuya:e ra]defan, dahal kozol rafabigi abzogo, purdun co-jigo Swerigi ba]zogo, sordo bazun, busala %ibil hural roS-:adi gurila $al. 14. Гъалай хъванилан, маххул гIарац лIугьунареб, дарай ретIунилан, хIамил чу лIугьунареб. valay ]wanilan, ma{ul farac /uhunareb, daray reTunilan, \amil xu /uhunareb. Гъалай хъванилан, маххул гIарац лълъугьиняреб, дарай рогьонилан, хIамил чу лълъугьиняреб. valay ]wanilan, ma{ul farac :uhinyareb, daray rohonilan, \amil xu :uhinyareb. 15. ГъалатI ккедал абула илбисалълъ малълъунилан, цинги кици букIуна мунго дуццагойилан. valaT Kedal abula ilbisa: ma:unilan, cingi kici bujuna mungo duCagoyilan. ГъалатI ккедал абиня илбисалълъ малълъанилан, ценги кици букIиня мунго дуццагойилан. valaT Kedal abinya ilbisa: ma:anilan, cengi kici bujinya mungo duCagoyilan. 16. ГъалатI ккечIого, битIаралде ургъуларел. valaT Kezogo, biTaralde urvularel. ГъалатI ккечIого, битIаралълъе ургъинярел. valaT Kezogo, biTara:e urvinyarel. 17. ГъалатI ккеялдасса гъалатI битIизабунгутIи кIудияб, мунагь гьабиялдасса мунагьалълъе мукIурлъи лълъикIаб. valaT KeyaldaSa valaT biTi#abunguTi judiyab, munah habiyaldaSa munaha:e mujur;i :ijab. ГъалатI ккеялълъасса гъалатI битIдебунгутIи кIудаб, мунагь буялълъасса мунагьалълъе мукIули лълъикIаб. valaT Keya:aSa valaT biTdebunguTi judab, munah buya:aSa munaha:e mujuli :ijab. 18. ГъалатI кколарев чи вукIунарев, малълъ кIутIулареб чу букIунареб. valaT Kolarew xi wujunarew, ma: juTulareb xu bujunareb. ГъалатI ккенарев чи вукIинярев, малълъ кIутIиняреб чу букIиняреб. valaT Kenarew xi wujinyarew, ma: juTinyareb xu bujinyareb. 19. ГъалатI кколарев чи вуго ретIун тIимугъгун, гъассда гIодов чIчIарав чи. valaT Kolarew xi wugo reTun Timuvgun, vaSda fodow Zaraw xi. ГъалатI ккенарев чи вуго рогьон имогъгин, гъассидохъ гIодов чIчIарав чи. valaT Kenarew xi wugo rohon imovgin, vaSido] fodow Zaraw xi. 20. ГъалатI лълъилго кколебила, мунагь ккезе вукIунгейила. valaT :ilgo Kolebila, munah Ke#e wujungeyila. ГъалатI лълъилго ккенебила, мунагь ккеде вукIунгийила. valaT :ilgo Kenebila, munah Kede wujungiyila. 21. ГъалатI нусго соналдассанги битIизабизе бегьулеб. valaT nucgo sonaldaSangi biTi#abi#e behuleb. ГъалатI нусго соналълъассанги битIдебуде бегьинеб. valaT nucgo sona:aSangi biTdebude behineb. 22. ГъалбацI асир гьабизе царал гьунар гIеларо, гъадил гунпара кьвагьун, гачил хъала тIеларо. valba` asir habi#e caral hunar felaro, vadil gun_ara pwahun, gaxil ]ala Telaro. ГъалбацI асир буде царал гьунар гIеларо, гъадил гунпара кьвагьун, гачил хъала тIеларо. valba` asir bude caral hunar felaro, vadil gun_ara pwahun, gaxil ]ala Telaro. 23. ГъалбацI гьечIеб рохьоб ци басандула. valba` hezeb ro%ob ci basandula. ГъалбацI гьечIеб рохьоб ци басандиня. valba` hezeb ro%ob ci basandinya. 24. ГъалбацI кинабго жоялдасса бергьунеб, инсан гъалбацIалдасса бергьунев. valba` kinabgo $oyaldaSa berhuneb, insan valba`aldaSa berhuneb. ГъалбацI кинябго жоялълъасса белгьинеб, инсан гъалбацIалълъасса белгьинев. valba` kinyabgo $oya:aSa belhineb, insan valba`a:aSa belhineb. 25. ГъалбацI – царае ххан. valba` - caraye {an. ГъалбацI – царае ххан. valba` - caraye {an. 26. ГъалбацIазул бетIералда чахъу тараб боялдасса чахъабазул бетIералда гъалбацI тараб бо бергьунебила. valba`a#ul beTeralda xa]u tarab boyaldaSa xa]aba#ul beTeralda valba` tarab bo berhunebila. ГъалбацIазул бел'эералълъа чахъу тараб боялълъасса чахъабазул бел'эралълъа гъалбацI тараб бо белгьинебила. valba`a#ul bel'era:a xa]u tarab boya:aSa xa]aba#ul bel'era:a valba` tarab bo belhinebila. 27. ГъалбацIал гьалаглъизе гьой бетIерлъун ккогегийила. valba`al halag;i#e hoy beTer;un Kogegiyila. ГъалбацIал гьалаглъизе гьой бетIерлъун ккогегийила. valba`al halag;i#e hoy beTer;un Kogegiyila. 28. ГъалбацIалълъ нахъе цIцIоко толеб, бахIарчиясс цIцIар толеб. valba`a: na]e ~oko toleb, ba\arxiyaS ~ar toleb. ГъалбацIалълъ нахъе цIцIоко тенеб, бахIарчиясс цIцIар тенеб. valba`a: na]e ~oko teneb, ba\arxiyaS ~ar teneb. 29. ГъалбацIалълъул рачIчIлъуналдасса катил бетIерлъунго лълъикIила. valba`a:ul raZ;unaldaSa katil beTer;ungo :ijila. ГъалбацIалълъул рачIчIлуналълъасса китил бел'элунго лълъикIила. valba`a:ul raZlunaldaSa kitil bel'elungo :ijila. 30. Гъалдибералда месед бекьунилан, хIамил чу лIугьинаро. valdiberalda mesed bepunilan, \amil xu /uhinaro. Гъалдибералълъа месед бекьунилан, хIамил чу лълъугьиняро. valdibera:a mesed bepunilan, \amil xu :uhinyaro. 31. Гъанкъизе гъветIгицин берцинаб бищулебила. vanqi#e vwaTgicin bercinab bi&ulebila. Гъанкъде гъветIгицин берценаб бищинебила. vanqde vwaTgicin bercenab bi&inebila. 32. Гъанкъилищилан абурабила тIоххоцца, балагьилинхха цоян абурабила родоцца. vanqili&ilan aburabila To{oCa, balahilin{a coyan aburabila rodoCa. Гъанкълищилан абурабила оххоцца, балагьлинхха цоян абурабила родоцца. vanqli&ilan aburabila o{oCa, balahlin{a coyan aburabila rodoCa. 33. ГъасстIа вукIун, бечелъарав мискинчи! vaSTa wujun, bexe;araw miskinxi! Гъассидохъа вукIун, бечелурав мискIинчи! vaSido] wujun, bexeluraw misjinxi! 34. ГъасстIа кватIани, эбел-ясалда гьоркьобги кколебила рагIи. vaSTa kwaTani, ebel-yasalda horpobgi Kolebila rafi. Гъассидохъ кватIани, эбел-ясалълъа гьоркьобги ккенебила рагIи. vaSido] kwaTani, ebel-yasa:a horpobgi Kenebila rafi. 35. ГъасстIа кватIани, я лълъадулгун рагIи кколеб, я гIемераб лълъим гьекъолеб. vaSTa kwaTani, ya :adulgun rafi Koleb, ya femerab :im heqoleb. Гъассидохъ кватIани, я лълъадулгин рагIи ккенеб, я гIемераб лълъин гьекъенеб. vaSido] kwaTani, ya :adulgin rafi Keneb, ya femerab :in heqeneb. 36. ГъасстIа кето кьарияй, бокьоб боцIцIи хIалакъай. vaSTa keto pariyay, bopob bo~i \alaqay. Гъассидохъ кето кьарияй, бокьоб боцIцIи хIалакъай. vaSido] keto pariyay, bopob bo~i \alaqay. 37. ГъасстIа россассулгун рохъо бикьарай, хьагинире ххинкIал гIуж бан реххарай. vaSTa roSaSulgun ro]o biparay, %aginire {injal fu$ ban re{aray. Гъассидохъ россассулгин рохъо бикьарай, хьагинире ххинкIал гIуж бамо реххарай. vaSido] roSaSulgin ro]o biparay, %aginire {injal fu$ bamo re{aray. 38. ГъасстIа цIа гьечIого, тIохда кIкIуй букIунареб. vaSTa `a hezogo, To[da Juy bujunareb. Гъассидохъ цIа гьечIого, огьла кIкIуй букIиняреб. vaSido] `a hezogo, ohla Juy bujinyareb. 39. Гъвалайин дие бокьулареб. vwalayin diye bopulareb. Гъвала букIун буго ххарил гIарахъалда ссверун лIугьун кваналеб. Гьеб гьойилан ккун, лIутун вачIунев чияссда гIадамаз абун буго, доб гьой гурин, гъвала бугилан. «Гъвалайин дие бокьулареб!» – ан цIцIукIа нахъвуссун гьечIо. Гьал рагIаби ххутIун руго жо гуреб жоялдасса хIинкъарав чияссул хIакъалълъулI кицилъун. vwala bujun bugo {aril fara]alda Swerun /uhun kwanaleb. heb hoyilan Kun, /utun wazunew xiyaSda fadama# abun bugo, dob hoy gurin, vwala bugilan. «vwalayin diye bopulareb!» - an ~uja na]wuSun hezo. hal rafabi {uTun rugo $o gureb $oyaldaSa \inqaraw xiyaSul \aqa:u/ kici;un. Гъвалайин де бокьиняреб. vwalayin de bopinyareb. Гъвала букIун буго ххерил гIарахъалълъа ссверун лълъугьун кунанеб. Гьеб гьойилан ккомо, лълъутун вачIинев чияссда адамаз абун буго, даб гьой гурин, гъвала бугилан. «Гъвалайин де бокьиняреб!» – ан цIцIукIа нахъвуссун гьечIо. Гьал рагIаби ххутIун руго жо гуреб жоялълъасса хIинкъарав чияссул хIакъалълъулълъ кицилун. vwala bujun bugo {eril fara]a:a Swerun :uhun kunaneb. heb hoyilan Komo, :utun wazinew xiyaSda adama# abun bugo, dab hoy gurin, vwala bugilan. «vwalayin de bopinyareb!» - an ~uja na]wuSun hezo. hal rafabi {uTun rugo $o gureb $oya:aSa \inqaraw xiyaSul \aqa:u: kicilun. 40. Гъвалида жибго жеги цIцIе гIечIеб бурутIилан кколебила. vwalida $ibgo $egi ~e hezeb buruTilan Kolebila. Гъвалида жибго жеги цIцIе гIечIеб бул'урилан ккенебила. vwalida $ibgo $egi ~e hezeb bul'urilan Kenebila. 41. Гъванща цIунулебги – мацIцI, гъванща буххулебги – мацIцI. vwan&a `unulebgi - ma~, vwan&a bu{ulebgi - ma~. Гъванща цIунинебги – мацIцI, гъванща буххинебги – мацIцI. vwan&a `uninebgi - ma~, vwan&a bu{inebgi - ma~. 42. Гъванщу гIодулей, гIабдал елъулей. vwan&u foduley, fabdal ye;uley. Гъванщу гIодиней, абдал йоххиней. vwan&u fodiney, abdal yo{iney. 43. Гъваридаб гIурул хъуй дагьаб, гIакъилассул калам дагьаб. vwaridab furul ]uy dahab, faqilaSul kalam dahab. Гъваридаб гIурул хъуй дагьаб, гIакъилассул калам дагьаб. vwaridab furul ]uy dahab, faqilaSul kalam dahab. 44. Гъварул моцIцIу цIцIункIизе цIцIар ГIалиде ахIана, ЦIцIобалълъул накIкI щунщудун, щуб ГIумариде ккана. vwarul mo~u ~unji#e ~ar falide a\ana, ~oba:ul naJ &un&udun, &ub fumaride Kana. Гъварул ноцIцIо цIцIункIде цIцIар ГIалиде ахIана, ЦIцIобалълъул накIкI щунщудун, щуб ГIумариде ккана. vwarul no~o ~unjde ~ar falide a\ana, ~oba:ul naJ &un&udun, &ub fumaride Kana. 45. Пачаяссул заманалда диванбегзаби рищун толаан. Гьезда гьоркьосса ришват цIцIикIкIун кьурал диванбегзабилъунги кколаан. _axayaSul #amanalda diwanbeg#abi ri&un tolaan. he#da horpoSa ri^wat ~iJun pural diwanbeg#abi;ungi Kolaan. Авар рахъалълъул Бакълъухъ бакIалдассан шаригIат диванхханаялде рищулел рукIун руго Могьохъ росулIа ГIумарги НитIа росулIа ГIалиги. Жидецца рищулезул гIемериссез ццебеккунго ГIали вищизе рагIи кьун букIун буго. Цинги, ГIумарил ришват цIцIикIкIараб меххалълъ, цIцIайи гьессде ккун буго. Цинги ГIалицца ццереххун реххссарал, магIарулазда гьоркьор кицилъун ххутIарал гьадал рагIаби абун руго. awar ra]a:ul baq;u] bajaldaSan ^arifat diwan{anayalde ri&ulel rujun rugo moho] rosu/a fumargi niTa rosu/a faligi. $ideCa ri&ule#ul femeriSe# CebeKungo fali wi&i#e ragi pun bujun bugo. cingi, fumaril ri^wat ~iJarab me{a:, ~ayi heSde Kun bugo. cingi faliCa Cere{un re{Saral, mafarula#da horpor kici;un {uTaral hadal rafabi abun rugo. Пачаяссул заманалълъа диванбегзаби рищун тенаан. Гьезда гьоркьосса рушбат цIцIикIкIун кьурал диванбегзабилунги ккенаан. _axayaSul #amana:a diwanbeg#abi ri&un tenaan. he#da horpoSa ru^bat ~iJun pural diwanbeg#abilungi Kenaan. Авар рахъалълъул Бакълухъ бакIалълъассан шаригIат диванхханаялълъе рищинел рукIун руго Могьохъ росолълъа ГIумарги НитIа росолълъа ГIалиги. Жодецца рищинезул гIемериссез ццебеккунго ГIали вищде рагIи кьумо букIун буго. Ценги, ГIумарил рушбат цIцIикIкIараб меххалълъ, цIцIай гьессде ккомо буго. Цинги ГIалицца ццереххун реххссарал, маарулазда гьоркьор кицилун ххутIарал гьадал рагIаби абун руго. awar ra]a:ul baqlu] baja:aSan ^arifat diwan{anaya:e ri&inel rujun rugo moho] roso:a fumargi niTa roso:a faligi. $odeCa ri&ine#ul femeriSe# CebeKungo fali wi&de ragi pumo bujun bugo. cengi, fumaril ru^bat ~iJarab me{a:, ~ay heSde Komo bugo. cengi faliCa Cere{un re{Saral, maarula#da horpor kicilun {uTaral hadal rafabi abun rugo. 46. Гъвесс кваналессул гел рачлихъ бахъун букIунебила. vweS kwanaleSul gel raxli] ba]un bujunebila. Гъвесс кунанессул гел рорчадохъ бахъун букIинебила. vweS kunaneSul gel rorxado] ba]un bujunebila. 47. ГъветI бекидал, гIаркьалабазул бицунареб. vwaT bekidal, fadpalaba#ul bicunareb. ГъветI бекидал, гIаркьалабазул бициняреб. vwaT bekidal, fadpalaba#ul bicinyareb. 48. ГъветI бихьун – пихъ, чи вихьун – хIалтIи. vweT bi%un - _i], xi wi%un - \alTi. ГъветI бихьун – пихъ, чи вихьун – хIалтIи. vweT bi%un - _i], xi wi%un - \alTi. 49. ГъветI бихьун – рагIад, чи вихьун – къисмат. vweT bi%un - rafad, xi wi%un - qismat. ГъветI бихьун – рагIад, чи вихьун – къисмат. vweT bi%un - rafad, xi wi%un - qismat. 50. ГъветI бугеб бакIалда бихьинкетоги цIцIеги хьихьугейила. vweT bugeb bajalda bi%inketogi ~egi %i%ugeyila. ГъветI бугеб бакIалълъа бихьинкетоги цIцIеги хьихьугийила. vweT bugeb baja:a bi%inketogi ~egi %i%ugiyila. 51. ГъветI гьороцца реххулеб, гIадан бугьтаналълъ толарев. vweT horoCa re{uleb, fadan buhtana: tolarew. ГъветI гьороцца реххинеб, адан бугьтаналълъ тенарев. vweT horoCa re{ineb, adan buhtana: tenarew. 52. ГъветI кинаб бугониги кIваричIо, пихъ лълъикIаб бугони. vweT kinab bugonigi jwarizo, _i] :ijab bugoni. ГъветI кинаб бугониги кIваричIо, пихъ лълъикIаб бугони. vweT kinab bugonigi jwarizo, _i] :ijab bugoni. 53. ГъветI кьалбаз ккола, гIадан гьудул-гьалмагълъиялълъ ккола. vweT palba# Kola, fadan hudul-halmav;iya: Kola. ГъветI кьалбаз кконя, адан гьудул-гьалмагълиялълъ кконя. vweT palba# Konya, adan hudul-halmav;iya: Konya. 54. ГъветI пихъ бижулеб лълъикIаб, чи хIалтIулев лълъикIав. vweT _i] bi$uleb :ijab, xi \alTulew :ijaw. ГъветI пихъ бижинеб лълъикIаб, чи хIалтIинев лълъикIав. vweT _i] bi$ineb :ijab, xi \alTinew :ijaw. 55. Гъеду гъагъадунилан лочнол къимат холареб. vedu vavadunilan loxnol qimat [olareb. Гъедо гъагъадунилан лочнол къимат хIоняреб. vedo vavadunilan loxnol qimat [onyareb. 56. Гъежххалатил гъеж бекаги, кунххалатил квер къотIаги. ve${alatil ve$ bekagi, kun{alatil kwer qoTagi. Гъежххалатил гъеж бекаги, кунххалатил квер къотIаги. ve${alatil ve$ bekagi, kun{alatil kwer qoTagi. 57. Гъизараб чуризеялдасса чурараб цIунизе бигьаяб. vi#arab xuri#eyaldaSa xurarab `uni#e bihayab. Чорокаб чурдеялълъасса чурараб цIунде бигьаяб. xorokab xurdeya:aSa xurarab `unde bihayab. 58. Гъизараб чуруларей, чурараб цIунуларей. vi#arab xurularey, xurarab `unularey. Чорокаб чуринярей, чурараб цIунинярей. xorokab xurinyarey, xurarab `uninyarey. 59. Гъира бугони, хIалтIи жибго билълъуна. vira bugoni, \alTi $ibgo bi:una. Гъира бугони, хIалтIи жибго белълъена. vira bugoni, \alTi $ibgo be:ena. 60. Гъира гьечIеб квалквал – хьул гьечIеб чIамчIам. vira hezeb kwalkwal - %ul hezeb zamzam. Гъира гьечIеб квалквал – хьул гьечIеб чIамчIам. vira hezeb kwalkwal - %ul hezeb zamzam. 61. Гъирун хвеялдасса хIулун хвейго бокьилилан абурабила царацца. virun [weyaldaSa \ulun [weygo bopililan aburabila caraCa. Гъирун хIвеялълъасса хIулун хIвейго бокьлилан абурабила царацца. virun \weya:aSa \ulun \weygo boplilan aburabila caraCa. 62. ГъогъолIейила гьорчо гирулеб, бугелълъубейила боцIцIи унеб. vovo/eyila horxo giruleb, buge:ubeyila bo~i uneb. Гъогъолълъейила гьорчо гиринеб, бугелълъубейила боцIцIи энеб. vovo:eyila horxo girineb, buge:ubeyila bo~i eneb. 63. Гъодоцца буххун, ралъад лIугIулареб. vodoCa bu{un, ra;ad /ufulareb. Гъодоцца буххун, ралгьад лълъугIиняреб. vodoCa bu{un, ralhad :ufinyareb. 64. Гъонода къачIони, магьида жо кколаро. vonoda qazoni, mahida $o :olaro. Гъонода къачIони, магьида жо ккенаро. vonoda qazoni, mahida $o :enaro. 65. Гъоркь рекIараб жоги хIама бугила, хIамитIа рекIаравги хIама вугила. vorp rejarab $ogi \ama bugila, \amiTa rejarawgi \ama wugila. Гъокь ракIараб жоги хIама бугила, хIамила ракIаравги хIама вугила. vop rajarab $ogi \ama bugila, \amila rajarawgi \ama wugila. 66. Гъоркьан баккарабги чIчIикIарав, тIассан баккарабги чIчIикIарав. vorpan baKarabgi Zijaraw, TaSan baKarabgi Zijaraw. Гъокьан баккарабги чIчIикIарав, ассан баккарабги чIчIикIарав. vopan baKarabgi Zijaraw, aSan baKarabgi Zijaraw. 67. Гъоркьан гьаналав, тIассан гьоролав. vorpan hanalaw, TaSan horolaw. Гъокьан гьаналав, ассан гьоролав. vopan hanalaw, aSan horolaw. 68. Гъоркьан тIутIурав, тIассан ххоххорав. vorpan TuTuraw, TaSan {o{oraw. Гъокьан тIутIурав, ассан ххоххорав. vopan TuTuraw, aSan {o{oraw. 69. Гъоркье рортизейилан кьурулIе лIугьунарел, росун инейилан гIурулIе кIанцIуларел. vorpe rorti#eyilan puru/e /uhunarel, rosun ineyilan furu/e jan`ularel. Гъокье рортдейилан кьурулълъе лълъугьинярел, росун эндейилан гIурулълъе кIанцIинярел. vope rortdeyilan puru:e :uhinyarel, rosun endeyilan furu:e jan`inyarel. 70. Гъоркьеххун бугеб цIцIеда тIадеххун бугеб бацIицца лълъим гъабургъинабугеян абурабила. vorpe{un bugeb ~eda Tade{un bugeb ba`iCa :im vaburvinabugeyan aburabila. Гъокьеххун бугеб цIцIела адеххун бугеб бацIицца лълъин гъабургъдебугиян абурабила. vope{un bugeb ~ela ade{un bugeb ba`iCa :in vaburvdebugiyan aburabila. 71. Гъоссогъадил тIинчI гIадав. voSovadil Tinz fadaw. Гъоссогъадил энчI гIадав. voSovadil enz fadaw. 72. «Гъоссол цIураб къвачIиниб гIарац-месед кин балеб, хъублъи къватIибе чIехьон, жанисса чуричIого». «voSol `urab qwazinib farac-mesed kin baleb, ]ub;i qwaTibe ze%on, $aniSa xurizogo». «Гъоссол цIураб къвачIиниб гIарац-месед кини банеб, хъубли къватIибе чIохьон, жанисса чурчIого». «voSol `urab qwazinib farac-mesed kini baneb, ]ubli qwaTibe zo%on, $aniSa xurzogo». 73. «ГъоссолI букIун, тIотIоцца тIогьолI бугеб найиде - «Дун лъаларищ, гьвел роцц!» – ан рогьоб къабихIаб бала». «voSo/ bujun, ToToCa Toho/ bugeb nayide - «dun ;alari&, hwel roC!» - an rohob qabi\ab bala». «Гъоссолълъ букIун, тIотIоцца тIогьолълъ бугеб найиде - «Дун гьанярищи, гьвел роцц!» – ан рогьо къабихIаб баня». «voSo: bujun, ToToCa Toho: bugeb nayide - «dun hanyari&i, hwel roC!» - an roho qabi\ab banya». 74. ГъотIода рекъарабила пихъги букIунеб. voToda reqarabila _i]gi bujuneb. ГъотIола ракъарабила пихъги букIинеб. voTola raqarabila _i]gi bujineb. 75. ГъотIода ццерессан унелълъул, гIащтIи роццда нахъа бахъе. voToda CereSan une:ul, fa&Ti roCda na]a ba]e. ГъотIола ццерессан энелълъул, гIищтIи роццла нахъа бахъе. voTola CereSan ene:ul, fi&Ti roCla na]a ba]e. 76. ГъотIодайила гъудул рещтIунел, нохъодейила маккал ссверулел. voTodayila vudul re&Tunel, no]odeyila maKal Swerulel. ГъотIолайила гъудул рещтIинел, нохъолейила маккал ссверинел. voTolayila vudul re&Tinel, no]oleyila maKal Swerinel. 77. ГъотIодасса гъотIоде кIанцIунилан гъадил лачен лIугьинаро. voTodaSa voTode jan`unilan vadil laxen /uhinaro. ГъотIоласса гъотIоле кIанцIунилан гъадил лачен лълъугьиняро. voTolaSa voTole jan`unilan vadil laxen /uhinyaro. 78. ГъотIое къимат – пихъ бихьун, чияссе къимат – иш бихьун. voToye qimat - _i] bi%un, xiyaSe qimat - i^ bi%un. ГъотIое къимат – пихъ бихьун, чияссе къимат – иш бихьун. voToye qimat - _i] bi%un, xiyaSe qimat - i^ bi%un. 79. ГъотIокье гурони гIеч бортулареб. voTope guroni fex bortulareb. ГъотIокье гурони гIеч бортиняреб. voTope guroni fex bortinyareb. 80. ГъотIол борхалъи лъала, рагIадалълъухъ балагьун, чияссул ритIухълъи лъала, гIамалалълъухъ балагьун. voTol bor[a;i ;ala, rafada:u] balahun, xiyaSul riTu];i ;ala, famala:u] balahun. ГъотIол боркIали гьаня, рагIалалълъухъ балагьун, чияссул ритIухъли гьаня, гIамалалълъухъ балагьун. voTol borja;i hanya, rafala:u] balahun, xiyaSul riTu]li hanya, famala:u] balahun. 81. ГъотIоцца кьалбал, гIодоре унел гьечIони, эххеде риччала. voToCa palbal, fodore unel hezoni, e{ede riXala. ГъотIоцца кьалбал, гIодоре энел гьечIони, эххеде риччаня. voToCa palbal, fodore enel hezoni, e{ede riXanya. 82. ГъоцIоцца махх кколеб, россасс чIчIужу кколей. voToCa ma{ Koleb, roSaS Zu$u Koley. ГъоцIоцца махх кконеб, россасс чIчIужу кконей. voToCa ma{ Koneb, roSaS Zu$u Koney. 83. Гъугъай ххеххаб накIкIалълъул цIцIад хъандаяб букIуна. vuvay {e{ab naJa:ul ~ad ]andayab bujuna. Гъугъай ххеххаб накIкIалълъул цIцIад хъандаяб букIуна. vuvay {e{ab naJa:ul ~ad ]andayab bujuna. 84. Гъурщил багьа лъаларев кепкил багьаяв вукIунарев. vur&il baha ;alarew ke_kil bahayaw wujunarew. Гъурщил багьа гьанярев кепкил багьаяв вукIинярев. vur&il baha hannyarew ke_kil bahayaw wujinyarew. 85. ГъурщитIа гъурущ лъунила бечелъи гIолеб. vur&iTa vuru& ;unila bexe;i foleb. Гъурщила гъурущ гьумойила бечели гIенеб. vur&ila vuru& humoyila bexeli feneb. 86. ГъутIбузда гIазу – гъудузе бертин. vuTbu#da fa#u - vudu#e bertin. ГъутIбузда гIасо – гъудузе бахIарал. vuTbu#da faso - vudu#e ba\aral. 87. ГъутIбузул гIурччинлъи кьалбазул сахлъиялда бараб букIуна. vuTbu#ul furXin;i palba#ul sa[;iyalda barab bujuna. ГъутIбузул гIурччили кьалбазул сагълиялълъа бараб букIиня. vuTbu#ul furXili palba#ul savliya:a barab bujinya.

Э e 1. Эбел гьечIев вукIунаревила, яцц гьечIев ватуларевила. ebel hezew wujunarewila, yaC hezew watularewila. 2. Эбел-инссуе гьабураб хъулухъ – дуего нухде бараб тIехх. ebel-inSuye haburab ]ulu] - duyego nu[de barab Te{. 3. Эбел-инссуе жалго кигIан рокьулел рукIаралали лъазе, лъимер щвечIого, щивниги хогегийила. ebel-inSuye $algo kifan ropulel rujaralali ;a#e, ;imer &wezogo, &iwnigi [ogegiyila. 4. Эбел-инссуе кьураб гIакъуба – дурго нухде бан тараб заз. ebel-inSuye purab faquba - durgo nu[de ban tarab #a#. 5. Эбел-инссуе нужецца гьабураб, нужер лъималаз нужееги гьабулеб. ebel-inSuye nu$eCa haburab, nu$er ;imala# nu$eyegi habuleb. 6. Эбел-инссул адабгьечI жужахIалълъул тIинде реххулевила. ebel-inSul adabhez $u$a\a:ul Tinde re{ulewila. 7. Эбел-инссул бечелъиялълъила лъимал хвезарулел. ebel-inSul bexe;iya:ila ;imal [we#arulel. 8. Эбел-инссул дуцца гьабулеб адаб – дурго лъималаздассан дуего щвезессеб давла. ebel-inSul duCa habuleb adab - durgo ;imala#daSan duyego &we#eSeb dawla. 9. Эбел-инссул ракI – лъималазда, лъималазул ракI – гьаваялда. ebel-inSul raj - ;imala#da, ;imala#ul raj - hawayalda. 10. Эбел-инссул талихIги талихIкъосинги лъималазулIила букIунеб. ebel-inSul tali\gi tali\qosingi ;imala#u/ila bujuneb. 11. Эбел-инссул хIурмат тарав ххалкъалълъе басралъула. ebel-inSul \urmat taraw {alqa:e basra;ula. 12. Эбел йигей ясалълъул къаданижо борххатаб. ebel yigey yasa:ul qadani$o bor{atab. 13. Эбел йихьун яс йосе, мицIцIир бихьун ххам босе. ebel yi%un yas yose, mi~ir bi%un {am bose. 14. Эбел йихьун яс яче, эмен вихьун дурцц гьаве. ebel yi%un yas yaxe, emen wi%un durC hawe. 15. Эбел лълъикIай гурейила ячуней, жийго лълъикIайила. ebel :ijay gureyila yaxuney, $iygo :ijayila. 16. Эбел ракI-ракIалълъ гIодулей, ххутIарал ххвалие гIодулел. ebel raj-raja: foduley, {uTaral {waliye fodulel. 17. Эбел-лъимал тIезарулебги – мацIцI, росс-лълъади ратIа гьарулебги – мацIцI. ebel-;imal Te#arulebgi - ma~, roS-:adi raTa harulebgi - ma~. 18. Эбел-лъималазда гьоркьоб ккараб рагIи – гIурччинаб ххарде ккараб гIазу. ebel-;imala#da horpob Karab rafi - furXinab {arde Karab fa#u. 19. Эбел разилъичIого, яс чIчIужулъун ячунге. ebel ra#i;izogo, yas Zu$u;un yaxunge. 20. Эбел хвараб кьегIер кьурде бахунебила. ebel [warab pefer purde ba[unebila. 21. Эбел цадахъал – царгъинире, эбел гьечIел – къватIире. ebel cada]al - carvinire, ebel hezel - qwaTire. 22. Эбел ясандухъан йигони, яс кьурдухъан йикIуна. ebel yasandu]an yigoni, yas purdu]an yijuna. 23. Эбел-эмен разияб лъимер – лIугIи гьечIеб ххазина. ebel-emen ra#iyab ;imer - /ufi hezeb {a#ina. 24. Эбел-эмен ххер гьарулелги – лъимал, бахIар гьарулелги – лъимал. ebel-emen {er harulelgi - ;imal, ba\ar harulelgi - ;imal. 25. Эбел-ясалда гьоркьобги меседил баргъич биларабила. ebel-yasalda horpobgi mesedil barvix bilarabila. 26. Эбелаб балагь бачIунгеги, ракъул къали кIутIугеги. ebelab balah bazungegi, raqul qali juTugegi. 27. Эбелаб росуги инссулаб нухги кIочонгейила. ebelab rosugi inSulab nu[gi joxongeyila. 28. Эбелалда ургьиссанго гурев гьекъолдухъан вахъунев, жакъа парччи гьекъон, метер хъаба гьекъонила. ebelalda urhiSango gurew heqoldu]an wa]unew, $aqa _arXi heqon, meter ]aba heqolebila. 29. Эбелалълъ гьавичIевги вацц гIемер вукIунев. ebela: hawizewgi waC femer wujunew. 30. Эбелалълъ еццарай ячунгейила, авал-къоноялълъ еццарай ячейила. ebela: yeCaray yaxungeyila, awal-qonoya: yeCaray yaxeyila. 31. Эбелалълъ еццичIей лълъицца еццилей? Вокьулесс ячинчIей лълъицца ячиней? ebela: yeCizey :iCa yeCiley? wopuleS yaxinzey :iCa yaxiney? 32. Эбелалълъ малълъун гуро милъиршоялълъ бусен гьабулеб, инссуцца малълъун гуро устарассул вас устар лIугьунев. ebela: ma:un guro mi;ir^oya: busen habuleb, inSuCa ma:un guro ustaraSul was ustar /uhunew. 33. Эбелалълъе васги вукIине кколев бахIарчи, ясалълъе россги вукIине кколев. ebela:e wasgi wujine Kolew ba\arxi, yasa:e roSgi wujine Kolew. 34. Эбелалълъе ясги вугев дун, ясалълъе россги вугев дун. ebela:e yasgi wugew dun, yasa:e roSgi wugew dun. 35. Эбелалълъул квешай ясги якьадалълъул лълъикIай нусги йикIунарей. ebela:ul kwe^ay yasgi yapada:ul :ijay nusgi yijunarey. 36. Эбелалълъул ракI – васассул каранда, васассул ракI – ЦIцIоралълъул мугIрузда. ebela:ul raj - wasaSul karanda, wasaSul raj - ~ora:ul mufru#da. 37. Эбелалълъул ракI лъималазда лъалебани, гьей егараб бакIалда тIад квер бахъун гурони, кьижилароанила. ebela:ul raj ;imala#da ;alebani, hey yegarab bajalda Tad kwer ba]un guroni, pi$ilaroanila. – Эбелалълъул рокъой бакъ унеб бугин, Балъида цIцIал кIутIе, бахIар руччаби. - Бакъараб чехьалда къоно чIван бугин, Бакъуда цIцIал кIутIе, малаикзаби. Кицилъун лIугьарал гьал рагIаби ТIелекь росулI рижун руго. Хур нуцалчияссул букIун буго. Росдал руччаби гьессие жидеда тIадаб къо гьабулел, гьессул чIахIиял хурзал лъилъулел рукIун руго. Бакъ гIебеде балагьун бихьараб меххалълъ, хъантIарав нуцалчиясс руччабазда гьадал рагIаби абун руго. Ракъуцца хIалги гьабун, къо кидадай инаян ругел руччабазги нуцалчияссул чара хвараб гьадаб жаваб кьун буго. - ebela:ul roqoy baq uneb bugin, ba;ida ~al juTe, ba\ar ruXabi. - baqarab xe%alda qono zwan bugin, baquda ~al juTe, malaik#abi. kici;un /uharal bujun bugo. rosdal ruXabi heSiye $ideda Tadab qo habulel, heSul za\iyal [ur#al ;i;ulel rujun rugo. baq febede balahun bi%arab me{a:, ]anTaraw nucalxiyaS ruXaba#da hadal rafabi abun rugo. raquCa \algi habun, qo kidaday inayan rugel ruXaba#gi nucalxiyaSul xara [warab hadab $awab pun bugo. 38. Эбелалълъул рокьи ккечIони, ясалълъе росс щоларев. ebela:ul ropi Kezoni, yasa:e roS &olarew. 40. Эбелалълъул рокьи ккун, яс кьурайила, инссул рокьи ккун, васассе ячарайила. ebela:ul ropi Kun, yas purayila, inSul ropi Kun, wasaSe yaxarayila. 41. Эбелалълъул хIила бергьун, ххинкIал гIиссин гьарунила, лъималазул макру цIцIикIкIун, кIи-кIи цадахъ квананила. ebela:ul \ila berhun, {injal fiSin harunila, ;imala#ul makru ~iJun, ji-ji cada] kwananila. 42. Эбелалълъул цого жо – царгъиниве гъецIеро. ebela:ul cogo $o - carviniwe ve`ero. 43. Эбелалълъул цIцIалкIил гьаракь рагIулареб бакIалда сордо баларев «багьадур». ebela:ul ~aljil harap rafulare bajalda sordo balarew «bahadur». 44. Эбелалълъул цIцIалкIил гьаракь рагIулареб бакIалда сордо баларев вас, хIамил рачIчI ккуниги, кверда пинкь бахъуней къоролалълъуй яс. ebela:ul ~aljil harap rafulareb bajalda sordo balarew was, \amil raZ Kunigi, kwerda _inp ba]uney qorola:ul yas. 45. Эбелалълъухъ гIенеккуларел ВатIаналълъеги мутIигIлъуларел. ebela:u] feneKularel waTana:egi muTif;ularel. 46. Эбелалълъухъ гIин тIамуларей ясалълъ чияхъги гIин тIамиларо. ebela:u] fin Tamularey yasa: xiya]gi fin Tamilaro. 47. Эбелги ясги – расаги гIункIкIги, нусги якьадги – ракьаги нусги. ebelgi yasgi - rasagi funJgi, nusgi yaoadgi - rapagi nusgi. 48. Эбелдахъан – асс, инссухъан – къо. ebelda]an - aS, inSu]an - qo. 49. Эбелдахъан гIагарлъиялълъул гурхIел цIцIикIкIарабила. ebelda]an fagar;iya:ul gur\el ~iJarabila. 50. Эбеллъун яхъине – бигьаяб жо, эбеллъи гьабизе – захIматаб жо. ebel;un ya]ine - bihayab $o, ebel;i habi#e - #a\matab $o. 51. Эбел-эмен лъималазе алжаналълъул кавабийила. ebel-emen ;imala#e al$ana:ul kawabiyila. 52. Эбел-эмен рукIунелила кидадай лъимал кIудиял гIелаян, лъимал рукIунелила кидадай гьел хвелаян. ebel-emen runelila kidaday ;imal judiyal felayan, ;imal rujunelila kidaday hel [welayan. 53. Эгъе кьуранани кьолбое гIолев, кьурун вуссанани росдае гIолев. eve puranani polboye folew, purun wuSanani rosdaye folew. 54. Элтир бихьун кьегIер хъве, гIала бихьун чу босе. eltir bi%un pefer ]we, fala bi%un xu bose. 55. Эмен беццав, вацц гIинкъав. emen beCaw, waC finqaw. 56. Эмен васаб, вас эменаб къайи-ссвериялдасса цIунагийила. emen wasab, was emenab qayi-SweriyaldaSa `unagiyila. 57. Эмен вукIаго – бессдалал, росс вукIаго – къоролай. emen wujago - beSdalal, roS wujago - qorolay. 58. Эмен гъоркье реххараб гьегь мунгоги херлъилалде нахъе цIуне. emen vorpe re{arab heh mungogi [er;iyalde na]e `une. Хханассул бюрухъ букIун буго хIалтIул гIумруялдасса арал херал эбел-эмен, гьагьинирги лъун, кьурсса гъоркье реххеян. Гьедин киназго реххулелги рукIун руго. Цо херай эбел гъоркье реххулеб меххалълъилан бицен буго, гьелълъ васассда гьарарабила - «Ворехха, дир вас, хIатIил кьватIараб бакI тункиларедухъ реххе», – ян. Эмен реххулеб меххалълъ, гьесс гьабураб васигат батIияб буго. «Ворехха, дир вас, – ан абун буго гьесс, – херлъарав меххалълъ мунгоги реххизе, гьаб гьегь нахъе цIунун те!» {anaSul buyuru] bujun bugo \alTul fumruyaldaSa aral [eral ebel-emen, hahinirgi ;un, purSa vorpe re{eyan. hedin kina#go re{ulelgi rujun rugo. co [eray vorpe re{uleb me{a:ilan bicen bugo, he: wasaSda hararabila - «wore{a, dir was, \aTil pwaTarab baj tunkilaredu] re{e», - yan. emen re{uleb me{a:, heS haburab wasigat baTiyab bugo. «wore{a, dir was, - an abun bugo heS, - [er;araw me{a: mungogi re{i#e, hab heh na]e `unun te!» Инссуда цIакъ ракIги гурхIун, жинццаго эмен реххарав гIадин, жиндир васасс живги реххизе вукIиналълъул ххиялги гьабун, гьесс эмен гъоркье реххун гьечIо. Хханассдасса балъго, нахъарокъов тун, хьихьун вуго. Хханзабазул букIараб гIадаталда рекъон, цо хханасс гIадамал гъоркье ралев хханассе цо оц битIун бачIун буго. Кагътида хъван букIун буго, гьаб оцол хIалалабги хIарамабги гьан батIа гьабизе лъани, жинцца дуе пуланаб росуги кьелила, лъачIони, цо росу дуцца диеги кьезе кколилан. inSuda `aq rajgi gur\un, $inCago emen re{araw fadin, $indir wasaS $iwgi re{i#e wujina:ul {iyalgi habun, heS emen vorpe re{un hezo. {anaSdaSa ba;go, na]aroqow tun, %i%un wugo. {an#aba#ul bujarab fadatalda reqon, co {anaS fadamal vorpe ralew {anaSe co oc biTun bazun bugo. kavtida ]wan bujun bugo, hab ocol \alalabgi \aramabgi han baTa habi#e ;ani, $inCa duye _ulanab rosugi pelila, ;azoni, co rosu duCa diyegi pe#e Kolilan. Жиндирго ххалкъги данде гьабун, хханасс гьеб суалалда тIад ургъизе лъабго къо кьун буго. Нахъа рокъов ваххчизавурав инсуцца гьикъун буго, щайин жакъа хханасс ххалкъ данде гьабун букIарабилан. Васассги бицун буго хханассда чIван бугеб кIудияб ургъалил. Инссуцца васассда малълъун буго, дуцца абейила хханассда, гьеб оцги хъун, гIадамал кваназарейин, цаби рикIкIараб гьанги, гIодобе реххизе биччачIого, цо бакIалде бакIаризе гьабейилан. Цинги гьеб гьанги битIейин дов хханассухъе, дуцца нижее битIараб оцода гьабгощинаб гьан хIарамаб батанин, хIалалабщинаб нижеццаги кванилан. $indirgo {alqgi dande habun, {anaS heb sualalda Tad urvi#e ;abgo qo pun bugo. na]a roqow wa{xi#awuraw inSuCa hiqun bugo, &ayin $aqa {anaS {alq dande habun bujarabilan. wasaSgi bicun bugo {anaSda zwan bugeb judiyab urvalil. inSuCa wasaSda ma:un bugo, duCa abeyila {anaSda, heb ocgi ]un, fadamal kwana#areyin, cabi riJarab hangi, fodobe re{i#e biXazogo, co bajalde bajari#e habeyilan. cingi heb hangi biTeyin dow {anaSu]e, duCa ni$eye biTarab ocoda habgo&inab han \aramab batanin, \alalab&inab ni$eCa kwanilan. Хханасс лъабго къоялдассан ххалкъ данде гьабун буго. Жаваб кьезе кIолев чи гьадав ваххчарав инссул вас гурони ватун гьечIо. Киназго гьев гIолохъанчияссул жаваб битIараблъун рикIкIун буго. Гьесс абухъе гьабураб меххалълъ, гьезул хханги дандияссдасса бергьун вуго. {anaS ;abgo qoyaldaSan {alq dande habun bugo. $awab pe#e jolew xi hadaw wa{xaraw inSul was guroni watun hezo. kina#go hew folo]anxiyaSul $awab biTarab;un riJun bugo. heS abu]e haburab me{a:, he#ul {angi dandiyaSdaSa berhun wugo. Нахъе-нахъеги рачIарал гьададиналго гъваридал суалазе гIакъилал жавабал гьавго васасс кьураб меххалълъ, ххан щаклъун вуго, чIчIезабун буго, гьав гIолохъанчиясс ургъарал жавабал гьал гурин, гьалда жаниб жив ххадув гъолареб цо хIикмат батизе кколилан. na]e-na]egi razaral hadadinalgo vwaridal suala#e faqilal $awabal hawgo wasaS purab me{a:, {an &ak;un wugo, Ze#abun bugo, haw folo]anxiyaS urvaral $awabal hal gurin, halda $anib $iw {aduw volareb co \ikmat bati#e Kolilan. АсскIовеги ахIун, хханасс гIолохъанчияссда абун буго, гьал захIматал суалазе жавабал кьей дур гьунар гуреблъи лъалин дида, щив гIакъиласс дуда гьал жавабал малълъулел ратаниги, гьев щив чиян жинда бицеян. ГIолохъанчиясс кинабго жо битIун бицун буго. aSjowegi a\un, {anaS folo]anxiyaSda abun bugo, hal #a\matal suala#e $awabal pey dur hunar gureb;i ;alin dida, &iw faqilaS duda hal $awabal ma:ulel ratanigi, hew &iw xiyan $inda biceyan. folo]anxiyaS kinabgo $o biTun bicun bugo. Гьеб меххалълъ хханассда бичIчIун буго, хханлъи цIунизе ккани, гIумру бихьарал, хIалбихьи бугел херал, гIакъилал гIадамал къваригIунел рукIин. ЦIияб буюрухъ кьун буго - «Херал эбел-эмен гъоркьеги реххуге, гьезул хIурматги цIуне», – ян. heb me{a: {anaSda biZun bugo, {an;i `uni#e Kani, fumru bi%aral, \albi%i bugel [eral, faqilal fadamal qwarifunel rujin. `iyab buyuru[ pun bugo - «[eral ebel-emen vorpegi re{uge, he#ul \urmatgi `une», - yan. 59. Эмен гьечIессдасса, эбел гьечIев цIцIикIкIун бессдалавила. emen hezeSdaSa, ebel hezew ~iJun beSdalawila. 60. Эмен гьечIессул кIудияв эмен валагьуге. emen hezeSul judiyaw emen walahuge. 61. Эмен гьобол гIадав чи, рукъалълъул хIал эбелалда лълъикI лъала. emen hobol fadaw xi, ruqa:ul \al ebelalda :ij ;ala. 62. Эмен къолохъан вугони, вас кьурдухъан вахъуневила. emen qolo]an wugoni, was purdu]an wa]unewila. 63. Эмен къваригIунареб къо бачIунареб. emen qwarifunareb qo bazunareb. 64. Эмен лълъикIассдасса живго лълъикIав лълъикI, эбел лълъикIалдасса яс лълъикIай лълъикI. emen :ijaSdaSa $iwgo :ijaw :ij, ebel :ijaldaSa yas :ijay :ij. 65. Эмен рихарав васассда живгоги рихунев. emen ri[araw wasaSda $iwgogi ri[unew. 66. Эмен цин кваналев, эбел кIицIцIул кваналей, лъимал лъабцIцIул кваналел. emen cin kwanalew, ebel ji~ul kwanaley, ;imal ;ab~ul kwanalel. 67. Эменлъи гьабурассе васлъи гьабе, ваццлъи гьабурассе ваццлъи гьабе. emen;i haburaSe was;i habe, waC;i haburaSe waC;i habe. 68. Эххебе араб гIор нахъ буссунареб. e{ebe arab for na] buSunareb. 69. Эххебе араб лълъецца гьобо хIалтIулареб. e{ebe arab :eCa hobo \alTulareb. 70. Эххебе битIараб хIетIе сабаблъунги кколебила росс-лълъадиялда гьоркьоб рагIи. e{ebe biTarab \eTe sabab;ungi Kolebila roS-:adiyalda horpob rafi. 71. ЭххеберегIел гьечIеб эххедерегIел букIунареб. e{eberefel hezeb e{ederefel bujunareb. 72. Эххеде валагьарав гIодов ххутIаравила, гIодове валагьарав вахъун ккаравила. e{ede walaharaw fodow {uTarawila, fodowe walaharaw wa]un Karawila. 73. Эххеде ваханагIан гьури кутакаб. e{ede wa[anafan huri kutakab. 74. Эххеде йорххани рокьи бугилан абула, гIодое къулани къинай йигилан абула. e{ede yor{ani ropi bugilan abula, fodoye qulani qinay yigilan abula. 75. Эххеде мохъалълъ – чотIахъан, чи гьечIелълъув – багьадур. e{ede mo]a: - xoTa]an, xi heze:uw - bahadur. 76. Эххеде реххараб тIагъур гIодобе бачIинегIанги бихьинчияссе хIалхьи лълъикIаб. e{ede re{arab Tavur fodobe bazinefangi bi%inxiyaSe \al%i :ijab. 77. Эххеде реххараб тIагъур гIодобе бачIинегIанги чияссул бахIарчилъи лIугьунеб. e{ede re{arab Tavur fodobe bazinefangi xiyaSul ba\arxi;i /uhuneb. 78. Эххеде унелълъул, нахъвуссине ккеялълъулги хIисаб гьабе. e:ede une:ul, na]wuSine Keya:ulgi \isab habe. 79. Эххедераялълъ – чотIацIакъ, чияр рокъов – саххават. e{ederaya: - xoTa`aq, xiyar roqow - sa{awat.

Хх { 1. Ххабар бицун лIугIулареб, рокьи гьабун бахъунареб. {abar bicun /ufulareb, ropi habun ba]unareb. 2. Ххабар, гьуин букIаго, лIугIизе те. {abar, huin bujago, /ufi#e te. 3. Ххабар гьуинаб буго – лъалеб жо дагьаб буго. {abar huinab bugo - ;aleb $o dahab bugo. 4. Ххабар дие бицун, роххдухъа моцIцIу чияе кьун. {abar diye bicun, ro{du]a mo~u xiyaye pun. 5. Ххабар къокъ гьабе, къо-мехх лълъикI гьабе. {abar qoq habe, qo-me{ :ij habe. 6. Ххабар ххалат гьабуге, гьикъаралда рекъон, къокъго бице. {abar {alat habuge, hiqaralda reqon, qoqgo bice. 7. Ххабарххалат – хIалтIидагь. {abar{alat - \alTidah. 8. Ххадуб гъезеян тедалила къоркъода рачIчI гъечIого ххутIараб. {adub ve#eyan tedalila qorqoda raZ veZogo {uTarab. 9. Ххадуб кколелълъул хIисаб гьабуни, бахIарчи вахъунаро (Шамил имамассул рагIаби). {adub Kole:ul \isab habuni, ba\arxi wa]unaro (^amil imamaSul rafabi). 10. Ххадуб ракI бухIулеб рагIи бицунгейила. {adub raj bu\uleb rafi bicungeyila. 11. Ххадуб ххутIараб жо бацIицца чIвалеб. {adub {uTarab $o ba`iCa zwaleb. 12. Ххадув хварав ххадув вукъулев. {aduw [waraw {aduw wuqulew. 13. Ххадув пашманлъиялълъул нахъа ххайир щолареб. {aduw _a^man;iya:ul na]a {ayir &olareb. 14. Ххазинадай гIарац те, гIедал яс россассе кье. {a#inaday farac te, fedal yas roSaSe pe. 15. Ххал гьабуни, бихьула, бихьарассда бичIчIула, бичIчIарассда жо лъала, лъарав чи витIун ккола. {al habuni, bi%ula, bi%araSda biZula, biZaraSda $o ;ala, ;araw xi wiTun Kola. 16. Ххалат арав вуссаравила, къокъид арав вуссинчIевила. {alat araw wuSarawila, qoqid araw wuSinzewila. 17. Ххалат бухIагийила ччохIол мугъзада бакъ. {alat bu\agiyila Xo\ol muv#ada baq. 18. Ххалатаб къокъ гьабизе бигьаяб, къокъаб ххалат гьабизе захIматаб. {alatab qoq habi#e bihayab, qoqab {alat habi#e #a\matab. 19. Ххалатасс къвал цIурабила, къокъасс магь баччарабила. {alataS qwal `urabila, qoqaS mah biXarabila. 20. Ххалатассул къвалакье щвечIев, къокъассул магжикье щвечIев. {alataSul qwalape &wezew, qoqaSul mag$ipe &wezew. 21. Ххалкъалда вихьизе щобде вахинеги ккогеги, гIадамаздасса ваххчизе кIкIалахъе лIугьинеги ккогеги. {alqalda wi%i#e &obde wa[inegi Kogegi, fadama#daSa wa{xi#e Jala]e /uhinegi Kogegi. 22. Ххалкъалда гьоркьоб къадру хвеялдасса, къадарги щун, къанабакье ккей лълъикIаб. {alqalda horpob qadru [weyaldaSa, qadargi &un, qanabape Key :ijab. 23. Ххалкъалда нух къосунареб. {alqalda nu[ qosunareb. 24. Ххалкъалде балагь бачIин хханассул гIайиб. {alqalde balah bazin {anaSul fayib. 25. Ххалкъалълъ нагIана кьуни, кьуруги биххулеб. {alqa: nafana puni, purugi bi{uleb. 26. Ххалкъалълъул жугьа – ралъдал карачел. {alqa:ul $uha - ra;dal karaxel. 27. Ххалкъалълъул рагIи битIараб. {alqa:ul rafi biTarab. 28. Ххалкъалълъул тушман – къаццандухъан. {alqa:ul tu^man - qaCandu]an. 29. Ххалкъул гIаламалълъе гIищкъул кьоги бан, дун кьодукь ххутIана, кьодул сакги тIун (дун къотIнов ххутIана къадал ракьанда). {alqul falama:e fi&qul pogi ban, dun podup {uTana, podul sakgi Tun (dun qoTnow {uTana qadal rapanda). 30. Ххамиз сордо кинаб магIидаян абурабила сордо цIцIарай ясалълъ. {ami# sordo kinab mafidayan aburabila sordo ~aray yasa:. Кици бижун буго сордо цIцIарай бахIаралда тIад. МагIарулазул гIадаталда рекъон, яс россассе кьола итни яги ххамиз сордоялълъ. НилIер бахIаралълъе цIцIан букIун буго ххамиз сордо. Эбелалълъ гьей йитIун йиго доба магIида бан бугеб цIцIалкIу босун ячIаян. Ясалда цIцIалкIу батун гьечIо. РекIел цо анищ бугей ясалълъухъа тоххаб суал борчIун буго - «Эбел, ххамиз сордо кинаб магIида»? kici bi$un bugo sordo ~aray ba\aralda Tad. mafarula#ul fadatalda reqon, yas roSaSe pola itni yagi {ami# sordoya:. ni/er ba\ara:e ~an bujun bugo {ami# sordo. ebela: hey yiTun yigo doba mafida ban bugeb ~alju bosun yazayan. yasalda ~alju batun hezo. rejel co ani& bugey yasa:u]a to{ab sual borzun bugo - «ebel, {ami# sordo kinab mafida»? 31. Ххамил базарган, мусру гьечIого, вукъаравила. {amil ba#argan, musru hezogo, wuqarawila. 32. Ххан нилIер гьобол гуро. {an ni/er hobol guro. 33. Ххан хведал вецце, лъимал гIедал рецце. {an [wedal weCe, ;imal fedal reCe. 34. Ххан хола, лагъги хола – кIиялго бащалъула. {an [ola, lavgi [ola - jiyalgo ba&a;ula. 35. Хханазда тIад кIусараб гIанкIу гIадин. {ana#da Tad jusarab fanju fadin. 36. Хханасс кьураб чол кIалдире раккуларел. {anaS purab xol jaldire raKularel. 37. Хханасс цIияб чухъа ретIани, баркулебила, мискинчиясс ретIани, гьаб кисса щварабилан гьикъулебила. {anaS `iyab xu]a reTani, barkulebila, miskinxiyaS reTani, hab kiSa &warabilan hiqulebila. 38. Хханассда асскIоб кIиго ламадур квани, цояб магIарзухъан бачIунебила. {anaSda aSjob jigo lamadur kwani, coyab mafar#u]an bazunebila. 39. Хханассде лълъикIав чиян абе, хабада ххухх-бурутI гIорцIцIизе ххер бижараб меххалълъ. {anaSde :ijaw xiyan abe, [abada {u{-buruT for~i#e {er bi$arab me{a:. 40. Хханассда нич гьечIеб, гьарчида бер гьечIеб. {anaSda nix hezeb, harxida ber hezeb. 41. Хханассда ццевессанги чода нахъассанги вилълъунге. {anaSda CeweSangi xoda na]aSangi wi:unge. 42. Хханассда тIад ххан толарев. {anaSda Tad {an tolarew. 43. Хханассул берталълъе гьанал бохх босун унел, мискинассул берталълъе квер хьвагIун унел. {anaSul berta:e hanal bo{ bosun unel, miskinaSul berta:e kwer %wafun unel. 44. Хханассул бокьове хIарамав гьессул кIалгIаялде унарев. {anaSul bopowe \aramaw heSul jalfayalde unarew. 45. Хханассул рокъоб дир гIакълу рекъоларо, дир рокъоб хханассул гIакълу рекъоларо. {anaSul roqob dir faqlu reqolaro, dir roqob {anaSul faqlu reqolaro. 46. Хханассул ххазинаялда камураб мискинчиссул анищазулI батарабила. {anaSul {a#inayalda kamurab miskinxiyaSul ani&a#u/ batarabila. 47. Хханассул цо ххиянат бихьани, ххалкъалълъ азарго ххиянат гьабулеб. {anaSul co {iyanat bi%ani, {alqa: a#argo {iyanat habuleb. 48. Ххангишил хIелеко гIадин, уне-унев ххутIагийила. {angi^il \eleko fadin, une-unew {uTagiyila. 49. Хханжар цIулал бугониги гIола, ракI маххул бугони. {an$ar `ulal bugonigi fola, raj ma{ul bugoni. 50. Хханжу тIагIине бокьани, тIепун ххинкIал гьарейила, квас тIагIине бокьани, буртаби ругIейила. {an$u Tafine bopani, Te_un {injal hareyila, kwas Tafine bopani, burtabi rufeyila. 51. Хханзабазда ххадубги хвел бугеб, тIадегIанал къоязеги аххир бугеб. {an#aba#da {adubgi [wel bugeb, Tadefanal qoya#egi a{ir bugeb. 52. Хханзабазулги ххан – маххщелила. {an#aba#ulgi {an - ma{&elila. НекIо заманалда цо улкаялда вукIаравила цо ххан. ГIакъилавги вукIаравила гьев, бахIарчиявги вукIаравила. nejo #amanalda co ulkayalda wujarawila co {an. faqilawgi wujarawila hew, ba\arxiyawgi wujarawila. Гьеб букIанила рагъ-кьал гIемераб заман. Жал теларилан лIугьарав тушманассдасса улка гьесс бигьаго цIунулаанила. heb bujanila rav-pal femerab #aman. $al telarilan /uharaw tu^manaSdaSa ulka heS bihago `unulaanila. ГIовул гIужде ваханиги, ххан гIедегIулев вукIинчIила чIчIужу ячине. Цо нухалълъ хханассда гьессул гIакълучиясс абунила fowul fu$de wa[anigi, {an fedefulew wujinzila Zu$u yaxine. co nu[a: {anaSda heSul faqluxiyaS abunila - «БетIер чIахъаяв ххан! Рагъ-кьал гIемераб заманги бугелълъул, нилIеда гьикъун къадарги щоларелълъул, дуего ирсилавги вукIине, чIчIужу ячун лълъикI гуродай дуцца?» - «beTer za]ayaw {an! rav-pal femerab #amangi buge:ul, ni/eda hiqun qadargi &olare:ul, duyego irsilawgi wujine, Zu$u yaxun :ij guroday duCa?» Ххан цин вуцIцIун чIчIанила, цинги гIакълучияссе баркала кьунила. «Валлагь, битIараб буго гIакълучиясс бицунеб жо. Дун рагъда чIвани яги бусада вегун хвани, гьечIо гури дир ирс босизе чи», – ян пикру гьабунила. Ячун лълъикIин чIчIужуян ракIалде кканила гьессда. {an cin wu~un Zanila, cingi faqluxiyaSe barkala punila. «walah, biTarab bugo faqluxiyaS bicuneb $o. dun ravda zwani yagi busada wegun [wani, hezo guri dir irs bosi#e xi», - yan _ikru habunila. yaxun :ijin Zu$uyan rajalde Kanila heSda. Гьаниб бачIанила щий ячиней абураб суалги. РекIее къабулай гIадан хханассул йикIинчIила. hanib bazanila &iy yaxine aburab sualgi. rejeye qabulay fadan {anaSul yijinzila. «Ца таралълъ мегIер толилан» абула, ххеххго тIибитIанила ххан чIчIужу ячине хIадурлъулев вукIиналълъул ххабар. Мадугьалихъ ругел хханзабазе бокьун букIанила гIолохъанав, гучав хханассулгун гIагарлъи гьабизе. Гьез чапарзаби ритIулел рукIанила гIолохъанав хханассухъе. Гьевин абуни гIедегIулев вукIинчIила рагIи кьезе. «ca tara: mefer tolilan» abula, {e{go TibiTanila {an Zu$u yaxine \adur;ulew wujina:ul {abar. maduhali] rugel {an#aba#e bopun bujanilan folo]anaw, guxaw {anaSulgun fagar;i habi#e. he# xa_ar#abi riTulel rujanila folo]anaw {anaSu]e. hewin abuni fedefulew wujunzila rafi pe#e. Цо къоялълъ цадахъ вазирзаби, нукарзабигун чанасса вуссун вачIунев вукIанила ххан. Гьезда данде кканила, цIулал магьги баччун ячIуней бадиссан бакъ баккарай гIадай берцинай яс. Рачлихъе щвезегIан гIодоеги къулун, хханассе салам кьунила ясалълъ. Гьей ясалълъул берзул чIоралълъ гулицца гIадин жиндир керен борлIанилан кканила хханассда. Гьессни хIал лъазе течIила. Жиндирго хханассулаб къадруги цIунун, тIокIав ясалълъухъги валагьичIого, анила ххан. Рокьи бугила рокьи. Гьелълъ ватIа гьавуларила хханги лагъги. Рокьул цIа рекIанила хханассда – кванан квен билълъунарила, гьекъон лълъим унарила, къасси макьу щоларила. Цо рахъалълъ, хханасс пикру гьабулеб букIанила, «Кин ячиней щияли лъаларей нухда дандчIварай яс?» Дой яс гьечIеб гIумруги гIумру гуреблъи бичIчIулеб букIанила гьессда. АхIанила гьесс жиндирго вазирзаби. Лъазабунила гьезда, ракьулIа яхъунги, ххеххлъи гьабун, дой берцинай яс ялагьеян. co qoya: cada] wa#ir#abi, nukar#abigun xanaSa wuSun wazunew wujanila {an. he#da dande Kanila, `ulal mahgi baXun yazuney badiSan baq baKaray faday bercinay yas. raxli]e &we#efan fodoyegi qulun, {anaSe salam punila yasa:. hey yasa:ul ber#ul zora: guliCa fadin $indir keren bor/anilan Kanila {anaSda. heSni \al ;a#e tezila. $indirgo {anaSulab qadrugi `unun, Tojaw yasa:u]gi walahizogo, anila {an. ropi bugila ropi. he: waTa hawularila {angi lavgi. ropul `a rejanila {anaSda - kwanan kwen bi:unarila, heqon :im unarebila, qaSi mapu &olarila. co ra]a:, {anaS _ikru habuleb bujanila, «kin yaxiney &iyali ;alarey nu[da dandzwaray ya?» doy yas hezeb fumrugi fumru gureb;i biZuleb bujanila heSda. a\anila heS $indirgo wa#ir#abi. ;a#abunila he#da, rapu/a ya]ungi, {e{;i habun, doy bercinay yas yalaheyan. Анила нукарзаби рахъ-рахъалде. Анила цо къо, анила лъабго къо. Ункъабилеб къоялълъ, ячун ясгун, гьелълъул эбел-эменгун, тIад руссанила гьел. Ясалдаги гьелълъул эбел-инссудаги тIад ретIун бугоанила тIутIу-хъухъураб ретIел. Хханасс буюрухъ кьунила гьезда берцинаб ретIел ретIеян. anila nukar#abi ra]-ra]alde. anila co qo, anila ;abgo qo. unqabileb qoya:, yaxun yasgun, he:ul ebel-emengun, Tad ruSanila hel. yasaldagi he:ul ebel-inSudagi Tad reTun bugoanila TuTu-]u]urab reTel. {anaS buyuru] punila he#da bercinab reTel reTeyan. Гьанибни кканила лълъиданиги ракIалда букIинчIеб жо. Ясалълъ цIехханила хханассул маххщел-пиша щибин бугебилан. Ххан велъанила. hanibni Kanila :idanigi rajalda bujinzeb $o. yasa: `e{anila {anaSul ma{&el-_i^a &ibin bugebilan. {an we;anila. - Щиб гьабизе дие маххщел? Ххан вукIин гIоларищ дие? – ян абунила гьесс. - &ib habi#e diye ma{&el? {an wujin folari& diye? - yan abunila heS. Гьеб меххалълъ ясалълъ абунила. heb me{a: yasa: abunila. - Мун ххан вукIин – гьеб цIакъ лълъикI буго. Хханго ххан вугониги, цо маххщелги букIине ккола чияссул. Маххщел ккола хханзабазулги ххан. - mun {an wujin - heb `aq :ij bugo. {ango {an wugonigi, co ma{&elgi bijine Kola xiyaSul. ma{&el Kola {an#aba#ulgi {an. Ххан тамашалъун валагьанила ясалълъухъ. ГьечIин жиндир маххщелилан абунила гьесс. {an tama^a;un walahanila yasa:u]. hezin $indir ma{&elilan abunila heS. Цо маххщалие гьев ругьунлъичIони, жий гьессие инарилан чIчIанила яс. co ma{&aliye ruhun;izoni, $iy heSiye inarilan Zanila yas. Рес букIинчIила, яс щвезе ккани, бокьаниги бокьичIониги, лъазабизе кколеб букIанила цо маххщел. ГIарац-меседалълъул машгьурав устарассухъе хьваданила ххан тIубараб лъагIелалълъ. Ругьунлъанила гьев маххщалие, цинги балагьун бер гIорцIцIулареб курхьенги гьабун, вачIанила ясалълъухъе. res bujinzila, yas &we#e Kani, bopanigi bopizonigi, ;a#abi#e Koleb bujanila co ma{&el. farac-meseda:ul ma^huraw ustaraSu]e %wadanila {an Tubarab ;afela:. ruhun;anila hew ma{&aliye, cingi balahun ber for~ulareb kur%engi habun, wazanila yasa:u]e. - Гьалехха тIатун буго дулI баххчун букIараб кIудияб гьунар. Гьанже дун дур йиго! – ян абунила ясалълъ. Бертаде къо цIцIан букIанила. Чанавени арав ххан тIагIанила. Анила къоял, анила моцIцIал. Ххан вачIунев вукIинчIила. Цо нухалълъ гIолохъанав хханассул улкаялде даран-базаралълъе рачIанила мадугьалихъ бугеб хханлъиялдасса даранчагIи. Хханассул абуралълъухъе росун рачIанила берцинал курхьаби, хIикматал баргъичал. Бер кIутIарабго лъанила гьелда баргъич хханасс гьабураб букIин. - hale{a Tatun bugo du/ ba{xun bujarab judiyab hunar. han$e dun dur yigo! - yan abunila yasa:. bertade qo ~an bujanila. xanaweni araw {an Tafanila. anila qoyal, anila mo~al. {an wazunew wujunzila. co nu[a: folo]anaw {anaSul ulkayalde daran-ba#ara:e razanila maduhali] bugeb {an;iyaldaSa daranxafi. {anaSul abura:u]e rosun razanila bercinal kur%abi, \ikmatal barvixal. ber juTarabgo ;anila helda barcix {anaS haburab bujin. Ясалълъ даранчагIазда гьикъанила баргъичал лълъицца гьаруралилан. ДаранчагIаз бицанила, Нижер хханассул вугила цIакъ гьунар бугев устар. Жидеда гьев киданиги вихьичIила. Бицунеб рагIанила хханасс асир гьавун вачIарав чи вугилан. Гьев гьунар тIокIав устарассдасса ватIалъизе гурилан, хъалаялълъув хьихьун вугила хханасс гьев. yasa: daranxafa#da hiqanila barvixal :iCa haruralilan. daranxafa# bicanila, ni$er {anaSul wugila `aq hunar bugew ustar. $ideda hew kidanigi wi%izila. bicuneb rafanila {anaS asir hawun wazaraw xi wugilan. hew hunar Tojaw ustaraSdaSa waTa;i#e gurilan, ]alaya:uw %i%un wigilu {uniS hew. ГьебсагIатго, хханассул боги бачун, къватIие яхъанила бахIарай. Щущахъ риххизарун тушманассул боялгун, ххвассар гьавунила гIолохъанав ххан. Рокъоре щвейгун, гьабунила бертин... hebsafatgo, {anaSul bogi baxun, qwaTiye ya]anila ba\aray. &u&a] ri{i#arun tu^manaSul boyalgun, {waSar hawunila folo]anaw {an. roqore &weygun, habunila bertin... - Дуцца абухъе, хханзабазулги ххан букIун буго маххщел, – ан абунила гIолохъанав хханасс жиндирго лълъадуда. - duCa abu]e, {an#aba#ulgi {an bujun bugo ma{&el, - an abunila folo]anaw {anaS $indirgo :aduda. 53. Хханзаби лъолебги – цохIого гванда, лагъзал регьулебги – гьагъабго гванда. {an#abi ;olebgi - co\ogo gwanda, lav#al rehulebgi - havabgo gwanda. 56. Хханлъиялдасса Аллагьасс реххиялдасса хханлъи жинццаго реххи лълъикIаб. {an;iyaldaSa allahaS re{iyaldaSa {an;i $inCago re{i :ijab. 57. Ххарадуниб щвараб лъимер лъезе бакI тIагIун рукIунел, къокъид щвараб боцIцIуда гьабизе жо тIагIун рукIунел. {aradunib &warab ;imer ;e#e baj Tafun rujunel, qoqid &warab bo~uda habi#e $o Tafun rujunel. 58. Ххарадунибги щвезе бегьулебила дарс. {aradunibgi &e#e behulebila dars. Херав чи сапаралълъ вахъине кканила. Кинниги нусгогIан сонги бан бугелълъул, цадахъ щуго сон барав васассул васги вачанила. ЦIакъ бакъ багIараб къоги букIанила, ццебе жеги ххалатаб нухги букIанила. Къаденахъеялде тату хванила херассул, вилълъине захIмалъанила. ЧIчIанила хIухь бахъизе гIодор. Гьелълъ херассе кумек гьабичIила. [eraw xi sa_ara: wa]ine Kanila. kinnigi nusgofan songi ban buge:ul, cada] &ugo son baraw wasaSul wasgi waxanila. `aq baq bafarab qogi bujanila, Cebe $egi {alatab nu[gi bujanila. qadena]eyalde tatu [wanila [eraSul, wi:ine #a\ma;anila. Zanila \u% ba]i#e fodor. he: [eraSe kumek habizila. Гьассда ракIалде кканила жиндие хвел гIагарлъулеб батилин, аххириссеб нухалълъ цо хъалиянгIаги бухIун лълъикIилан. ХIалиццаго гIадин, бахъанила херасс кисинисса къватIибе тамахьоги хилиги, кьуранила цо хъалиян. Огьогьой! ГьечIила кодоб цIагIелги сакIги! Щиб гьабилеб? Мурадалдеги щвечIогойищ хвелев? Хьул къотIанила херассул. haSda rajalde Kanila $indiye [wel fagar;uleb batilin, a{iriSeb nu[a: co ]aliyanfagi bu\un :ijilan. \aliCago fadin, ba]anila [eraS kisiniSa qwaTibe tama%ogi [iligi, puranila co ]aliyan. ohohoy! hezila kodob `afelgi sajgi! &ib habileb? muradalde &wezogoyi& [welew? %ul qoTanila [eraSul. Щванила маркIачIумехх. Бихьанила гьассда доба рикIкIада кунчIулеб-ссунеб цо цIа. Вохханила херав, гьаранила гьесс васакIода дове цIа босизе айилан. Векеранила вас цIадухъе, векеранила. ВачIанила цо сагIаталдассан, цIадул хIенехIги хъатиниб лъун. ГIажаиблъи гьабунила херасс, гьикъанила, кингIагийин гьессда, хъатинибги лъун, цIадул хIенехI гьанибе щвезегIан босизе кIвараб. &wanila marjazume{. bi%anila haSda doba riJada kunzuleb-Suneb co `a. wo{anila [eraw, haranila heS wasajoda dowe `a bosi#e ayilan. wekeranila was `adu]e, wekeranila. wazanila co safataldaSan, `adul \ene\gi ]atinib ;un. fa$aib;i habunila [eraS, hiqanila, kinfagi heSda, ]atinibgi ;un, `adul \ene\ hanibe &we#efan bosi#e jwarab. - ДахIадада, квер бухIунгутIизе, дицца хъатинибе цин сали бана, цинги гьелда тIад лъуна цIа рекIараб тIорччол кесек, – ан абунила разиго васасс. - da\adada, kwer bu\unguTi#e, diCa ]atinibe cin sali bana, cingi helda Tad ;una `a rejarab TorXol kesek, - an abunila ra#igo wasaS. КIудадацца берал данде рачанила. БетIер кIибикIанила. Цинги гьессул гьурмаде гьими рехханила. Цо лълъидеххунали вуссарав гIадин, гьесс абунила. judadaCa beral dande raxanila. beTer jibijanila. cingi heSul hurmade himi re{anila. co :ide{unali wuSaraw fadin, heS abunila. - Дида гьаб гIумруялда гIемераб жо малълъана гIадамаз, гIемераб жо дидагоги лъана. Цинги киданиги ракIалде кколароан ххарадуниб щуго сон барав гьитIинав васассги дарс кьелилан. - dida hab fumruyalda femerab $o ma:ana fadama#, femerab $o didagogi ;ana. cingi kidanigi rajalde Kolaroan {aradunib &ugo son baraw hiTinaw wasaSgi dars pelilan. 59. Ххарахьибго бугеб тIенкел, тIукъбиго чIвачIеб гIала. {ara%ibgo bugeb Tenkel, Tuqbigo zwazeb fala. 60. Ххарж гьабе, тIаде бачIунелда рекъон, хур босе, ресалда рекъон. {ar$ habe, Tade bazunelda reqon, [ur bose, resalda reqon. 61. Ххарж гьабичIого, ххайир щолареб. {ar$ habizogo, {ayir &olareb. 62. Ххаридаги лълъедаги лълъикIлъизабизе кIолареб унти букIунареб. {aridagi :edagi :ij;i#abi#e jolareb unti bujunareb. 63. ХхарилI къверкъ бихьунилан, къвекIаб цIцIум лIутулареб. {ari/ qwerq bi%unilan, qwejab ~um /utulareb. 64. Ххасалидасса гурелила хIинкъизе кколел, ххасалихълъиялдассайила. {asalidaSa gurebila \inqi#e Kolel, {asali];iyaldaSayila. 65. Ххасалил бакъалдаги божуге, тушманассул велъиялдаги божуге. {asalil baqaldagi bo$uge, tu^manaSul we;iyaldagi bo$uge. 66. Ххасалил кьогIлъи бихьичIессда ихдалил гьуинлъи лъалареб. {asalil pof;i bi%izeSda i[dalil huin;i ;alareb. 67. Ххасалил лълъикIлъи ххинаб ратIлицца борцунеб. {asalil :ij;i {inab raTliCa borcuneb. 68. Ххасалил ратIлие риидал ургъе, роол хIалтIуе ххасало ургъе. {asalil raTliye riidal urve, rool \alTuye {asalo urve. 69. Ххасалил ххинлъиялдаги божуге, хханассул чучлъиялдаги божуге. {asalil {in;iyaldagi bo$uge, {anaSul xux;iyaldegi bo$uge. 70. Ххасало гьабураб гьор кунеб бече. {asalo haburab hor kuneb bexe. 71. Ххасало гIазу бачIони, риидал цIцIад балареб. {asalo fa#u bazoni, riidal ~ad balareb. 72. Ххасало мегIер бацIие те. {asalo mefer ba`iye te. 73. Ххасало мегIер те, риидал гIор те. {asalo mefer te, riidal for te. 74. Ххасало хьихьизе – лъарагIазе, риидал къинлъаризе – магIарулазе (накIкIазул хIакъалълъулI). {asalo %i%i#e - ;arafa#e, riidal qin;ari#e - mafarula#e (naJa#ul \aqa:u/). 75. Ххасало хIажалъулеб риидалго балагье. {asalo \a$a;uleb riidalgo balahe. 76. Ххасало цIакъав нилIерлъаги, риидал цIакъав чиярлъаги. {asalo `aqaw ni/er;agi, riidal `aqaw xiyar;agi. 77. Ххасел ун – их, рии ун – ххасалихълъи. {asel un - i[, rii un - {asali];i. 78. Ххасел ххинаб бугони, их квачараб бачIунеб. {asel {inab bugoni, i[ kwaxarab bazuneb. 79. Ххасел чIчIовулI цIцIад бани, цIцIани къинлъулI гIазу балеб. {asel Zowu/ ~ad bani, ~ani qin;u/ fa#u baleb. 80. Ххаселалълъ ххасалил гIамал гьабураб лълъикIаб, рииялълъ роол гIамал гьабураб лълъикIаб. {asela: {asalil famal haburab :ijab, riiya: rool famal haburab :ijab. 81. Ххаселги ихги цоцалълъа рахъиялълъул гIаламатал, гIадилазул гьурал, ихги рииги цоцалълъа рахъиялълъул гIаламатал, ххалат рахъарал цIцIадал. {aselgi i[gi coca:a ra]iya:ul falamatal, fadila#ul hural, i[gi riigi coca:a ra]iya:ul falamatal, {alat ra]aral ~adal. 82. Ххаслихъе бечедав ихдал мискинлъулев. {asli]e bexedaw i[dal miskin;ulew. 83. Ххаслихъе дагIнида гьаб гIи лълъилилан гьикъидал, жиндир бугилан абурабила. Ихдал гьикъидал, бетIергьанчияссул бугилан абурабила. {asli]e dafniCa hab fi :ililan hiqidal, $indir bugilan aburabila. i[dal hiqidal, beTerhanxiyaSul bugilan aburabila. 84. Ххаслихълъиялде къараб меххалълъ никIкIиццаги цIакъ хIанчIулеб. {asli];iyalde qarab me{a: niJiCagi `aq \anzuleb. 85. ХхатIа кколарев чи вукIунарев {aTa Kolarew xi wujunarew. 86. Ххвалчада гурхIел гьечIеб, гулида берал гьечIел. {walxada gur[el hezeb, gulida beral hezel. 87. Ххвалчада нахъа гьелда рекъараб гъежги къваригIунебила. {walxada na]a helda reqarab ve$gi qwarifunebila. Ххунздерил хханасс ссверухъ ругел росабазул гIадамазда кIуди-кIудиял магъалаби лъолел рукIун руго. Цо-цояз инкар гьабулеб букIун буго магъало кьезе. ЦIакъго хханассда данде чIчIун вукIун вуго Балахьунисса ГIадалавилан абулев бахIарчи. Гьесс росдал гIадамаздаги абулеб букIун буго хханассе магъало кьезе кколарилан. Гьединал чагIи хханассги, щиб хIила-макру ургъунги, тIагIинарулел рукIун руго. Чанги хIал бихьун буго ГIадалав тIагIинавизеги, мурадалдени щун гьечIо. {un#deril {anaS Sweru] rugel rosaba#ul fadama#da judu-judiyal mavalabi ;olel rujun rugo. co-coya# inkar habuleb bujun bugo mavalo pe#e. `aqgo {anaSda dande Zun wujun wugo bala%uniSa fadalawilan abulew ba\arxi. heS rosdal fadama#dagi abuleb bujun bugo {anaSe mavalo pe#e Kolarilan. hedinal xafi {anaSgi, &ib [ila-makru urvungi, Tafinarulel rujun rugo. xangi \al bi%un bugo fadalaw Tafinawi#egi, muradaldeni &un hezo. ХIукму кканила ГIадалав гьоболлъухъ ахIизе, цо кинаб бугониги багьанаги батун, гьев чIвазе. ВачIанила ГIадалав ахIаралълъуве. Хханасс гьев кIудияб хIурматалда къабул гьавунила. Квана-гьекъолев вукIарав ГIадалассда къеда ригъарал жал шуршулел рихьанила. Щаклъанила жиндиего цо хIила-рекIкI гьабизехъин букIиналда. ХъващтIан тIадеги вахъун, ххвалчада кверги лъун, ГIадалав рукъ бакьулI чIчIун вуго. Хханасс гьессда абун буго дур ххвалчадул цIакълъийин, киссайин гьеб щвараб. БичIчIанила ГIадалассда хханасс жив ххвалчадасса ватIа гьавизехъин вукIин. ЦIцIан лъалинисса ххвалченги бахъун, гIебеде гьебги битIун, гьесс хханассда абунила - - Ххвалчада нахъа гьалда рекъараб гъежги къваригIуна! \ukmu Kanila fadalaw hobol;u] a\i#e, co kinab bugonigi bahanagi batun, hew zwa#e. wazanila fadalaw a\ara:uwe. {anaS hew judiyab \urmatalda qabul hawunila. kwana-heqolew wujaraw fadalaSda qeda rivaral $al ^ur^ulel ri%anila. &ak;anila $indiyego co \ila-reJ habi#e]in bujinalda. ]wa&Tan Tadegi wa]un, {walxada kwergi ;un, fadalaw ruq bapu/ Zun wugo. {anaS heSda abun bugo dur {walxadul `aq;iyin, kiSayin heb &warab. biZanila fadalaSda {anaS $iw {walxadaSa waTa hawi#e]in wujin. ~an ;aliniSa {walxengi ba]un, febede hebgi biTun, heS {anaSda abunila - {walxada na]a halda reqarab ve$gi qwarifuna! 88. Ххвалчадасса бергьарабги – хIила, тункIидасса гIужилабги – хIила. {walxadaSa berharabgi - \ila, tunjidaSa fu$ilabgi - \ila. 89. Ххвалчадул балалда бусен тIамурав, туманкIул кIалалда макьу бухьарав. {walxadul balalda busen Tamuraw, tumanjul jalalda mapu bu%araw. 90. Ххвалчадул къвакIиялдасса къалмил тамахлъи бергьунеб. {walxadul qwajiyaldaSa qalmil tama[;i berhuneb. 91. Ххвалчадул лебаллъиялда кьурул борххалъи лъалареб. {walxadul lebal;iyalda purul bor{a;i ;alareb. 92. Ххвалчацца биххизабичIеб бо ххарбицца биххизабурабила. {walxaCa bi{i#abizeb bo {arbiCa bi{i#aburabila. 93. Ххвалчацца къотIичIеб мацIцIалълъ къотIулеб. {walxaCa qoTizeb ma~a: qoTuleb. 94. Ххвалчацца къотIичIеб носоцца къотIулареб. {walxaCa qoTizeb nosoCa qoTulareb. 95. Ххвалчацца къотIулареб квер – гьудуллъи. {walxaCa qoTulareb kwer - hudul;i. 96. Ххвалчацца тIутI чIварав ЧIалдасса ГIусман. {walxaCa TuT zwaraw zaldaSa fusman. 97. Ххвалчен рекIараб борче, кьалда мунго бергьунеб, рагIи битIараб бице, мун кидаго къолареб. {walxen rejarab borxe, palda mungo berhuneb, rafi biTarab bice, mun kidago qolareb. 98. Ххеххго нахъе вахъине кколелълъув гIодов чIчIоге. {e{go na]e wa]ine Kole:uw fodow Zoge. 99. Ххер гьечIеб магIарда гIи хьихьулареб, рак чIвачIеб гъотIода пихъ бижулареб. {er hezeb mafarda fi %i%ulareb, rak zwazeb voToda _i] bi$ulareb. 100. Ххер тIогьиллъулеб, тIад саву ккедал, лъимадул рекIел тIегь бортулеб, эбел хведал. {er Tohil;uleb, Tad sawu Kedal, ;imadul rejel Teh bortuleb, ebel [wedal. 101. ХхерчIчIегIер, чIарххалат. {erZefer, zar{alat. 102. Ххеххаб гважуцца беццаб когIо гьабулебила. {e{ab gwa$uCa beCab kofo habulebila. 103. Ххеххаб гIор ралъдахъе щоларебила. {e{ab for ra;da]e &olarebila. 104. Ххеххаб цIцIад ххеххго къотIулеб. {e{ab ~ad {e{go qoTuleb. 105. Ххеххго бачIунеб, кватIун унеб жойила къварилъи. {e{go bazuneb, kwaTun uneb $oyila qwari;i. 106. Ххеххго гIуцIцIараб ххеххго биххулебила. {e{go fu~arab {e{go bi{ulebila. 107. Ххеххго рекIараб цIа ххеххго ссунеб. {e{go rejarab `a {e{go Suneb. 108. Ххеххдари гIайиб буго, гIодов виччай рецц буго. {e{dari fayib bugo, fodow wiXay reC bugo. 109. ХхинкI босарасс тIор босе. {inj bosaraS Tor bose. 110. ХхинкIазде – щвартIиххалат, хуриве – рагIадххалат. {inja#de - &warTi{alat, [uriwe - rafad{alat. 111. ХхинкIилI хьвайи гьечIони, богIое гIей гьечIеб. {inji/ %wayi hezoni, bofoye fey hezeb. 112. Ххиял букIанила хераб гIанкIудал Ханал гьарилилан, къинлъарилилан. {iyal bujanila [erab fanjudal [anal harililan, qin;arililan. 113. Ххиял хIорлъугеги, сапар бигъунгеги. {iyal \or;ugegi, sa_ar bivugegi. 114. Ххиянатав гьудулассдасса дудего ругьунаб гьойго лълъикIаб. {iyanataw hudulaSdaSa dudego ruhunab hoygo :ijab. 115. Ххиянатчи чияда божуларев. {iyanatxi xiyada bo$ularew. 116. Ххонжрое лълъикIаб бакI – лъалиниб, цIадуе лълъикIаб бакI – гъансситоялълъуб. {on$roye :ijab baj - ;alinib, `aduye :ijab baj - vanSitoya:ub. 117. Ххонжрол ругъун сахлъулебила, мацIцIил ругъун сахлъуларебила. {on$rol ruvun sa[;ulebila, ma~il ruvun sa[;ularebila. 118. Ххузе гуребила ражи букIунеб, ччузейила. {u#e gurebila ra$i bujuneb, Xu#eyila. 119. Ххулжил гIаг багьаравгун гIагарлъиги барщулеб. {ul$il fag baharawgun fagar;igi bar&uleb. 120. ХхуличIони, кIал бацIцIалъулареб, чуричIони, черхх бацIцIалъулареб. {ulizoni, jal ba~a;ulareb, xurizoni, xer{ ba~a;ulareb. 121. Ххун гьан гуреб, къинлъун хоно гуреб. {un han gureb, qin;un [ono gureb. 122. Ххунздерил гIадат хвани, гIандалазул балъ холеб. (Ххунздерил гIадат гIандалазул балъалда бащадаб). {un#deril fadat [wani, fandala#ul ba; [oleb. ({un#deril fadat fandala#ul ba;alda ba&adab). 123. Ххунзахъ тIалъиялде цIцIад балаго, ТIелекье бакъ щвани, Ххунзахъе цIцIер щолеб. {un#a] Ta;iyalde ~ad balago, Telepe baq &wani, {un#a]e ~er &oleb. 124. Ххунздерил мугIрузда ругел буртузул хIихIидиялълъ гьанир ругел гIулби хIорлъизаризе бегьараб меххалълъ, анссадерил гьабзазул хIапиялълъ ГIарахъмагIарда ругел гIиял щайила хьихьизе бегьуларел? {un#deril mufru#da rugel burtu#ul \a\adiya: hanir rugel fulbi \or;i#ari#e beharab me{a:, anSaderil hab#a#ul \a_iya: fara]mafarda rugel fiyal &ayila %i%i#e behularel? 125. ХхунчIруз седараб хьаг, хIацIцIуцца седараб тIалъел. {unzru# sedarab %ag, \a~uCa sedarab Ta;el. 126. Ххухх кодобе босани, куй гIодобе биччазе кколеб. {u{ kodobe bosani, kuy fodobe biXa#e Koleb. 127. Ххухх-бурутI хьихьаразул кIал нахул цIурабила, бессдал лъимал хьихьаразул ракI ццидал цIурабила. {u{-buruT %i%ara#ul jal na[ul `urabila, beSdal ;imal %i%ara#ul raj Cidal `urabila. 128. Хханжу тIагIине бокьани, тIепун ххинкIал гьарейила, квас тIагIине бокьани, буртаби ругIейила. {an$u Tafine bopani, Te_un {injal hareyila, kwas Tafine bopani, burtabi rufeyila. 129. Ххвелал гьаруге, дандеясс дурго ххулжал гьаризе гурин. {welal haruge, dandeyaS durgo {ul$al hari#e gurin. 130. Ххунги ччунги – кIиябго цадахъ букIунареб. {ungi Xungi - jiyabgo cada] bujunareb. 131. Ххунги ччунги – цоязе, бацIцIа-бакине – цогиязе. {ungi Xungi - coya#e, ba~a-bakine - cogida#e.